Bài giảng môn ngữ văn 8 phần tiếng việt với nhiều bài tập hay

* Em hãy nêu đặc điểm, chức năng chính của câu cầu khiến?. Chức năng câu cảm thán dùng để :... ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG CÂU CẢM _ Câu cảm thán thường xuất hiện chủ yếu trong ngôn

* Em hãy nêu đặc điểm, chức năng

chính của câu cầu khiến ? Cho ví dụ.

* Ghi nhớ (sgk/31):

- Câu cầu khiến dùng để yêu cầu, sai khiến ,

ra lệnh, khuyên bảo hoặc dùng ngữ điệu

cầu khiến

- Có từ cầu khiến : Hãy, đừng, chớ , đi , thôi , nào…

-Cuối câu có dấu chấm than (!) Nếu không

nhấn mạnh ý câu khiến thì dùng dấu chấm

I ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG :

1 Đọc đoạn trích a và trả lời câu hỏi :

a Hỡi ơi Lão Hạc ! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều hơn ai hết…Một người như thế ấy đã

khóc vì trót lừa một con chó!…Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng giềng…Con người đáng kính ấy bây giờ

cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư ? Cuộc đời quả

thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…

? Câu nào thể hiện cảm xúc của ông giáo khi nghĩ về lão Hạc

? Nhờ dấu hiệu nào giúp em biết được điều đó?

1 Đọc đoạn trích b và trả lời câu hỏi :

b Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới ? Đâu những bình minh cây xanh nắng gội , Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ? Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt , Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?

- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu ?

( Thế Lữ , Nhớ rừng )

I ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG CÂU CẢM

THÁN :

_ Có từ cảm thán :

Ôi , than ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), trời ơi;

thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào,

- Cuối câu kết thúc có dấu chấm than( ! )

1 Hình thức nhận biết câu

cảm thán :

1 Hình thức nhận biết câu cảm thán :

2 Chức năng câu cảm thán

dùng để :

I ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG CÂU CẢM

_ Câu cảm thán thường xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương.

* Ghi nhơ:ù SGK/ trang 44

THÁN :

1 Hình thức nhận biết câu cảm thán :

2 Chức năng câu cảm thán :

Nhìn tranh và đặt câu cảm thán

ĐỌC, NÊU YÊU CẦU THỰC HÀNH

BÀI TẬP

- Dãy A nhóm 1 - 2 bài tập 1 và 2

- Dãy B nhóm 3 và 4 bài tập 3 và 4

-Thảo luận 4 nhóm (5phút)

THÁN :

1 Hình thức nhận biết câu cảm thán :

2 Chức năng câu cảm thán dùng để :

Bài tập 1: Tìm câu cảm thán và giải thích vì

sao ? Bài tập 2 :Phân tích tình cảm, cảm xúc trong các câu và cho biết có phải câu cảm thán không , vì sao ?

Bài tập 3 : Đặt 2 câu cảm thán :

a Trước tình cảm của một người thân dành cho mình.

b Khi nhìn thấy mặt trời mọc

Bài tập 4:

Nêu sựï khác nhau của 3 loại câu : a/ Câu nghi vấn

-Về hình thức và chức năng b/ Câu cầu khiến

c/ Câu cảm thán

- Các câu còn lại có dấu chấm than

nhưng không có từ cảm thán nên không

phải là câu cảm thán

a “ Than ôi ! …lo thay ! nguy thay! … ”

b “ Hỡi cảnh rừng … của ta ơi !

c.“ Chao ôi, của mình thôi ”

2.Bài tập 2.

a Là lời than của người nông dân xưa

b Là lời than thân của người chinh phụ xưa.

c Tâm trạng bế tắt của thi nhân trước Cách mạng tháng 8- 1945.

d Nỗi ân hận của Dế mèn trước cái chết tức tưởi của Dế Choắt.

* Tất cả đều bộc lộ cảm xúc nhưng không có từ cảm thán nên không là câu cảm thán

a Trước tình cảm của một người thân dành cho mình.

b Khi nhìn thấy mặt trời mọc a.Chao ôi ! Một ngày vắng mẹ sao mà dài đằng đẵng !

( Nói khi mẹ đi vắng cả ngày mới về.)

b Ôi, mỗi buổi bình minh đều lộng lẫy

thay!

Hoặc :

* - A ! Mẹ đã về !

- Con giỏi lắm ! Quà của con đây !

- Mẹ tuyệt vời quá ! Nhưng một ngày vắng mẹ sao mà dài đằng đẵng !

a Vắng mẹ, ngày mới dài làm sao !

b Chao ôi ! Cảnh bình minh thật là đẹp

4 Bài tập 4

Nêu sựï khác nhau của 3 loại câu :

a/ Câu nghi vấn b/ Câu cầu khiến c/ Câu cảm thán

-Về hình thức và chức năng

Câu nghi vấn :

không, (đã)…chưa… ) hoặc có từ hay

(lựa chọn).

_ Cuối câu có dấu chấm hỏi

_ Dùng để hỏi

_ Có từ cầu khiến : Hãy , đừng , chớ,

đi, thôi, nào,… hoặc dùng ngữ điệu

cầu khiến

khuyên bảo ….

không nhấn mạnh ý câu khiến thì

dùng dấu chấm

_ Có từ cảm thán : Ôi , than ôi ,hỡi ơi, chao ơi

(ôi), trời ơi ; thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào,…

_ Cuối câu kết thúc có dấu chấm than ( ! )

_ Dùng để bộc lộ cảm xúc của người

nói hoặc viết

- Dùng trong lời nói hằng ngày

và trong ngôn ngữ

văn chương.

văn chương - Nghi vấn

văn chương - khẳng định

2 Quê hương ơi ! lòng tôi cũng như sông

3 Bác ơi ! Tim Bác mênh mông thế ?

Có thể dùng câu cảm thán để cầu khiến, khẳng định,

phủ định, nghi vấn…

b Dùng để hỏi

- Học thuộc lòng phần ghi nhớ, làm các bài tập cho hoàn chỉnh Tập viết đoạn

văn có câu cảm thán.

- Chuẩn bị bài Câu trần thuật

+ Đọc các đoạn trích sgk/45, chỉ ra các câu trần thuật, đặc điểm và hình thức

của câu trần thuật

+ Lưu ý chuẩn bị các bài tập thảo luận 2,3,4 sgk/ 47.

và các em nhiều sức khỏe!