Tháng 5-1941, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng ở Khuổi Nậm, Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, quyết định sự chuyển hướng chỉ đ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BÀI LUẬN GIỮA KỲ MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM
Họ và tên: Phạm Thị Minh Thư
Lớp : HIS1001 1 (Thứ 2) Khóa : QH2019
Mã số sinh viên: 19041041
Hà Nội – 2022
Trang 2I Mở đầu
Nhận thấy sự chuyển biến của tình hình thế giới và trong nước có lợi cho cách mạng Việt Nam, sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, ngày 28-1-1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước và làm việc ở Cao Bằng Trước khi lên đường về nước, nhằm chuẩn bị thành lập mặt trận dân tộc rộng rãi ở nước ta, đầu tháng 1-1941, Nguyễn Ái Quốc tổ chức lớp học
và trực tiếp huấn luyện chính trị cho 43 cán bộ cách mạng Việt Nam Cộng sự của Người
có các đồng chí Phùng Chí Kiên, Vũ Anh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp Đây là lớp huấn luyện cán bộ Việt Minh đầu tiên của nước ta Tháng 5-1941, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng ở Khuổi Nậm, Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, quyết định sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng, khẳng định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam “Vấn đề chính là nhận định cuộc cách mạng trước mắt của Việt Nam là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, lập Mặt trận Việt Minh, khẩu hiệu chính là: Đoàn kết toàn dân, chống Nhật, chống Pháp, tranh lại độc lập; hoãn cách mạng ruộng đất”1
Bài tiểu luận này sẽ làm rõ nguyên nhân đằng sau chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh của Đảng
II Nguyên nhân Đảng chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh
1 Tình hình trong nước những năm 1931-1941
Tình hình kinh tế, xã hội của Việt Nam những năm 1931-1941 chính là nguyên nhân trực tiếp cho việc Đảng đặt vấn đề giải phòng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ (9-1939), thực dân Pháp đàn áp cách mạng Tháng 9-1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Chính phủ Đalađiê (Daladier) thi hành một loạt biện pháp đàn áp lực lượng dân chủ ở trong nước và phong trào cách mạng ở thuộc địa Mặt trận Nhân dân Pháp tan vỡ Ở Đông Dương, bộ máy đàn áp được
1Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 7, trang 23
Trang 3tăng cường, lệnh thiết quân luật được ban bố Ngày 28-9-1939, Toàn quyền Đông Dương
ra Nghị định cấm tuyên truyền cộng sản, đặt Đảng Cộng sản Đông Dương ra ngoài vòng pháp luật, giải tán các hội, đoàn, đóng cửa các tờ báo và nhà xuất bản, cấm hội họp và tụ tập đông người…
Ở Đông Dương, thực dân Pháp thi hành chính sách thời chiến, phát xít hóa bộ máy thống trị, thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng; thực hiện chính sách “kinh tế chỉ huy” nhằm tăng cường vơ vét sức người, sức của để phục vụ cuộc chiến tranh đế quốc Cùng năm, Toàn quyền Đông Dương cũng đưa ra nghị định cấm tuyên truyền cộng sản, thực hiện “khủng bố trắng”, đặt Đảng Cộng sản Đông Dương ra ngoài vng pháp luật, ra sức đàn áp phong trào Cách mạng Những chính sách của chúng đã bóc lột đất nước ta đến tận cùng, càng đẩy dân ta vào hoàn cảnh ngặt nghèo, đói khổ, bần cùng, xơ xác, không chút tự do, dân chủ Tháng 9-1940, quân phiệt Nhật vào Đông Dương, thực dân Pháp đầu hàng và câu kết với Nhật để thống trị và bóc lột nhân dân Đông Dương, làm cho nhân dân Đông Dương phải chịu cảnh “một cổ hai tròng” Phát xít Nhật đã tăng cường các khoản thuế ở An Nam khiến nhân dân ngày càng trở nên bần cùng Đầu năm 1941, quân Nhật đã ban hành chính sách nhổ bỏ một phần ba diện tích trồng lúa để trồng đay và thầu dầu để phục vụ chiến tranh, cùng với thuế lương thực và thuế ruộng đất gia tăng, đã trực tiếp gây nạn đói khủng khiếp cho nhân dân
2 Khắc phục những hạn chế về lý luận Cách mạng và hoàn thiện những chủ trương phù hợp cho đường lối Cách mạng tại Việt Nam
Trong giai đoạn 1930 - 1940, việc xác định đường lối và chiến lược Cách mạng còn gặo nhiều hạn chế, thiếu sót Trong Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng (10 - 1930), Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương đã nhận thức máy móc về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp trong xã hội thuộc địa nửa phong kiến Việt Nam, không đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu Tuy nhiên, trong giai đoạn 1936 -
1939, trong Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6 (11 - 1939), Đảng đã có những sự thay đổi về chiến lược Cách mạng, phù hợp với tình hình trong nước và thế giới Hội nghị đã giải quyết đúng đắn mối quan hệ của hai cuộc cách mạng phản đế và điền địa, chỉ rõ: “nhiệm vụ chính cốt của cách mệnh là đánh đuổi đế quốc”, “Đứng trên
Trang 4lập trường giải phóng dân tộc, lấy quyền lợi dân tộc làm tối cao, tất cả mọi vấn đề của cuộc cách mệnh, cả vấn đề điền địa cũng phải nhằm vào cái mục đích ấy mà giải quyết”2, tạm gác khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất” vào tháng 11-1940, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp lần thứ 7, nhận định rằng “Cách mạng phản đế và cách mạng thổ địa phải đồng thời tiến, không thể cái làm trước cái làm sau” 3; nghĩa là Trung ương Đảng
đã trở lại nhấn mạnh vào vấn đề cách mạng điền địa như quan điểm chưa hợp lý của Hội nghị Trung ương lần thứ 1 và vẫn chưa thật sự dứt khoát với chủ trương đặt nhiệm vụ dân tộc giải phóng lên đầu trong Hội nghị lần thứ 6 Nhận thức được tình hình đó, đầu năm
1941, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập sớm Hội nghị Trung ương lần thứ 8 để nhanh chóng thống nhất lại phương hướng, chuyển hướng chiến lược Cách mạng về phù hợp với tình hình thực tiễn: không cùng lúc giải quyết giải quyết hai vấn đề phản đế và điền địa nữa, mà tập trung giải quyết vấn đề cần kíp “dân tộc giải phóng”, tạm gác khẩu hiệu: “Tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày” thay thành tịch thu ruộng đất của
đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo, giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng
3 Tình hình thế giới và nhận thức cơ hội cho Cách mạng Việt Nam
Chủ trương và quyết định của Đảng là phù hợp với tình hình thế giới và Cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ Hội nghị phân tích nguồn gốc, đặc điểm, tính chất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, từ đó nhận định phát xít Đức sẽ tấn công Liên Xô và chiến tranh Thái Bình Dương sẽ bùng nổ Loài người sẽ bị tàn sát ghê gớm trong cuộc chiến tranh phát xít Phe Đồng minh chống phát xít nhất định sẽ thắng lợi, phe phát xít nhất định sẽ thất bại, phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển mạnh mẽ Hội nghị dự đoán: nếu cuộc chiến tranh đế quốc lần trước đã đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa, thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công Hội nghị nhận định cuộc cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng thế giới, của phong trào dân chủ chống phát xít
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.6
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.7
Trang 5Hội nghị cũng chỉ rõ: Nhân dân Đông Dương phải chịu những hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh thế giới, vì vậy thái độ chính trị của các giai cấp có thay đổi khá lớn Mâu thuẫn chủ yếu phải được giải quyết cấp bách lúc này là mâu thuẫn giữa các dân tộc Việt Nam với bọn đế quốc phát xít Pháp - Nhật Hội nghị tán thành Nghị quyết của các Hội nghị Trung ương lần thứ sáu, bảy về chuyển hướng chiến lược và sách lược Hội nghị đề
ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể, nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề dân tộc, nhấn mạnh Đảng của giai cấp công nhân, nếu muốn tập hợp lực lượng toàn dân thì phải giương cao ngọn cờ dân tộc, phải đoàn kết hết sức rộng rãi Để sẵn sàng chớp lấy thời cơ chín muồi, Đảng đã khẳng định vấn đề giải phóng dân tộc là vấn đề cấp bách nhất Từ đó cũng là nguyên nhân chính mà trong Hội nghị Đảng đưa ra quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, chuẩn bị lực lượng cho khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, đưa đất nước
đi lên thắng lợi
III Kết luận
Có thể nói, chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh là một chủ trương hết sức sáng suốt của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
và Ban Thường vụ Trung ương Đảng Bởi điều này hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tiễn của Việt Nam và thế giới Quyết định này cũng xuất phát từ sự hạn chế về lý luận, đường lối Cách mạng trước đó Hội nghị là một mốc son quan trọng trong sự nghiệp kháng chiến chống Pháp, đánh dấu một khẳng định đúng đắn về chiến lược Cách mạng,
đã trực tiếp dẫn đến thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Trang 6Tài liệu tham khảo
1 Giáo trình Lịch Sử Đảng Cộng sản Việt Nam Nhà xuất bản chính trị quốc gia sự
thật (2021)
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.6
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.7
4 Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 7, trang 23
5 https://www.baoquangbinh.vn/chinh-tri/202105/ky-niem-80-nam-ngay-thanh-lap- mat-tran-viet-minh-19-5-1941-19-5-2021-mat-tran-viet-minh-thanh-lap-chu-truong-sang-suot-cua-trung-uong-dang-va-lanh-tu-nguyen-ai-quoc-2189318/
6 https://dangcongsan.vn/tu-lieu-tham-khao-cuoc-thi-trac-nghiem-tim-hieu-90-nam- lich-su-ve-vang-cua-dang-cong-san-viet-nam/tu-lieu-cuoc-thi/hoi-nghi-lan-thu-tam-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-535807.html
7 https://nghean.dcs.vn/vi-vn/tin/lanh-tu-nguyen-ai-quoc-voi-viec-thanh-lap-mat-tran-viet-minh/405534-488093-330357