ĐỀ BÀI: " Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?"
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
TIỂU LUẬN GIỮA KỲ MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Họ và tên : Lê Thị Thu Thảo Lớp : HIS1001 1 (Thứ 2- Tiết 1-2)
Mã sinh viên Khóa
Giảng viên phụ trách
: 19041014 : QH2019 E16 : Phạm Minh Thế
Hà Nội – 02/2022
Trang 2ĐỀ BÀI: " Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?"
I LÝ DO HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ VIII THÁNG 5-1941,
ĐẢNG CHỦ TRƯƠNG ĐẶT VẤN ĐỀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÊN HÀNG ĐẦU
1 Bối cảnh chiến tranh thế giới diễn ra phức tạp
Năm 1939 chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phát xít Đức lần lượt chiếm các nước Tây Âu Sau đó, Đức chuẩn bị mọi lực lượng để tấn công Liên Xô cuối năm 1940 Ở Châu Á, phát xít Nhật đánh chiếm Trung Quốc và một số nước khác trong khi vực Lúc này sự tồn vong của loài người được xác định là bị đe dọa bởi chủ nghĩa phát xít Trước bối cảnh rối ren đó, Quốc tế cộng sản họp tìm cách đối phó với chủ nghĩa phát xít, kêu gọi sự đoàn kết cùng nhau chống chủ nghĩa phát xít
2 Diễn biến chiến tranh trong nước trở nên căng thẳng, phức tạp
Tình hình cách mạng thế giới chuyển biến liên tục, theo đó tình hình trong nước cũng có những thay đổi nhanh chóng Đến năm 1940, phát xít Nhật nhân cơ hội đó xâm lược Đông Dương, thực dân Pháp nhanh chóng đầu hàng quân Nhật Trước tình hình cấp bách của cách mạng, nhân dân Việt Nam đã đồng lòng khởi dậy chống cả Nhật và Pháp Liên tiếp các cuộc khởi nghĩa nổ ra trên khắp cả nước, phong trào đấu tranh sôi nổi Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu như cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (09/1940), khởi nghĩa Nam Kỳ (11/1940), binh biến ở Đô Lương (01/1941) Kết quả, cách mạng Đông Dương đã phát triển theo chiều hướng có lợi
3 Chuyển biến mới trong việc xác định tính chất cuộc cách mạng và mục tiêu kẻ thù
Trước tình hình chiến tranh xung đột căng thẳng tại Đông Dương, Đảng đã xác định được đây không phải là cuộc cách mạng tư sản dân quyền, tập trung giải quyết hai nhiệm vụ là phản đế và điền địa mà đây là cuộc cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cấp bách, đó chính
là giải phóng dân tộc
Đảng cũng xác định rõ kẻ thù của cách mạng - Pháp, Nhật lúc này không chỉ là kẻ thù của công nông mà là kẻ thù của toàn thể dân tộc Đông Dương Tính chất của cuộc cách mạng
Trang 3Đông Dương hiện tại là cách mạng giải phóng dân tộc, nhiệm vụ giải phóng dân tộc và giành lại độc lập tự do cho đất nước là nhiệm vụ cấp bách và trước tiên của Đảng ta nói riêng và cách mạng Đông Dương nói chung Bên cạnh đó, mâu thuẫn dân tộc đang phát triển gay gắt dưới hai tầng áp bức là quân Nhật và quân Pháp Đế quốc Pháp và Nhật đồng thời áp bức bóc lột các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Mâu thuẫn xã hội gay gắt, bất kể tầng lớp nào cùng chịu sự đè ép và bóc lột triệt để khiến cho cuộc sống khó khăn, nghẹt thở Quyền lợi dân tộc bị mất đi, không một giai cấp nào là không bị áp bức Chính vì vậy, vận mệnh của đất nước, tính mạng của dân tộc đang đứng trước tình huống nguy vong hơn bao giờ hết
Trước bối cảnh lịch sử rối ren, Đảng và nhà nước đã có những chiến lược khởi nghĩa vũ trang giải phóng đất nước Tháng 5 năm 1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ VIII của Đảng ở Khuổi Nậm, Pác Bó, Cao Bằng nêu rõ quyết định sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng Hội nghị khẳng định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam Tuy nhiên, để thực hiện mục tiêu
đó, Hội nghị đã quyết định thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh nhằm tập hợp và đoàn kết rộng rãi tất cả các giai cấp, các dân tộc, tôn giáo… tham gia Mặt trận
Đường lối chiến lược của Đảng ta tại Hội nghị Trung ương 8 chính là sự trở về và hoàn chỉnh tư tưởng cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản đã được
Hồ Chí Minh nêu ra trong Cương lĩnh đầu tiên năm 1930, không chỉ giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu mà còn đề ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể nhằm động viên mọi tầng lớp nhân dân tiến lên, giành độc lập, tự do cho dân tộc Tư tưởng chiến lược giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh đến đây đã được hoàn chỉnh Qua đó, cũng thể hiện sự đổi mới về tư duy chính trị, nhận thức thực tiễn, kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu - nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8, cả dân tộc bước vào thời kỳ mới, đẩy mạnh xây dựng lực lượng cách mạng, tập trung mọi lực lượng cho phong trào đánh Pháp, đuổi Nhật, chuẩn bị cho khởi nghĩa từng phần giành chính quyền từng địa phương
Trang 4Hội nghị đã chỉ rõ nguồn gốc, đặc điểm, tính chất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, từ
đó nhận định phát xít Đức sẽ tấn công Liên Xô và chiến tranh Thái Bình Dương sẽ bùng
nổ Loài người sẽ bị tàn sát ghê gớm trong cuộc chiến tranh phát xít Phe Đồng minh chống phát xít nhất định sẽ thắng lợi, phe phát xít nhất định sẽ thất bại, phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển mạnh mẽ Hội nghị dự đoán: nếu cuộc chiến tranh đế quốc lần trước đã
đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa, thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công Hội nghị nhận định cuộc cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng thế giới, của phong trào dân chủ chống phát xít Thông qua việc phân tích sâu sắc tình hình, thế và lực của cách mạng Việt Nam, phân tích nguồn gốc, đặc điểm, tính chất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, từ đó nhận định phát xít Đức sẽ tấn công Liên Xô và chiến tranh Thái Bình Dương
sẽ bùng nổ Loài người sẽ bị tàn sát ghê gớm trong cuộc chiến tranh phát xít Phe Đồng minh chống phát xít nhất định sẽ thắng lợi, phe phát xít nhất định sẽ thất bại, phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển mạnh mẽ
Phát huy yếu tố dân tộc, phân hoá hàng ngũ giai cấp địa chủ, Hội nghị tiếp tục thực hiện chủ trương tạm gác khẩu hiệu đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo, chia lại ruộng công, giảm tô, giảm tức
Hội nghị xác định: phương pháp cách mạng là "cuộc cách mạng Đông Dương kết liễu bằng một cuộc khởi nghĩa vũ trang" Hội nghị quyết định phải xúc tiến công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, khi thời cơ đến “với lực lượng sẵn có ta có thể lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to lớn"
Hội nghị quyết định đặt vấn đề dân tộc trong khuôn khổ của một nước Việt Nam, Lào, Khơ
me, thi hành đúng quyền “dân tộc tự quyết", với tinh thần liên hệ mật thiết, giúp đỡ nhau giành thắng lợi
Hội nghị đề ra nhiệm vụ xây dựng Đảng, làm cho Đảng đủ năng lực lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của dân tộc Nghị quyết Hội nghị đề ra gấp rút đào tạo cán bộ và tăng thêm thành phần vô sản trong Đảng
Trang 5Hội nghị bầu Ban Chấp hành Trung ương chính thức gồm các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hạ Bá Cang, Phùng Chí Kiên, đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư của Đảng Ban Thường vụ Trung ương Đảng gồm các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hạ Bá Cang
Hội nghị lần thứ tám của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã hoàn chỉnh chủ trương thay đổi chiến lược cách mạng được đề ra từ Hội nghị tháng 11-1939, có ý nghĩa quyết định thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đi đến thắng lợi hoàn toàn ở Việt Nam Hội nghị tháng 5 - 1941 có ý nghĩa lịch sử to lớn, đã hoàn chỉnh chủ trương được đề ra từ Hội nghị Trung ương tháng 11 - 1939 và đưa ra nhiều chủ trương sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh của đất nước
III THÀNH LẬP MẶT TRẬN VIỆT MINH
Ngày 19-05-1941, dưới sự chỉ đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và được sự thống nhất của Ban Thường vụ Trung ương Đảng, Mặt trận Việt Minh được ra đời và thay cho Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương Mặt trận đặt ra nhiệm vụ giúp đỡ các dân tộc Lào và Campuchia thành lập mặt trận Có thể nói, Mặt trận Việt Minh là chủ trương sáng suốt, đúng đắn và là một trong những điển hình thành công của Đảng ta về công tác Mặt trận
Mặt trận Việt Minh lấy lá cờ đỏ có ngôi sao vàng năm cánh làm huy hiệu, khẩu hiệu chính là: phản Pháp - kháng Nhật - liên hoa - độc lập
Đánh giá vai trò của Mặt trận Việt Minh, Tuyên ngôn của Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh - Liên Việt họp tháng 3-1951 nêu rõ:
“Việt Minh có công lớn trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, chống quân cướp nước Công đức ấy tất cả mọi người Việt Nam phải ghi nhớ Lịch sử của Việt Minh 10 năm đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc cũng là những trang sử vẻ vang vào bậc nhất của dân tộc Việt Nam ta”
Mặt trận Việt Minh ra đời và giành được chính quyền trước hết là kết quả của sự định hình đúng đắn của Đảng Cộng sản Đông Dương về chỉ đạo chiến lược giữa hai nhiệm vụ phản
đế và phản phong; giữa dân tộc và giai cấp Đây cũng là kết quả của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với đặc điểm lịch sử cụ thể của Việt Nam
Trang 6IV TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam [ Bộ GD&DT, CTQG 2021]
2 Tiến trình lịch sử Việt Nam [ Nguyễn Quang Ngọc, GD 2007 ]
3 Trang web: http://ditichhochiminhphuchutich.gov.vn/nguyen-ai-quoc-voi-su-hoan- chinh-chuyen-huong-chien-luoc-cach-mang-tai-hoi-nghi-trung-uong-dang-lan-thu-viii-thang-5-1941 154