TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI Phòng đào tạo Sau Đại học TIỂU LUẬN KINH TẾ VĨ MÔ Chủ đề 4 Lạm phát có ảnh hưởng tới tất cả các đối tượng từ người tiêu dùng, doanh nghiệp và nền kinh tế không?.Trong kinh tế vĩ mô, lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó. Khi mức giá chung tăng cao, một đơn vị tiền tệ sẽ mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước đây, do đó lạm phát phản ánh sự suy giảm sức mua trên một đơn vị tiền tệ. Khi so sánh với các nước khác thì lạm phát là sự giảm giá trị tiền tệ của một quốc gia này so với các loại tiền tệ của quốc gia khác. Theo nghĩa đầu tiên thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế một quốc gia, còn theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế sử dụng loại tiền tệ đó. Phạm vi ảnh hưởng của hai thành phần này vẫn là một vấn đề gây tranh cãi giữa các nhà kinh tế học vĩ mô. Ngược lại với lạm phát là giảm phát. Một chỉ số lạm phát bằng “0” hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự ổn định giá cả.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI Phòng đào tạo Sau Đại học
sử dụng những giải pháp gì để điều tiết?
Giảng viên hướng dẫn: TS Trần Việt Thảo Nhóm học viên: 02
Trang 2
BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌP NHÓM THẢO LUẬN MÔN: KINH TẾ VĨ MÔ
Lớp
Tên nhóm thảo luận
Số buổi họp nhóm thảo luận
Điểm tự đánh giá của các cá nhân Điểm
trưởng nhóm chấm
GV kết luận
Ghi chú Số
buổi họp nhóm
Ký tên Điểm
Ký tên
CH28 AMT M
2
Hoàn thành bài tập
CH28 AMT M
thành bài tập
CH28 AMT M
Hoàn thành bài tập, họp 1b
CH28 AMT M
Không làm bài, k
CH28 AMT M
Hoàn thành bài tập
CH28 AMT M
Hoàn thành bài tậpCỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 3Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
***
BIÊN BẢN LÀM VIỆC NHÓM NHÓM: 02
Bảng phân công công việc nhóm 02.
Trang 4Địa điểm làm việc: Họp online qua zoom
Từ: 8h30 đến 9h30, ngày 25 tháng 9 năm 2022
Nội dung họp:
- Tuyên dương tinh thần làm việc nhóm, tự nhận xét đánh giá điểm cá nhân
- Khiển trách cá nhân HV Đỗ Phương Linh không tương tác với nhóm, cũng không hoànthành bài nhóm, cũng không nêu lý do tại sao không hoàn thành
- Phần việc của P Linh trưởng nhóm phải làm gấp để hoàn thành đúng deadline
- Phần bài làm của các thành viên còn chưa có sự liên kết cao, phải sửa lại khá nhiều
- Các bạn chưa có tinh thần trách nhiệm nhóm cao, vì hầu như không ai đọc bài của ai vàkhông đưa ra góp ý gì
Trang 5MỤC LỤC
Trang 6LỜI MỞ ĐẦU (Bảo Khanh - Mai)
Trong kinh tế vĩ mô, lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa vàdịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó Khi mức giá chung tăng cao,một đơn vị tiền tệ sẽ mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước đây, do đó lạm phát phảnánh sự suy giảm sức mua trên một đơn vị tiền tệ Khi so sánh với các nước khác thì lạm phát là
sự giảm giá trị tiền tệ của một quốc gia này so với các loại tiền tệ của quốc gia khác Theo nghĩađầu tiên thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế mộtquốc gia, còn theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm
vi nền kinh tế sử dụng loại tiền tệ đó Phạm vi ảnh hưởng của hai thành phần này vẫn là một vấn
đề gây tranh cãi giữa các nhà kinh tế học vĩ mô Ngược lại với lạm phát là giảm phát Một chỉ sốlạm phát bằng “0” hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự "ổn định giá cả"
Lạm phát ảnh hưởng đến các nền kinh tế theo nhiều cách tích cực và tiêu cực khác nhau Tácđộng tiêu cực của lạm phát bao gồm sự gia tăng chi phí cơ hội của việc tích trữ tiền, và sự khôngchắc chắn về tình hình lạm phát trong tương lai có thể ngăn cản quyết định đầu tư và tiết kiệm.Nếu lạm phát tăng trưởng đủ nhanh, sự khan hiếm của hàng hóa sẽ khiến người tiêu dùng bắt đầu
lo lắng về việc giá cả sẽ tăng cao trong thời gian tới Tác động tích cực của lạm phát bao gồmviệc giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp dựa trên giá cả cứng nhắc
Các nhà kinh tế học thường cho rằng tỷ lệ lạm phát cao gây ra bởi sự cung ứng tiền quá mức.Quan điểm về yếu tố xác định tỷ lệ lạm phát thấp đến trung bình còn đa dạng hơn Lạm phát thấphoặc trung bình được quy cho sự biến động về nhu cầu thực tế đối với hàng hóa và dịch vụ, hoặc
do sự thay đổi về nguồn cung sẵn có, ví dụ như trong khan hiếm Tuy nhiên, quan điểm được sốđông nhất trí là sự duy trì liên tục của lạm phát trong một thời kỳ nhất định là do sự cung ứng tiềnnhanh hơn tốc độ phát triển kinh tế
Những năm gần đây Lạm phát là cụm từ được nhắc đến rất nhiều Khi lạm phát xảy ra có ảnhhưởng rất lớn đến nền kinh tế, làm nhiều người lao đao và khó khăn
Lạm phát như một căn bệnh của nền kinh tế thị trường, nó là vấn đề hết sức phức tạp đòi hỏi
sự đầu tư lớn về thời gian và trí tuệ mới có thể mong muốn đặt được kết quả khả quan Lạm phátảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế quốc dân, đến đời sống xã hội đặc biệt là giới lao động Nétđặc trưng của thực trạng nền kinh tế có lạm phát, giá cả hầu hết các hàng hóa đều tăng cao và sứcmua của đồng tiền ngày càng giảm nhanh
Ở nước ta, từ cuối thế kỉ 19 đến đầu thế kỉ 20 Lạm phát diễn ra nghiêm trọng và kéo dài Phá
vỡ toàn bộ kế hoạch của nền kinh tế, phương hại đến tất cả các mối quan hệ trong nền kinh tế - xãhội mà nguồn gốc của nó là do hậu quả nặng nề của chiến tranh, cơ cấu kinh tế bất hợp lý kéodài Lạm phát luôn thu hút sự quan tâm lớn nhất của dư luận xã hội, bởi đây là vấn đề kinh tế màcác nước đều phải đối mặt Tuy nhiên, sự tác động của lạm phát không phải lúc nào cũng gây racác hệ quả tiêu cực, thậm chí với một số nước, lạm phát còn có tác động tích cực tới sự phát triểnkinh tế Bài viết này nhóm chúng tôi đi sâu phân tích những tác động và mức độ ảnh hưởng của
Trang 7lạm phát đến đời sống kinh tế, xã hội cũng như những biện pháp để kiềm chế lạm phát ở nhữngmức độ khác nhau trong từng lĩnh vực ảnh hưởng
I LẠM PHÁT VÀ NGUYÊN NHÂN, GIẢI PHÁP CHUNG
1 Khái niệm lạm phát
Lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian
và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó Khi mức giá chung tăng cao, một đơn vị tiền tệ sẽmua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước đây, do đó lạm phát phản ánh sự suy giảm sứcmua trên một đơn vị tiền tệ
Trong một quốc gia, khi giá cả tăng lên, một đơn vị tiền tệ sẽ mua được ít hàng hoá và chi trảphí dịch vụ ít hơn so với trước đây Theo đó, có thể hiểu, lạm phát là một hình thức phản ánh sựsuy giảm sức mua của người dân trên một đơn vị tiền tệ
Về khía cạnh thu nhập, nếu như tốc độ trượt giá tăng nhanh hơn so với thu nhập bằng tiền củangười lao động thì thu nhập thực tế mà họ nhận được sẽ giảm Bởi vậy, thu nhập thực tế của họtăng lên hay giảm xuống trong thời kì lạm phát là do yếu tố thu nhập bằng tiền quyết định Nếunhư thu nhập bằng tiền của họ tăng nhanh hơn tốc độ tăng giá thì các cá nhân hoàn toàn vẫn cóthể trở nên khá giả hơn ngay cả khi lạm phát hiện hữu
Ví dụ đơn giản như sau:
Ví dụ 1 Một bát bún chả vào năm 2018 chỉ có giá 30.000 đồng nhưng đến năm 2022, để ăn được một bún chả, người dân phải trả đến 45.000 đồng/bát.
Ví dụ 2 Giá xăng từ đầu năm 2022 đến nay đã tăng 12 lần, trong đó, tổng cộng xăng E5RON92
đã tăng 7.967 đồng/lít; xăng RON95-III đã tăng 8.505 đồng/lit trong năm 2022 (số liệu tính đến ngày 13/6/2022).
Cơn bão lạm phát đang khiến cộng đồng doanh nghiệp và người dân đuối sức trông thấy.Giá lương thực và thực phẩm nhiều nơi đang tăng vùn vụt Tại nhiều siêu thị, giá các mặt hàngthiết yếu như dầu ăn, mì gói, sữa… đều tăng mạnh 15-20% do chi phí nguyên vật liệu, xăngdầu… đồng loạt nhảy dựng Giữa lúc thu nhập và công ăn việc làm chịu ảnh hưởng vì dư chấncủa đại dịch COVID-19, chi phí sinh hoạt tăng chóng mặt khiến cho đời sống của người dân vàhoạt động của nhiều doanh nghiệp lâm nguy
2 Nguyên nhân lạm phát
Nếu như chỉ có một cú sốc xuất hiện làm tăng mức giá chung, thì dường như mức giá chỉ độtngột bùng lên rồi lại giảm trở lại mức ban đầu ngay sau đó Hiện tượng tăng giá tạm thời như vậykhông được gọi là lạm phát Tuy nhiên, trong thực tế mỗi cú sốc thường có ảnh hưởng kéo dàiđối với nền kinh tế và do đó có thể gây ra lạm phát
Nguyên nhân dẫn đến lạm phát bởi một số nguyên nhân chính sau đây:
Trang 8Lạm phát do cầu kéo: Lạm phát do cầu kéo được hiểu là khi nhu cầu của thị trường về một
mặt hàng nào đó tăng lên, sẽ kéo theo giá cả cũng tăng Đồng thời dẫn đến giá cả của hàng loạthành hóa khác cũng “leo thang” Như vậy, giá trị của đồng tiền cũng bị mất giá, do đó, người tiêudùng phải chi nhiều tiền hơn để mua một hàng hóa hoặc sử dụng một dịch vụ
Lạm phát do chi phí đẩy: Lạm phát do chi phí đẩy được liệt kê là giá cả nguyên liệu mua vào,
thuế, tiền lương công nhân, chi phí bảo hiểm, tiền máy móc,… của một doanh nghiệp Một khinhững chi phí này tăng lên sẽ buộc doanh nghiệp phải tăng giá sản phẩm để đảm bảo thu được lợinhuận Điều này dẫn đến tình trạng mức giá chung của toàn thể kinh tế tăng theo
Lạm phát do cơ cấu: Với ngành kinh doanh có hiệu quả, doanh nghiệp tăng dần tiền công
danh nghĩa cho người lao động Nhưng cũng có những nhóm ngành kinh doanh không hiệu quả,các doanh nghiệp cũng theo xu thế đó buộc phải tăng tiền công cho người lao động Nhưng vìnhững doanh nghiệp này kinh doanh kém hiệu quả, nên khi phải tăng tiền công cho người laođộng, các doanh nghiệp này buộc phải tăng giá thành sản phẩm để đảm bảo mức lợi nhuận và làmphát sinh lạm phát
Lạm phát do cầu thay đổi: Khi thị trường giảm nhu cầu tiêu thụ về một mặt hàng nào đó,
nhưng do là mặt hàng được cung cấp độc quyền nên bên cung ứng vẫn không thể giảm giá Trongkhi đó lượng cầu về một mặt hàng khác tăng lên và đồng thời giá cũng tăng
Lạm phát do xuất khẩu: Là hiện tượng lạm phát do tổng cung và tổng cầu mất cân bằng.
Tổng cầu từ trong nước lẫn nước ngoài khiến tổng cung không đủ để đáp ứng nhu cầu của ngườitiêu dùng Khi đó, giá cả của các sản phẩm thiếu hụt sẽ tăng lên
Lạm phát do nhập khẩu: Khi hàng hóa nhập khẩu tăng do thuế hoặc do giá cả khiến giá bán
ra trong nước cũng tăng theo Nếu mức giá chung bị giá cả của hàng hóa nhập khẩu đội lên sẽdẫn đến tình trạng lạm phát
Lạm phát do tiền tệ: Đây là nguyên nhân từ các ngân hàng khiến lượng tiền trong nước tăng,
phát sinh lạm phát Khi ngân hàng tiến hành mua ngoại tệ vào để giữ đồng tiền trong nước khôngmất giá Hoặc, có thể do ngân hàng mua trái theo yêu cầu nhà nước, khiến cho lượng tiền tronglưu thông tăng lên nhiều
và đời sống của người dân vẫn diễn ra ổn định
2 Lạm phát phi mã Có tỷ lệ lạm phát từ 10% - dưới 1000%/năm Khi lạm phát ở
mức độ này, nền kinh tế của một quốc gia sẽ bị biến động
Trang 9nghiêm trọng; đồng tiền cũng bị mất giá trầm trọng khiến thịtrường tài chính bị phá vỡ.
3 Siêu lạm phát
Đây là tình trạng lạm phát vô cùng nghiêm trọng với tỷ lệ lạmphát trên 1000%/năm Khi xảy ra siêu lạm phát, nền kinh tế củaquốc gia này sẽ lâm vào tình trạng rối loạn, thảm hoạ và khó khôiphục lại như tình trạng bình thường
b, Một số ảnh hưởng của lạm phát
Mặc dù từ các phân tích trên, có thể thấy, lạm phát mang đến nhiều tác động tiêu cực cho nềnkinh tế thị trường nhưng thực tế, lạm phát cũng có không ít các ảnh hưởng tích cực Trong đó, cóthể kể đến một số khía cạnh sau đây:
Đến sản xuất : Như các nguyên nhân lạm phát đã nêu ở trên, có thể thấy, ảnh hưởng của lạm
phát đến sản xuất là rất lớn Bởi lạm phát đã làm nhiều mặt hàng là nguồn cung cho hoạt độngsản xuất tăng giá dẫn đến giá cả cũng tăng theo
Nhưng, sau giai đoạn toàn dụng, sản lượng không thể tăng lên vì tất cả các nguồn lực đều được
sử dụng hết Hơn nữa, các nhà sản xuất và nông dân sẽ tăng lượng dự trữ của họ với kỳ vọng giá
sẽ tiếp tục tăng Do đó, việc tích trữ và dồn ép hàng hóa sẽ tăng lên
Đến thu nhập và việc làm: Do lạm phát, nhu cầu tiêu dùng cũng như chi phí người dân bỏ ra
sẽ cao hơn Kéo theo đó, theo lẽ thường, tiền lương của người lao động cũng phải được tăng lêntương ứng
Lạm phát có xu hướng làm tăng tổng thu nhập bằng tiền (tức là thu nhập quốc dân) của cộngđồng nói chung do chi tiêu lớn hơn và sản xuất lớn hơn Tương tự, khối lượng việc làm tăng lêndưới tác động của tăng sản lượng Tuy nhiên, thu nhập thực tế của người dân không tăng tươngứng do sức mua của đồng tiền giảm
Do đó, nếu lạm phát kéo dài thì có thể dẫn đến rối loạn trong thị trường lao động, tạo ra khoảngcách lớn về thu nhập cũng như mức sống của người có thu nhập cao và người có thu nhập thấptrong xã hội
Đến tăng trưởng kinh tế: Đây có lẽ là ảnh hưởng lớn nhất khi một quốc gia có ty lệ lạm phát
cao Lạm phát nhẹ có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đây là điều không thể tránh khỏi với bất
kỳ nền kinh tế nào Lạm phát nhẹ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng lạm phát bỏ chạy cản trởtăng trưởng kinh tế vì nó làm tăng chi phí của các dự án phát triển Mặc dù lạm phát ở mức độnhẹ là điều không thể tránh khỏi và mong muốn ở một nền kinh tế đang phát triển, nhưng tỷ lệlạm phát cao có xu hướng làm giảm tốc độ tăng trưởng bằng cách làm chậm tốc độ hình thànhvốn và tạo ra sự không chắc chắn
3 Cách kiểm soát lạm phát (Mai)
Trang 10Có nhiều phương pháp và chính sách đã và đang được sử dụng để kiểm soát lạm phát Baogồm:
+ Giảm lượng tiền giấy lưu thông để giảm bớt lượng nhàn rỗi dư thừa
+ Phát hành trái phiếu
+ Tăng lãi suất tiền gửi
+ Giảm sức ép lên giá cả, hàng hóa dịch vụ…
Để từ đó làm giảm lạm phát, giảm lượng tiền là biện pháp tình thế trong thời gian ngắn nhất.+ Thi hành chính sách tài chính thắt chặt
+ Tạm hoãn các khoản chưa chưa cần thiết
+ Cân đối lại ngân sách Nhà nước
+ Cắt giảm chi tiêu
+ Tăng quỹ hàng hóa tiêu dùng để cân đối với số lượng tiền có trong lưu thông
+ Khuyến khích tự do mậu dịch
+ Giảm thuế quan
+ Các biện pháp hàng hóa từ ngoài vào
+ Đi vay viện trợ nước ngoài và cải cách tiền tệ
II MỘT SỐ ẢNH HƯỞNG CỦA LẠM PHÁT ĐẾN NGƯỜI TIÊU DÙNG, DOANH NGHIỆP VÀ NỀN KINH TẾ (Mai)
1 Tác động của lạm phát
a, Ảnh hưởng đến thu nhập và tích luỹ gia đình
Giữa thu nhập thực tế và thu nhập danh nghĩa của người lao động có quan hệ với nhau qua tỷ
lệ lạm phát
Thu nhập thực tế = thu nhập danh nghĩa * (1 – tỷ lệ lạm phát)
Khi lạm phát tăng lên mà thu nhập danh nghĩa không thay đổi thì làm cho thu nhập thực tế củangười lao động giảm xuống
Có thể thấy lạm phát là một hiện tượng phổ biến của các nền kinh tế, tác động đến mọi nhómdân cư nhưng tỷ lệ lạm phát cao ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của đối tượng người lao động cóthu nhập thấp, chủ yếu sống bằng tiền lương như: công nhân, người về hưu, người hưởng trợ cấp
xã hội… Đó là vì, thu nhập của những người này phụ thuộc chủ yếu vào nguồn tiền lương (thu
Trang 11nhập danh nghĩa cố định) mà họ nhận được, nên một khi lạm phát cao, sức mua của tiền tệ bịgiảm mạnh thì lập tức thu nhập thực tế của họ bị giảm sút.
b, Ảnh hưởng đến doanh nghiệp
Ảnh hưởng của lạm phát thấp đến hiệu quả kinh doanh: Như những phân tích trong phần
ảnh hưởng của lạm phát thấp đến sản xuất hàng xuất khẩu, lạm phát thấp làm cho sản xuất hàng
xuất khẩu bị đình trệ Tỷ lệ lạm phát thấp làm cho cung tiền trong nền kinh ít, tức là nguồn vốncho vay của các ngân hàng bị thu hẹp Trong khi đó nó làm cho lãi suất thực tế tăng, khiến chocác doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu khó tiếp cận nguồn vốn cho vay, do đó khó mở rộngđầu tư sản xuất Bên cạnh đó, lạm phát thấp làm cho tiền công thực tế cao hơn, nhưng giá cả sảnphẩm lại thấp Những điều đó cho thấp lạm phát thấp có tác động tiêu cực đến hiệu quả kinhdoanh của các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu
Ảnh hưởng của lạm phát vừa phải đến hiệu quả kinh doanh: Từ những phân tích ở các phần
trên chúng ta thấy rằng lạm phát vừa phải là chất xúc tác để nền kinh tế tăng trưởng, để các hoạtđộng kinh tế diễn ra hiệu quả Khi một nền kinh tế có tỷ lệ lạm phát vừa phải, các doanh nghiệpsản xuất hàng xuất khẩu có nhiều cơ hội để mở rộng đầu tư sản xuất, do đó kim ngạch xuất khẩutăng lên Những phân tích ở trên cũng cho thấy lạm phát vừa phải đem lại cho sản phẩm xuấtkhẩu những lợi thế cạnh tranh so với các nước bạn hàng Chính vì vậy, có thể khẳng định rằnglạm phát vừa phải làm tăng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
Ảnh hưởng của lạm phát cao đến hiệu quả kinh doanh: Lạm phát cao tác động đến tất cả
các loại hình doanh nghiệp, nhưng tác động lớn, gay gắt là đối với các doanh nghiệp ngoài quốcdoanh, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì loại hình doanh nghiệp này tuy năng động, hiệuquả nhưng khả năng tài chính có hạn, trình độ công nghệ, quản lý thấp, sức cạnh tranh yếu, lại ítnhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ của Nhà nước
Lạm phát tác động mạnh đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa là do giá cả, các yếu tố đầu vào củasản xuất, kinh doanh tăng nhanh (giá các loại vật tư, năng lượng, lãi suất vốn vay); tỷ giá hối đoáilên xuống không bình thường; hầu hết các doanh nghiệp không dự đoán được những diễn biếncủa tình hình giá cả, thị trường, vì vậy luôn ở thế bị động, lúng túng trong việc tìm các giải pháp
để ứng phó Khi lạm phát tăng cao, đời sống khó khăn, sức mua giảm, sản phẩm khó tiêu thụ, làmcho một bộ phận doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoặc phải tạm ngừng sản xuất, hoặc sản xuất kinhdoanh cầm chừng, biểu hiện bằng cắt giảm hợp đồng, thu hẹp thị trường, phạm vi hoạt động.Lạm phát cũng gây ra tình trạng thiếu tiền vì các doanh nghiệp không khai thác được nguồn tíndụng cho việc duy trì sản xuất của mình vì lãi suất tín dụng tăng cao
c, Tác động của lạm phát nền kinh tế.
Lạm phát ảnh hưởng đến các nền kinh tế theo nhiều cách tích cực và tiêu cực khác nhau Trong đó:
Trang 12Lợi ích tích cực: Lạm phát không phải bao giờ cũng gây nên những tác hại cho nền kinh tế.
Khi tốc độ lạm phát vừa phải đó là từ 2-5% ở các nước phát triển và dưới 10% ở các nước đangphát triển sẽ mang lại một số lợi ích cho nền kinh tế như sau:
Kích thích tiêu dùng, vay nợ, đầu tư, giảm bớt thất nghiệp trong xã hội
Cho phép chính phủ có thêm khả năng lựa chọn các công cụ kích thích đầu tư vào những lĩnhvực kém ưu tiên thông qua mở rộng tín dụng, giúp phân phối lại thu nhập và các nguồn lực trong
xã hội theo các định hướng mục tiêu và trong khoảng thời gian nhất định có chọn lọc Tuy nhiên,đây là công việc khó và đầy mạo hiểm nếu không chủ động thì sẽ gây nên hậu quả xấu
Tóm lại, lạm phát là căn bệnh mãn tính của nền kinh tế thị trường, nó vừa có tác hại lẫn lợiích Khi nền kinh tế có thể duy trì, kiềm chế và điều tiết được lạm phát ở tốc độ vừa phải thì nóthúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Ảnh hưởng tiêu cực
Lạm phát và lãi suất: Lạm phát của các quốc gia trên thế giới khi xảy ra cao và triền miên có
ảnh hưởng xấu đến mọi mặt của đời sống kinh tế, chính trị và xã hội của một quốc gia Trong đó,tác động đầu tiên của lạm phát là tác động lên lãi suất
Lãi suất thực = Lãi suất danh nghĩa - Tỷ lệ lạm phát
Do đó khi tỷ lệ lạm phát tăng cao, nếu muốn cho lãi suất thật ổn định và thực dương thì lãisuất danh nghĩa phải tăng lên theo tỷ lệ lạm phát Việc tăng lãi suất danh nghĩa sẽ dẫn đến hậuquả mà nền kinh tế phải gánh chịu là suy thoái kinh tế và thất nghiệp gia tăng
Lạm phát và thu nhập thực tế: Giữa thu nhập thực tế và thu nhập danh nghĩa của người lao
động có quan hệ với nhau qua tỷ lệ lạm phát Khi lạm phát tăng lên mà thu nhập danh nghĩakhông thay đổi thì làm cho thu nhập thực tế của người lao động giảm xuống
Lạm phát không chỉ làm giảm giá trị thật của những tài sản không có lãi mà nó còn làm haomòn giá trị của những tài sản có lãi, tức là làm giảm thu nhập thực từ các khoản lãi, các khoản lợitức Đó là do chính sách thuế của nhà nước được tính trên cơ sở của thu nhập danh nghĩa Khilạm phát tăng cao, những người đi vay tăng lãi suất danh nghĩa để bù vào tỷ lệ lạm phát tăng caomặc dù thuế suất vẫn không tăng
Từ đó, thu nhập ròng (thực) của của người cho vay bằng thu nhập danh nghĩa trừ đi tỉ lệ lạmphát bị giảm xuống sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế xã hội Như suy thoái kinh tế, thấtnghiệp gia tăng, đời sống của người lao động trở nên khó khăn hơn sẽ làm giảm lòng tin của dânchúng đối với Chính phủ
Lạm phát và phân phối thu nhập không bình đẳng: Khi lạm phát tăng lên, giá trị của đồng tiền
giảm xuống, người đi vay sẽ có lợi trong việc vay vốn trả góp để đầu cơ kiếm lợi Do vậy càngtăng thêm nhu cầu tiền vay trong nền kinh tế, đẩy lãi suất lên cao
Trang 13Lạm phát tăng cao còn khiến những người thừa tiền và giàu có, dùng tiền của mình vơ vét vàthu gom hàng hoá, tài sản, nạn đầu cơ xuất hiện, tình trạng này càng làm mất cân đối nghiêmtrọng quan hệ cung - cầu hàng hoá trên thị trường, giá cả hàng hoá cũng lên cơn sốt cao hơn.Cuối cùng, những người dân nghèo vốn đã nghèo càng trở nên khốn khó hơn Họ thậm chíkhông mua nổi những hàng hoá tiêu dùng thiết yếu, trong khi đó, những kẻ đầu cơ đã vơ vét sạchhàng hoá và trở nên càng giàu có hơn Tình trạng lạm phát như vậy sẽ có thể gây những rối loạntrong nền kinh tế và tạo ra khoảng cách lớn về thu nhập, về mức sống giữa người giàu và ngườinghèo.
Lạm phát và nợ quốc gia: Lạm phát cao làm cho Chính phủ được lợi do thuế thu nhập đánh
vào người dân, nhưng những khoản nợ nước ngoài sẽ trở nên trầm trọng hơn Chính phủ được lợitrong nước nhưng sẽ bị thiệt với nợ nước ngoài Lý do là vì: lạm phát đã làm tỷ giá giá tăng vàđồng tiền trong nước trở nên mất giá nhanh hơn so với đồng tiền nước ngoài tính trên cá khoảnnợ
2 Các biện pháp kiềm chế lạm phát mà chính phủ các nước thường sử dụng (Thanh Lam)
Về mặt dài hạn, việc kiềm chế lạm phát, giữ giá trị tiền tệ ổn định sẽ tạo điều kiện tăng sảnlượng thực tế và giảm thất nghiệp Vì thế duy trì sự ổn định tiền tệ là mục tiêu dài hạn của bất kỳnền kinh tế nào Nhưng trong từng thời kỳ việc lựa chọn các giải pháp kiềm chế lạm phát cũngnhư liều lượng tác động của nó phải phù hợp với yêu cầu tăng trưởng và các áp lực xã hội mà nềnkinh tế phải gánh chịu Chính phủ các nước có thể chọn chiến lược giảm lạm phát từ từ, ít gâybiến động cho nền kinh tế hoặc chiến lược giảm tỷ lệ lạm phát nhanh chóng tạo nên sự giảmmạnh về sản lượng trong quá trình điều chỉnh
Việc đưa ra các giải pháp chống lạm phát thường xuất phát từ sự phân tích đúng đắn nguyênnhân gây nên lạm phát bao gồm những nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp
Nguyên nhân trực tiếp của bất kỳ cuộc lạm phát nào cũng xuất phát từ các lý do đẩy tổng cầutăng quá mức hoặc làm tăng chi phí sản xuất khiến tổng cung giảm Tuy nhiên nguồn gốc phátsinh các lý do làm dịch chuyển đường tổng cầu và đường tổng cung lại rất khác nhau ở các cuộclạm phát khác nhau: có thể là do cơ chế quản lý kinh tế không phù hợp, nền kinh tế thiếu tínhcạnh tranh và do đó không hiệu quả, cơ cấu kinh tế mất cân đối, các năng lực sản xuất khôngđược khai thác, trình độ lao động và công nghệ lạc hậu…
Để giải quyết những nguyên nhân sâu xa này cần phải có thời gian và đi kèm với các cuộc cảicách lớn Thông thường để tác động vào các nguyên nhân trực tiếp của lạm phát và kiềm chế lạmphát ở tỷ lệ mong muốn, chính phủ các nước sử dụng một hệ thống các giải pháp nhằm làm giảm
sự gia tăng của tổng cầu hoặc khắc phục các nguyên nhân làm gia tăng chi phí
Nhóm giải pháp tác động vào tổng cầu:
Các giải pháp này nhằm hạn chế sự gia tăng quá mức của tổng cầu