PHÚ THỌ LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2015 - 2016HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC MÔNNGỮ VĂN Hướng dẫn chấm gồm có 03 trang Câu 18,0 điểm Yêu cầu chung - Kiểm tra năng lực viết bài nghị luận về một vấn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÚ THỌ KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn:NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
Đề thi có 01 trang
Câu 1 (8,0 điểm)
Tôi đang dạo bộ trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống Biển đông người, nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì lên rồi ném xuống Tiến lại gần hơn, tôi thấy cậu bé đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh dạt lên bờ và ném trở lại với đại dương.
Tôi làm quen, hỏi:
- Cháu đang làm gì vậy ?
Cậu bé trả lời:
- Những con sao biển này sắp chết vì thiếu nước, cháu giúp chúng.
- Cháu có thấy mình đang mất thì giờ không Có hàng ngàn con sao biển như vậy.Cháu không thể nào giúp được tất cả chúng, rồi chúng cũng sẽ phải chết thôi.
Cậu bé vẫn tiếp tục nhặt những con sao biển khác ném xuống biển và nhìn tôi vui vẻ trả lời:
- Cháu cũng biết như vậy, nhưng chú nghĩ xem, cháu có thể làm được điều gì đó, ít nhất cháu cũng cứu được những con sao biển này!
(Theo Hạt giống tâm hồn – Từ những điều bình dị,NXBTổng hợp TP.HCM)
Từ câu chuyện trên, em hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của mình về hành động của cậu bé
Câu 2 (12,0 điểm)
Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của văn học.
(Tố Hữu)
Hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua bài thơ Quê hương của Tế Hanh (Ngữ văn 8, tập hai, NXB
Giáo dục Việt Nam,2014, tr 16-17)
HẾT
Họ và tên thí sinh:……….SBD:……….……….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÚ THỌ LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2015 - 2016
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC MÔNNGỮ VĂN
(Hướng dẫn chấm gồm có 03 trang) Câu 1(8,0 điểm)
Yêu cầu chung
- Kiểm tra năng lực viết bài nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra từ một câu chuyện, đòi hỏi thí sinh phải huy động những hiểu biết về đời sống và kĩ năng tạo lập văn bản để làm bài
- Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng,
có thái độ chân thành nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội
Yêu cầu cụ thể
1 Ý nghĩa của câu chuyện (2,0 điểm)
Câu chuyện giản dị nhưng chứa đựng một bài học sâu sắc về tình yêu thương và cách ứng xử trong cuộc sống
2 Bàn luận(4,0 điểm)
- Hành động của cậu bé tự nhiên, ngỡ như một trò chơi của trẻ thơ, rất bình thường chẳng mấy ai quan tâm, để ý
- Đó là hành động mang nhiều ý nghĩa:
+ Cứu sống những con sao biển,góp phần bảo vệ thiên nhiên
+ Thể hiện nét đẹp nhân cách của con người: Không thờ ơ, vô cảm trước sự vật, sự việc, hiện tượng diễn ra xung quanh mình, đồng thời biết hành động đúng để cuộc sống tốt đẹp hơn
- Đó là hành động đẹp, đáng ngợi ca
- Phê phán thái độ thờ ơ, vô cảm trước sự vật, sự việc hiện tượng diễn ra xung quanh, lối sống thiếu trách nhiệm với thiên nhiên môi trường
3 Bài học nhận thức và hành động(2,0 điểm)
- Có thói quen làm những việc tốt, những việc có ích dù đó là việc làm nhỏ
- Biết yêu quý và bảo vệ thiên nhiên, môi trường
Câu 2(12,0 điểm)
Yêu cầu chung
- Kiểm tra năng lực viết bài nghị luận văn học, đòi hỏi thí sinh phải huy động kiến thức về lí luận văn học, khả năng cảm thụ thơ, kĩ năng tạo lập văn bản để làm bài
- Thí sinh có thể cảm nhận và trình bày theo những cách khác nhau, nhưng phải rõ hệ thống luận điểm, có lí lẽ , căn cứ xác đáng
Yêu cầu cụ thể
Trang 31 Giải thích (2,0 điểm)
- Cuộc đời là hiện thực cuộc sống muôn màu, muôn vẻ; nơi xuất phát là điểm bắt đầu; nơi đi tới là đích đến.
- Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của văn học nghĩa là văn học bắt
nguồn từ hiện thực và quay trở lại tác động tới nhận thức, tình cảm của con người, góp phần làm cho cuộc sống trở nên phong phú và tốt đẹp hơn
Ý kiến khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống (tức là nói đến nguồn gốc và chức năng của văn học)
2 Bàn luận (2,0 điểm)
- Ý kiến của Tố Hữu là đúng đắn
- Để tạo nên tác phẩm văn học có giá trị, nhà văn không chỉ có tài năng mà còn phải bám sát vào hiện thực đời sống, có những rung cảm mãnh liệt trước con người và cuộc đời
- Một tác phẩm có giá trị có khả năng truyền cảm, khơi gợi trong mỗi con người tình cảm đẹp, tư tưởng và hành động đúng
- Chỉ có những tác phẩm văn học phản ánh chân thực, cụ thể hiện thực đời sống và những vấn đề của con người bằng hình thức nghệ thuật phù hợp mới có những tác động tích cực đối với cuộc đời
3 Chứng minh qua bài thơ Quê hương của Tế Hanh (7,0 điểm)
* Hiện thực cuộc sống của làng chài là nguồn cảm hứng cho bài thơ:
- Bài thơ được viết năm 1939, khi Tế Hanh 18 tuổi, đang học ở Huế Quê hương hiện lên trong hoài niệm, nỗi nhớ nhung, trong sự bùng cháy mãnh liệt của cảm xúc
- Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của người dân làng chài ven biển được phản ánh chân thực, sinh động:
+ Cảnh thiên nhiên sông nước gần gũi, khoáng đạt, thi vị
+ Cảnh ra khơi đầy hứng khởi; cảnh trở về tấp nập, no đủ, bình yên
- Tâm hồn trong sáng, tình cảm thiết tha của nhà thơ đối với quê hương được thể hiện tinh tế, xúc động:
+ Qua bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
+ Bộc lộ trực tiếp
(Khi trình bày, HS phải phân tích được các hình ảnh vừa chân thực, vừa bay bổng lãng mạn, bất ngờ; từ ngữ chọn lọc; biện pháp tu từ độc đáo; nhịp thơ tha thiết, lời thơ giản
dị, đằm thắm )
Trang 4* Bài thơ đã tác động mạnh mẽ tới bạn đọc:
- Giúp bạn đọc cảm nhận được bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, bức tranh cuộc sống lao động bình dị đầy sức sống ở một làng chài ven biển
- Khơi gợi ở bạn đọc tình yêu quê hương, đất nước; niềm tự hào về vẻ đẹp của thiên nhiên và con người Việt Nam
4 Đánh giá chung (1,0 điểm)
- Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt đời thơ Tế Hanh mà bài thơ “Quê hương” là thành công khởi đầu rực rỡ.
- Bài thơ là minh chứng cho quy luật: Nghệ thuật bắt nguồn từ hiện thực cuộc đời
và quay trở lại phục vụ cho chính cuộc đời ấy
Lưu ý chung:
1 Trên đây chỉ là những định hướng, giám khảo cần linh hoạt, tránh đếm ý cho điểm.Việc cho điểm từng ý cần thống nhất chung.
2 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo
3 Điểm toàn bàilà tổng điểm các câu đã chấm, cho lẻ đến 0,25.
HẾT