Bài giảng Chọn đề tài và xác định vấn đề nghiên cứu nhằm trình bày điều kiện để chọn đề tài, quá trình chọn đề tài, xác định vấn đề nghiên cứu, xác định câu hỏi nghiên cứu, xác định mục tiêu nghiên cứu.
Trang 1CHƯƠNG
CHỌ
CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀI I VÀ XÁ VÀ XÁC Đ C ĐỊỊNH NH
V
VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NGHIÊN C NGHIÊN CỨ ỨU U
PGS.TS NGUYỄN MINH HÀ
TRƯỜNG ĐH MỞTPHCM
Trang 2NỘ ỘI DUNG I DUNG
Điều kiện để chọn đề tài
Quá trình chọn đề tài
GIỚI THIỆU CÁC ĐỀ TÀI CỦA CÁC KHÓA TRƯỚC
Trang 3II ĐI ĐIỀ ỀU KI U KIỆ ỆN N CHỌ CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀII
1. Thích thú và liên quan
2. Tính lâu bền: Thời gian thực hiện đề tài bao lâu? Đề tài
dễ bị lạc hậu? Số liệu có lạc hậu không?
3. Độ rộng (độ lớn) của các câu hỏi NC
4. Sự tương xứng (đầy đủ) của đề tài
5. Tiếp cận: Đối tượng NC, dữ liệu,
6. Có ảnh hưởng chính trị nào không? Đề tài có gây xung
động trong tổ chức không? Hay có liên quan đến vấn đề tranh cải gì mà ảnh hưởng đến NC của bạn không?
7. Rủi ro và an toàn
8. Nguồn lực: thư viện, phần mềm sử dụng, kỹ năng,
Trang 4II QUÁ TRÌ QUÁ TRÌNH NH CHỌ CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀII
Quá trình 6 bước như sau:
1. XĐ chủ đề rộng
2. Quyết định phạm vi NC
3. Suy nghĩ để tìm cách giải quyết các vấn đề, câu hỏi nan
giải.
4. Vẽ sơ đồ và cấu trúc các vấn đề
5. Thực hiện 1 sự thăm dò/khảo sát trước
6. Trình bày/hình thành câu hỏi NC
Trang 5III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Vấn đề NC (research problem) là gì?
Một vấn đề NC nói chung là đề cập đến vài khó khăn mà người NC
phải trãi qua về mặt lý thuyết lẫn thực tế, và muốn đạt được 1 giải pháp/lời giải cho vấn đề đó
Chúng ta có thể trình bày các thành phần của 1 vấn đề NC như:
- Phải có cá nhân/nhóm/tổ chức mà có khó khăn hay có vấn đề
- Phải có 1/vài mục tiêu cần đạt được
- Có nhiều cách khác nhau để đạt được mục tiêu
- Vẫn còn nghi vấn đối với người NC liên quan đến lựa chọn giải
pháp
- Phải có môi trường mà vấn đế đó liên quan đến
Vì vậy, 1 vấn đề NC là vấn đề mà đòi hỏi người NC phải tìm ra giải
pháp tốt nhất cho vấn đề đó và phải tìm ra cách/hành động để đạt được mục tiêu tối ưu trong môi trường của vấn đề đó
Trang 6III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Lưu ý khi lựa chọn vấn đề NC (chọn đề tài)
- Thích thú với vấn đề đó
- Khó tìm ra lời giải cho vấn đề NC/ vấn đề đang còn tranh
cải.
- Phải có ý nghĩa thực tiễn/có đóng góp
- Vấn đề phải cụ thể
- Có thể thu thập được số liệu
- Có thể rút ra được bài học từ NC của mình
- Trình bày vấn đề 1 cách rõ ràng, ngắn gọn và chính xác.
Trang 7III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Các kỹ thuật để XĐ vấn đề NC
- Trình bày vấn đề trong nghĩa rộng: Quan sát/NC sơ bộ/có thể
làm pilot survey/tìm các guideline/ tìm hiểu qua cơ quan nhà nước, hoặc các hướng nghiên cứu trong ngành mìhn học
- Vào thư viện, danh mục tạp chí, … để nghiên cứu hướng đề
tài
- Hiểu bản chất của vấn đề NC: trao đổi chuyên gia/bạn bè/
- Tìm kiếm cơ sở lý thuyết sẳn có: để tìm ra các gaps (khoản
cách) trong lý thuyết, thực tế, Và những hạn chế trong các
NC trước Từ đó, đề ra cách tiếp cận mới, các NC mới, giải pháp mới để giải quyết vấn đề NC
- Phát triển ý tưởng thông qua thảo luận: bạn bè/đồng
nghiệp/chuyên gia/ Đây gọi là experience survey về vấn đề
NC, các kỹ thuật giải quyết, giải pháp,
- Cuối cùng, là nói lại (XĐ) vấn đề NC cho phù hợp với NC
của mình
Trang 8III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Ví dụ về kỹ thuật xác định vấn đề NC:
Vấn đề NC theo nghĩa rộng:
“Vì sao năng suất lao động ở Nhật cao hơn ở Ấn Độ ?”
“Các nhân tố nào làm năng suất lao động trong các
ngành công nghiệp sản xuất của Nhật trong giai đoạn 1971-1980 cao hơn năng suất lao động trong
các ngành công nghiệp sản xuất của Ấn Độ ?”
“Năng suất lao động trong giai đoạn 1971-1980 ở Nhật
cao hơn mức nào so với ở Ấn Độ trong 15 ngành sản xuất công nghiệp ? Các nhân tố nào làm cho sự khác biệt năng suất lao động trong các ngành giữa 2
quốc gia?”
Trang 9III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
• NC 1 vấn đề là tìm ra câu hỏi cho vấn đề đó Do đó, đặt
câu hỏi là cách tốt nhất để xác định vấn đề NC
• Câu hỏi có thể rút ra trực tiếp từ vấn đề NC.
• Có nhiều câu hỏi cho 1 vấn đề NC
• Từ câu hỏi NC, cụ thể hóa và chi tiết hóa thành câu hỏi
điều tra (lấy dữ liệu).
• Để có được thông tin, số liệu cụ thể, cần có các câu hỏi
đo lường.
Trang 10III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Bước Nội dung
đề?
Làm sao để tạo ra các cơ hội mới?
vấn đề hoặc khai thác được các cơ hội, hành động nào nên được cân nhắc?
4 Câu hỏi điều tra Vấn đề cần biết để lựa chọn các hành động tốt
nhất từ các hành động có thể áp dụng?
5 Câu hỏi đo lường Vấn đề nào cần hỏi hoặc quan sát để được
thông tin cần biết?
6 Quyết định giải pháp Hành động nào được kiến nghị dựa trên các
khám phá từ NC?
Trang 11III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 1:
1 Vấn đề NC Tăng trưởng doanh nghiệp ở VN
2 Mục tiêu
NC
Các yếu tố tác động đến tăng trưởng doanh nghiệp ở VN
Đề xuất các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng DN ở VN
3 Câu hỏi NC -DN ở VN có tăng trưởng hay không trong thời gian
vừa qua?
- Các yếu tố bên trong DN (quy mô, ngành nghề hoạt động, hình thức sở hữu DN, lợi nhuận, năng suất lao động, ) và các yếu tố bên ngoài (lạm phát, tỷ giá, lãi suất, .) ảnh hưởng như thế nào đến tăng trưởng DN ở VN?
- Các yếu tố này tác động như thế nào đến tăng trưởng DN
Trang 12III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 2:
1 Vấn đề
NC
Đòn cân nợ và giá trị doanh nghiệp ở VN
2 Mục tiêu
NC
- NC tác động của đòn cân nợ đến giá trị doanh nghiệp ở VN
- Đề xuất các giải pháp về đòn cân nợ để tăng giá trị DN ở VN
3 Câu hỏi
NC
- Tình hình đòn cân nợ của các DN VN như thế nào?
- Đòn cân nợ tác động như thế nào đến giá trị DN?
- Mức độ tác động của đòn cân nợ đến giá trị
DN?
Trang 13III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 3:
1 Vấn đề
NC
Các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu doanh nghiệp tại thời điểm IPO
2 Mục tiêu
NC
- Xác định các yếu tố tác động đến giá cổ phiếu tại thời điểm IPO
- Đề xuất các giải pháp liên quan đến giá cổ phiếu DN
3 Câu hỏi
NC
- Tình hình IPO ở VN như thế nào?
- Các yếu tố nào tác động đến giá cổ phiếu tại thời điểm IPO?
- Mức độ tác động của các yếu tố đó?
Trang 14III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 4:
1 Vấn đề NC Mối quan hệ giữa lợi nhuận và tăng trưởng doanh
nghiệp ở VN.
2 Mục tiêu
NC
- Xác định mối quan hệ qua lại giữa lợi nhuận và tăng trưởng doanh nghiệp VN
- Đề xuất các giải pháp liên quan đến tác động của lợi nhuận đến tăng trưởng và ngược lại.
3 Câu hỏi
NC
- Lợi nhuận tác động đến tăng trưởng DN như thế nào?
- Tăng trưởng tác động đến lợi nhuận như thế nào?
- Mức độ tác động qua lại của chúng như thế nào?
Trang 15IV MỤ MỤC TIÊU NC C TIÊU NC
- Mục tiêu NC để giúp người đọc biết chính xác mục tiêu NC bạn muốn đạt được Tránh viết mục tiêu này nhưng giải quyết vấn đề khác
- Mục tiêu được viết chính xác và sẽ dẫn tới nhưng kết quả có thể quan sát được Tránh viết chung chung (tổng quát) không hơn gì phát biểu về ý định NC
- Từ câu hỏi NC chúng ta có thể đạt ra mục tiêu NC hoặc ngược lại
Do đó, mục tiêu NC phải:
- Cụ thể (specific)
- Có thể đo lường (measureable)
- Có thể đạt được (Achievable)
- Thực tế (realistic): phù hợp với thời gian, khả năng và thực tế đề hoàn thành NC đúng hạn không?
- Đúng lúc (timely): Có thể đạt được tất cả các mục tiêu NC trong khung thời gian bạn đã đạt ra không?
Trang 16V GIẢ GIẢ THUY THUYẾ ẾT NC T NC/ / TIÊN TIÊN ĐỀ ĐỀ NC NC//NC NC TÌ TÌM M HI
HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
1 GIẢ THUYẾT NC:
- Đưa ra giả thuyết NC, dựa vào
- Kiểm định giả thuyết (chấp nhận hay bác bỏ), dựa vào các thông tin, dữ liệu
Giả thuyết có thể rút ra từ câu hỏi NC, nên:
- Là 1 câu khẳng định
- Phạm vi giới hạn
- Là một câu phát biểu về mối quan hệ giữa các biến số
- Có ý nghĩa rõ ràng
- Phù hợp với giả thuyết
- Được diễn tả một cách thích hợp với các thuật ngữ chính xác
Ví dụ:
Trang 17V GIẢ GIẢ THUY THUYẾ ẾT NC T NC/ / TIÊN TIÊN ĐỀ ĐỀ NC NC//NC NC TÌ TÌM M HI
HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
2 TIÊN ĐỀ NC:
- Thay vì đưa ra giả thuyết NC, chúng ta tập trung vào tiên đề NC
- NC xoay quanh tiên đề NC và đưa ra giải pháp kiến nghị
Ví dụ:
Vấn đề NC: Cung cấp tín dụng cho nông dân nghèo
Tiên đề NC: - Nhà nước đưa ra các chương trình cung cấp tín dụng cho nông dân nghèo
-Việc cung cấp tín dụng không đúng đối tượng là nông dân nghèo
- Do đó, chương trình cung cấp tín dụng của nhà nước thực hiện không đúng đối tượng
NC của chúng ta là tìm ra các nguyên nhân vì sao chương trình không cung cấp tín dụng đúng đối tượng và tìm ra giải pháp khắc phục
Trang 18V GIẢ GIẢ THUY THUYẾ ẾT NC T NC/ / TIÊN TIÊN ĐỀ ĐỀ NC NC//NC NC TÌ TÌM M HI
HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
3 NC TÌM HIỄU VẤN ĐỀ:
- Thay vì đưa ra giả thuyết NC, hay tiên đề NC, NC của chúng ta có thể tìm hiểu 1 vấn đề nào đó.
Ví dụ:
-Mục đích của NC là xem xét và đánh giá hệ thống kế toán ở Mỹ và có thể áp dụng ở VN hay không?
-Mục đích của NC là tìm hiểu thị trường chứng khoán Nhật bản để tìm ra các khía cạnh có thể áp dụng cho thị trường chứng khoán ở VN.
Trang 19VI Đ ĐÁ ÁNH NH GIÁ GIÁ V VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Việc đánh giá vấn đề NC để quyết định tiếp tục hay không Các câu hỏi đặt ra
1 Tính khả thi của đề tài
• Có phù hợp với kiến thức không?
• Có phù hợp với nguồn tài liệu/số liệu mà có thể có hoặc thu thập không?
• Có thể được XD trên lý thuyết/kiến thức/kinh nghiệm
• Có thể tiến hành trong điều kiện có các hạn chế: Thời gian, nguồn lực và
tiền bạc.
2 Tầm quan trọng của đề tài:
• Vấn đề có quan trọng không? Cụ thể không?
• Có ý nghĩa về chính sách/lý thuyết/phương pháp không?
• Có phù hợp với chuyên ngành đang học không?
3 Sở thich cá nhân:
• Có quan tâm/thích thú với đề tài không?
• Có giúp thăng tiến trong học tập/nghề nghiệp không?
• Có thu hút sự quan tâm của người đọc không?
• Có được chấp nhận trong lĩnh vực mà chúng ta đang học tập/nghiên cứu không?
Trang 20Bàii ttậập p: : M Mỗ ỗii họ họcc viên viên phả phảii suy suy nghi nghĩ ̃ 1 1 đê đề ̀ tà tàii, , g gồ ồm m::
1
1 Tên Tên đê đế ́ tà tàii
2
2 V Vấấn n đê đề ̀ nghiên nghiên ccứ ứu u
3
3 Câu Câu hỏ hỏii nghiên nghiên ccứ ứu u
4
4 Mụ Mụcc tiêu tiêu nghiên nghiên ccứ ứu u
5
5 Cá Cách ch ti tiếếp p ccậận n d dư ữ ̃ li liệệu u nghiên nghiên ccứ ứu u
Thank you