Bài giảng môn ngữ văn 9

Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.. KH

(H÷u ThØnh)

Ng÷ v¨n 9- TiÕt 121

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Đọc thuộc lòng bài thơ: “ Viếng lăng Bác Nêu cảm nhận về một hình ảnh thơ mà em thích?

Câu 2: Đoạn thơ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác” sử dụng nghệ thuật gì?

A ẩn dụ B So sánh C Hoán dụ

D Điệp ngữ

“Mai về miền Nam, th ơng trào n ớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đóa hoa tỏa h ơng đâu đây

D.

- Nguyễn Hữu Thỉnh,

sinh 1942 tại Vĩnh

Phúc.

- Là nhà thơ quân đội

tr ởng thành trong

kháng chiến chống Mỹ.

- Tham gia BCH hội

nhà văn Việt Nam,

hiện là Chủ tịch Hội

nhà văn Việt Nam.

Hữu Thỉnh

TÁC PHẨM

THỂ THƠ Thể thơ ngũ ngôn

XUẤT XỨ Viết năm 1977

Trích từ tập “Từ

chiến hào tíi thành

phố”

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

ĐỌC

KHỔ THƠ 1

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

TÝn

hiÖu mïa

thu

- hương ổi

- gió se

- sương

Hình ảnh mới

mẻ

Hình ảnh quen thuộc

+ Cảm giác mơ hồ ch a chắc chắn mặc dù

đã nhận ra

tín hiệu mùa thu.

“hình nh ” + Ngạc nhiên, bất ngờ, xúc động tr ớc tín

hiệu mùa thu.

KHỔ THƠ 2

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Th¶o luËn nhãm:5 phót

ChØ ra sù kh¸c biÖt cña khæ th¬ 2 so víi khæ th¬ 1 vÒ nh÷ng néi dung sau:

Nội dung Khổ thơ 1 Khổ thơ 2

- Âm điệu

thơ - Nhẹ nhàng

- Không

gian - Nhỏ hẹp: ngõ , v ờn

- Sự vật - H ơng ổi

- Gió se, s ơng thu

- Sự vân

động của

sự vật

- Chậm chạp, nhẹ nhàng (chùng chình)

- Nghệ

thuật

(Phân

-Từ gợi hình -Nhân hóa

Chỉ ra sự khác biệt của khổ thơ 2 so với khổ thơ 1 về những nội

dung sau:

- Vui nhộn, rộn rã

- Rộng, cao: sông, trời, mây

- Dòng sông, cánh chim,

- Đám mây, bầu trời

- Đa dạng, nhiều chiều (dềnh dàng, vội vã)

- Đối: dềnh dàng > < vội vã - Gợi sự chuyển động khác

nhau của sự vật

- Nhân hóa: “sông-dềnh dàng”, “chim - vội vã” gợi

KHỔ THƠ 3

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi

Vẫn còn vơi dần cũng bớt đứng tuổi

Mùa hạ nhạt dần Mùa thu rõ nét

+ Tả thực: Mùa hạ qua đi, sấm không còn dữ dội nữa,

hàng cây mùa thu đã lớn không còn non nớt nh ở mùa

xuân, mùa hạ

+ ẩn dụ:

-“Hàng cây đứng tuổi”: Những con ng ời đã từng trải,

những ng ời đã bắt đầu nhiều tuổi

- Sấm: Vang động bất th ờng của ngoại cảnh, cuộc đời

Khi đã từng trải, con ng ời trở nên vững vàng

- Hữu THỉnh

Có ý kiến cho rằng: “ Hai câu thơ cuối

bài vừa có tính tả thực vừa chứa đựng

nhiều hàm ý sâu xa” Em có đồng ý với ý

kiến này không? Vì sao?

Đọc bài thơ,ng ời ta nhận ra rằng: từ nhan đề

đến hình ảnh ở các khổ thơ đều gợi những

suy ngẫm về đời ng ời Em hãy chỉ ra những suy

ngẫm đó?

- Nhan đề “ Sang thu”: Thời điểm chuyển giao

giữa thời tuổi trẻ với thời kì trung niên của đời ng ời

- Khổ 1: Nhận ra tín hiệu thời tuổi trẻ qua đi, tuổi

trung niên đang đến gần

- Khổ 2: Sự vận động của mỗi ng ời khi nhận ra thời

tuổi trẻ đang dần qua.( Ng ời thì muốn níu kéo , làm chậm lại thời gian, ng ời thì vội vàng trong cuộc m u sinh.)

- Khổ 3: Khi đã có tuổi, con ng ời vững vàng hơn

trong cuộc đời Cảnh vật gợi những suy ngẫm sâu xa kín đáo về

cuộc đời.Cảnh vật sang thu và con ng ời cũng đang vào độ “sang thu”

Sang thu

C¶n

h

T×n

h

Khæ 2

Khæ 1

Khæ 3

Tæng

KÕt

TÝn hiÖu thu vÒ

(thÊp, hÑp, gÇn)

ngì ngµng (c¶m gi¸c)

§Êt trêi sang thu

( cao, réng, xa)

ng¾m nh×n (tri gi¸c)

C¶nh vËt, lßng ng êi

( ngoµi vµo trong)

trÇm ng©m (suy t )

Tổng Kết

Từ cuối hạ sang đầu thu, đất

trời có những biến chuyển nhẹ

nhàng mà rõ rệt Sự biến chuyển

này đã đ ợc Hữu Thỉnh vẽ lên bằng bức tranh giao mùa t ơi đẹp,mang

màu sắc riêng của nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.Qua đó, gứi gắm

triết lí về cuộc đời con ng ời.

H íng dÉn vÒ nhµ :

 Häc thuéc bµi th¬, n¾m ® îc néi dung

vµ nghÖ thuËt cña bµi.

mét ®o¹n th¬ mµ em thÝch nhÊt.

Bài tập :

Viết đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên

nhiên lúc chuyển mùa được tác giả thể

hiện trong bài “Sang thu”

H÷u ThØnh

TiÕt

121

sang thu

Hữu THỉnh

se

hình nh

ngõ

s ơng

gió

h ơng

ổi

bỗng

ph

ả

chùn g

chình

THU Về

hàng cây đứng tuổi

Tác giả đề cập đến những hiện t ợng thời tiết nào ? Đi kèm với chúng

là những từ ngữ nào ?

Có một hình ảnh không cùng tr ờng liên t ởng với những hiện t ợng thời

Từ đó em hiểu nh thế nào về hai câu thơ cuối bài ?

Nghĩ

a th

d

ụ

Không chịu nhiều tác

động của thời tiết

Con ng ời từng trải vững vàng trong cuộc sống

III Tổng kết:

SANG THU