Câu ghép

1 Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.2 Tôi quên thế nào được nhữn

Giáo viên

NGUYỄN THỊ HÀ

Nam đi học muộn,

đi vào lớp gặp cô giáo chủ nhiệm, cô

hỏi:

- Mấy giờ rồi em?

Thứ Sáu, ngày 12 tháng 11 năm 2021.

I/ Tìm hiểu bài

Ví dụ:

VD1: Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

VD2: Đôi càng tôi mẫm bóng

VD3: Mặt trời càng lên cao, gió càng thổi mạnh, sóng biển cuồn

cuộn

Slide tiếp theo mỗi ví dụ ghi xong

trừ 3 hàng

Vd1:Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

=> Câu ghép là những câu do hai hoặc

nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

là một vế câu



(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ẩy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm

ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ (7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

* Bài tập: Tìm câu ghép trong đoạn trích sau:

(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nứcnhững kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy

tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết

(6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng

lần này tự nhiên thấy lạ

(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang

có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

2 Cách nối các vế câu:



* Cho các ví dụ sau:

2 Bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi , tôi đi luộc mấy củ khoai, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc ; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào.

 Nối bằng dấu phẩy, dấu chấm phẩy.

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.

 Nối bằng dấu phẩy, dấu hai chấm

=> Không dùng từ nối: giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.



BÀI HỌC

1 Đặc điểm của câu ghép:

Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu

2 Cách nối các vế câu:

* Có hai cách nối các vế câu:

- Dùng từ có tác dụng nối: quan hệ từ, cặp quan hệ từ, cặp phó

từ, cặp đại từ hay cặp chỉ từ thường đi đôi với nhau (cặp từ hô ứng)

- Không dùng từ nối: giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.

Vì trời mưa nên đường lầy lội.

Đặt câu ghép tương ứng với mỗi bức tranh

Kim tự tháp Nhà hát Set- nay

Kim tự tháp là một ngôi mộ cổ còn nhà hát Sét-nay là một kiến trúc hiện đại.



Quan hệ nhân - quả

Quan hệ điều kiện - kết quả

Quan hệ tương phản

Quan hệ tăng tiến

Quan hệ lựa chọn

Quan hệ giải thích Quan hệ bổ sung Quan hệ tiếp nối Quan hệ đồng thời

B Dấu hiệu hình thức

a) Nếu thì / Hễ…thì…b) không những mà cònc) càng càng

d) Mặc dù (Tuy) nhưng e) hay / hoặc

f) và/ rồi

g) … nghĩa là…/ dấu (:)h) vừa … vừa

i) Vì( Tại, nhờ) Nên

A Các mối quan hệ

1 Quan hệ tăng tiến

2 Quan hệ điều kiện

3 Quan hệ tương phản

4 Quan hệ giải thích

5 Quan hệ bổ sung

6 Quan hệ lựa chọn

7 Quan hệ tiếp nối

8 Quan hệ nguyên nhân

9 Quan hệ đồng thời



II.Ghi nhớ:

SGK/112, 123



mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

II/ LUYỆN TẬP

a) - Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u

lạy Dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có

đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

c) Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi

lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi

đã cay cay

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

- Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói

nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

c) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay  Nối bằng dấu phẩy, dấu hai chấm

•  Nối bằng quan hệ từ, dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

c) Tuy gia đình rất khó khăn nhưng Lan vẫn vươn lên học giỏi.

d) Không những Trang học giỏi mà bạn ấy còn rất khéo tay.

VẬN DỤNG

Viết đoạn văn nghị luận ngắn khoảng 5 đến 7 dòng với chủ đề sống có ước mơ(có sử dụng ít nhất một câu ghép)

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

CHÚC CÁC EM HỌC GIỎI CHĂM NGOAN !