ĐỀ BÀIAnh/chị hãy phân tích: “Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?” BÀI
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
- -TIỂU LUẬN GIỮA KÌ
Môn: Lịch sử Đảng
Họ&tên sinh viên: Nguyễn Hồng Hạ Tên lớp học phần: HIS 1001 01
MSSV: 19041864
Giảng viên giảng dạy: Phạm Minh Thế
Trang 2ĐỀ BÀI
Anh/chị hãy phân tích: “Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?”
BÀI LÀM
Từ sau hiệp ước Quý Mùi (1883) và Pa-tơ-nốt (1884) Việt Nam chính thức trở thành một quốc gia “thuộc địa nửa phong kiến” đặt dưới sự thống trị của người Pháp trên toàn bộ lãnh thổ Các phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp của nhân dân ta diễn ra mạnh mẽ và sôi nổi Tiêu biểu như phong trào Cần Vương do vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết khởi xướng, phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế, phong trào dân chủ tư sản đầu thế kỉ XIX do Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh lãnh đạo Tuy nhiên các phong trào này đều thất bại,
bị thực dân Pháp đàn áp Lãnh tụ bị cầm tù hoặc sát hại Từ sự thất bại của phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và dân chủ tư sản đã dẫn đến sự khủng hoảng về đường lối cứu nước trong giai đoạn này Mãi cho đến năm 1930, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời mới chính thức chấm dứt sự khủng hoảng trong đường lối cứu nước giải phóng dân tộc Đảng cộng sản Việt Nam
ra đời là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác Lênin, phong trào công nhân, phong trào yêu nước Từ khi có Đảng lãnh đạo đã đưa dân tộc ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
Trong hội nghị thành lập Đảng, Nguyễn Ái Quốc đữa đưa ra chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, điều lệ tóm tắt Theo đó cương lĩnh chính trị đầu tiên
do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo đã xác định những phương hướng cơ bản của Cách mạng Việt Nam, nhiệm vụ cơ bản của Cách mạng Việt Nam với đường lối chiến lược là làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới
xã hội cộng sản, nhiệm vụ là chống Pháp giải phóng dân tộc, đánh đổ phong kiến làm nhiệm vụ dân chủ Lực lượng cách mạng là công nhân, nông dân, tiểu
Trang 3tư sản tri thức, tư sản dân tộc, trung và tiểu địa chủ tạo nên khối đoàn kết toàn dân tộc để chống Pháp Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên Nguyễn Ái Quốc đặc biệt nhất mạnh việc đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu đồng thời trong tập hợp lực lượng không chỉ tập trung vào công nhân và nông dân mà còn cần tập hợp sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc để tạo nên sức mạnh đoàn kết Đây là điểm đúng đắn và sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc khi soạn thảo Cương lĩnh chính trị Dựa trên tình hình thực tiễn của Việt Nam, là một quốc gia thuộc địa nửa phong kiến thì mâu thuẫn hàng đầu là mâu thuẫn dân tộc, chỉ khi tập hợp được hết các giai cấp và tầng lớp mới có được khối đại đoàn kết chống Pháp
Từ khi Đảng ra đời đã lãnh đạo nhân dân ta đứng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc Cuộc tập dượt đầu tiên phải kể đến đó là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931), dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam nông dân và công nhân đứng lên với khẩu hiệu: “ Người cày có ruộng” đã đấu tranh chống lại thực dân Pháp và bọn tay sai Làn sóng đấu tranh phát triển mạnh nhất là ở các tỉnh Nghệ - Tĩnh đã tạo lên một làn sóng giành chính quyền Tại địa phương nhân dân tổ chức giành lại chính quyền theo phương thức Xô Viết của Liên Xô Thực hiện các chính sách kinh tế, chính trị, văn hóa đem quyền lợi đến cho người dân Tuy chỉ tồn tại 5-6 tháng nhưng phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh đã gây ra tiếng vang lớn, củng cố niềm tin nhân dân với Đảng, chứng minh vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc
Sau phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh là phong trào dân tộc dân chủ (1936-1936) Tình thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển, chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền ở nhiều nước Tại Pháp, Đảng xã hội lên nắm quyền và đã thi hành nhiều chính sách cởi mở với thuộc địa Trên cơ sở đó, Đảng lãnh đạo nhân dân
ta đấu tranh chống lại thực dân Pháp trên nhiều phương diện khác nhau Sử dụng khẩu hiệu: “Chống đế quốc, chống chiến tranh, đòi tự do dân chủ, cơm áo hòa bình” với các biện pháp đấu tranh công khai, nửa công khai, báo trí, nghị
Trang 4thuộc địa Phong trào đã giúp Đảng gây dựng được một lực lượng chính trị hùng hậu, cán bộ Đảng viên được rèn luyện Đến khi chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, Đảng đã đề ra sự chuyển biến về đường hướng lãnh đạo thể hiện thông qua hội nghị Trung ương 8 vào tháng 5 năm 1941
Bước sang năm 1939, chiến tranh thế giới hai bùng nổ và lan rộng ra toàn thế giới Ba lò lửa của chiến tranh là Đức – Nhật – Italia phát động chiến tranh với âm mưu bá chủ thống trị thế giới Bước sang năm 1941 cuộc chiến tranh thế giới thứ hai đãng dần trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết với sự đối đầu giữa hai phe đồng minh và phát xít Tại Đông Dương, tháng 9 năm 1940 Nhật vào Đông Dương, quân Pháp chống cự yếu ớt rồi tan rã và đầu hàng Nhật Pháp – Nhật bắt tay cùng thống trị nhân dân ta, nhân dân ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng”
nô lệ Trước tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển Nguyễn Ái Quốc đã về nước vào triệu tập Hội nghị Trung ương 8 diễn ra từ ngày 10 -19/5/1941 tại lán Khuổi Nậm, thuộc Pác Bó (Hà Quảng - Cao Bằng) Hội nghị
đã xác định được một sống vấn đề quan trọng, điều hướng Cách mạng Việt Nam
Đầu tiên hội nghị xác định kẻ thù của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn này chính là Phát xít Nhật và thực dân Pháp Đây là hai kẻ thù chính, chúng đã cấu kết với nhau, bóc lột nhân dân ta Thi hành nhiều chính sách về kinh tế chính trị khiến cho dân ta cực khổ trăm bề Trong giai đoạn này Pháp – Nhật là hai kẻ thù số một của Cách mạng Việt Nam
Hội nghị xác định nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam lúc này chính là giải phóng dân tộc Tạm gác các khẩu hiệu cách mạng ruộng đất thay bằng giảm tô, giảm thuế tiến tới người cày có ruộng
Về phương pháp cách mạng, Hội nghị quyết định chuyển từ đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ sang đấu tranh trực tiếp đánh đổ chính quyền của đế
Trang 5quốc và tay sai, từ hoạt động hợp pháp nửa hợp pháp sang hoạt động bí mật và bất hợp pháp “bước tới bạo động làm cách mạng giải phóng dân tộc".1
Hội nghị xác định hình thái khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần lên tổng khởi nghĩa, sau khi giải phóng dân tộc sẽ thành lập chính phủ nhân dân của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
Về mặt trận, hội nghị quyết định hành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) thay cho Mặt trận Thống nhất phản đế Đông Dương Thay tên các Hội phản đế thành hội Cứu quốc, giúp đỡ việc lập Mặt trận ở Lào, Campuchia Đặt nhiệm vụ chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng và toàn dân Bởi chỉ cần thời cơ chín muồi ta sẽ lập tức đứng lên giành chính quyền nên luôn luôn cần trong trạng thái chuẩn bị, sẵn sàng
Hội nghị tháng 5 - 1941 có ý nghĩa lịch sử to lớn, đã hoàn chỉnh chủ trương được đề ra từ Hội nghị Trung ương tháng 11 - 1939 và đưa ra nhiều chủ trương sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh của đất nước Hội nghị đã đưa ra hai quyết định quan trọng đó là đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập mặt trận Việt Minh nhằm tập hợp được hết tất cả các giai cấp tầng lớp trong xã hội Việt Nam
Sở dĩ Đảng chủ trương đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu bởi trong giai đoạn từ 1930-1931, 1939-1936 cùng sự ra đời của Luận Cương chính trị do Trần Phú soạn thảo và tình hình thực tiễn của nước ta thì nhiệm vụ dân chủ được đẩy lên hàng đầu trở thành mục tiêu chung nhất của cách mạng Tuy nhiên nhìn vào thực tiễn cách mạng Việt Nam có thể thấy, Việt Nam tồn tại nhiều mâu thuẫn Song, mâu thuẫn cao nhất vẫn là mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp, đây là mâu thuẫn cốt tử cần phải được giải quyết, chỉ khi giải quyết được mâu thuẫn dân tộc thì mới có thể giải quyết
1Báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam, 2019, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trương đặt
nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, https://dangcongsan.vn/tu-lieu-tham-khao-cuoc-thi-trac-nghiem-tim-
Trang 6hieu-90-nam-lich-su-ve-vang-cua-dang-cong-san-viet-nam/tu-lieu-90-nam-lich-su-dang/hoi-nghi-ban-chap-các mâu thuẫn khác Mà để giải quyết được mâu thuẫn dân tộc thì phải vùng lên đấu tranh tiến hành giải phóng dân tộc Chỉ khi dân tộc độc lập, nhân dân được hưởng các quyền tự do dân chủ thì mới có thể tiến hành cách mạng ruộng đất, thực hiện khẩu hiệu người cày có ruộng Hạn chế của Luận cương do Trần Phú soạn thảo đó là dập khuôn máy móc vào Liên Xô Bởi Liên Xô không phải một nước thuộc địa, không chịu đô hộ bởi quốc gia nào nên mâu thuẫn lớn nhất của
họ chỉ là mâu thuẫn dân chủ vậy nên Liên Xô chỉ cần tập chung đánh đổ tư sản
là đã hoàn thành nhiệm vụ giải phóng giai cấp Trong khi Việt Nam chúng ta là một nước thuộc địa, chịu ách nô dịch của thực dân Pháp, phong kiến dựa vào thực dân Pháp để tồn tại Nếu giờ ta đánh đuổi được thực dân Pháp thì phong kiến sẽ tự sụp đổ Độc lập dân tộc được củng cố, nhân dân được tự do thì công cuộc dân chủ sẽ thuận lợi tiến hành Hơn nữa nước ta đang phải chịu cảnh một
cổ hai chòng nô lệ, mâu thuẫn dân tộc đã được đẩy lên cao nhất, là mâu thuẫn chủ đạo cần được giải quyết sớm nhất Do đó đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải được đặt lên hàng đầu
Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh hay gọi tắt là Việt Minh được thành lập ngày 19/5/1941 theo chỉ thị Hội nghị Trung ương 8 Mặt trận Việt Minh ra đời thay cho Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương và đặt
ra nhiệm vụ giúp đỡ các dân tộc Lào và Campuchia thành lập Mặt trận dân tộc của nước mình Mặt trận Việt Minh lấy lá cờ đỏ có ngôi sao vàng năm cánh làm huy hiệu, khẩu hiệu chính là: phản Pháp - kháng Nhật - liên Hoa - độc lập2 Ngay từ cái tên “Đồng minh” đã cho thấy tính chính nghĩa của tổ chức khi mà chúng ta đứng về phe đồng minh nhằm chống lại phe phát xít Đây cũng là một trong những yếu tố sau này chứng minh tính chính nghĩa về mặt chính nghĩa giữa ta và thực dân Pháp khi ta giành chính quyền từ tay Phát xít Nhật chứ không phải thực dân Pháp Mặt trận Việt Minh chủ trương tập hợp tất cả các giai cấp, tầng lớp trong xã hội nhằm chống Pháp giành độc lập dân tộc Xuất
2Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, 2021, Mặt trận Việt Minh - biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân
https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/mat-tran-viet-minh-bieu-tuong-cua-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc-580849.html
Trang 7phát từ tư tưởng đoàn kết toàn dân của Hồ Chí Minh Tinh thần đoàn kết là một trong những yếu tố quan trọng, quyết định mọi thắng lợi của các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Nếu như vận dụng và tổng hợp được tinh thần đoàn kết của tất cả dân tộc thì sẽ tạo lên một sức mạnh to lớn khổng lồ
đủ đề đè bẹp lũ xâm lược, bán nước Xuất phát từ việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc chống Pháp, mặt trận Việt Minh đã tập hợp mọi người dân không phân biệt tầng lớp, giai cấp, tôn giáo Cứ là người Việt Nam có tinh thần yêu nước chống Pháp đều có thể tham gia Việt Minh có tổ chức từ Trung ương đến cấp xã và thôn cao nhất là tổng bộ Việt Minh lãnh đạo toàn bộ hoạt động của hội Mặt trận Việt Minh là bước chuẩn bị về lực lượng tiến tới cách mạng tháng Tám của Đảng Đảng đã linh hoạt trong vấn đề tập hợp lực lượng tiến hành giải phóng dân tộc chứ không bó buộc theo cách mạng tháng Mười Đảng ta đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh, đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam Tháng 10/1941, Việt Minh công bố Tuyên ngôn, Chương trình và Điều lệ, thể hiện chủ trương cứu nước của Đảng: “Làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập” Chương trình của Việt Minh được tóm tắt thành “Mười chính sách của Việt Minh” và phổ biến trong nhân dân Đây là lần đầu tiên một Mặt trận Dân tộc Thống nhất trình bày công khai đường lối, chính sách, phương pháp tiến hành và tổ chức lực lượng đấu tranh để thực hiện mục đích cứu nước của mình.3
Hội nghị Trung ương 8 đánh dấu bước chuyển hướng quan trọng của cách mạng Việt Nam trong đó nhiệm vụ giải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu và nhiệm vụ tập hợp lực lượng để thành lập mặt trận Việt Minh là một trong những quyết định đúng đắng sáng tạo của Đảng ta phù hợp với tình hình thực tiễn đất nước Nhờ những bước chuyển mang tính sáng tạo ấy đã tạo lên sự thành công của cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ
3 Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, 2021, Mặt trận Việt Minh - biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc,
Trang 8https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/mat-tran-viet-minh-bieu-tuong-cua-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc-cộng hòa năm 1945 Từ đó cho thấy vai trò lãnh đạo cách mạng của Đảng https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/mat-tran-viet-minh-bieu-tuong-cua-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc-cộng sản Việt Nam cùng với sự trưởng thành phát triển của Đảng ta qua từng thời kỳ
-Tài liệu tham khảo
1 Bộ Giáo dục và đào tạo, 2019, Giáo trình lịch sử Đảng cộng sản Việt
Nam, Nxv chính trị quốc gia và sự thật.
2 Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, 2021, Mặt trận Việt Minh - biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, https://dangcongsan.vn/xay- dung-dang/mat-tran-viet-minh-bieu-tuong-cua-khoi-dai-doan-ket-toan-dan-toc-580849.html