Tạo tình huống và tận dụng tình huống nảy sinh trong quá trình trẻ tham gia chơi Biện pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú khuyến khích trẻ sử dụng theo các cách khác nhau Biện phá
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ
Kính gửi:
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Đại Lộc;
- Hội đồng Sáng kiến cấp cơ sở
Tôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
TT Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác (hoặc
nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến (ghi
rõ đối với từng đồng tác giả, nếu có)
1 Nguyễn Thị Thu Thảo 21/03/1984 MN ĐạiPhong GV ĐH 100%
Là tác giả (nhóm tác giả) đề nghị xét công nhận sáng kiến: Một số biện pháp giúp trẻ chơi tốt thông qua hoạt động góc.
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (trường hợp tác giả không đồng thời là
chủ đầu tư tạo ra sáng kiến): Không
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tại Trường Mầm non Đại Phong
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 20/9/2018
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết:
Vui chơi là hoạt động đóng vai trò chủ đạo đối với lứa tuổi mầm non Thông qua hoạt động vui chơi trẻ được tự do khám phá, trò chuyện để tìm ra những cái mới, cái lạ mà bản thân trẻ chưa được biết đến Vui chơi là phương thức học và ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực phát triển của trẻ về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội Trong những năm qua việc tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động vui chơi trong đó có hoạt động góc luôn được nhà trường chú trọng Bởi vì đây là một loại hình trò chơi được trẻ em mầm non yêu thích, thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ được học các môn học một cách dễ dàng Chính trò chơi ở hoạt động góc đã giúp cho sự phát triển của trẻ được toàn diện, cân bằng và nhịp nhàng, đó là phương tiện hiệu quả nhất cho sự phát triển của trẻ
Việc tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động góc giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, trẻ thể hiện được sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong nhóm chơi Giúp trẻ khắc sâu thêm kiến thức hiểu sâu về nội dung bài học, phát triển trí tuệ ở trẻ một cách toàn diện, trẻ có thể hiểu nội dung của công việc thật mà trẻ chưa từng thực hiện
Mẫu 3
Trang 2Bên cạnh đó việc tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động vui chơi:
- Một số cháu còn rụt rè, nhút nhát, thụ động chưa tích cực tham gia đảm nhận các vai chơi, sợ khi tiếp xúc với cô và các bạn;
- Đồ dùng, đồ chơi ở hoạt động góc phải thay đổi theo từng chủ đề, đồ chơi phải đủ số lượng phục vụ cho hoạt động vui chơi của trẻ nhưng thời gian để giáo viên dành cho việc làm đồ dùng đồ chơi ở các góc còn ít;
- Một số giáo viên mới thiếu kinh nghiệm, chưa nhận thức đúng vai trò chủ thể của trẻ trong quá trình trẻ chơi Hạn chế trong thời điểm tổ chức chơi, chưa tạo được sân chơi hấp dẫn cho trẻ
Từ thực trạng trên, tôi đã tìm ra một số biện pháp tối ưu nhằm giúp trẻ, lôi cuốn trẻ tham gia chơi tốt hoạt động này
4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
"Học mà chơi, chơi mà học" là phương pháp giáo dục phù hợp nhất cho
các trẻ mầm non vì sự phát triển tâm lý của trẻ đang ở trong thế giới của các trò chơi Vì vậy để tổ chức cho trẻ tham gia chơi tốt hoạt động góc tôi cần áp dụng các biện pháp sau:
Biện pháp 1: Nâng cao hiệu quả cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động góc
1 Giáo viên là người tạo cơ hội và hướng dẫn kịp thời cho trẻ tích cực tham gia chơi
2 Tổ chức hoạt động chơi ở các góc theo nhu cầu hứng thú của trẻ
3 Tạo tình huống và tận dụng tình huống nảy sinh trong quá trình trẻ tham gia chơi
Biện pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú khuyến khích trẻ sử
dụng theo các cách khác nhau
Biện pháp 3: Bố trí góc hoạt động trong không gian lớp học
Biện pháp 4: Khuyến khích trẻ sáng tạo khi chơi
Biện pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh
4.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:
- Để thực hiện tốt các giải pháp trên đòi hỏi mỗi giáo viên cần phải có các điều kiện và phương tiện sau:
- Phải luôn trau dồi kinh nghiệm bản thân, tích cực học hỏi và nghiên cứu
- Được nhà trường tạo điều kiện tham quan, học hỏi ở nhiều đơn vị bạn
- Tìm kiếm, sưu tầm thông tin, làm đồ dùng đồ chơi nhiều
Trang 3- Nắm vững kiến thức về Chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm
- Sự góp ý, hỗ trợ kịp thời của Ban giám hiệu nhà trường
- Phối hợp với phụ huynh
4.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp: 4.4.1 Biện pháp 1: Nâng cao hiệu quả cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt động góc
1 Giáo viên là người tạo cơ hội và hướng dẫn kịp thời cho trẻ tích cực tham gia chơi
Là một giáo viên mầm non chúng ta phải biết nắm bắt và hiểu tâm sinh lý của mỗi trẻ khác nhau, tạo ra môi trường học tập cho trẻ được thoả mái, làm sao trẻ thích đến trường và cảm giác an toàn như ở nhà với bố mẹ;
Muốn trẻ chơi tốt hoạt động góc thì cô giáo phải là người thể hiện tốt nhiệm vụ của mình, luôn tạo cơ hội để trẻ được sáng tạo, quan sát, lắng nghe, gia gợi ý và cùng tham gia chơi với trẻ, tạo cảm giác vui vẽ, phấn khởi cho trẻ trước buổi chơi Một việc làm hết sức quan trọng, giúp trẻ tham gia chơi tích cực, hứng thú trong các góc chơi giáo viên luôn thay đổi góc chơi, thay đổi đồ dùng, đồ chơi, và giới thiệu trò chơi thật hấp dẫn để gây sự tò mò, tìm tòi ở trẻ có như vậy thì tất cả trẻ tích cực hơn trong các góc chơi Đối với những trẻ còn nhút nhát, sợ sệt thụ động trong các giờ hoạt động cô giáo chủ động đến chơi cùng trẻ, rủ các bạn khác đến chơi cùng, khen ngợi trẻ trước bạn để động viên khích lệ tinh thần cho trẻ, dần dần trẻ thấy tự tin hơn, gần gũi với cô, với bạn trẻ mạnh dạn hơn khi tham gia các hoạt động ở lớp
Một việc hết sức quan trọng và tế nhị khi trẻ tham gia chơi giáo viên theo dõi nhóm chơi để thay đổi vai chơi, tránh can thiệp, ngăn cản khi trẻ đang chơi, nếu chưa hiểu rõ ý định của trẻ, khéo léo hướng trẻ phát triển trò chơi có mục đích và mang tính giáo dục đối với trẻ
Trong quá trình trẻ tham gia các hoạt động cô giáo quan sát và ghi chép các biểu hiện để điều chỉnh kế hoạch thực hiện nội dung và giúp trẻ xử lý tình huống khi trẻ gặp khó khăn:
Ví dụ: Trẻ đóng vai bác sĩ nhưng khi có bệnh nhân đến khám mà bác sĩ
không nói được bệnh hay trao đổi với bệnh nhân giáo viên nhập vai làm bác sĩ trò chuyện với bệnh nhân, khám cho bệnh nhân, sau đó cô giao công việc khám bệnh cho bác sĩ lúc nảy để khám bệnh, qua đó trẻ sẽ học được cách khám bệnh, biết trò chuyện với bệnh nhân, lần sau trẻ sẽ tự khám bệnh mà không cần sự gợi ý của cô hay rụt rè trong khi khám
Trẻ không thích chơi trong vai bác sĩ nữa, giáo viên có thể đến bên và hỏi
“Bác sĩ ơi! Bác sĩ khám bệnh nhiều nên bác sĩ mệt rồi à? Vậy bác sĩ về nghỉ ngơi cho khỏe, để bác sĩ Khoa làm việc giùm cho, mai bác sĩ khỏe hơn bác sĩ lại đến khám và chữa bệnh cho bệnh nhân nữa nghe! Có ai ở đây có thể lái xe chở bác sĩ
Trang 4về nhà?” Như vậy, bác sĩ sẽ đi xe taxi về nhà và tiếp tục chơi ở góc gia đình với vai chơi là người bố
Hình ảnh 1: Trẻ chơi đóng vai bác sĩ
2 Tổ chức hoạt động chơi ở các góc theo nhu cầu hứng thú của trẻ
Đối với bất kỳ hoạt động nào cũng cần có đồ dùng, đồ chơi để cho trẻ sử dụng trong quá trình chơi, nếu đồ dùng, đồ chơi ít lại không có tính thẩm mỹ thì trẻ nhanh chán và không mấy hứng thú Vì vậy cần phải chuẩn bị đầy đủ đồ dùng,
đồ chơi, không những thế phải sử dụng nguyên liệu lạ hấp dẫn trẻ, cung cấp kiến thức và hình thành kĩ năng để trẻ chơi đúng vai mình đã chọn theo đúng chủ đề dưới sự định hướng của cô Ngoài ra trẻ tự lựa chọn góc chơi, nhóm chơi theo nhu cầu, khả năng
Để trẻ chơi tích cực thi giáo viên có thể thực hiện bằng các cách sau:
- Lập bảng kế hoạch Trên bảng có tên các góc chơi được chuẩn bị cho một tuần Trước khi vào giờ chơi trẻ sẽ đặt tấm thẻ của mình vào góc chơi mà trẻ thích
- Thảo luận với trẻ trước khi vào cuộc chơi, hỏi trẻ thích chơi ở góc nào
- Ngoài ra nếu trẻ chọn cùng chơi một góc nhiều thì giáo viên nên khuyến khích trẻ, gợi ý, để trẻ tự thảo luận nhận vai chơi với nhau Không nên áp đặt, tự
ý chuyển trẻ qua nhóm khác
Ví dụ: Nhiều trẻ thích chơi ở góc phân vai nhưng ít trẻ thích chơi ở góc nghệ thuật thì giáo viên cần cho trẻ tự thảo luận để chia nhóm chơi, nếu trẻ vẫn chưa chịu thì giáo viên cần tạo một không gian chơi hấp dẫn hơn ở góc nghệ thuật với những đồ dùng mới lạ hấp dẫn sự chú ý của trẻ thì dần trẻ sẽ lựa chọn góc chơi phù hợp với mình
Hình ảnh 2: Các góc chơi
3 Tạo tình huống và tận dụng tình huống nảy sinh trong quá trình trẻ tham gia chơi
Tạo tình huống lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi Tình huống có thể được tạo ra dưới dạng một bài hát, bài thơ, câu chuyện (có thể do cô giáo tự nghĩ ra) giúp trẻ có hứng thú, động cơ bước vào trò chơi Giáo viên cần tạo bầu không khí thân thiện, cởi mở để tất cả các trẻ đều được tham gia;
Quan sát trẻ chơi giúp giáo viên phát hiện những tình huống nảy sinh theo diễn biến của trò chơi và sử dụng các tình huống đó kích thích trẻ tích cực tìm tòi suy nghĩ và tìm cách giải quyết
Chẳng hạn khi trẻ đang chơi xây dựng, hết nguyên vật liệu, giáo viên có thể đặt câu hỏi: Có thể dùng những gì để tiếp tục công trình xây dựng? Ai có thể
đi mua thêm nguyên vật liệu? ;
Giáo viên có thể tạo tình huống chơi mới, gợi mở nội dung chơi, mở rộng chủ đề và tăng cường sự liên kết giữa các góc chơi để duy trì hứng thú chơi của trẻ Giáo viên liên tiếp đặt ra các tình huống lôi cuốn trẻ đến hoàn cảnh chơi mới, từ đó
mở rộng nội dung, chủ đề, phạm vi chơi và kéo dài hứng thú chơi của nhóm trẻ
Trang 5Ví dụ: Trẻ đang chơi xây dựng “Khu chăn nuôi”
Cô đặt tình huống: Cô là người bán hàng, cô lại gần góc xây dựng và nói: Bác thợ xây có ao cá đẹp quá! tôi có cá và tôm giống tốt, các bác có muốn mua để nuôi không nào? Khi “các bác thợ xây” đồng ý nuôi Giáo viên gợi ý “Nhiều cá, tôm thế này phải có ao to đấy các bác ạ” Như vậy trẻ sẽ hào hứng bàn nhau xây dựng mở rộng ao nuôi cá, cô tiếp tục gợi ý để trẻ có thể sang cửa hàng vật liệu xây dựng để mua thêm vật liệu, sang cửa hàng nông sản để mua thức ăn cho cá tôm
Tình huống chơi cần được phát triển một cách tự nhiên, không áp đặt và được đặt trong mối liên hệ với các góc khác
Ngoài ra giáo viên phải còn phải biết giải quyết tình huống xảy ra trong giờ chơi giúp trẻ tham gia chơi tốt:
Trong giờ chơi hoạt động góc trẻ thường xảy ra những xung đột tranh giàng đồ chơi giáo viên phải biết cách giải quyết tốt những xung đột để giờ chơi của trẻ diễn ra tốt đẹp:
Vị dụ: Cô ơi, bạn Trinh lấy đồ chơi của con, thì giáo viên tạo điều kiện cho trẻ nói trực tiếp sự không hài lòng với bạn, sau đó giáo viên phải làm trung hòa
để trẻ nói diễn biến của sự việc hoặc thậm chí giúp trẻ mắc lỗi nhận ra lỗi của mình và xin lỗi bạn một cách lịch sự Điều quan trong không được áp đặt trẻ xin lỗi bạn khi trẻ chưa hiểu được lý do tại sao trẻ phải làm việc đó
4.4.2.Biện pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú khuyến khích trẻ sử dụng theo các cách khác nhau
Cơ sở vật chất chính là điều kiện đầu tiên để nâng cao chất lượng chăm sóc
và giáo dục trẻ, đặc biệt đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động vui chơi cho trẻ tại các góc là không thể thiếu được nhằm giúp trẻ tích cực hoạt động Chuẩn bị các nguyên vật liệu chơi phong phú, sắp xếp các đồ dùng, đồ chơi trong khu vực chơi mang tính mở, thuận tiện cho việc lựa chọn, sử dụng theo ý thích của trẻ, phù hợp với nội dung hoạt động của chủ đề đồng thời giúp trẻ nảy sinh những ý tưởng, nội dung chơi mới
Để tạo nguồn đồ chơi học liệu phong phú tại các góc phù hợp với chủ đề chủ điểm, tôi tận dụng những nguyên liệu ở dạng phế thải có trong tự nhiên như:
vỏ các loại dầu, sữa, ngao, sò, bìa, nắp chai, lon để tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi khác cho trẻ vui chơi
Ví dụ: Ở góc xây dựng tôi đã làm thêm các chậu hoa, cây cảnh, ghế đá, cột
đèn, chuẩn bị vỏ sò, sỏi đá để trẻ xếp đường đi có thể dùng thùng giấy để làm đường hầm cho trẻ chui qua tạo sự hứng thú, khéo léo cho trẻ Làm cột đèn cao
áp bằng cách dán úp hai chiếc thìa nhựa vào nhau hoặc gắn quả bóng bàn nhỏ ở phía trên chiếc đũa…;
Ở góc phân vai tôi đã tận dụng các vật liệu như hộp sữa bỏ đi làm búp bê, cái làn,
Ở góc nghệ thuật tôi đã may những trang phục đặc trưng của các miền cho trẻ biểu diễn văn nghệ Làm đàn T-Rưng từ tre nứa, làm phách tre, chuẩn bị những
Trang 6nguyên liệu mở để trẻ tự tạo ra sản phẩm, làm micrô cho trẻ từ những chiếc đèn pin hỏng, từ lỏi giấy vệ sinh và bóng bàn, làm đàn ghi ta từ vợt muỗi hư;
Cuối mỗi chủ đề, giáo viên khuyến khích và tạo cơ hội cho trẻ cùng tham gia thảo luận về những đồ dùng đồ chơi sau đó gợi ý để trẻ chuẩn bị và sắp xếp
đồ dùng cùng với cô;
Các đồ dùng đồ chơi trong góc được sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ lựa chọn và phù hợp với điều kiện và tình hình của lớp Giáo viên thường xuyên thay đổi đồ chơi, để tạo cảm xúc mới và tăng cường hứng thú hoạt động của trẻ
Bên cạnh đó khu vực chơi được trang trí hấp dẫn với tên gọi và những hình ảnh phù hợp, giúp trẻ nhận biết khu vực chơi một cách dễ dàng;
Ngoài ra để cho trẻ tham gia tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi
đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc, không lên một cách chung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi vận động phụ huynh quyên góp hỗ trợ
đồ dùng học liệu: Tranh ảnh, lịch cũ, hoạ báo, các loại hột hạt, chai nhựa, hộp nhựa, thùng carton, xốp, đầu video cũ, vỏ ốc, ngao, điệp, hộp sữa, ống chỉ, tre nứa, vải vụn Tất cả những nguyên liệu đều đảm bảo về an toàn và đảm bảo tính khoa học, không gây độc hại
Ví dụ: Chủ Đề: “Tết và Mùa xuân”;
Giáo viên cần chuẩn bị đồ dùng như sau: Lon nước yến, chai nhựa, hộp giấy hình vuông, lá chuối, giấy màu, cành cây khô, hồ dán, tranh ảnh về ngày tết, bài hát, bài thơ về mùa xuân,… khi trẻ chơi ở các góc trẻ có đủ đồ dùng để thực hiện một số nội dung như: Làm bánh, cắm hoa, hát múa về ngày tết, mùa xuân; xem tranh ảnh về mùa xuân; Tận dụng khối xốp để làm bánh sinh nhật để tổ chức sinh nhật cho những trẻ có ngày sinh trong mùa xuân; Tận dụng những cái quạt
hư đem dán giấy lại để đem quạt cho những lúc đóng kịch, cũng từ những chiếc quạt đó tôi có thể hát múa sử dụng bằng quạt trong giờ hoạt động chung trẻ rất thích Từ những nội dung đó, nhằm hỗ trợ cho giờ hoạt động chung giúp trẻ sáng tạo hơn trong việc thực hiện một số hoạt động và giúp trẻ khắc sâu kiến thức hơn
+ Góc phân vai: Làm bánh chưng, bánh tét ngày tết
Bánh chưng, bánh tét là một đặc sản tượng trưng cho ngày tết của người Việt Nam và để mô phỏng lại cách làm bánh chưng, bánh tét tôi đã chuẩn bị một
số nguyên vật liệu sau:
Nguyên vật liệu: chai nhựa, khối xốp hình vuông, hộp giấy hình vuông, lon
nước yến Lá chuối, giấy màu, dây nhựa hoặc dây chuối
Tiến hành thực hiện:
Chúng ta lấy khối xốp hình chữ nhật hoặc hộp giấy hình chữ nhật sau đó lấy lá chuối hoặc giấy màu gói lại, dùng dây buộc lại như vậy chúng ta làm được một cái bánh chưng
Trang 7Nhiều phụ huynh thấy con em mình làm được những sản phẩm, đã tự nguyện tham gia cùng cô giáo giúp trẻ thực hiện tốt những yêu cầu do cô giáo đề ra;
Từ cách trang trí trưng bày đồ chơi, xây dựng góc thiên nhiên có chậu hoa cây cảnh nở bốn mùa, những bức tranh đẹp treo trong lớp, những sản phẩm ở các góc đều sắp xếp cẩn thận có tính thẩm mỹ cao, tạo cho trẻ lòng say mê hứng thú khi tham gia;
Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở các góc một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính chặt chẽ thì ngoài những biện pháp trên còn có một biện pháp
mà tôi nghĩ cũng rất quan trọng đó là: Nội dung chơi ở các góc, vì vậy giáo viên cần nắm bắt được nhu cầu chơi của trẻ, khả năng liên kết giữa các góc chơi và ý nghĩa của từng trò chơi
Ví dụ: Trò chơi xây dựng biểu hiện khả năng tạo hình của trẻ, từ những
khối gỗ, khối nhựa, hộp giấy,… với những dạng kích thước khác nhau trẻ có thể lắp ghép, xây dựng nên những công trình như công viên, trường học,… hoặc từ những vật liệu thiên nhiên như vỏ sò, vỏ ốc, đá, sỏi… trẻ xây nên vườn trường, vườn cây… trong những công trình đó sáng kiến của trẻ được bộc lộ rõ nét Tuỳ theo hoàn cảnh sống, vốn sống và khả năng tưởng tượng mỗi trẻ đều có những khả năng riêng biệt và được biểu hiện trong các công trình của mình Qua trò chơi, thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu về đặc điểm, tính chất của thế giới xung quanh, đặc biệt là đồ vật xung quanh trẻ
Trong quá trình tổ chức trò chơi, tôi luôn luôn làm phong phú các mối quan hệ xã hội bằng cách liên kết các góc chơi theo chủ đề thành một xã hội thu nhỏ, trong đó có nhiều ngành nghề khác nhau, góc xây dựng phải có mối quan hệ qua lại giữa các góc chơi khác, khi đó trẻ không những đặt mối quan hệ trong cùng một nhóm mà còn biết nhân rộng mối quan hệ với các nhóm khác Khi chơi xây dựng, ngoài tạo một công viên nhất định, cô giáo còn có thể gợi ý cho trẻ mở rộng liên kết với các góc khác bằng những đường nối từ góc này sang góc kia, như từ khu chợ đến góc gia đình, từ khu vui chơi đến cửa hàng, lúc này góc xây dựng làm nhiệm vụ trung tâm nối các góc lại với nhau, muốn đi chợ phải đi băng qua góc xây dựng
Ví dụ: Xây nhà hát để bắt đầu cho trẻ chơi đóng kịch hoặc rối;
Từ góc xây dựng trẻ có thể sử dụng những nguyên vật liệu, đồ dùng đồ chơi để lắp ghép tạo nên những sản phẩm khác nhau trong đó có kệ trưng bày sản phẩm của góc tạo hình sau khi trẻ làm xong những sản phẩm, từ đó trẻ có thể kể
về một câu chuyện mà các nhân vật do chính trẻ tạo ra;
Góc học tập: Tôi sử dụng những hình ảnh trẻ vẽ và tô về các trang phục để trang trí góc Hoặc các khối gỗ để trẻ sắp xếp hình các ngôi nhà, mô hình theo ý thích, hoặc sắp xếp theo thứ tự, đếm số lượng Để tạo cho trẻ sự gần gũi và trẻ hứng thú vì nó là sản phẩm của trẻ, trẻ tạo ra, chơi với nó và thực hiện cách trang trí theo sự hướng dẫn của cô
Tóm lại đồ chơi của trẻ cũng cần phải đa dạng và phong phú, nhiều đồ chơi cần kích thích tính tò mò ham hiểu biết cho trẻ Chính vì vậy mà tôi cố gắn lựa
Trang 8chọn và làm ra những đồ chơi phong phú, phù hợp với nội dung chơi của trẻ để thu hút trẻ vào hoạt động và giúp cho trẻ hoạt động mà không bị nhàm chán
Hình ảnh 3: Nguyên vật liệu ở các góc chơi
4.4.3 Biện pháp 3: Bố trí góc chơi trong không gian lớp học
Để giúp trẻ phát huy tính tích cực trong hoạt động góc, cần phải tạo môi trường để trẻ hoạt động thông qua việc bố trí các góc chơi trong và ngoài lớp, có
sự thay đổi, liên kết, có độ mở dần tạo môi trường hấp dẫn thu hút sự tập trung và chú ý khám phá của trẻ;
Nhìn chung đối với trẻ nhỏ, việc bố trí các góc cần phải thực hiện sao cho hoạt động của trẻ ở mỗi góc không làm ảnh hưởng đến các góc bên cạnh;
Chia diện tích phòng thành các góc hoặc các khu vực chơi khác nhau một cách hợp lý cho trẻ hoạt động;
Bố trí những góc xây dựng, góc gia đình, góc đóng kịch - diễn rối xa góc tạo hình, góc học tập và góc thư viện… để tạo sự yên tĩnh cho các bạn cùng chơi;
Riêng góc thiên nhiên tôi xây dựng ở ngoài sân trước của lớp, để trẻ có thể tham gia chăm sóc và tưới cây mỗi ngày Trẻ được gần gũi thiên nhiên là đều mà trẻ thích nhất vì ở đó trẻ được thể hiện mình, được phát triển trí tưởng tượng và còn yêu quí thiên nhiên nhiều hơn, đồng thời tăng thêm ý thức bảo vệ môi trường ngày càng đẹp hơn;
Việc bố trí rất quan trọng trong tổ chức hoạt động các góc chơi cho trẻ Trong diện tích lớp học có thể cho phép người giáo viên bố trí một số góc chơi cố định về vị trí nhưng hình thức các góc chơi này đòi hỏi giáo viên phải biết sử dụng biến hóa linh hoạt để có diện mạo mới phù hợp với từng chủ đề (góc tạo hình, góc gia đình, góc thư viện), có góc di động ở một số vị trí trong không gian lớp hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề giáo viên tổ chức thực hiện;
Bố trí góc chơi di động
Ví dụ: Để tạo không gian cho góc xây dựng, tôi sẽ đẩy các kệ đồ chơi
vuông góc với một bức tường của lớp học, cách nhau một khoảng nhất định tùy thuộc vào không gian để có thể dành cho trẻ một không gian chơi thoải mái thỏa sức sáng tạo Tất cả các góc khác trong lớp đều có thể tạo ra bằng cách đó;
Lối đi lại giữa các góc đảm bảo đủ rộng cho trẻ di chuyển dễ dàng và thuận lợi; Giữa các góc chơi phải có ranh giới riêng biệt để trẻ hoạt động (sử dụng giá, kệ có bánh xe di động để ngăn cách làm vách ngăn);
Bố trí bàn ghế, đệm, gối thú nhồi bông phù hợp với từng góc (góc thư viện trải thảm, đệm gối để trẻ ngồi đọc sách, xem tranh hoặc có thể nằm thư giãn);
Trên các giá kệ của từng góc chơi có các rổ nhựa, hộp và khay đựng đồ chơi, học liệu mở vừa tầm với của trẻ để trẻ dễ tiếp cận và sử dụng thuận lợi, dễ dàng;
Đặt tên các góc dễ hiểu, ngộ nghĩnh, viết tên góc bằng mẫu chữ in thường kích thước từ 15-20cm chữ to cho trẻ nhìn thấy hằng ngày;
Trang 9Tuyệt đối không bố trí góc quá rời rạc hoặc xa khả năng bao quát của giáo viên; Sau mỗi chủ đề cần thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ, hấp dẫn trẻ;
Dành những nơi nhiều ánh sáng cho các khu vực xem sách, tạo hình, chăm sóc cây;
Tổ chức căn phòng sao cho có thể quan sát dễ dàng, bao quát tất cả các góc chơi từ mọi phía được càng nhiều càng tốt;
Trong giờ hoạt động góc, trẻ thường hay chuyển từ góc chơi này sang góc chơi khác Đây là sự tự điều chỉnh cơ thể, giúp cơ thể phân phối đều năng lượng cho các cơ quan trong cơ thể và huy động khả năng làm việc của các giác quan để trẻ có thể hoạt động trong thời gian dài hơn và tạo ra tính tích cực hoạt động của chúng
Ví dụ: Lúc đầu trẻ thích chơi ở góc xây dựng, nhưng sau đó trẻ lại muốn
xem tranh ảnh về đoàn tàu mà chúng vừa lắp ghép hôm trước, những tranh ảnh này thường có ở góc sách truyện;
Vì vậy, cần phải bố trí các góc trong mối liên quan nhất định giúp trẻ dễ dàng sử dụng các góc để thực hiện hoạt động mà chúng theo đuổi;
Hình ảnh 4: Bố trí các góc chơi
4.4.3 Biện pháp 4: Khuyến khích trẻ sáng tạo khi chơi
Trẻ em ngày càng phát triển, ngày càng tự tin hơn vào khả năng của bản thân Cho dù vậy, mâu thuẫn giữa khả năng có được và mong muốn của trẻ vẫn luôn xảy ra và làm trẻ bối rối, lúng túng Điều đó cho thấy rằng chúng vẫn là những đứa trẻ còn nhỏ và rất cần giáo viên trợ giúp để có thể sáng tạo, đặc biệt là trong khi chơi;
Thế giới xung quanh rất hấp dẫn với trẻ, vì vậy giáo viên cần định hướng làm cầu nối giúp trẻ khám phá, trải nghiệm các sự vật, hiện tượng của cuộc sống, làm cho chúng trở nên sống động, ấn tượng hơn trước mắt trẻ bằng nhiều cách thức khác nhau: đọc truyện, xem tranh ảnh, mô hình, tham quan, trò chuyện, bài hát, bài thơ…
Để giúp trẻ chơi một cách sáng tạo trong trò chơi giả bộ (trò chơi đóng vai – trẻ mẫu giáo) với nội dung chơi chủ yếu của trẻ là phản ánh cuộc sống xã hội, vốn sống mà trẻ cần có là: Công việc, hành động cùng các mối quan hệ, các sắc thái cảm xúc, thái độ tính cách của con người được thể hiện ở các lĩnh vực khác nhau như sinh hoạt hằng ngày, lao động nghề nghiệp và trong các sự kiện xã hội
Trong trò chơi xây dựng: Câu hỏi mô tả về các chi tiết của đồ vật, mô hình công trình xây dựng: Có những gì? Có màu gì? Hình dạng nó ra sao? Nó nằm ở đâu? Nó to hay nhỏ? Câu hỏi tạo ấn tượng, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, thể hiện vốn kinh nghiệm của bản thân: Con thích chi tiết nào? Tại sao thích? Nếu xây mô hình con sẽ làm gì? Con đã từng thấy mô hình đó bao giờ chưa? Trông nó như thế nào?
Trang 10Đối với hoạt động góc việc xây dựng hệ thống câu hỏi để trò chuyện cùng trẻ trong khi chơi nhằm làm giàu chất liệu cho trò chơi là điều mà người giáo viên cần quan tâm; Hệ thống câu hỏi cho trẻ ngày càng nhiều và phong phú sẽ giúp làm giàu vốn sống cho trẻ
Bên cạnh đó, giáo viên còn có thể trợ giúp trẻ sáng tạo khi chơi bằng cách động viên trẻ cố gắng hoàn thành sản phẩm, vai chơi của mình mà không ra lệnh hay ép buộc trẻ phải chơi theo ý của cô, không chê bai hay nhắc nhở về điều chưa làm được của trẻ Hãy cho trẻ cơ hội và chúng ta sẽ thấy trẻ của chúng ta thật sáng tạo Đừng nóng vội hay lo lắng về kết quả chưa đạt được ở trẻ, đừng bận tâm nhiều về những gì trẻ đưa ra là không giống với hiện thực và vội vã “sửa sai”, không nên thường xuyên hướng dẫn hành động chơi của trẻ một cách quá
chi tiết, cụ thể…
Biện Pháp 5: Phối hợp với phụ huynh:
Song song với việc tạo môi trường lớp học, bố trí góc chơi hợp lý, khuyến khích trẻ sáng tạo thì nhiệm vụ phối kết hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục trẻ là vô cùng quan trọng Phụ huynh là nguồn nhân lực chính đã hỗ trợ cho nhà trường cũng như lớp chúng tôi nguồn đồ chơi đa dạng phong phú Trong thời gian qua tôi đã phối hợp với phụ huynh làm được một số đồ chơi phục vụ trong các hoạt động của lớp, từ việc hỗ trợ các nguyên vật liệu phế thải đến việc làm ra
đồ dùng đồ chơi trong lớp như bộ dụng cụ âm nhạc, đồ dùng phục vụ gia đình bằng tre, hộp nhựa, đồ dùng phục vụ góc xây dựng những ngôi nhà làm bằng que kem, hay những đồ dùng phục vụ ở góc học tập v v Để có được nguồn đồ dùng phong phú đa dạng tôi đã vận động phụ huynh trong những thời gian rảnh rỗi cùng với giáo viên làm nên những đồ dùng đó, mặc khác tôi phối hợp với lớp trong khối tổ chức hội thi đồ dùng do giáo viên và phụ huynh tham gia với sáng kiến này phụ huynh ở các lớp tham gia rất nhiệt tình và có nhiều sáng tạo trong việc làm đồ chơi để tham gia dự thi Với việc làm này mà trong thời gian qua lớp tôi được bổ sung thêm một nguồn đồ dùng, đồ chơi phong phú và đa dạng đáp ứng được nhu cầu tham gia hoạt động của trẻ, trẻ có điều kiện sáng tạo theo ý thích của mình
Ngoài ra tôi thường vận động phụ huynh tham gia các buổi họp phụ huynh
ở lớp để trao đổi cách chăm sóc giáo dục trẻ và tuyên truyền cho phụ huynh biết được các hoạt động học tập, vui chơi cho các cháu ở lớp đều rất có ích cho sự phát triển toàn diện của cháu, chứ không riêng về mặc nào, đồng thời khuyến khích phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu cũng như cùng làm những đồ chơi đơn giãn cho con em mình, bởi có những đồ chơi có thể giáo viên chưa có kinh nghiệm nhưng phụ huynh thì có nhiều kinh nghiệm hơn
4.5 Chứng minh khả năng áp dụng của sáng kiến:
Đây là sáng kiến được bản thân nghiên cứu và áp dụng tại lớp Lớn 1-trường MN Đại Phong Sáng kiến này có thể nhân rộng và áp dụng tại các lớp mầm non
5 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): không