-Thuy t gia trê ương:
+Nha nươc phat tri n t m t gia đinh, ngê ư ô ươ ưi đ ng đ u nha nâ ươc la
ngươ ưi đ ng đ u gia đinh.â
+Nha nươc la m t hi n tô ê ương t nhiên.ư
-Nhươc đi m chung:ê
+Cac h c thuy t b chi ph i b i l i ich giai c p nên li gi i theo nhuo ê i ô ơ ơ â a
c u c a giai c p va che đ y b n ch t th t.â u â â a â â
+Cac h c thuy t nay khi xem xet s ra đ i c a nha no ê ư ơ u ươc, tach r i raơ
kh i đi u ki n t nhiên, kinh t , xa h i va cac qua trinh l ch s đ ch ngơ ê ê ư ê ô i ư ê ưminh nha nươc không thu c giai c p nao va t n t i trong m i xa h i.ô â ô a o ô
>Quan đi m c a ch nghia mac lê nin v ngu n g c c a nha ê u u ê ô ô u
n ươ c:
-D a trên h c thuy t ti n hoa c a Đac uyn, d a trên ch nghia duyư o ê ê u ư u
v t bi n ch ng va duy v t l ch s , ch nghia Mac Lê nin nh n đ nh:â ê ư â i ư u â i
+Nha nươc la hi n tê ương xa h i mang tinh ch t l ch s Nha nô â i ư ươckhông ph i b t bi n ma co qua trinh hinh thanh, t n t i, phat tri n va di ta â ê ô a ê êvong
+Trong qua trinh l ch s , đa co th i gian ch a t n t i nha ni ư ơ ư ô a ươc Vanha nươc ch ra đ i khi xa h i loai ngi ơ ô ươ a êi đ t đ n m t trinh đ nh t đ nh.ô ô â i
-Nguyên nhân quan tr ng nh t la xu t hi n nha no â â ê ươc đo la kinh t :ê+Nha nươc ra đ i sau ba l n phân công lao đ ng.ơ â ô
Trang 2+L n 1: Chăn nuôi tach kh i tr ng tr t Lam cho s n ph m lao đ ngâ o ô o a â ôgia tăng, xa h i phân hoa giau ngheo, t h u xu t hi n.ô ư ư â ê
+L n 2: Ti u th công nghi p tach kh i công nghi p Lam gia tăngâ ê u ê o ê
s c lao đ ng, t h u ro net h n, phân hoa xa h i đư ô ư ư ơ ô ươc đ y nhanh.â
+L n 3: Thâ ương nghi p tach thanh nganh kinh t đ c l p Trong xaê ê ô â
h i xu t hi n t ng l p buôn ban tach kh i s n xu t, n m quy n đi u hanhô â ê â ơ o a â ă ê ê
s n xu t.a â
Th t c tan ra yêu c u c n co giai c p n m quy n l c kinh t đi ui ô â â â ă ê ư ê êhanh, qu n ly xa h i Nha na ô ươc va phap lu t xu t hi n.â â ê
-Nguyên nhân tr c ti p lam xu t hi n nha nư ê â ê ươc đo la xa h i:ô
+Theo h c thuy t Mac Lê nin, nha no ê ươc va phap lu t ra đ i khi trongâ ơ
xa h i xu t hi n cac giai c p co l i ich khac nhau Xu t hi n mâu thu n đ iô â ê â ơ â ê â ôkhang gi a cac giai c p Khi cac mâu thu n đ i khang va cac m i quan hư â â ô ô ê
xa h i không th t đi u ti t đô ê ư ê ê ươc n a thi t ch c xa h i la nha nư ô ư ô ươc ra
đ i, đong vai tro đi u ch nh cac m i quan h xa h i va b o v giai c p n mơ ê i ô ê ô a ê â ătrong tay quy n l c kinh t ê ư ê
>Khai ni m nha n ê ươ c:
-Nha nươc la m t t ch c xa h i đ c bi t, n m trong tay quy n l cô ô ư ô ă ê ă ê ưchinh tr La b may chuyên lam nhi m v th c hi n cac ch c năng qu n ly,i ô ê u ư ê ư a
cương ch , gi gin tr t t xa h i nh m m c đich b o v đ a v c a giai c pê ư â ư ô ă u a ê i i u â
th ng tr trong xa h i.ô i ô
>B n ch t c a nha n a â u ươ c
-B n ch t giai c p:a â â
+Nha nươc la s n ph m c a xa h i co giai c p.a â u ô â
+Quy n l c nha nê ư ươc mang tinh giai c p: b o v va duy tri đ a v c aâ a ê i i ugiai c p th ng tr trong xa h i, la công c đ đan ap s ph n khang c a cacâ ô i ô u ê ư a ugiai c p khac.â
Trang 3+Đ m b o tr t t xa h i.a a â ư ô
+Đan ap cac giai c p ph n khang.â a
+B o v ch đ kinh ta ê ê ô ê
-Ch c năng đ i ngo i:ư ô a
+Phong th đ t nu â ươc B o v đ t na ê â ươc trươc m i s xâm nh p,o ư â
ch ng pha t bên ngoai.ô ư
+Thi t l p m i quan h v i cac qu c gia khac.ê â ô ê ơ ô
>Cac đ c tr ng c a nha n ă ư u ươ c
-Co ch quy n lanh th qu c gia.u ê ô ô
-Phân chia dân c theo cac đ n v hanh chinh lanh th ư ơ i ô
-Ban hanh phap lu t bu c m i thanh viên trong nha nâ ô o ươc th c hi n.ư ê-Thi t l p quy n l c công đ c bi t.ê â ê ư ă ê
-Quy đ nh va ti n hanh thu cac lo i thu i ê a ê
>Hinh th c, ki u nha n ư ê ươ c
-Hinh th c nha nư ươc la cach th c th c hi n quy n l c nha nư ư ê ê ư ươc vacac bi n phap đ th c hi n quy n l c c a nha nê ê ư ê ê ư u ươc đo, bao g m:ô
+Hinh th c chinh th : La cach t ch c va trinh t l p ra cac c quanư ê ô ư ư â ơ
t i cao trong b may nha nô ô ươc va quan h gi a cac c quan đo.ê ư ơ
+Hinh th c c u truc: La s t ch c nha nư â ư ô ư ươc thanh cac đ n v hanhơ ichinh lanh th va m i liên quan gi a cac c quan trung ô ô ư ơ ơ ương va đ ai
phương
+Ch đ chinh tr La t ng th cac phê ô i ô ê ương phap, cach th c ma nhaư
nươc thông qua cac c quan nha nơ ươc đ th c thi quy n l c c a minh.ê ư ê ư u
+C ng hoa đ i ngh : La hinh th c chinh th ma ngh vi n la thi t chô a i ư ê i ê ê êquy n l c trung tâm, gi v tri va vai tro quy t đ nh trong ho t đ ng c aê ư ư i ê i a ô unha nươc Nguyên th qu c gia do ngh viên b u ra Chinh ph do đ ngu ô i â u a
Trang 4chi m đa s trong ngh vi n thanh l p ch u trach nhi m trê ô i ê â i ê ươc ngh vi n.i êNgh vi n co th b phi u tin nhi m bu c chinh ph ph i gi i tan.i ê ê o ê ê ô u a a
+C ng hoa t ng th ng: La hinh th c chinh th ma trong đo, vai troô ô ô ư ê
c a nguyên th qu c gia vô cung quan tr ng T ng th ng do ngu u ô o ô ô ươi dân
tr c ti p b u ra T ng th ng thanh l p ra chinh ph , ngh vi n không coư ê â ô ô â u i êquy n gi i tan chinh ph va ngê a u ươ ac l i
2, B may nha n ô ươ c:
>Khai ni m b may nha n ê ô ươ c:
-B may nha nô ươc la h th ng cac c quan chuyên trach c a nhaê ô ơ u
nươc thanh l p đ th c hi n cac ch c năng va nhi m v c a nha nâ ê ư ê ư ê u u ươc
>Đ c đi m c a c quan nha n ă ê u ơ ươ c:
-Đươc thanh l p theo th t c trinh t quy đ nh trong Hi n phap.â u u ư i ê-S d ng quy n l c nha nư u ê ư ươc, nhân danh nha nươc
-M i c quan nha nô ơ ươc đ u co th m quy n nh t đ nh.ê â ê â i
-Ho t đ ng c a c quan nha na ô u ơ ươc đươc đ m b o b i c s v t ch ta a ơ ơ ơ â â
va tai chinh nha nươc
>T ch c b may nha n ô ư ô ươ c:
-Quy n l c nha nê ư ươc:
+Quy n l p phap: Qu c h i, Ngh vi nê â ô ô i ê
+Quy n hanh phap: Chinh phê u
+Quy n t phap: Toa anê ư
>Phân lo i c quan nha n a ơ ươ c:
Trang 5-Theo c ch th c hi n quy n l c nha nơ ê ư ê ê ư ươc:
+L p phapâ
+Hanh phap
+T phapư
-Trinh t thanh l p:ư â
+C quan do nhân dân tr c ti p b u raơ ư ê â
+C quan không do nhân dân tr c ti p b u raơ ư ê â
-Theo ph m vi quy n l c:a ê ư
+C quan nha nơ ươ ơc trung ương
+C quan nha nơ ươ ơ ic đ a phương
-Đ m b o s lanh đ o c a Đ ng C ng s n Vi t Nam trong ho ta a ư a u a ô a ê a
đ ng c a b may nha nô u ô ươc
-Nguyên t c toan b quy n l c nha nă ô ê ư ươ êc v nhân dân
-Nguyên t c quy n l c nha nă ê ư ươc la th ng nh t, co s ph i h p gi aô â ư ô ơ ưcac c quan trong cac ho t đ ng l p phap, hanh phap va t phap.ơ a ô â ư
-Nguyên t c t p trung dân ch ă â u
>T ch c b may nha n ô ư ô ươ c CHXHCNVN:
-Ch đ nh ch t ch nê i u i ươc la ch đi nh cac nhân không n m trong cê i ă ơquan nao trnog nha nươc nh ng l i n m trong tay c ba quy n hanh phap,ư a ă a ê
l p phap va t phap.â ư
Trang 6-Ch t ch nu i ươc la ch t ch qu c phong an ninh th ng linh h i đ ngu i ô ô ô ô
an ninh
3, Phap lu t: â
>Khai ni m phap lu t ê â
-Phap lu t la h th ng cac quy t c x s do nha nâ ê ô ă ư ư ươc ban hanh va
đ m b o th c hi n, th hi n y chi c a giai c p th ng tr va la nhân t đi ua a ư ê ê ê u â ô i ô ê
ch nh cac m i quan h xa h i.i ô ê ô
>Ngu n g c ra đ i c a phap lu t ô ô ơ u â
-Theo quan đi m c a Mac Lê nin, nh ng nguyên nhân d n đ n s raê u ư â ê ư
đ i c a nha nơ u ươc cung chinh la nh ng nguyên nhân d n đ n s ra đ i c aư â ê ư ơ uphap lu t.â
>B n ch t c a phap lu t a â u â
-B n ch t giai c p c a phap lu t:a â â u â
+Phap lu t ph n anh y chi c a giai c p th ng trâ a u â ô i
+M c đich đi u ch nh c a phap lu t la hu ê i u â ương cac quan h xa h iê ôtheo tr t t phu h pâ ư ơ
-B n ch t xa h i c a phap lu t:a â ô u â
+Ph n anh y chi c a giai c p khac trong xa h ia u â ô
+Phap lu t mang tinh khach quan phu h p v i đi u ki n kinh t , xaâ ơ ơ ê ê ê
-Tinh y chi c a phap lu t:u â
+Phap lu t ph n anh y chi c a giai c p c m quy n.â a u â â ê
-Tinh khach quan c a phap lu t:u â
Trang 7+Phap lu t ph n anh y chi c a giai c p th ng tr Tuy nhiên, đ phapâ a u â ô i ê
lu t co th phat huy đâ ê ươc hi u l c thi no ph i phu h p v i cac đi u ki nê ư a ơ ơ ê ê
v phong t c t p quan, trinh đ phat tri n c a kinh t xa h i.ê u â ô ê u ê ô
+Tac đ ng vao y th c con ngô ư ươi lam cho con ngươi co y th c phapư
lu t va đi u ch nh hanh vi c a minh.â ê i u
>M i quan h c a phap lu t va cac hi n t ô ê u â ê ươ ng xa h i khac ô
-Phap lu t đ i v i kinh t :â ô ơ ê
+Phap lu t do trinh đ kinh t quy t đ nh.â ô ê ê i
+Phap lu t co th tac đ ng ngâ ê ô ươ ac l i n n kinh t theo hai hê ê ương,thuc đ y n n kinh t phat tri n ho c kim ham n n kinh t â ê ê ê ă ê ê
-Phap lu t đ i v i đ o đ c:â ô ơ a ư
+Phap lu t ch u s tac đ ng c a đ o đ c.â i ư ô u a ư
+Phap lu t co ch c năng giao d c.â ư u
-Phap lu t đ i v i nha nâ ô ơ ươc:
+Phap lu t va nha nâ ươc la hai hi n tê ương không th tach r i.ê ơ
+Nha nươc s d ng phap lu t đ qu n ly xa h i, đ ng th i cung bư u â ê a ô ô ơ i
gi i h n b i phap lu t.ơ a ơ â
4, Hinh th c phap lu t: ư â
>Khai ni m hinh th c c a phap lu t: ê ư u â
-La cac d ng t n t i th c t c a phap lu t trong cac ki u nha na ô a ư ê u â ê ươc(đươc cac quan toa ap d ng khi xet x )u ư
>Cac hinh th c c a phap lu t: ư u â
-T p quan phap:â
+La nh ng phong t c, t p quan l u truy n trong xa h i phu h p v iư u â ư ê ô ơ ơ
l i ich c a nha nơ u ươc đươc nha nươc nâng lên thanh quy ph m phap lu t.a â
Trang 8-An l :ê
+La nh ng quy t đ nh, b n an c a c quan hanh chinh, c quan xetư ê i a u ơ ơ
x khi xet x , gi i quy t cac v vi c c th đư ư a ê u ê u ê ươc nha nươc th a nh n vaư â
ap d ng cho cac v vi c tu u ê ương t l n sau.ư â
-Văn b n phap lu t:a â
+La văn b n do cac c quan nha na ơ ươc ban hanh theo đung th mâquy n, trinh t va th t c lu t đ nh, trong đo co quy t c x s chung đê ư u u â i ă ư ư ươcnha nươc đ m b o th c hi n nh m đi u ch nh cac m i quan h xa h i vaa a ư ê ă ê i ô ê ô
ap d ng nhi u l n trong đ i s ng xa h i.u ê â ơ ô ô
-Đi u ê ươc qu c t :ô ê
+La nh ng cam k t, tho thu n gi a cac qu c gia va ch th khacư ê a â ư ô u ê
c a công phap qu c t hinh thanh nên cac đi u u ô ê ê ươc qu c t song phô ê ương
va đa phương
-Cac h c thuy t phap ly:o ê
+La cac công trinh nghiên c u c a cac h c gi , cac bai bao, y ki n liênư u o a êquan đ nha nê ươc va phap lu t.â
-Le công b ng:ă
+Trong trương h p gi i quy t v vi c không đơ a ê u ê ươc quy đ nh trongi
lu t, quan toa se ap d ng nh ng sang t o, v n d ng nh ng h c thuy tâ u ư a â u ư o êphap ly, phong t c t p quan, ni m tin c a con ngu â ê u ươ ê ưi đ đ a ra cac phanquy t.ê
>Cac lo i văn b n quy ph m phap lu t Vi t Nam: a a a â ơ ê
>Hi u l c c a văn b n phap lu t: ê ư u a â
a,Hi u l c th i gian:ê ư ơ
-La gi i h n tac đ ng c a văn b n phap lu t t khi phat sinh đ n khiơ a ô u a â ư ê
k t thuc.ê
Trang 9-Th i đi m phat sinh:ơ ê
+N u văn b n quy đ nh ro th i đi m phat sinh, thi văn b n se coê a i ơ ê a
hi u l c t th i đi m đo.ê ư ư ơ ê
+N u văn b n không quy đ nh ro:ê a i
Đ i v i văn b n c a Qu c h i va U ban thô ơ a u ô ô y ương v Qu c h i, th iu ô ô ơ
đi m phat sinh la ngay Ch t ch nê u i ươc ki s c l nh công b ă ê ô
Đ i v i văn b n c a Ch t ch nô ơ a u u i ươc, th i đi m phat sinh la ngay đăngơ êtrên công bao
Đ i v i văn b n c a chinh ph va cac b se co hi u l c sau 15 ngayô ơ a u u ô ê ưcông b trên bao.ô
-Th i đi m ch m d t:ơ ê â ư
+N u văn b n quy đ nh ro th i đi m ch m d t, văn b n se h t hi uê a i ơ ê â ư a ê ê
l c t th i đi m đo.ư ư ơ ê
+Trong trương h p văn b n không quy đ nh ro th i đi m ch m d tơ a i ơ ê â ư
hi u l c, no ch ch m d t khi co văn b n m i ra đ i va quy đ nh thay thê ư i â ư a ơ ơ i êvăn b n cu.a
-Hi u l c h i t c a văn b n phap lu t:ê ư ô ô u a â
+Gia tr thi hanh c a văn b n phap lu t x y ra tri u a â a ươc ngay văn b n đoa
co hi u l c.ê ư
+V nguyên t c, văn b n phap lu t không co hi u l c h i t , tuyê ă a â ê ư ô ônhiên, trong m t s trô ô ương h p c n thi t, văn b n phap lu t co th quyơ â ê a â ê
đ nh hi u l c h i t i ê ư ô ô
+Không quy đ nh cho cac tri ương h p: Quy đ nh trach nhi m phap lyơ i ê
đ i v i nh ng trô ơ ư ương h p trơ ươc đo không quy đ nh trach nhi m phap ly.i ê
+Nguyên t c b t h i t la nguyên t c chung c a phap lu t Ch apă â ô ô ă u â i
d ng tr v tru ơ ê ươc nh m m c đich ph c v xa h i vi ly do nhân đ o.ă u u u ô a
b,Hi u l c không gian:ê ư
-La gi i h n tac đ ng c a văn b n trên ph m vi lanh th nh t đ nh,ơ a ô u a a ô â i
co th la m t đ n v hanh chinh nganh, linh v c ho c trên toan b lanh th ê ô ơ i ư ă ô ô
-N u văn b n quy đ nh ro thi văn b n se đê a i a ươc ap d ng trong ph mu a
vi đo
-N u văn b n không quy đ nh ro thi hi u l c nay đê a i ê ư ươc xac đ nh theoihai y u t : th m quy n, tinh ch t n i dung.ê ô â ê â ô
Trang 10-Thông thương cac văn b n phap lu t do c quan trung a â ơ ương banhanh co hi u l c trên toan lanh th va đê ư ô ươc ap d ng đ i v i m i ca nhân,u ô ơ o
c quan nha nơ ươ uc c a Vi t Nam; cac văn b n phap lu t do cac c quan nhaê a â ơ
nươc ban hanh se co hi u l c t ng đ a phê ư ơ ư i ương c quan đo qu n ly.ơ a
c,Hi u l c đ i tê ư ô ương:
-La ch th ch u s tac đ ng c a văn b n phap lu t đo.u ê i ư ô u a â
-Văn b n phap lu t luôn xac đ nh ro đ i ta â i ô ương ch u s tac đ ng c ai ư ô uvăn b n đo.a
6, H th ng phap lu t: ê ô â
>Khai quat h th ng phap lu t: ê ô â
-H th ng phap lu t qu c gia: La t ng th cac quy ph m phap lu tê ô â ô ô ê a â
c a qu c gia đo.u ô
-H th ng phap lu t qu c t : La t p h p m t s h th ng phap lu tê ô â ô ê â ơ ô ô ê ô â
qu c gia co nhi u đi m tô ê ê ương đ ng theo tiêu chi nh t đ nh.ô â i
>Khai ni m h th ng phap lu t: ê ê ô â
-La t ng th cac quy ph m phap lu t co m i quan h n i t i th ngô ê a â ô ê ô a ô
nh t v i nhau thanh cac nganh lu t, cac ch đ nh phap lu t, quy ph mâ ơ â ê i â aphap lu t va đâ ươc th hi n ra bên ngoai b ng cac văn b n phap lu t doê ê ă a ânha nươc ban hanh ho c th a nh n.ă ư â
7, Quy ph m phap lu t: a â
>Khai ni m quy ph m phap lu t ê a â
-Quy ph m phap luât la cac quy t c ng x chung c a xa h i do nhaa ă ư ư u ô
nươc ban hanh va đ m b o th c hi n nh m đi u ch nh cac m i quan h xaa a ư ê ă ê i ô ê
h i theo đ nh hô i ương va m c đich nh t đ nh.u â i
>Đ c tr ng: ă ư
-Do nha nươc ban hanh va đ m b o th c hi n.a a ư ê
-Quy ph m phap lu t co tinh ph bi n, b t bu c chung đ i v i t t ca â ô ê ă ô ô ơ â a
m i ngo ươi tham gia vao quan h phap lu t ma no đi u ch nh.ê â ê i
-La quy t c x s chung, la tiêu chu n đanh gia hanh vi con ngă ư ư â ươi.-Quy đ nh quy n va nghia v c a cac bên tham gia quan h xa h ii ê u u ê ô
đươc no đi u ch nh.ê i
Trang 11>C u truc c a quy ph m phap lu t: â u a â
+Nêu ro quy t c ng x ma ca nhân, t ch c trong hoan c nh, đi uă ư ư ô ư ơ a ê
ki n đa nêu trong ph n gi đ nh.ê â a i
Ph i lam gia Đươc lam gi, không đươc lam gi Lam nh th naoư ê-Ch tai:ê
+Nêu bi n phap x ly d ki n đê ư ư ê ươc ap d ng đ i v i ngu ô ơ ươ ư ưi x skhông đung ho c trai v i n i dung đă ơ ô ươc ghi trong ph n quy đ nhâ i
H u qu nh th naoâ a ư ê M c đư ô
8, Quan h phap lu t: ê â
>Khai ni m quan h phap lu t: ê ê â
-Quan h phap lu t la cac quan h xa h i ma quy n va nghia v c aê â ê ô ê u ucac bên tham gia đươc phap lu t quy đ nh va đ m b o th c hi n.â i a a ư ê
>Đ c đi m: ă ê
-Quan h phap lu t mang tinh y chi, ph n anh y chi c a cac bên thamê â a ugia Ngoai ra no đươc s đi u ch nh c a phap lu t nên no ph n anh y chiư ê i u â anha nươc
-Quy n va nghia v c a cac bên tham gia đ u đê u u ê ươc phap lu t quyâ
đ nh.i
-Quan h phap lu t đê â ươc nha nươc đ m b oa a
>Phân lo i quan h phap lu t: a ê â
>Thanh ph n c a quan h phap lu t: â u ê â
a,Ch th :u ê
-La ca nhân ho c t ch c co th tham gia vao quy n va nghia v phapă ô ư ê ê u
ly trong quan h phap lu t c th ê â u ê
Trang 12-Đi u ki n đ ca nhân tr thanh ch th c a quan h phap lu t la caê ê ê ơ u ê u ê ânhân ph i co đ y đ c hai năng l c:a â u a ư
+Năng l c phap lu tư â
+Năng l c hanh viư
-Năng l c phap lu t:ư â
+La kh năng đa ươc hương cac quy n va nghia v phap ly ma nhaê u
nươc quy đ nh cho cac ch th i u ê
+Th i đi m phat sinh: Khi ca nhân đơ ê ươc sinh ra (tr m t s trư ô ô ương
h p ch phat sinh khi đ đ tu i)ơ i u ô ô
+Th i đi m k t thuc: Khi ca nhân qua đ i (tr m t s trơ ê ê ơ ư ô ô ương h p,ơnăng l c hanh vi c a ch th b ch m d t b i nha nư u u ê i â ư ơ ươc)
+Năng l c phap lu t c a m i ngư â u o ươi la gi ng nhau.ô
-Năng l c hanh vi:ư
+La kh năng c a ca nhân đo b ng chinh hanh vi c a minh tham giaa u ă uvao vi c th c hanh quy n va nghia v phap ly đê ư ê u ươc phap lu t quy đ nh.â i
+Ph thu c vao th l c (đ tu i)u ô ê ư ô ô
+Ph thu c vao tri tu (trinh đ nh n th c)u ô ê ô â ư
-Cac m c đ năng l c hanh vi c a ca nhân:ư ô ư u
+Ngươi không co năng l c hanh vi: Tr em dư e ươi 6 tu i.ô
+Ngươi co năng l c hanh vi m t ph n: T 6 tu i đ n dư ô â ư ô ê ươi 18 tu iô+Ngươi co năng l c hanh vi đ y đ : T 18 tu i tr lênư â u ư ô ơ
+Ngươi m t năng l c hanh viâ ư
+Ngươ i ai b h n ch năng l c hanh viê ư
-Năng l c phap lu t la đi u ki n c n va năng l c hanh vi la đi u ki nư â ê ê â ư ê ê
đ đ ch th tham gia vao quan h phap lu t Trong tru ê u ê ê â ương h p không coơnăng l c phap lu t thi không th tham gia vao quan h phap lu t Trongư â ê ê â
trương h p năng l c hanh vi b h n ch , b m t năng l c hanh vi thi vi cơ ư i a ê i â ư ê
th c hi n thông qua ngư ê ươi giam h ô
-Ch th la t ch c:u ê ô ư
+T ch c co t cach phap nhân.ô ư ư
+T ch c không co t cach phap nhân.ô ư ư
-T cach phap nhân:ư
Trang 13+La khai ni m ma phap lu t đ t ra cho t ch c co đ đi u ki n trê â ă ô ư u ê ê ơthanh ch th trong quan h phap lu t.u ê ê â
+Trong t t ng, phap nhân tr thanh nguyên đ n, b đ n co quy nô u ơ ơ i ơ ê
l i, nghia v phap lu t.ơ u â
-Đi u ki n đ t ch c co t cach phap nhân:ê ê ê ô ư ư
+Đươc thanh l p h p phap, theo đung trinh t th t c đâ ơ ư u u ươc quy đ nhitrong lu t do c quan co th m quy n cho phep.â ơ â ê
+Ph i co c c u t ch c ch t che, đa ơ â ô ư ă ươc c u t o nên b i m t sâ a ơ ô ôphong ban nh t đ nh t n t i dâ i ô a ươi ban lanh đ o va co nga ươ ai đ i di n theoêphap lu t.â
+Đ i di n theo phap lu t la nga ê â ươ ưi đ ng đ u va đâ ươc phap lu t côngâ
nh n trong quy t đ nh thanh l p t ch c.â ê i â ô ư
+Co tai s n đ c l p v i cac ca nhân t ch c khac va t ch u tracha ô â ơ ô ư ư inhi m b ng cac tai s n nay.ê ă a
+T ch c ph i nhân danh minh đ tham gia vao cac quan h phapô ư a ê ê
lu t m t cach đ c l p.â ô ô â
-Đ i v i t ch c không co t cach phap nhânô ơ ô ư ư
+Th c hi n quy n va nghia v c a t ch c đư ê ê u u ô ư ươc phap lu t quy đ nh.â i+T ch c, nhân viên c a t ch c co vi ph m phap lu t ph i ch u cacô ư u ô ư a â a itrach nhi m phap ly do c quan co th m quy n quy đ nh.ê ơ â ê i
b,N i dung c a quan h phap lu t:ô u ê â
-La cac quy n va nghia v tê u ương ng c a ch th khi tham gia vaoư u u êcac quan h phap lu t.ê â
-Quy n c a ch th :ê u u ê
+La cac x s c a ch th ma phap lu t cho phep ch th th c hi n.ư ư u u ê â u ê ư ê+Ch th đu ê ươc th c hi n, đư ê ươc hương l i ich phap lu t quy đ nh.ơ â i+Co quy n yêu c u bên co nghia v th c hi n ho c không th c hi nê â u ư ê ă ư ê
Trang 14+Ph i ch u trach nhi m phap ly khi co cach x s không đung.a i ê ư ư
c,Khach th c a quan h phap lu t:ê u ê â
-La l i ich, m c tiêu ma cac bên ch th mong mu n đ t đơ u u ê ô a ươc thôngqua quan h phap lu t, la c s đ hinh thanh quy n va nghia v c a cacê â ơ ơ ê ê u ubên
>Nh ng đi u ki n lam phat sinh, thay đ i, ch m d t quan h ư ê ê ô â ư ê phap lu t: â
-S ki n phap ly:ư ê
+La nh ng s ki n co th t x y ra trong đ i s ng xa h i, phu h p v iư ư ê â a ơ ô ô ơ ơ
đi u ki n đa đê ê ươc phap lu t d đoan va do đo lam phat sinh, thay đ i,â ư ô
ch m d t quan h phap lu t c th â ư ê â u ê
-S bi n:ư ê
+S ki n phat sinh không ph thu c vao y chi con ngư ê u ô ươi
-Hanh vi: Cach x s th hi n y chi con ngư ư ê ê ươ ăi b ng hanh đ ng ho cô ăkhông hanh đ ng.ô
-Thi hanh phap lu t:â
+La cach x s tich c c khi cac ch th th c hi n nghia v do phapư ư ư u ê ư ê u
Trang 15+La hinh th c th c hi n phap lu t nha nư ư ê â ươc thông qua cac c quanơ
co th m quy n đ cho cac ch th th c hi n quy đ nh c a phap lu t ho câ ê ê u ê ư ê i u â ă
t minh căn c vao cac quy đ nh c a phap lu t đ t o ra cac quy đ nh lamư ư i u â ê a iphat sinh, thay đ i, ch m d t cac quan h phap lu t.ô â ư ê â
>Cac tr ươ ng h p ap d ng phap lu t: ơ u â
-Khi quy n va nghia v c a ch th không m c nhiên phat sinh n uê u u u ê ă êkhông co s can thi p c a nha nư ê u ươc
-Khi x y ra cac tranh ch p v quy n, nghia v gi a cac bên ma caca â ê ê u ưbên không t gi i quy t đư a ê ươc
-Ap d ng cac ch tai đ i v i hanh vi vi ph m phap lu t.u ê ô ơ a â
-Nha nươc xac nh n s t n t i hay không t n t i c a m t s ki nâ ư ô a ô a u ô ư ê
th c t nao đo.ư ê
10, Vi ph m phap lu t: a â
>Khai ni m vi ph m phap lu t: ê a â
-La hanh vi xac đ nh c a con ngi u ươi trai v i quy đ nh c a phap lu t, coơ i u â
l i, do ch th co đ năng l c trach nhi m phap ly th c hi n xâm h i ho cô u ê u ư ê ư ê a ă
đe do xâm h i d n cac quan h xa h i đa a ê ê ô ươc phap lu t b o v â a ê
>D u hi u c a vi ph m phap lu t: â ê u a â
-La hanh vi xac đ nh c a con ngi u ươi
-Trai v i quy đ nh c a phap lu t.ơ i u â
-Do ch th đ năng l c phap ly th c hi n.u ê u ư ư ê
-Co y u t l i c a ch th ê ô ô u u ê
+L i: Th hi n tr ng thai tâm ly bên trong c a ch th khi th c hi nô ê ê a u u ê ư ê
nh ng hanh vi c th đoi h i ch th ph i co kh năng nh n th c đư u ê o u ê a a â ư ươc
h u qu c a hanh vi gây ra va co nhi u l a ch n đ th c hi n hanh vi c aâ a u ê ư o ê ư ê uminh nh ng l a ch n cach hanh đ ng trai v i phap lu t.ư ư o ô ơ â
Trang 16+Xâm h i t i quan h tai s n, quan h nhân thân.a ơ ê a ê
+Ch th vi ph m la ca nhân ho c t ch c.u ê a ă ô ư
-Vi ph m hanh chinh:a
+Xâm ph m đ n cac quy t c qu n ly nha na ê ă a ươc
a,M t khach quan c a vi ph m phap lu t:ă u a â
-La toan b cac d u hi u bên ngoai c a vi ph m phap lu t bao g mô â ê u a â ôcac y u t :ê ô
+Hanh vi trai phap lu t.â
+H u qu ma hanh vi trai phap lu t gây ra.â a â
L i vô y: do qua t tin hay do c u th ô ư â a
+Đ ng c c a vi ph m phap lu t: La nh ng nguyên nhân been trongô ơ u a â ư
va cac nhu c u tho man thuc đ y yêu c u vi ph m phap lu t.â a â â a â
+M c đich c a vi ph m phap lu t: La m c tiêu ch th c n đ t t iu u a â u u ê â a ơkhi th c hi n hanh vi vi ph m phap lu t.ư ê a â
c, Khach th c a vi ph m phap lu t:ê u a â
-La nh ng quan h xa h i đư ê ô ươc phap lu t b o v nh ng b xâmâ a ê ư i
ph m b i hanh vi vi ph m phap lu t gây ra.a ơ a â
d, Ch th c a vi ph m phap lu t:u ê u a â
-La ca nhân ho c t ch c co năng l c trach nhi m phap ly gây nên.ă ô ư ư ê
Trang 1711, Trach nhi m phap ly: ê
>Khai ni m trach nhi m phap ly: ê ê
-La quan h phap lu t đ c bi t phat sinh gi a nha nê â ă ê ư ươc va ch th viu ê
ph m phap lu t Trong đo, nha na â ươc thông qua cac ch th co th m quy nu ê â ê
ap d ng cac bi n phap cu ê ương ch quy đ nh ph n ch tai c a quy ph mê i ơ â ê u aphap lu t đ i v i ch th vi ph m phap lu t Ch th nay co nghia vâ ô ơ u ê a â u ê uganh ch u nh ng b t l i do hanh vi vi ph m phap lu t c a minh gây ra.i ư â ơ a â u
>Đ c đi m c a trach nhi m phap ly: ă ê u ê
-C s phat sinh trach nhi m phap ly: vi ph m phap lu t.ơ ơ ê a â
-H u qu : Liên quan m t thi t v i câ a â ê ơ ương ch nha nê ươc
-Ch th ap d ng: Ch th co th m quy n.u ê u u ê â ê
>Cac lo i trach nhi m phap ly: a ê
-Trach nhi m hinh s :ê ư
+Hinh th c: B i thư ô ương, xin l i, ô
+Ch th ap d ng: Cac bên, toa an, tr ng tai, u ê u o
-Trach nhi m hanh chinh:ê
+Đ i tô ương ap d ng: Ca nhân ho c t ch cu ă ô ư
+Hinh th c: X ph tư ư a
+Ch th ap d ng: Ch th co th m quy n ti n hanhu ê u u ê â ê ê
-Trach nhi m k lu t:ê i â
+Đ i tô ương ap d ng: Ca nhân trong t ch cu ô ư
+Hinh th c: Khi n trach, c nh cao, cach ch c, ư ê a ư
+Ch th ap d ng: Đ i di n h p phap c a t ch c.u ê u a ê ơ u ô ư
12, Nganh lu t: â
Trang 18>Khai ni m nganh lu t ê â
-Nganh lu t g m nh ng quy ph m phap lu t co đ c đi m chungâ ô ư a â ă êcung đi u ch nh cac quan h phap xa h i cung lo i trong cung m t nganh,ê i ê ô a ôlinh v c nh t đ nh.ư â i
>Cac nganh lu t ch y u trong phap lu t Vi t Nam â u ê â ê
a, Nganh lu t Hi n phap:â ê
-La t ng th cac quy ph m phap lu t đi u ch nh cac quan h xa h iô ê a â ê i ê ô
n n t ng trong cac linh v c: chinh tr , văn hoa, kinh t , xa h i; quy n l cê a ư i ê ô ê ưnha nươc, t ch c b may c quan nha nô ư ô ơ ươc, cach hinh thanh c quan nhaơ
nươc; quy n va nghia v c b n c a công dân.ê u ơ a u
-La nganh lu t ch đ o, c s phap ly cao nh t c a nha nâ u a ơ ơ â u ươc, la căn
c ban hanh cac văn b n phap lu t thu c cac nganh khac.ư a â ô
b, Nganh lu t hanh chinh:â
-Lu t hanh chinh đi u ch nh t t c cac quan h xa h i, nh ng ho tâ ê i â a ê ô ư a
đ ng qu n ly nha nô a ươc, đươc th c hi n b i nha nư ê ơ ươc ho c nhân danh nhaă
nươc ma đ i tô ương la cac ho t đ ng ch p hanh, đi u hanh h th ng qu na ô â ê ê ô a
li c quan nha nơ ươc
-Đi u ch nh cac đ i tê i ô ương:
+Quan h phat sinh trong ho t đ ng ch p hanh va đi u hanh cac cê a ô â ê ơquan qu n ly nha na ươc v i bên ngoai nh m th c hi n cac ch c năng cơ ă ư ê ư ơ
b n c a qu n ly nha na u a ươc
+Nh ng quan h mang tinh ch p hanh, đi u hanh, trong t ch c vaư ê â ê ô ư
ho t đ ng c a cac c quan b mây nha na ô u ơ ô ươc
+Nh ng quan h ch p hanh, đi u hanh c a cac t ch c xa h i đư ê â ê u ô ư ô ươcnha nươc giao m t s th m quy n qu n ly hanh chinh.ô ô â ê a
c, Nganh lu t tai chinh:â
-Đi u ch nh cac quan h xa h i phat sinh trong t ch c va ho t đ ngê i ê ô ô ư a ôtai chinh c a nha nu ươc bao g m:ô
+L p, phê chu n va s d ng ngân sach nha nâ â ư u ươc
+Quy đ nh thu cac lo i thu , phi, l phi; ho t đ ng tin d ng nhai a ê ê a ô u
nươc; thanh quy t toan qua ngân hang, ki m toan nha nê ê ươc
13, Lu t hinh s : â ư
>Khai ni m lu t hinh s : ê â ư