Nắm vững xu thế của thời đại lúc bấy giờ, Đảng ta đã có một bước chuyển mình vô cùng tài tình thông qua đường lối chiến lược tại Hội nghị Trung ương 8, đi theo con đường cách mạng vô sản
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
HỌC PHẦN : LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
BÀI TẬP TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI : " Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?"
Giảng viên hướng dẫn : Phạm Minh Thế
Họ và tên sinh viên : Vũ Thanh Thảo
Mã sinh viên : 19041185
Lớp : HIS1001 1
Trang 2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU……….3
NỘI DUNG……….4
I KHÁI QUÁT BỐI CẢNH LỊCH SỬ CỦA HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ 8 ……… 4
1 Bối cảnh thế giới……… 4
2 Bối cảnh trong nước……… 4
II PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN ĐẢNG LẠI CHỦ TRƯƠNG ĐẶT VẤN ĐỀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÊN HÀNG ĐẦU VÀ THÀNH LẬP MẶT TRẬN VIỆT MINH……….4
III CHỦ TRƯƠNG CHUYỂN HƯỚNG CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC CÁCH MẠNG TRONG HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ 8 CỦA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG……….5
1 Xác định nhiệm vụ và mục tiêu……….6
2 Vai trò lãnh đạo của Đảng……….6
3 Ý nghĩa lịch sử của hội nghị trung ương lần thứ 8………7
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 8
Trang 3
MỞ ĐẦU
Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ không chỉ lôi cuốn nhiều nước đế quốc tham chiến
mà còn làm xuất hiện tình thế cách mạng và vấn đề giành chính quyền ở các nước thuộc địa và phụ thuộc được đặt lên hàng đầu Nắm vững xu thế của thời đại lúc bấy giờ, Đảng
ta đã có một bước chuyển mình vô cùng tài tình thông qua đường lối chiến lược tại Hội nghị Trung ương 8, đi theo con đường cách mạng vô sản đã được Hồ Chí Minh chỉ ra trong Cương lĩnh đầu tiên năm 1930, không chỉ giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu mà còn đề ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể nhằm động viên mọi tầng lớp nhân dân tiến lên, giành độc lập, tự do cho dân tộc Tư tưởng chiến lược giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh đến đây đã được hoàn chỉnh Qua đó, cũng thể hiện sự đổi mới
về tư duy chính trị, nhận thức thực tiễn, kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu - nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm
1945
NỘI DUNG
I KHÁI QUÁT BỐI CẢNH LỊCH SỬ CỦA HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ 8
1 Tình hình thế giới
• Đầu năm 1941, Chiến tranh thế giới thứ hai đã bùng nổ , lôi cuốn nhiều dân tộc trên thế giới tham gia vào cuộc chiến này Ở Đông Dương, quân Pháp đầu hàng quân Nhật, đồng thời cấu kết với nhau, đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Đông Dương.Tại Châu Âu, nước Pháp đã đầu hàng phát xít Đức (6/1940), Phát xít Đức ráo riết chuẩn bị tấn công Liên Xô (22/6/1941) Việc Liên Xô tiến hành cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại làm cho tính chất của chiến tranh thay đổi Từ một cuộc chiến tranh đế quốc chủ nghĩa đã biến thành một cuộc chiến tranh giữa một bên là bọn phát xít với một bên là các lực lượng hoà bình dân chủ lớn, tư sản mại bản
• Ở Đông Dương, đế quốc pháp điên cuồng tấn công vào Đảng Cộng Sản và các đoàn thể quần chúng, các tổ chức do Đảng Cộng Sản lãnh đạo Chúng thực hiện chính sách kinh tế thời chiến Đó là chính sách ktế chỉ huy phục vụ cho chiến tranh
2 Tình hình trong nước
• Triều đình phong kiến Việt Nam đã bắt đầu lâm vào khủng hoảng trầm trọng về các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội
• Đời sống nhân dân cơ cực dân chúng ko còn tin vào chính quyền trung ương nữa
Ko tạo ra được khối đoàn kết toàn dân
• Thực lực Pháp rất mạnh( kinh tế tư bản chủ nghĩa đã xác lập hầu như trên phạm
vi toàn thế giới) Tháng 6/1940 ,chính phủ Pháp đầu hàng Đức Chính quyền thực dân ở Đông Dương tăng cường vơ vét sức người sức của phục vụ chiến tranh.Thực dân Pháp ra Nghị định cấm tuyên truyền cộng sản, giải tán các hội ái hữu, đóng cửa các tờ báo tiến bộ, truy lùng và bắt bớ các chiến sĩ cách mạng, các nhà yêu nước, đày đi các trại tập trung, các nhà tù
Trang 4• Triều đình nhà Nguyễn nhu nhược, yếu hèn, quan lại tham ô Nhiều nhân dân khư khư giữ lấy đặc quyền , đặc lợi của giai cấp mik ko chịu duy tân cải cách ( mặc dù
đã có nhiều yêu cầu cải tiến bộ của Nguyễn Trường Tộ, Phan Huy Thứ ) nên ko đảm đương nổi trách nhiệm lãnh đạo toàn dân đánh giặc giữ nước
II PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN ĐẢNG LẠI CHỦ TRƯƠNG ĐẶT VẤN
ĐỀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÊN HÀNG ĐẦU VÀ THÀNH LẬP MẶT TRẬN VIỆT MINH TRONG HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ 8
• Như Đảng đã nhận thấy, trong chiến tranh thế giới thứ 2, trước khi Đức tấn công Liên Xô, Chiến tranh thế giới thứ hai mang tính chất của một cuộc chiến tranh đế quốc, xâm lược, phi nghĩa Trong khi cuộc chiến tranh của Liên Xô là cuộc chiến tranh vệ quốc Khi phát xít Đức tấn công và buộc Liên Xô phải tham chiến thì tính chất chiến tranh đã có sự thay đổi Vì bản thân cuộc chiến tranh chống lại phát xít Đức của Liên Xô là cuộc chiến tranh vệ quốc để bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ Trên thế giới dần hình thành hai trận tuyến: một bên là các lực lượng phát xít hiếu chiến với một bên là các lực lượng hòa bình dân chủ do Liên Xô đứng đầu Chính vì thế khi Liên Xô tham chiến, tính chất của chiến tranh chuyển
từ phi nghĩa sang chính nghĩa
• Thông qua đó, Hội nghị đã phân tích nguồn gốc, tình hình, tính chất, đặc điểm của chiến tranh thế giới thứ 2 sẽ làm cục diện thay đổi, thế giới sẽ được chia thành 2 phe: phe phát xít và phe đồng minh Tại đây, Hội nghị đã nhận định rằng Đức sẽ tấn công Liên Xô và chiến tranh Thái Bình Dương sẽ bùng nổ bởi thấy rằng cuộc chiến tranh xâm lược Liên Xô là bộ phận quan trọng nhất trong kế hoạch chinh phục toàn cầu của đế quốc Đức, đã được Hítle và giai cấp tư sản Đức chuẩn bị kỹ lưỡng từ lâu
và đương nhiên khi chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ, hầu hết các nước trên thế giới sẽ bị lôi cuốn vào cuộc chiến, vận mệnh của tất cả các dân tộc sẽ do cuộc chiến tranh này định đoạt Loài người sẽ bị cuốn vào cuộc chiến tranh chống phát xít và bị tàn sát ghê rợn Việc thành lập một liên minh quốc tế đã trở thành nguyện vọng và đòi hỏi bức thiết của tất cả các lực lượng tiến bộ, dân chủ và hòa bình trên thế giới Hội nghị cũng nhận định, khi phe Đồng minh phản công, đánh dấu bước ngoặt căn bản của chiến tranh thế giới, buộc phát xít phải chuyển từ tấn công sang phòng ngự thì từ đó phe Đồng minh chống phát xít nhất định sẽ thắng lợi, phe phát xít nhất định sẽ thất bại, phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển mạnh mẽ Chính
vì vậy, đây có lẽ chính là thời cơ chín muồi, là cơ hội cho việc đấu tranh giải phóng đất nước, giành độc lập
• Cùng nhận thấy tình hình trong nước có nhiều biến động, 28/01/1941, Nguyễn Ái Quốc trở về nước sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài, Người đã trở về Tại đây, Người tích cực xúc tiến để chuẩn bị trực tiếp cho hội nghị ban chấp hành trung ương Đảng lần thứ 8
Họp từ ngày 10-19/5/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng)do đồng chí Nguyễn Ái Quốc chủ trì Trên sở phân tích tình hình thế giới và tình hình Đông Dương về mọi mặt kinh
tế, chính trị , chính sách của Nhật, phong trào cách mạng Đông Dương, hội nghị đã
Trang 5có những nhận định và quyết định quan trọng, xác định giải quyết dân tộc trong phạm vi từng nước Đông Dương giúp đỡ việc thành lập mặt trận ở các nước Ai Lao
và Cao miên, hội nghị xác định hình thức của khởi nghĩa nước ta là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa, chuẩn bị khởi nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của toàn đảng, toàn dân ngoài ra hội nghị còn quyết định vấn đề về xây dựng lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa khi thời cơ đến
• Hội nghị chỉ rõ: Nhân dân Đông Dương phải chịu những hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh thế giới, vì vậy thái độ chính trị của các giai cấp có thay đổi khá lớn Mâu thuẫn chủ yếu phải được giải quyết cấp bách lúc này là mâu thuẫn giữa các dân tộc Việt Nam với bọn đế quốc phát xít Pháp - Nhật Hội nghị tán thành Nghị quyết của các Hội nghị Trung ương lần thứ sáu, bảy về chuyển hướng chiến lược và sách lược Hội nghị đề ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể, nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề dân tộc, nhấn mạnh Đảng của giai cấp công nhân, nếu muốn tập hợp lực lượng toàn dân thì phải giương cao ngọn cờ dân tộc, phải đoàn kết hết sức rộng rãi
“Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp, phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được” Tuy nhiên, để hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc, phải làm sao đánh thức được tinh thần dân tộc cho nhân dân, nên Mặt trận không thể gọi như trước mà phải dùng tên khác phù hợp hơn với nhiệm vụ cách mạng giai đoạn hiện tại Bởi vậy, theo đề nghị của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Mặt trận Việt Minh nhằm đánh thức tinh thần dân tộc, tập hợp và đoàn kết rộng rãi các giai cấp, các dân tộc, tôn giáo, các giới vào thực hiện nhiệm
vụ giải phóng quốc gia, dân tộc đã được ra đời
III CHỦ TRƯƠNG CHUYỂN HƯỚNG CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC CÁCH
MẠNG TRONG HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ 8 CỦA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG
• Hội nghị khẳng định : tính chất đúng đắn của chủ trương tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất của Hội nghị Trung ương tháng 11/1939, tập trung mũi nhọn chống đế quốc và tay sai giành độc lập dân tộc, ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng
• Hội nghị chỉ rõ : sau khi đánh đuổi đế quốc Pháp - Nhật, sẽ thành lập Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hội nghị quyết định thay tên các Hội phản đế thành Hội cứu quốc, thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh thay cho Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương và giúp đỡ việc lập mặt trận ở các nước Lào, Campuchia
• Hội nghị đặc biệt nhấn mạnh : công tác xây dựng Đảng nhằm làm cho Đảng có đủ năng lực lãnh đạo cuộc cách mạng Đông Dương đi đến toàn thắng, chủ trương gấp
Trang 6rút đào tạo cán bộ, chú trọng cán bộ lãnh đạo, cán bộ công vận, nông vận, binh vận, quân sự, tăng thành phần vô sản trong Đảng
• Hội nghị Trung ương Đảng tháng 5/1941 có ý nghĩa lịch sử to lớn Hội nghị đã hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục tiêu số 1 của cách mạng là độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương sáng tạo thực hiện mục tiêu ấy Hội nghị có tác dụng quyết định trong cuộc vận động toàn Đảng toàn dân tích cực chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
1 Xác định nhiệm vụ và mục tiêu
• Về kẻ thù trước mắt: Vạch rõ mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải được giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dương với bọn đế quốc xâm lược Pháp - Nhật Kẻ thù trước mắt cách mạng Đông Dương với bọn đế quốc xâm lược Pháp - Nhật Kẻ thù trước mắt cách mạng Đông Dương là phát xít Pháp - Nhật và tay sai
• Về nhiệm vụ và mục tiêu trước mắt: Xác định nhiệm vụ bức thiết nhất của cách mạng là giải phóng dân tộc, vì "quyền lợi của tất cả các giai cấp bị cướp giật, vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng" Hội nghị chỉ rõ: "Trong lúc này, quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia dân tộc Trong lúc này, nếu không đòi được độc lập tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được"
• Chủ trương tiếp tục tạm gác khẩu hiệu "Tịch thu ruộng đất của giai cấp địa chủ chia cho dân nghèo, giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng đất công", tiến tới thực hiện
"người cày có ruộng"
2 Vai trò của Đảng
• Thực hiện chủ trương của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Tổng Bí thư Trường Chinh và Trung ương Đảng, các địa phương có hội Cứu quốc đã tích cực tuyển lựa những người hăng hái lập Đội tự vệ cứu quốc làm nhiệm vụ bảo vệ quần chúng, bao vây các phần tử phản động Mỗi xã lại chọn một số đội viên tự vệ cứu quốc ưu tú lập Đội tự vệ chiến đấu xã Các Đội tự vệ chiến đấu là lực lượng cơ động, làm nòng cốt trong việc canh gác, bảo vệ cán bộ, bảo vệ các hội nghị, đẩy mạnh huấn luyện, giữ vững giao thông liên lạc với cấp trên, tích cực sắm sửa vũ khí, sẵn sàng nhận nhiệm
vụ khi có lệnh
• Cùng với sự kết hợp giữa hội nghị trung ương lần thứ 6( tháng 11/1939), hội nghị trung ương lần thứ 7 (tháng 11/1940) và sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược phù hợp với tình hình mới thông qua hội nghị trung ương lần thứ 8( tháng 5/ 1941), Đảng đã đưa ra sự chuẩn bị về xây dựng lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang,
và gấp rút chuẩn bị cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền Dưới sự chỉ đạo của Đảng đã lập ra 2 giai đoạn: khởi nghĩa từng phần 3/ 1945 và giữa 8/ 1945 Những quyết định sáng suốt của Hội nghị Thường vụ Trung ương Đảng thể hiện
sự kịp thời và sáng tạo trong nghệ thuật lãnh đạo cách mạng của Đảng ta trước các diễn biến nhanh chóng của thời cuộc Những quyết định đó đã soi sáng cho toàn Đảng, toàn dân tiến hành khởi nghĩa từng phần, chuẩn bị mọi mặt cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền Đảng đã đóng một vai trò tiên quyết, là lá cờ đầu dẫn dắt nhân dân từng bước đấu tranh, giành lại đất nước
Trang 73 Ý nghĩa lịch sử của hội nghị trung ương lần thứ 8
• Hội nghị lần thứ Tám đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng được đề ra từ Hội nghị lần thứ VI (11/1939), sự điều chỉnh chiến lược của Đảng trong thời kỳ mới đã hoàn chỉnh Cùng với đó, theo chủ trương của Hội nghị, Mặt trận Việt Minh ra đời và phát triển nhanh chóng, xây dựng khối đoàn kết toàn dân vững chắc Trong hoàn cảnh dân tộc ta một cổ đôi tròng mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội ta đã phát triển đến độ gay gắt nhất, vấn đề sống còn của các dân tộc Đông Dương đặt ra một cách trực tiếp, quyền lợi dân tộc giải phóng đặt lên cao hơn hết Đảng đã có chủ trương thực hiện cho được mục tiêu chủ yếu là độc lập dân tộc, đề ra hàng loạt chủ trương và biện pháp cách mạng đúng đắn, tích cực mở rộng khối đoàn kết dân tộc, tích cực chuẩn bị và tiến lên khởi nghĩa vũ trang, giành chính quyền Đường lối đó hợp với nguyện vọng của toàn thể nhân dân, của các dân tộc ở Đông Dương, có khả năng động viên cả dân tộc đoàn kết đứng lên đánh Pháp đuổi Nhật
• Đây chính là sự điều chỉnh chiến lược đúng đắn đó đánh dấu một bước trưởng thành mới của Đảng ta, thể hiện sự dày dạn kinh nghiệm , khôn khéo, kiên quyết tạo nên sức mạnh áp đảo kẻ thù Có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của phong trào cm đi tới thắng lợi của cm tháng 8/45, là ngọn cỏ dẫn đường cho nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh pháp, đuổi nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân
Trang 8
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Viện Lịch sử Đảng(2008), Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam, tập 2, tr.735-739, Nxb Chính trị Quốc gia
2 Nguyễn Trọng Phúc (2006), Các Đại hội đại biểu toàn quốc và Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (1930- 2006), Nxb Chính trị quốc gia
3 Ths Vũ Thị Kim Yến ( 2010) , Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất Truy cập lúc 22:14 ngày 17/02/2022 tại
https://tuyengiao.vn/tutuong/chu-tich-ho-chi-minh-voi-viec-thanh-lap-mat-tran-dan-toc-thong-nhat-25747
4 Lộc- Thảo (2013), Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương Đảng và quyết định tiến hành công cuộc giải phóng dân tộc (Từ ngày 10 đến ngày
19/5/1941) Truy cập lúc 22h30 ngày 19/2/2022 tại
https://baotanglichsu.vn/vi/Articles/3097/14317/hoi-nghi-lan-thu-viii-ban-chap- hanh-trung-uong-djang-va-quyet-djinh-tien-hanh-cong-cuoc-giai-phong-dan-toc-tu-ngay-10-djen-ngay-19-5-1941.html
5 PGS, TS Nguyễn Trọng Phúc(2016), Hồ Chí Minh với sự ra đời Mặt trận Việt Minh và những chính sách vì dân tộc và nhân dân Truy cập lúc 23:00 ngày
25/02/2022 tại http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/thuc-tien/item/1792-ho- chi-minh-voi-su-ra-doi-mat-tran-viet-minh-va-nhung-chinh-sach-vi-dan-toc-va-nhan-dan.html
6 Ban Tư liệu - Văn kiện ( 2018), Ngày 14/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng không điều kiện, kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai Truy cập lúc 20h ngày 16/02/2022 tại
https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ho-so-su-kien-nhan-chung/su-kien-va-nhan- chung/ngay-1481945-phat-xit-nhat-dau-hang-khong-dieu-kien-ket-thuc-chien-tranh-the-gioi-thu-hai-3361
7 TS Nguyễn Thị Hoàn(2019), Vai trò của Nguyễn Ái Quốc từ hội nghị trung ương 8(5/1941) đến thắng lợi cách mạng tháng 8(1945) Truy cập ngày 16/02/2022 tại
http://xaydungdang.org.vn/Home/Lyluan-Thuctien-Kinhnghiem/2013/6504/Chu-truong-lam-cach-mang-giai-phong-dan-toc-tai-Hoi-nghi.aspx