ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ ---***---LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TIỂU LUẬN GIỮA KÌ Đề: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt v
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
-*** -LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TIỂU LUẬN GIỮA KÌ
Đề: Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?
Môn: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Giảng viên: TS Phạm Minh Thế
Sinh viên: Lê Minh Anh
Mã sinh viên: 19040581
Hà Nội, tháng 2 năm 2022
Trang 2Mục lục
Lời mở đầu 1
I Khái quát về Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng 2
II Nguyên nhân tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh 2
Nguyên nhân thành lập mặt trận Việt Minh 4
III Tổng kết 5
Tài liệu tham khảo 7
Trang 3Lời mở đầu
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc bằng thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám Trong quá trình chuẩn bị Cách mạng Tháng Tám 1945, Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng (khóa I) dưới sự chủ trì của đồng chí
Nguyễn Ái Quốc đóng vai trò hết sức quan trọng quyết định sự thắng bại của cách mạng Nghị quyết của hội nghị thể hiện một cách sâu sắc và hoàn chỉnh vấn đề giải phóng dân tộc, là cột mốc đánh dấu bước tiến mới trong tư duy cách mạng và sự lãnh đạo của Đảng, khẳng định bước phát triển mới của cách mạng Việt Nam
Trong quá trình học tập bộ môn Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam, hiểu được tầm quan trọng của Hội nghị đối với cuộc cách mạng của nước ta, em nhận thấy yêu cầu nghiên cứu kì hơn về chủ đề: “Tại sao Hội nghị Trung ương lần thứ
8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh?” Bài tiểu luận là kết quả nghiên cứu cùng với kiến thức cá nhân en tiếp thu trong quá trình học tập bộ môn này Trong quá trình làm bài, khó tranh khỏi những sai sót, vì vậy em mong nhận được những ý kiến đóng góp từ quý thầy cô
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4I Khái quát về Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng
Đầu năm 1941, sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài để tìm con đường cứu nước, đồng chí Nguyễn Ái Quốc bí mật trở về nước Tháng 5-1941, thay mặt Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng, trong rừng Khuổi Nậm, thuộc Pác Bó (Hà Quảng - Cao Bằng) Mục đích của Hội nghị là để tập hợp được mọi người Việt Nam yêu nước, tranh thủ các lực lượng cách mạng chĩa mũi nhọn vào kẻ thù chủ yếu của dân tộc là phát xít Nhật-Pháp
Thông qua Hội nghị, nhiều vấn đề mấu chốt và hệ trọng đã được quyết định: Thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh hội (gọi tắt là Việt Minh); tạm gác khẩu hiệu: “Tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày”; đề ra chủ trương tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo; giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng; chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ mỗi nước ở Đông Dương; thành lập, phát triển và tăng cường lãnh đạo các tổ chức vũ trang và nửa vũ trang; chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, đi từ khởi nghĩa từng phần đến Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
Trong đó, việc xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là trên hết đồng thời thành lập một mặt trận thống nhất dân tộc là một nước đi đúng đắn và cần thiết cho hoàn cảnh cuộc chiến lúc bấy giờ cụ thể là những yếu tố sau đây: tình hình cuộc Chiến tranh Thế giới thứ 2, tình hình Đông Dương, âm mưu của thực dân Pháp và phát-xít Nhật ở Đông Dương, tình hình cách mạng Việt Nam từ khi thành lập Đảng
II Nguyên nhân tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh.
Trang 5Trước hết, cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ không chỉ tạo ra ảnh hưởng đến các nước đế quốc tham chiến mà còn làm xuất hiện tình thế cách mạng
và từ đó giúp cho vấn đề giành chính quyền ở các nước thuộc địa được đặt lên hàng đầu
Tháng 9 năm 1939 cuộc Chiến tranh Thế giới thứ 2 bùng nổ, phát xít Đức lần lượt chiếm các nước Tây Âu Đến năm 1940 Nhật đánh chiếm các nước Châu Á và đặc biệt các nước Đông Nam Á để làm căn cứ quân sự chiến đấu với
Mỹ Chủ nghĩa phát xít đang lan nhanh ra khắp thế giới và đe dọa đến sự tồn vong của loài người Năm 1941, cuộc đại chiến đã bước sang năm thứ 3, phong trào cách mạng chống chủ nghĩa phát xít diễn ra mạnh mẽ ở các nước, Anh, Liên
Xô, Trung Quốc,… Trong bối cảnh đó, Quốc tế cộng sản họp tìm cách đối phó với chủ nghĩa phát xít, kêu gọi sự đoàn kết cùng nhau chống chủ nghĩa phát xít Sau khi phân tích nguồn gốc đặc điểm, tính chất của cả cuộc Chiến tranh Thế giới thứ nhất và Chiến tranh Thế giới thứ hai, Hội nghị đã nhận định được chiến thắng chắc chắn của phe Đồng Minh và kéo theo đó là hệ quả: “Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đã đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc
đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công ", như vậy đây là một thời cơ tốt, nếu có sự chuẩn bị tốt, nắm bắt đúng thời cơ, các nước thuộc địa sẽ giành được chính
quyền.
Đồng thời, tình hình tại Đông Dương nói chung và trong nước nói riêng cũng có nhiều thay đổi trong tình hình cuộc Chiến tranh Thế giới thứ hai Đặc biệt khi tham gia vào cuộc chiến tranh này có cả Pháp - “mẫu quốc” của ba nước Đông Dương Để cung cấp nguyên vật liệu cho chính quốc tham gia chiến tranh thì Pháp đã tăng cường đàn áp, bóc lột người dân ở các nước thuộc địa trong đó
có Việt Nam
Trang 6Rồi vào tháng 9 năm 1940, Nhật đổ bộ vào Đông Dương, Pháp lập tức đầu hàng và cấu kết với Nhật để chống phá cách mạng Đông Dương Từ đó, nhân dân ta rơi vào tình cảnh “một cổ hai gông” Kể từ khi Nhật vào Đông Dương, chúng đã thi hành chính sách vơ, vét, bóc lột rất dã man, tàn bạo làm suy kiệt nền kinh tế, đồng thời đẩy người dân vào tình cảnh đót rét, khốn khổ, bần cùng hóa Người nông dân bị cướp ruộng đất, bắt nhổ lúa mà trồng đay, thầu dầu để phục vụ chiến tranh, công nhân bị ép sức lao động, giảm lương, tiểu tư sản thì mất việc,… Tóm lại, dưới ách thống trị của hai chế độ thực dân, quyền lợi của tất cả các giai cấp đều bị mất đi, không riêng gì giai cấp công nhân hay nông dân
Vì vậy, mâu thuẫn thực tế trong xã hội lúc bấy giờ không còn chỉ dừng lại ở mức mâu thuẫn giai cấp giữa công nhân, nông dân và thực dân Pháp và tay sai,
mà là sự đối đầu giữa lợi ích của cả một dân tộc Và xuất phát từ mâu thuẫn kinh
tế, xã hội đạt đến đỉnh điểm, Đảng có thể xác định được động lực cách mạng, động lực chiến đấu của các giai cấp tại thời điểm này là sôi sục nhất và mạnh mẽ hơn bao giờ hết
Hội nghị đã nhận định về mâu thuẫn dân tộc đang phát triển gay gắt dưới hai tầng áp bức Nhật, Pháp như sau: “Đế quốc Pháp - Nhật chẳng những áp bức các giai cấp thợ thuyền, dân cày, mà chúng nó áp bức bóc lột cả các dân tộc không chừa một hạng nào Dẫu là anh tư bản, anh địa chủ, một anh thợ hay một anh dân cày đều cảm thấy cái ách nặng nề của đế quốc là không thể nào sống được Quyền lợi tất cả các giai cấp bị cướp giật, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng1”, xuất phát từ những mâu thuẫn, Đảng xác định kẻ thù chung của đất nước để khơi gợi được tinh thần yêu nước trong nhân dân, chuẩn bị “bước đệm” cho cuộc tổng đoạn viên toàn dân tộc: “Pháp - Nhật ngày nay không phải chỉ là kẻ thù của công nông mà là kẻ thù của cả dân tộc Đông Dương2”
Nguyên nhân thành lập mặt trận Việt Minh
1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.7, tr.112.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.7, tr.115.
Trang 7Sau khi điều chỉnh chiến lược cách mạng, để có thể thực hiện cuộc “cách mạng dân tộc” thì cần phải đoàn kết toàn dân, Nguyễn Ái Quốc đã đặt ra câu hỏi: “mặt trận thì tôi đồng ý rồi, nhưng lập mặt trận gì?”3
Dựa trên tư tưởng của chú nghĩa Mác - Lê nin về vấn đề dân tộc và áp dụng vào chính thực tiễn tại Đông Dương, Hội nghị chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước Đồng thời nhằm mục đích tập hợp được toàn bộ người dân Việt Nam yêu nước, xây dựng độc lực chiến đấu chống lại kẻ thủ Pháp và Nhật Từ đó, Hội nghị đã nhất trí thành lập mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh hay nói tắt là Việt Minh còn dân tộc Miên tổ chức ra Cao Miên độc lập đồng minh, Lào thành lập Ai Lao độc lập đồng minh để sau đó lập ra Đông Dương độc lập đồng minh Việc quyết định giải quyết vấn đề trong khuôn khổ từng nước là một hướng đi đúng đắn vì: Kẻ thù chung của cả 3 nước cùng là đế quốc Pháp-Nhật và nhiệm vụ chung là đánh đuổi chúng, nhưng mỗi nước lại có hoàn cảnh lịch sử, văn hoá, phong tục tập quán khác nhau Bên cạnh đó, để cho mỗi dân tộc tự giải quyết vấn đề của riêng mình sẽ giúp phát huy và phát triển sức mạnh cần có của mỗi dân tộc
Ngày bế mặc Hội nghị, 19/05/1941, Mặt trận Việt Minh chính thức được thành lập với các tổ chức quần chúng yêu nước trong mặt trận gồm: Hội Công nhân cứu quốc, Hội Nông dân cứu quốc, Hội Thanh niên cứu quốc, Hội Phụ nữ cứu quốc Chương trình Việt Minh đáp ứng nguyện vọng cho toàn dân, không phân biệt giai cấp nên đã được ủng hộ phát triển rất mạnh, vượt qua sự chống phá của kẻ thù
III Tổng kết.
Việc xác định nhiệm vụ cách mạng đúng đắn đã cho phép Đảng ta đề ra các đường lối, chiến lược cách mạng đúng đắn, giải quyết đúng đắn yêu cầu của thực tiễn đất nước Từ đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng nước ta mới
3 Nguyễn Lương Bằng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt, Đầu nguồn-Tập Hồi ký về Bác Hồ - NXB Văn học Hà Nội 1975,
tr 130.
Trang 8có thể đi đến thành công Và trên con đường cách mạng gian khổ đó, tình đoàn kết toàn dân là một nguồn động lực lớn đóng góp vào chiến thắng của cách mạng Mặt trận Việt Minh chính là con đường kết nối Đảng với phong trào quần chúng, truyền tải những chỉ đạo của Đảng để xây dựng một lực lượng quần chúng đoàn kết, đồng lòng, chiến đấu mạnh mẽ Sự ra đời của Mặt trận Việt Minh là kết quả của đường lối chính trị đúng đắn của Đảng với tư tưởng cách mạng khoa học, sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc
Trang 9Tài liệu tham khảo
1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị) Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội
2 Triệu, Q T (2001) Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị Trung ương tháng 5-1941.
Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Số 316 (Tháng 3/2001), 3-7
3 Phạm, H T (2010) Từ Pác Bó đến Ba Đình: Những chặng đường thắng lợi
của bản lĩnh, trí tuệ và chủ nghĩa yêu nước Việt Nam Tạp chí Nghiên cứu Lịch
sử, Số 411(Tháng 07/2010), 80-91
4 Nguyễn, Q N (2007) Tiến trình lịch sử Việt Nam Nxb Giáo dục.
5 Lường, T L (2011) Nguyễn Ái Quốc với sự hoàn chỉnh chuyển hướng chiến lược cách mạng tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII (tháng 5/1941).Khu
di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Truy cập ngày 26/02/2022, có tại
<http://ditichhochiminhphuchutich.gov.vn/nguyen-ai-quoc-voi-su-hoan-chinh- chuyen-huong-chien-luoc-cach-mang-tai-hoi-nghi-trung-uong-dang-lan-thu-viii-thang-5-1941 154>