Phương pháp Nghiên cứu trong Kinh doanh Viện Kinh tế và Quản lý Trường ĐH BKHN Giảng viên: Lê Hiếu Học Chương 2 Xác định Vấn đề Nghiên cứu Click to edit Master title style Nội dung v
Trang 1Phương pháp Nghiên cứu trong Kinh doanh Viện Kinh tế và Quản lý
Trường ĐH BKHN
Giảng viên: Lê Hiếu Học
Chương 2
Xác định Vấn đề Nghiên cứu
Click to edit Master title style Nội dung
v Vấn đề của Nhà quản trị v Vấn đề của Người làm nghiên cứu v Qui trình xác định vấn đề nghiên cứu v Nguồn thông tin để xác định vấn đề v Những vướng mắc khi xác định chủ đề nghiên cứu
v Tính khả thi của một đề tài nghiên cứu v Xây dựng các câu hỏi nghiên cứu
Trang 2Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
1. Tình thế khó khăn trong quản lý
• Những triệu chứng nào khiến nhà quản trị quan tâm? Tác động nào của môi trường tạo ra lợi ích cho nhà quản trị?
2. Các câu hỏi quản lý
• Nhà quản trị có thể loại bỏ những triệu chứng không tốt như thế nào?
• Nhà quản trị có thể tận dụng cơ hội như thế nào?
3. Các câu hỏi nghiên cứu
• Những phương án hành động hợp lý nào có sẵn để nhà quản trị điều chỉnh những vấn đề hay tận dụng cơ hội và
Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
4. Các câu hỏi điều tra khám phá
• Nhà quản trị cần biết những gì để có được chọn lựa tốt nhất từ những phương án hành động có sẵn
5. Các câu hỏi đo lường
• Nên hỏi hay quan sát những gì để có được thông tin cần thiết cho nhà quản trị
6. Quyết định quản lý
• Với kết quả tìm thấy được thì phương án hành động nào được kiến nghị
4
Trang 3Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
➤ Ví dụ
miền Đông Nam bộ, trong khi đó doanh số ở các Tỉnh Miền Tây và Tây Nam bộ lại tăng
Đông Nam bộ?
3. Liệu có nên thay đổi mức hoa hồng đối với nhân viên bán hàng và các nhà môi giới trung gian? Liệu có nên tăng quảng cáo thông qua các ấn phẩm thương mại?
5
Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
➤ Ví dụ
4. Nhân viên và đại lý đánh giá như thế nào đối với chính sách hoa hồng mới so với cũ?
5. Hãy cho biết ý kiến của Anh/chị đối với hệ thống hoa hồng mới so với hệ thống cũ, với 1 là không đồng ý và 7 là hoàn toàn đồng ý
Tôi hoàn toàn có thể dự đoán được trước thu nhập của tôi
1 2 3 4 5 6 7
Chính sách hoa hồng mới tạo cạnh tranh giữa các nhân viên bán hàng
1 2 3 4 5 6 7 Thu nhập của tôi dự kiến sẽ tăng lên nhiều 1 2 3 4 5 6 7
Trang 4Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
hình SXKD
§ Doanh thu giảm
§ Lợi nhuận giảm
§ Thị phần giảm sút
§ Khách hàng trung thành giảm
➤ Cần phân tích kỹ hơn để dự đoán xem
§ Điều gì dẫn đến những hiện tượng hay triệu chứng nói trên
Click to edit Master title style Vấn đề của Nhà quản trị
➤ Các vấn đề có thể là
§ Vấn đề thị trường (khách hàng mục tiêu)
§ Vấn đề về sản phẩm
§ Vấn đề về giá
§ Vấn đề về phân phối
§ Vấn đề về truyền thông
8
Trang 5Click to edit Master title style Vấn đề Nghiên cứu
➤ Vấn đề quản trị
§ Cần phải làm gì?
§ Hướng tới hành động, ra quyết định
§ Vấn đề rộng
➤ Vấn đề nghiên cứu
§ Xác định, nghiên cứu
§ Hướng về thu thập thông tin
§ Vấn đề hẹp hơn
§ Là những khía cạnh của vấn đề quản trị
9
Click to edit Master title style Vấn đề Nghiên cứu
➤ Vấn đề quản trị
§ Có nên giới thiệu sản phẩm mới
➤ Vấn đề nghiên cứu
§ Xác định sở thích của khách hàng và dự định mua đối với sản phẩm mới này?
Trang 6Click to edit Master title style Vấn đề Nghiên cứu
➤ Hãy xác định vấn đề nghiên cứu cho những
vấn đề quản trị sau
§ Có nên thay đổi chiến dịch quảng cáo hay không?
§ Có nên thay đổi giá của sản phẩm hay không?
§ Có nên thay đổi sản phẩm không?
11
Click to edit Master title style
Quy trình xác định vấn đề nghiên cứu
➤ Xác định ý tưởng nghiên cứu (research ideas)
§ Xuất phát từ các ý tưởng hoặc các quan sát thu hút
sự quan tâm và thúc đẩy sự nghiên cứu
§ Xem xét các luận văn đã được thực hiện và các bài báo nghiên cứu trên các tạp chí về cùng chủ đề (literature review)
§ Sự sáng tạo có ý nghĩa rất quan trọng: hãy để các ý tưởng xuất hiện
• Hãy quan sát thế giới thực
• Tập trung vào những “khoảng trống” trong cơ sở lý luận
12
Trang 7Click to edit Master title style
Quy trình xác định vấn đề nghiên cứu
§ Đặt ra các câu hỏi
§ Các câu hỏi tốt có các đặc điểm sau:
• Diễn giải mối quan hệ giữa hai biến (hoặc nhiều hơn)
o VD: Liệu tăng ngân sách marketing có dẫn đến tăng lợi nhuận
không?
• Rõ ràng, dễ hiểu
o VD: Liệu văn hóa có phải là vấn đề chính trong việc tích hợp 2 công ty cạnh tranh sau giải đoạn sáp nhập?
13
Click to edit Master title style
Quy trình xác định vấn đề nghiên cứu
§ Ví dụ: Một giám đốc marketing lo lắng liệu những
nỗ lực marketing có nên hướng đến các hộ gia đình lớn hoặc nhỏ, tùy thuộc vào nhóm nào có thiên hướng mua các sản phẩm của công ty cao nhất
§ Câu hỏi có thể đặt ra:
• Có tồn tại mối quan hệ giữa quy mô hộ gia đình và thiên hướng mua một sản phẩm nào đó?
• Liệu các hộ gia đình lớn có mua nhiều sản phẩm hơn các hộ gia đình nhỏ hơn không?
Trang 8Click to edit Master title style
Quy trình xác định vấn đề nghiên cứu
§ Ví dụ: Một giám đốc DN nhỏ gặp khó khăn trong việc tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của công ty trong giai đoạn “tốt” và xấu”
15
Lợi nhuận = (Giá bán – CP biến đổi)xSố lượng – CP cố định
§ Liệu giá bán có ảnh hưởng đến sản lượng tiêu thụ?
§ Công ty có sự dụng nguyên vật liệu làm cho chi phí cao?
§ Nhu cầu sản phẩm có thay đổi không?
Click to edit Master title style
Căn cứ để xác định vấn đề nghiên cứu
trước đây
➤ Từ những vướng mắc trên thực tiễn
16
Trang 9Click to edit Master title style
Từ ý tưởng và cơ sở lý thuyết đến giả thuyếthuyết
Từ ý tưởng đến Cơ sở lý luận (với giả thuyết nghiên cứu được hình thành trong quá trình)
Ý tưởng→Câu hỏi nghiên cứu →Giả thuyết nghiên cứu →Cơ sở lý luận
Ý tưởng Cơ sở lý luận Câu hỏi nghiên cứu Giả thuyết nghiên cứu
Click to edit Master title style
Vai trò của việc xem xét cơ sở lý luận
(literature review)
§ Xem xét vấn đề kỹ lưỡng
§ Xác định khái niệm, phương pháp/kỹ thuật và thực tiễn có liên quan
§ Định vị nghiên cứu (bất cứ nghiên cứu nào cũng phải có yếu
tố “mới”)
§ Gợi ý: để tìm hiểu nhanh chóng, nên bắt đầu bằng những bài báo tổng kết những thành tựu mới nhất (state-of-the-art) hoặc cập nhất nhất về vấn đề liên quan
Trang 10Click to edit Master title style (literature review)
➤ (2) Dựa trên những công việc làm ở (1), Người làm nghiên
cứu có thể mô tả các tiêu chí cần bao hàm trong phần tổng quan cơ sở lý luận
➤ (3) Dựa trên (2), tìm kiếm những tài liệu có liên quan một
cách hệ thống để bổ sung những nội dung đã được thực hiện
ở (1)
➤ (4) Khi viết phần tổng quan về cơ sở lý luận, cần lưu ý
những điểm cần chú trọng
§ Khái niệm liên quan đã được đề cập trước đây
§ Tiêu chí để đo lường đã được sử dụng trong các nghiên cứu trước đây
➤ (5) Cần có cách tiếp cận đánh giá và phê phán (bình
luận)
Click to edit Master title style
Vai trò của việc xem xét cơ sở lý luận
(literature review)
luận đòi hỏi không ít thời gian Do vậy cần chủ động!
➤ Đọc và tư duy thường sẽ đem lại các kết quả
có ích
➤ Các nguồn tìm kiếm cơ sở lý luận
§ Bài báo/tổng quan mới nhất
§ Cơ sở dữ liệu (internet)
§ Kỷ yếu (proceedings) hội nghị
§ Tham dự hội nghị
Trang 11Click to edit Master title style cứu
➤ Trình độ và khả năng của người nghiên cứu
➤ Lý thuyết cơ sở cho việc nghiên cứu
➤ Nguồn thông tin sử dụng cho việc nghiên cứu
➤ Tính cần thiết, tính thực tiễn của vấn đề nghiên cứ u
➤ Kinh phí nghiên cứu
➤ Các cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình nghiên
cứu
➤ Thời gian nghiên cứu
21