Tiểu luận môn lịch sử đảng23

Để tập hợp được mọi người Việt Nam yêu nước, tranh thủ các lực lượng cách mạng chĩa mũi nhọn vào kẻ thù chủ yếu của dân tộc là phát xít Nhật-Pháp, hội nghị đã quyết định thành lập Việt N

BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KÌ MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG

Đề bài: "Anh/chị hay phân tích: Tại sao Hội nghị Trung ương

lần thứ 8 tháng 5 năm 1941, Đảng lại chủ trương đặt vấn đề

giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt

Minh?"

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

-

Lớp học phần: HIS1001 1

Giảng viên: Phạm Minh Thế

Họ và tên: Lê Thị Yến Linh MSSV: 20040658

A MỞ ĐẦU

87 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng cộng sản Việt Nam đã lập nên nhiều kỳ tích Cách mang Tháng Tám năm 1945 là một sự kiện quan trọng, tạo bước ngoặt trong lịch sử dân tộc Việt Nam Thành công của Cách mạng Tháng Tám có nhiều nguyên nhân mà trước hết thuộc về sự lãnh đạo của Đảng Trong quá trình chuẩn

bị Cách mạng Tháng Tám 1945, Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng diễn

ra tháng 5/1941, dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc có vai trò và ý

nghĩa đặc biệt to lớn

Tiếp tục dòng ma ̣ch tư duy được đề ra ta ̣i Hô ̣i nghi ̣ Trung ương lần thứ

6 (11/1939), Hội nghi ̣ Trung ương lần thứ 8 đề ra quyết sách “thay đổi chiến lược

cách ma ̣ng” Hội nghị xác định: Nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết nhất của cách mạng Đông Dương Nhiệm vụ trước hết của cách mạng Việt Nam lúc này là phải giành cho được độc lập dân tộc và tự do, hạnh phúc cho đồng bào Theo đề nghi ̣ của lãnh tu ̣ Nguyễn Ái Quốc, Hô ̣i nghi ̣ cũng đã quyết

đi ̣nh thành lâ ̣p ra Mă ̣t trâ ̣n Viê ̣t Nam đô ̣c lâ ̣p đồng minh (go ̣i tắt là Viê ̣t Minh) Bài tiểu luận dưới đây sẽ đi phân tích và làm rõ hơn nguyên nhân đằng sau những quyết định đó của Đảng ta và từ đó muốn khẳng định tính đúng đắn, sáng suốt trong quyết định chuyển hướng chỉ đạo cũng như vai trò lãnh đạo quyết định, tầm nhìn chiến lược của Hồ Chí Minh cùng Đảng ta trong việc nắm bắt cơ hội, chi phối tình hình nhằm tạo nên sức mạnh toàn dân tộc cho Cách mạng Việt Nam

B Nguyên nhân Đảng lại chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941

1 Nhận thấy tình hình thế giới có lợi cho cơ hội thành công của Cách mạng Việt Nam

Sau một thời gian chuẩn bị, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương

do Nguyễn Ái Quốc chủ trì được triệu tập tại Pác Bó (Hà Quảng - Cao Bằng), từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 Tham gia Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên cùng một số đại biểu của

Xứ uỷ Trung Kỳ, Bắc Kỳ và một số đại biểu hoạt động ở nước ngoài

Phân tích tình hình thế giới, Hội nghị nhận định: chiến tranh thế giới đang lan rộng, phát xít Đức đang ráo riết chuẩn bị đánh Liên Xô, phát xít Nhật sắp gây

ra cuộc chiến tranh Thái Bình Dương Chiến tranh sẽ làm cho các nước đế quốc suy yếu, phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển nhanh chóng, Liên Xô nhất định chiến thắng và cách mạng nhiều nước nhân đó mà thắng lợi "Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đã đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc

đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công"

Phân tích tình hình Đông Dương, Hội nghị nhận định: từ khi Nhật nhảy vào xâm chiếm, Pháp đầu hàng Nhật, mọi hoạt động kinh tế ở Đông Dương đều bị chiến tranh hoá, tất cả bộ máy cai trị đều bị phát xít hoá Chính sách phản động

đó của Pháp - Nhật càng làm cho mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dương với chủ nghĩa đế quốc xâm lược thêm sâu sắc Các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam

Kỳ và binh biến Đô Lương cuối năm 1940 đầu năm 1941 là hệ quả của ách thống trị tàn bạo đó

Trên cơ sở nhận định tình hình, Hội nghị xác định: "Trong lúc này khẩu hiệu của Đảng ta là trước hết phải làm sao giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách của giặc Pháp - Nhật" "Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc… nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được Đó là nhiệm vụ của Đảng ta trong vấn đề dân tộc" Như vậy, nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết nhất của cách mạng Đông Dương Nhiệm vụ trước hết của cách mạng Việt Nam lúc này là phải giành cho được độc lập dân tộc và tự do, hạnh phúc cho đồng bào

Dựa trên nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc, căn cứ vào đặc điểm Đông Dương, hội nghị chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc không phải chung trên toàn Đông Dương mà trong phạm vi từng nước, để "làm sao đánh thức được tinh thần dân tộc xưa nay trong nhân dân (hơn hết là dân tộc Việt Nam)" Đây là cơ sở cho sự đổi mới hình thức tên gọi Mặt trận dân tộc thống nhất để "có tính dân tộc hơn, cho có một mãnh lực dễ hiệu triệu hơn" Để tập hợp được mọi người Việt Nam yêu nước, tranh thủ các lực lượng cách mạng chĩa mũi nhọn vào kẻ thù chủ yếu của dân tộc là phát xít Nhật-Pháp, hội nghị đã quyết định thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh hội, gọi tắt là Việt Minh; tạm gác khẩu hiệu: “Tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày”; đề ra chủ trương tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo; giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng Đây là một mặt trận dân tộc liên hiệp tất cả các tầng lớp nhân dân trong xã hội, có năng lực công tác tuyên truyền mạnh mẽ, được tổ chức theo hệ thống từ Trung ương đến

cơ sở, thâm nhập sâu vào đời sống nhân dân, vận động họ tham gia vào mặt trận cách mạng, tập hợp lực lượng quốc gia, phát huy tinh thần, ý chí đấu tranh để

“đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, đưa đất nước đến thắng lợi cuối cùng

2 Căn cứ vào tình hình Việt Nam trong những năm 1939 – 1941

Tình hình thực tiễn về kinh tế, chính trị, xã hội của Việt Nam trong giai đoạn

1939 – 1941 chính là nguyên nhân quan trọng, trực tiếp dẫn đến chủ trương đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh của Đảng ta trong Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5 năm 1941 2.1 Tình hình chính trị

Đầu tháng 9 năm 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Ở châu Âu, chính phủ Pháp đầu hàng phát xít Đức, thực hiện chính sách thù địch đối với các lực lượng tiến bộ trong nước và phong trào cách mạng các nước thuộc địa Ở Đông Dương, Pháp thực hiện một loạt chính sách nhằm vơ vét sức người, sức của để dốc hết vào chiến tranh

Cuối tháng 9 năm 1940, quân Nhật vượt biên giới Việt – Trung tiến vào miền Bắc Việt Nam Quân Pháp nhanh chóng đầu hàng, cùng cấu kết với Nhật thực hiện chính sách “đồng trị” ở nước ta Phát xít Nhật giữ nguyên bộ máy thống trị của thực dân Pháp, dùng nó để vơ vét kinh tế phục vụ cho nhu cầu chiến tranh

và đàn áp phong trào cách mạng Lúc này, nhân dân ta phải chịu hai tầng xiềng xích, bị bóc lột, cuộc sống khổ cực đến tột cùng Chính vì vậy, mâu thuẫn giữa nhân dân ta và bọn đế quốc, phát xít Pháp – Nhật lúc này đã vô cùng gay gắt 2.2 Tình hình kinh tế - xã hội

Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, nước Pháp cũng là một nước tham chiến do đó chúng thực hiện rất nhiều chính sách bóc lột dã man ở các nước thuộc địa Ở Đông Dương thực dân Pháp quyết định thi hành chính sách cai trị thời chiến Cụ thể về mặt kinh tế, chính phủ Pháp quyết định thực hiện chính sách kinh tế chỉ huy, nhằm vơ vét tối đa sức người, sức của để phục vụ cho chiến tranh Đế quốc Đồng thời chúng tăng cường đàn áp các phong trào cách mạng Việt Nam, chĩa mũi nhọn vào Đảng cộng sản Đông Dương bởi vì Pháp quan ngại rằng khi nước Pháp suy yếu vì tham chiến chiến tranh thế giới thứ hai thì sẽ tạo điều kiện cho các nước Đông Dương đánh bại Pháp

Chưa dừng lại ở đó, nước ta đã khổ nay còn khổ hơn khi quân Nhật thông đồng với Pháp để cai trị nước ta Chúng tăng cường nặng nề các khoản thuế, điều phẫn uất hơn là chúng ban hành chính sách nhổ bỏ một phần ba diện tích trồng lúa để trồng đay và thầu dầu phục vụ chiến tranh, trực tiếp gây ra nạn đói khủng khiếp từ cuối năm 1941 làm hơn hai triệu đồng bào ta phải chết vì đói

Nhật – Pháp bắt tay nhau thực hiện những chính sách vô cùng tàn ác, khiến cuộc sống nhân dân vô cùng khổ cực, từ đây mâu thuẫn giữa nhân dân ta với bọn

đế quốc, phát xít Pháp – Nhật phát triển vô cùng gay gắt Điều này đã đặt ra một nhiệm vụ vô cùng cấp thiết đó là nhiệm vụ giải phòng dân tộc Phải đưa nhiệm

vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, cần thay đổi ngay phương pháp đấu tranh, cần phải có một tổ chức đứng lên thống nhất và lãnh đạo người dân đấu tranh, dùng bạo lực cách mạng để giải thoát dân tộc khỏi xiềng xích áp bực Đây cũng chính là một trong những lý do quan trọng để Đảng quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh

3 Đảng đã biết cách khắc phục những hạn chế về lý luận cách mạng, chuyển hướng chỉ đạo cách mạng phù hợp với tình hình và đường lối cách mạng tại Việt Nam

Để hình thành đường lối cách mạng đúng đắn ta phải vận dụng lý luận cách mạng vào điều kiện lịch sử cụ thể của xã hội Việt Nam để nhận thức đúng mâu

thuẫn cơ bản, chủ yếu của xã hội Việt Nam, xác định đúng kẻ thù, quyết định nhiệm vụ chiến lược, các chủ trương chính sách để tập hợp lực lượng và phương pháp cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn

Trước đó, Đảng ta đã có một số hạn chế về mặt lý luận Cách mạng, khiến việc xác định đường hướng và chiến lược Cách mạng còn nhiều sai sót, không phù hợp với tình hình thực tiễn của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc tại Việt Nam

Như trong Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (10 - 1930), Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương đã nhận thức máy móc, giáo điều về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp trong xã hội thuộc địa nửa phong kiến Việt Nam, quá nhấn mạnh vào vấn đề đấu tranh giai cấp và cách mạng ruộng đất, không đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, và vì thế cũng không đề ra được một chiến lược liên minh dân tộc và giai cấp rộng rãi, tập hợp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù đế quốc

và tay sai

May mắn thay, trong thời gian lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã nhận thức lại

về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp Đặc biệt đến tháng 11 năm 1939 tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6, Đảng ta đã có những sự thay đổi mang tầm chiến lược, phù hợp với tình hình mới của Thế giới và Việt Nam, xác định “nhiệm vụ chính cốt của cách mệnh

là đánh đuổi đế quốc”, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

Trên cơ sở đó, Hội nghị đã chủ trương thành lập Mặt trận dân tộc phản đế Đông Dương nhằm “Mở rộng và nâng cao tinh thần dân tộc, làm cho mỗi người trong các giai cấp có ý thức về sự tồn vong của dân tộc và sự liên quan mật thiết của vận mạng dân tộc với lợi ích cá nhân mình”, tập hợp rộng rãi các dân tộc, các đảng phái, đoàn thể, tầng lớp, nhân dân yêu nước để đánh đổ đế quốc Pháp

và tay sai, giành lại độc lập cho các dân tộc tại Đông Dương Những chủ trương trên đã bước đầu khắc phục những hạn chế về lý luận cách mạng trong Luận cương chính trị (10 – 1930), khẳng định tính đúng đắn của Cương lĩnh chính trị đầu tiên, phù hợp với lý luận cách mạng của Nguyễn Ái Quốc về giải phóng dân tộc và yêu cầu khách quan của lịch sử bấy giờ

Một điểm rất đặc sắc của quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện đường lối chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc thời kỳ này là Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng ta đã sáng tạo một hình thức tổ chức độc đáo phù hợp với điều kiện lịch sử của Việt Nam đó là lập mặt trận dân tộc thống nhất để hiện thực hóa tư tưởng của V.Lênin vĩ đại: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân Việt Nam được Đảng tuyên truyền giác ngộ và được tập hợp tổ chức trong mặt trận dân tộc thống nhất nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8, Đảng ta đã phân tích nguồn gốc, đặc điểm, tính chất của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2, dự báo được phe phát xít nhất định thất bại, phe Đồng minh chống phát xít chắc chắn sẽ giành thắng lợi Do đó: Hội nghị khẳng định: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn

đề dân tộc giải phóng, không đòi lại được độc lập, tự do cho toàn dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được.”.Từ quan điểm chỉ đạo này, Đảng ta đã xác định tính chất của cách mạng Việt Nam giai đoạn này là cách mạng giải phóng dân tộc, đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu của cách mạng Việt Nam

Đến Hội nghị Trung ương 8 này, Đảng ta đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng được nêu ra từ Hội nghị Trung ương 6 tháng 11/1939 Đó là sự chuyển hướng chiến lược tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược phản đế và phản phong sang thực hiện chiến lược giải phóng dân tộc, chỉ tập trung lực lượng toàn dân tộc giải quyết cho được một vấn đề cấp bách

và quan trọng hàng đầu là đánh đổ ách thống trị của đế quốc Pháp-Nhật, giành độc lập hoàn toàn cho Tổ quốc Từ xác định đúng mâu thuẫn cơ bản chủ yếu, đến chỉ rõ kẻ thù chủ yếu là đế quốc Pháp – Nhật, Hội nghị đã xác định rõ tính chất của cuộc cách mạng là cách mạng giải phóng dân tộc, lực lượng tiến hành cuộc cách mạng này là toàn dân Việt Nam bao gồm mọi tầng lớp, mọi tổ chức chính trị, mọi giai cấp, mọi tôn giáo, dân tộc, mọi lứa tuổi được tập hợp trong mặt trận dân tộc thống nhất phản đế với tên gọi Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng Minh Đảng Cộng sản Đông Dương là thành viên của Việt Minh và là hạt nhân chính trị lãnh đạo Việt Minh Hội nghị Trung ương 8 đã quyết định phương pháp cách mạng giải phóng dân tộc là khởi nghĩa vũ trang, từ khởi nghĩa vũ trang từng phần Giành chính quyền ở từng địa phương chuẩn bị lực lượng đón thời cơ tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

Đường lối chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc của Hội nghị Trung ương 8 cũng là sự khẳng định kế thừa, tiếp thu và phát triển sáng tạo tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã vạch ra trong tác phẩm “Đường Cách Mệnh” (1927) và cương lĩnh cách mạng đầu tiên Đảng do chính Người

dự thảo và được Hội nghị thành lập Đảng 3/2/1930 thông qua Đường lối chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc của Hội nghị Trung ương 8 là sự khẳng định bước trưởng thành vượt bậc của Đảng ta trong lãnh đạo chính trị, trong đổi mới

tư duy về xây dựng đường lối cứu nước, trong khắc phục những hạn chế về lý luận cách mạng, chuyển hướng chỉ đạo cách mạng phù hợp với tình hình và đường lối cách mạng tại Việt Nam

C KẾT LUẬN

Một quyết định lịch sử, đôi khi chỉ đúng trong một thời điểm nhất định, nhưng có những quyết định lịch sử đã đưa đến sự thay đổi cả một giai đoạn, một thời kỳ lịch sử của dân tộc Việc quyết định đường lối chiến lược cách mạng giải

phóng dân tộc và thành lập Mặt trận Việt Minh của Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 tháng 5 năm 1941 là một quyết định như thế Nó mở ra một giai đoạn cách mạng mới của lịch sử đấu tranh cách mạng Việt Nam Giai đoạn đấu tranh giành độc lập dân tộc Hơn thế nữa, sự đúng đắn, phù hợp của nó đã đưa đến sự thắng lợi của cách mạng, mở ra kỷ nguyên mới cho cách mạng Việt Nam Kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một nước độc lập Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ, đứng lên làm chủ đất nước

D TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hồ Chí Minh toàn tập NXB chính trị quốc gia Hà Nội.2009 Tập 8

2 Hồ Chí Minh toàn tập Tập 7 Nxb chính trị quốc gia - sự thật.2011

3 Đảng cộng sản Việt Nam Văn kiện Đảng toàn tập NXB chính trị quốc gia

Hà Nội 2002 Tập 2

4 BẰNG, B (2019) VAI TRÒ CỦA NGUYỄN ÁI QUỐC TỪ HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG 8 (5/1941) ĐẾN THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM (1945) Retrieved 27 February 2022, from http://pacbo.vn/vi/news/chu- tich-ho-chi-minh/vai-tro-cua-nguyen-ai-quoc-tu-hoi-nghi-trung-uong-8-5-1941-den-thang-loi-cua-cach-mang-thang-tam-1945-73.html