Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Hỏi Trình bày Điều khiển Hứa hẹn Bộc lộ cảm xúc câu Mục đích I- Cách thực hiện hành động nói: 1- Tìm hiểu ví dụ:... Nghi vấn Cầu khiến Cảm
Trang 1KIỂM TRA 15 PHÚT: TIẾNG VIỆT
* Đề bài:
I- Trắc nghiệm: 3đ- Khoanh tròn chữ cái đầu câu em cho là đúng
Câu 1: Câu: “ Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi” là câu phủ định đúng hay sai?
A- Đúng B- Sai
Câu 2: Dòng nào nói đúng nhất ý nghĩa của câu “ Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi” ?
A. Phủ định sự cần thiết của việc dời đô.
B. Phủ định sự đau xót của nhà vua trước việc phải dời đô
C. Khảng định sự cần thiết phải dời đổi kinh đô.
D. Khảng định lòng yêu nước của nhà vua.
Câu 3: Có thể phân loại câu phủ định thành mấy loại cơ bản?
E. Hai loại C- Bốn loại
F. Ba loại D- Năm loại
II- Tự luận: 7đ
Câu 1: 3đ-Trình bày đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định ?
Câu 2: 4đ- Đọc ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
VD: a- Tôi không lội sông thả diều như thằng Quý và không ra đồng nô đùa như thằng Sơn nữa.
b- Lạy chị, em có nói gì đâu.
? Cho biết nội dung phủ định ở những câu trên được thể hiện ở chỗ nào? Mục đích của việc sử dụng từ phủ định đó?
Trang 2Tiết 110- Tiếng Việt: HÀNH ĐỘNG NÓI ( Tiếp )
Trang 3( 1 )Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.( 2 )Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.( 3 ) Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.( 4 ) Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.( 5 ) Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền,
tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
( Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Hỏi
Trình bày
Điều khiển
Hứa hẹn
Bộc lộ cảm xúc
câu Mục đích
I- Cách thực hiện hành động nói:
1- Tìm hiểu ví dụ:
Trang 4Nghi vấn Cầu khiến Cảm thán Trần thuật
Hỏi
Trình bày
Điều khiển
Hứa hẹn
Bộc lộ c ảm xúc
Kiểu câu
Kiểu hđ nói
Lập bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán,
trần thuật với những kiểu hành động nói mà em biết.
Trang 5Kiểu câu, mục đích Ví dụ
Câu NV để hỏi
Câu NV để điều khiển:
Câu NV để bộc lộ cảm xúc:
Câu CK để điều khiển:
Câu TT để trình bày:
Câu CT để BLCX:
Câu CT để hứa hẹn
? Lấy ví dụ minh hoạ cho mỗi yêu cầu sau:
Trang 6Kiểu câu, mục đích Ví dụ
? Lấy ví dụ minh hoạ cho mỗi yêu cầu sau:
Trang 7? Qua hai bài tập trên, hãy nêu cách thực hiện hành động nói ? Mỗi cách thức cho VD minh họa.
Hai cách thực hiện hành động nói:
- Cách dùng trực tiếp: Thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó
VD: Bạn có đạt HSG không ? ( Câu nghi vấn -> HĐộng hỏi )
- Cách dùng gián tiếp: Thực hiện bằng kiểu câu khác VD: Sao quê mình lại vẫn còn nhiều người nghèo thế nhỉ ! ( Câu NV -> Bộc lộ cảm xúc )
Trang 82-Ghi nhớ: SGK/trang 71
thực hiện bằng kiểu câu có chức
năng chính phù hợp với hành động đó
câu khác ( cách dùng gián tiếp )
Trang 9III- Luyện tập
Bài 1- T71
sĩ” của Trần Quốc Tuấn Cho biết những câu ấy được dùng làm gì Vị trí của mỗi câu nghi vấn trong từng đoạn văn có liên quan như thế nào đến mục đích nói của nó?
Trang 10“ Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước đời nào không
“ Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?:
Hỏi để phủ định
“Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có được
“Vì sao vậy?”:
“Nếu vậy rồi đây sau khi giặc giã dẹp yên, muôn đời để thẹn, há
còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa? ”: Hỏi để khẳng định
* Những câu nghi vấn ở cuối đoạn dùng để khẳng định ( hoặc phủ định) điều được nêu ra trong câu ấy
* Câu nghi vấn mở đầu đoạn: nêu vấn đề cho tướng sĩ chuẩn bị tư tưởng đọc ( nghe) phần lí giải của tác giả, thu hút sự chú ý
Hỏi để giải thích, nêu vấn đề
Trang 11Bài 2
Những câu trần thuật có mục đích cầu khiến của Hồ Chí Minh:
a, Đoạn 1
– Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi
– Quân và dân miền Bắc quyết ra sức thi đua yêu nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm trong nghĩa vụ của mình đối với đồng bào miền Nam ruột thịt
- Mục đích: là lời cổ vũ, động viên đồng bào cả nước đứng lên đấu tranh chống giặc ngoại xâm
b, Đoạn 2
– Điều mong muốn cuối cùng của tôi… cách mạng thế giới
=> Việc dùng câu trần thuật để kêu gọi như vậy Thể hiện sự mong mỏi của Bác mong muốn Đảng và nhân dân phấn đấu để xây dựng đất nước Khích lệ, động viên tinh thần của nhân dân ta
Trang 12Bài 3
– Các câu có mục đích cầu khiến trong đoạn là:
+ Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào
+ Anh đã nghĩ thương em như thế này thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh., phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang…
+ Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
– Các câu trên thể hiện khá rõ tính cách của các nhân vật: Dế Choắt yếu đuối, lịch sự, khiêm nhường; Dế Mèn huyênh hoang, trịch thượng., hách dịch
Bài 4
Các câu nên chọn là (b) và (e)
Bài 5:
Nên chọn cách ứng xử (c)
Trang 13* Cần nhớ :
Hành động nói
Khái niệm Các kiểu hành
động nói
Cách thực hiện hành động
nói
Hỏi Trỡnh bày Điều khiển
Bộc lộ cảm xúc
Gián tiếp
Trực tiếp Hứa
hẹn
Trang 14HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
+ Học kĩ nội dung bài học, xem các BT đã làm, làm BTVN + CBBM: “ Ôn tập về luận điểm”
- Chuẩn bị: Kiểm tra giữa kì II
