Ở thời điểm này, Quốc tế Cộng sản tiến hành Đại hội lần thứ VII tại Mátxcơva tháng 7 năm 1935, bàn về vấn đề chống chủ nghĩa phát xít và kêu gọi các nước thành lập mặt trận nhân dân chốn
Trang 11
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BÀI LUẬN GIỮA KÌ MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ BÀI
Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm
1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và
thành lập Mặt trận Việt Minh?
Giảng viên: Phạm Minh Thế
Họ và tên: Nguyễn Thị Quỳnh Trang
Lớp : HIS1001 1 (Tiết 1-2, Thứ 2)
Mã số sinh viên: 20041469
Hà Nội – 2022
Trang 22
Bài làm
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là mốc son đánh dấu bước chuyển mình đầu tiên của Cách mạng Việt Nam Đó là kết quả của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Đảng ra đời đã chấm dứt sự khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo của Cách mạng Việt Nam Có thể nói, đây là sự chuẩn
bị đầu tiên có tính tất yếu cho những bước phát triển nhảy vọt sau này của lịch sử dân tộc Việt Nam
Từ khi có Đảng lãnh đạo, Cách mạng đã liên tục có những thành công nhất định trong các phong trào kháng chiến Trong suốt quá trình kháng chiến, các Hội nghị của Đảng đã tổ chức họp để kịp thời lãnh đạo cũng như đưa ra những phương pháp phù hợp trong từng thời kì Ta có, Hội nghị lần thứ nhất Ban chấp hành Trung ương lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 10, năm 1930) Giữa lúc phong trào quần chúng phát triển mạnh, Ban chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng đã họp Hội nghị toàn thể lần thứ nhất, tại Hương Cảng – Trung Quốc (10 - 1930), do đồng chí Trần Phú chủ trì Hội nghị đã đưa ra Luận cương do đồng chí Trần Phú khởi thảo xác định những vấn đề chiến lược và sách lược của cách
mạng Đông Dương Tuy nhiên, Hội nghị vẫn còn nhiều thiếu sót như chưa thật tin vào quần chúng, ám sát cá nhân, bạo động non,…
Giai đoạn 1936 – 1939, tình hình thế giới rất phức tạp, hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 đã hình thành chủ nghĩa phát xít Đức, Italia và Nhật Bản, đe doạ nghiêm trọng đến nền hoà bình nhân loại Ở thời điểm này, Quốc tế Cộng sản tiến hành Đại hội lần thứ VII tại Mátxcơva tháng 7 năm 1935, bàn về vấn đề chống chủ nghĩa phát xít và kêu gọi các nước thành lập mặt trận nhân dân chống phát xít Tháng 6, năm 1936, Mặt trận Nhân dân Pháp lên cầm quyền, thi hành một số chính sách tiến bộ ở thuộc địa trong đó có Đông Dương,
đó là trả tự do cho chính trị phạm, thành lập ủy ban điều tra tình hình thuộc địa; thi hành một số cải cách cho nhân dân lao động Chính phủ Pháp cử phái đoàn sang điều tra tình hình Đông Dương, nới lỏng một số quyền như tự do báo chí Vì vậy, nhiều Đảng phái với xu hướng chính trị khác nhau cùng hoạt động, nhưng chỉ Đảng Cộng sản Đông Dương là mạnh nhất, có chủ trương rõ ràng, tổ chức chặt chẽ Pháp tăng cường bóc lột thuộc địa, kinh tế nước ta vẫn là nền kinh tế phụ thuộc vào Pháp Mọi tầng lớp nhân dân đều khốn cùng, nên họ rất hăng hái
Trang 33
tham gia đấu tranh đòi cơm áo, hòa bình, tự do dưới sự chỉ đạo của Đảng Trong bối cảnh đó, tháng 7 - 1936, đồng chí Lê Hồng Phong đã chủ trì Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng tại Thượng Hải – Trung Quốc, đưa ra chủ trương đấu tranh mới dựa trên tinh thần Đại hội VII của Quốc tế Cộng sản (7/1935) Hội nghị đã dựa trên những luận điểm cơ bản của Nghị quyết đại hội lần thứ VII, Quốc tế cộng sản, căn cứ vào tình hình cụ thể của Việt Nam để đề ra đường lối và phương pháp đấu tranh thích hợp Hội nghị chỉ rõ nhiệm vụ chiến lược của cuộc cách mạng là chống đế quốc và phong kiến; nhiệm vụ trước mắt là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, đòi quyền tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo hòa bình; kẻ thù trước mắt là bọn phản động thuộc địa và bè lũ tay sai Bên cạnh
đó, Đảng còn chủ trương thành lập Mặt trận Thống nhất dân nhân phản đế Đông Dương, cùng với đó là phương pháp đấu tranh hợp pháp, nửa hợp pháp Từ sau Hội nghị, rất nhiều phong trào đấu tranh đã nổ ra, ta có thể kể đến như: cuộc bãi công của công nhân công ty Hòn Gai (tháng 11 – 1936), phong trào Đông hội (giữa năm 1936), Đảng vận động để đưa người của Mặt trận Dân chủ Đông
Dương ra ứng cử vào Viện Dân biểu Trung Kì (1937), Viện Dân biểu Bắc Kì (1939), Đảng xuất bản nhiều tờ báo công khai, như: Tiền Phong, Tin Tức,… Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) đã có những tác động cực kì sâu sắc đến tình hình Việt Nam Trước những ảnh hưởng đó, Đảng ta đã kịp thời đề ra những chủ trương có tính chất quyết định, dẫn đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ năm 1939 đến năm 1945 Tháng 11 – 1939, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương diễn ra với nhiệm vụ, mục tiêu rõ ràng, đúng lúc, kịp thời Nhiệm vụ, mục tiêu trước mắt của nhân dân ta là đánh đổ đế quốc và tay sai, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Ngoài ra, Đảng xác định tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, đề ra khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của đế quốc và địa chủ phản bội quyền lợi dân tộc ; Đồng thời, Đảng chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương và Chính phủ dân chủ cộng hoà.
Tuy nhiên, sự kiện đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt nhất của Cách mạng Việt Nam chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước, trực tiếp lãnh đạo Cách mạng, mở đầu với Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 5, năm 1941 Trước những biến động của tình hình thế giới, tháng 1 năm 1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Người triệu tập Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 Hội nghị diễn ra liên
Trang 44
tục từ ngày 10 đến ngày 19 tháng 5 năm 1941 tại Pác Bó (Cao Bằng) Tại Hội nghị, Bác yêu cầu giương cao hơn nữa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc trong khuôn khổ từng nước, mọi nhiệm vụ khác tạm thời gác lại Ngoài ra, chúng ta tiếp tục tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, chỉ đưa ra khẩu hiệu giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, tiến tới người cày có ruộng; thành lập Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Tại đây, Người đã chỉ đạo thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) và giúp đỡ việc thành lập mặt trận dân tộc thống nhất ở Lào và Campuchia “Liên hiệp hết thảy các giới đồng bào yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, già trẻ, gái trai, không phân biệt tôn giáo và xu hướng chính trị, đặng cùng nhau mưu cuộc dân tộc giải phóng và sinh tồn”.1
Tại Hội nghị lần thứ 8 này, ta thấy Nguyễn Ái Quốc đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, các nhiệm khác tạm gác lại và thành lập mặt trận Việt
Minh, do hoàn cảnh thế giới và tình hình Việt Nam lúc bấy giờ đã tác động trực tiếp lên quyết định của Bác
Chiến tranh thế giới thứ hai đã bước sang năm thứ ba Tháng 6 năm 1941, phát xít Đức mở cuộc tấn công Liên Xô sau khi lần lượt đánh bại ba nước Pháp, Bỉ, Hà Lan, và chiếm phần lớn lục địa châu Âu Thế giới đã chia làm hai phe: một bên là khối phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật, và phe còn lại là các lực lượng dân chủ do Liên
Xô đứng đầu Phe phát xít tấn công Liên Xô, mở rộng chiến tranh ra toàn thế giới Ngày 22 – 6 – 1941, Đức bất ngờ tấn nổ súng tấn công Liên Xô trên khắp biên giới phía Tây, (từ Biển Đen đến biển Ban Tích) Trước lời kêu gọi của Đảng và Nhà nước, toàn bộ Nhân dân Liên Xô đoàn kết chống kẻ thù xâm lược Tuy
nhiên, do sự chênh lệch về lực lượng cũng như điều kiện muôn vàn khó khăn, quân và dân Liên Xô đã phải trải qua những cuộc chiến đấu hết sức cam go và chịu đựng những tổn thất nặng nề Lợi dụng việc phát xít Đức tấn công Liên Xô, phát xít Nhật quyết định đánh vào khu vực ảnh hưởng của các nước Mỹ, Anh, Pháp Quân Nhật Bản đã dùng rất nhiều máy bay oanh tạc dữ dội các tàu chiến và sân bay của Mỹ ở cảng Trân Châu Kết quả là, quân Mỹ tổn thất nặng nề, nhưng quân Nhật lại chỉ chịu chút thương tổn rất nhỏ Sự kiện này được coi là sự kiện nhục nhã nhất trong lịch sử của Mỹ Hạm đội Anh cũng không ngoại lệ, ngày đầu tiên tham chiến ở Thái Bình Dương đã bị tổn thất nặng nề Từ đó, phát xít Nhật
1 Văn kiện Đảng (1930 – 1945), tập III, BNCLSĐTƯ xuất bản, Hà Nội, 1977, tr.436
Trang 55
chính thức làm chủ Thái Bình Dương Ngày 8 – 12 – 1941, Mỹ, Anh tuyên chiến với Nhật Bản Đến ngày 11 – 12, Mỹ tuyên chiến với Đức và Italia, đồng thời, trong ngày này, Đức, Italia tuyên chiến với Mỹ Cuộc chiến tranh tranh giành vùng ảnh hưởng đã nhanh chóng lan sang Bắc Phi Sau khi chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra, hầu hết các nước trên thế giới đều bị cuốn vào cuộc chiến tranh phi nghĩa Do đó, việc thành lập một liên minh quốc tế đã trở thành mong ước,
nguyện vọng của tất cả các quốc gia tiến bộ, các lực lượng vì hòa bình trên thế giới Ngày 1-1-1942, tại Oa-sing-tơn (Mỹ), Liên hợp quốc ra đời Ngay từ đầu, cuộc kháng chiến của nhân dân ta đã là một bộ phận của các lực lượng dân chủ Trong nước ta lúc đó, nổi lên rất nhiều cuộc khởi nghĩa Ta có thể kể đến khởi nghĩa Bắc Sơn (27 – 9 – 1940) Nhân cơ hội quân Nhật đánh vào Lạng Sơn, quân đội Pháp thua chạy rút qua châu Bắc Sơn, Đảng bộ Bắc Sơn lãnh đạo nhân dân nổi dậy tước khí giới của tàn quân Pháp, để tự vũ trang cho mình, giải tán chính quyền địch và thành lập chính quyền cách mạng Tuy nhiên, Nhật đã thỏa hiệp để Pháp quay trở lại đàn áp, dồn dân, bắt giết cán bộ, đốt phá nhà cửa, cướp đoạt tài sản của nhân dân Dưới sự lãnh đạo của đảng bộ địa phương, nhân dân ta đã đấu tranh quyết liệt chống khủng bố, tổ chức các toán vũ trang đi lùng bắt và trừng trị bọn tay sai của địch Nhờ đó, các cơ sở của cuộc khởi nghĩa vẫn được duy trì, quân khởi nghĩa tiến dần lên lập căn cứ quân sự Những tài sản của đế quốc và tay sai đều bị tịch thu đem chia cho dân nghèo và các gia đình bị thiệt hại Quần chúng nhân dân gia nhập đội quân cách mạng rất đông
Lợi dụng bối cảnh Pháp thua trận ở châu Âu, và yếu thế ở Đông Dương, quân Xiêm (Thái Lan) được phát xít Nhật xúi giục, giúp đỡ để khiêu khích và gây xung đột dọc biên giới Lào – Cam-pu-chia Để chống lại, thực dân Pháp đã bắt binh lính Việt Nam ra trận chết thay cho chúng Do đó, nhân dân Nam Kì, đặc biệt là binh lính đã đào ngũ, bí mật liên lạc với Đảng Bộ Nam Kì Cuộc khởi nghĩa nổ ra
ở hầu khắp các tỉnh Nam Kì vào đêm 22 rạng sáng 23 – 11 - 1940 Nghĩa quân triệt hạ một số đồn bốt giặc phá nhiều đường giao thông; thành lập chính quyền nhân dân và tòa án cách mạng ở nhiều vùng
Phong trào cách mạng dâng cao đã ảnh hưởng đến tinh thần giác ngộ của binh lính người Việt trong quân đội Pháp Tại Nghệ An, binh lính người Việt hết sức bất bình vì bị bắt sang Lào làm bia đỡ đạn cho quân Pháp Ngày 13 – 1 – 1941, dưới sự chỉ huy của Đội Cung (Nguyễn Văn Chung), binh lính đồn chợ Rạng đã
Trang 66
nổi dậy Tối đó, họ đánh chiếm đồn Đô Lương, rồi lên ô tô kéo về Vinh định phối hợp với một số binh lính ở đây chiếm thành Nhưng kế hoạch không thực hiện được Đội Cung bị Pháp bắt Quân Pháp đã xử tử Đội Cung cùng 10 đồng đội của ông, kết án khổ sai và đưa đi đày nhiều người khác
Qua đó, ta thấy tình hình thế giới và đất nước thời điểm đó là đòn bẩy thúc đẩy quyết định của Nguyễn Ái Quốc, dẫn đến chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh Những nội dung của hội nghị
đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng đấu tranh của Đảng trong tình hình mới; thể hiện
sự nhạy bén, sáng tạo của Đảng và Nguyễn Ái Quốc trong quá trình tổ chức và lãnh đạo cách mạng trước những thay đổi của tình hình thế giới và trong nước; Hội nghị đã đưa cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới – tích cực
chuẩn bị lực lượng và đẩy mạnh cuộc vận động giải phóng dân tộc Hội nghị đã khắc phục triệt để những hạn chế trước đó, khẳng định lại những quan điểm đúng đắn trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng và lí luận cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh Đó là sự chuẩn bị về mọi mặt để đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đi đến thành công
Tóm lại, những quyết định của Bác, của Đảng là những quyết định vô cùng sáng suốt và đúng đắn, dẫn đến thắng lợi vang dội của Cách mạng Tháng Tám sau này
~ Hết ~