3 Tỡm hiểu chung về văn bản* Ph ơng thức biểu đạt: Biểu cảm * Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt * Bố cục: 2 phần Hai câu thơ đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng Hai câu thơ sau: Cuộc ngắm trăng... Tro
Trang 2“Nhật ký trong tù”- một tập
nhật ký bằng thơ chữ Hán,
gồm 133 bài thơ, phần lớn là
thơ tứ tuyệt
Tập thơ đ ơc Bác viết khi bị
quân T ởng Giới Thạch bắt
giam từ tháng 8/1942 đến
tháng 9/1943
I, Tìm hiểu
chung 1) Hoàn cảnh ra đời
bài thơ
Nằm trong tập Nhật ký trong
tù
Trang 43) Tỡm hiểu chung về văn bản
* Ph ơng thức biểu đạt: Biểu
cảm
* Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
* Bố cục: 2 phần
Hai câu thơ đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng
Hai câu thơ sau: Cuộc ngắm trăng
Trang 5Trong tù không r ợu cũng không hoa
+ Nghệ thuật: Điệp + liệt
kê-> Nêu nên sự thiếu thốn của cuộc sống
trong tù=> Nhấn mạnh vào hoàn cảnh ngắm trăng
đặc biệt của Bác Đó là cảnh lao tù, mất tự do
Cảnh đẹp đêm nay khó
hững hờ
Đối thử l ơng tiêu nại nh ợc
hà?
-> Câu trần thuật
-> Câu nghi vấn
khó hững
hờ: (Biết làm thế nào?) ->Sự xúc động
khó bình thản, khó phần lạnh nhạt, thờ ơ
nại nh ợc hà?:
Trang 6Ng ời ngắm trăng soi ngoài cửa sổ.
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
-Nghệ thuật: đối Ng ời/ trăng
Trăng/ nhà thơ
phép nhân hoá: Trăng
nhòm, ngắm
=>Trăng nh một con ng ời có tâm hồn, trăng
và ng ời nh một đôi bạn tri kỷ
Phiên âm: “Nhân h ớng song
nguyệt.
Nguyệt tòng
song thi gia”tòn
g:
nhòm :
Cái nhìn thiếu thiện chí có phần soi mói, vụng trộm
Theo vào trong tự nguyện, thoải mái
Trang 7III Tổng kết
1)Nghệ thuật:
- Điệp từ, liệt kê
- Đối, từ ngữ gợi cảm, nhân hóa
2) Nội dung:
Trong cảnh tù đầy bác vẫn ngắm trăng bằng cả niềm say mê Qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên và phong thái ung dung của Bác
Trang 8III Luyện tập
Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ Ngắm trăng của Bác
là một cuộc v ợt ngục tinh thần” Em hiểu điều đó
nh thế nào?
Gợi ý:
Bài thơ Ngắm trăng đ ợc Bác viết trong nhà tù Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh bị giam trong nhà
ngục tù thiếu thốn cực khổ, thiếu tự do
Nh ng Bác đã v ợt lên trên hoàn cảnh đó để th ởng
thức ánh trăng một cách trọn vẹn và đầy đủ
Song sắt nhà tù chỉ giam cầm đ ợc thể xác của Bác chứ không thể giam cầm đ ợc tâm hồn và tình yêu thiên nhiên của Ng ời
Đây là cuộc v ợt ngục tinh thần, vì có v ợt ngục mới
Trang 9Bài tập 2
Có ý kiến cho rằng “ Bài thơ Tức cảnh Pắc Pó và Ngắm trăng là hai bài thơ đ ợc sáng tác trong hai hoàn cảnh khác nhau, có nội dung cụ thể khác
nhau nh ng lại có những điểm chung” Em hãy chỉ
ra điểm chung trong hai bài thơ này?
Gợi ý:
Hình thức: cùng là thể thơ tứ tuyệt
Nội dung: Thể hiện tình yêu thiên nhiên đến
say mê của Bác
Trang 10Gà gáy một lần đêm chửa tan
Chòm sao đ a nguyệt v ợt lên ngàn(Giải đi sớm)
Chẳng đ ợc tự do mà th ởng nguyệt
Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu
Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh
Chòm sao bắc đẩu đã nằm ngang
