Viêm túi mật cấp PQA

CƠ CHẾ BỆNH SINHSự phát triển của viêm túi mật cấp do sỏi: • Sỏi làm tắc cổ túi mật hoặc ống túi mật • Ứ mật gây giải phóng enzyme viêm và các hoá chất trung gian • Phản ứng tiết ra dịch

VIÊM TÚI MẬT CẤP

•Cơn đau bụng quặn gan, đau tức vùng hạ sườn phải

•Buồn nôn, nôn

•Sốt, túi mật căng và đau ( Murphy + )

NGUYÊN NHÂN

• 90-95% do sỏi bít tắc cổ hay ống túi mật

• 5% do tăng ứ đọng dịch mật: nhịn

ăn kéo dài, nuôi dưỡng ngoài

đường tiêu hoá, sau chấn thương, sau mổ, nhiễm trùng

CƠ CHẾ BỆNH SINH

Sự phát triển của viêm túi mật cấp do sỏi:

• Sỏi làm tắc cổ túi mật hoặc ống túi mật

• Ứ mật gây giải phóng enzyme viêm và các hoá chất trung gian

• Phản ứng tiết ra dịch nhày, dẫn đến tăng áp lực trong lòng túi mật và giãn túi mật

• Dày thành túi mật do viêm phù nề

• Nhiễm khuẩn phát triển trong 66% trường hợp

CĐHA: XQ

• Hình ảnh sỏi mật cản quang

• Khí trong lòng túi mật, khí trong thành túi mật ( Viêm túi mật khí thũng)

• Hình ảnh mức nước hơi khi có tắc ruột do sỏi mật

CĐHA: SIÊU ÂM

• Là phương pháp đầu tiên khi nghi ngờ có viêm túi mật cấp

• Hình ảnh đặc trưng: sỏi túi mật kết hợp với dấu hiệu Murphy trên siêu âm ( đau khi ấn đầu dò vào vùng túi mật )

• Thành túi mật dày > 3mm và dịch quanh túi mật

• Dấu hiệu khác: túi mật căng to đk >4cm, bùn túi mật

• Cần cố gắng tìm sỏi gây tắc túi mật ở vị trí cổ túi mật hoặc ống túi mật

• Thành túi mật có hình bờ đôi với lớp giữa giảm âm do phù nề

• Dịch quanh túi mật,

thường ở giường túi mật

CĐHA: CLVT

• Kém nhạy hơn so với siêu âm đối với sỏi không tăng tỉ trọng nhưng có thể giúp đánh giá các tổn thương khác

• Dày thành túi mật, phù nề thành túi mật

• Sau tiêm thành túi mật hoặc niêm mạc ngấm thuốc cản quang mạnh

• Thâm nhiễm mỡ xung quanh

• Rối loạn tưới máu nhu mô gan lân cận: nhu mô gan quanh túi mật ngấm thuốc mạnh thì ĐM, thì muộn thải thuốc đồng tỉ trọng với nhu mô gan xung quanh

• Thành túi mật dày, túi mật

giãn, thâm nhiễm mỡ xung quanh

Rối loạn tưới máu nhu mô gan lân cận

CHẨN ĐOÁN BIẾN CHỨNG

VIÊM TÚI MẬT HOẠI THƯ

• Là biến chứng nghiêm trọng của viêm túi mật cấp, thường xuât phát ở người già yếu, bệnh nhân tiểu đường, liên quan tới thiếu máu ĐM

• Thành túi mật dày, không liên tục

• Các ổ apxe nhỏ và hơi trong thành

• Thành túi mật ngấm thuốc kém sâu tiêm

• Dịch quanh túi mật

• Có thể chuyền thành thủng túi mật, viêm phúc mạc mật

• Sỏi túi mật ở nhiều vị

CT scan with IV contrast material shows irregularity of

wall of gallbladder and inflammation of in pericholecystic fat

CHẨN ĐOÁN BIẾN CHỨNG

THỦNG VÀ APXE QUANH TÚI MẬT

• Xảy ra ở 5-10% bn viêm túi mật cấp và hay gặp sau viêm túi mật hoại thư

• Thường ở phía đáy do ít mạch máu

• Thường gặp thủng gây apxe quanh túi mật, apxe trong gan

CHẨN ĐOÁN BIẾN CHỨNG

VIÊM TÚI MẬT KHÍ THŨNG

• Hiếm gặp, tiến triển nhanh và thường trầm trọng

• Khí xuất hiện trong lòng hoặc trong thành túi mật do VK sinh khí

• Trên siêu âm, khí trong lòng túi mật sinh ra sự tăng âm ở các vị trí cao và nhiễu ảnh dội đuôi sao chổi

• Bóng cản thường không rõ

• Siêu âm tư thế nằm thấy dải khí tăng âm nằm cao, dưới thành trước túi mật có bóng cản sau

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

U CƠ TUYẾN TÚI MẬT

• Tăng sản và dày lên của lớp niêm mạc và lớp cơ cùng với các túi thừa trong thành túi mật

Siêu âm:

• Thành dày khu trú hay lan toả nhưng không phù nề

• Hình ảnh đuôi sao chổi do lắng đọng cholesterol

• Niêm mạc và thành ngoài trơn láng (không do viêm)

• Cấu trúc xoang Rokitansky– Aschoff trong thành túi mật

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

U TÚI MẬT

• Khối chiếm chỗ túi mật: u pt lấp đầy lòng túi mật, không còn dịch mật bên trong, xoá thành túi mật

• Dày thành túi mật: hồi âm tăng hoặc giảm

• Khối u nhú: khối nhú trong lòng túi mật, hình ảnh dạng nấm, kt >1cm

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

ĐIỀU TRỊ

• Phẫu thuật cắt bỏ túi mật, tốt nhất nên thực hiện trong 24h đến 48h

đầu trong các trường hợp:

 Chẩn đoán rõ ràng và bệnh nhân có nguy cơ tai biến phẫu thuật thấp

Bệnh nhân cao tuổi hoặc bị đái tháo đường => nguy cơ cao bị biến chứng nhiễm trùng

Bệnh nhân có chứng đau thắt, hoại tử, thủng túi mật

• Điều trị nội khoa: chăm sóc hỗ trợ (truyền dịch, giảm đau, kháng sinh)

• Radswiki, T., Hartung, M Acute cholecystitis Reference article, Radiopaedia.org https://doi.org/10.53347/rID-12084

• https://xray.vn/viem-tui-mat/ 

THANK YOU!!!