CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO KÍN docx

- Rối loạn thần kinh thực vật xuất hiện muộn MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG tiếp... - Chụp ĐM não: khoảng vô mạch hình thấu kính kèm theo đè đẩy động mạch não trước và giữa sang bên đối diện.

CHẤN THƯƠNG SỌ

NÃO KÍN

TS Kiều Đình Hùng

KHÁI NIỆM CHUNG

Chấn thương sọ não chia làm 2 loại:

CTSN kín và VTSN hở.

 CTSN kín: có nguy cơ tụ máu chèn ép não, làm

bệnh nhân hôn mê và tử vong nếu không được cấp cứu.

 VTSN hở: có nguy cơ nhiễm khuẩn do có sự

thông thương với môi trường bên ngoài.

 CTSN là cấp cứu thường gặp, nguyên nhân gây

tử vong hàng đầu ở các nước kém phát triển

CTSN kín có thể gây ra nhiều thương tổn trong sọ.

 Rò nước não tuỷ qua tai, mũi.

 Xương vỡ có thể chọc vào trong làm tổn thương mạch màng não, xoang tĩnh mạch

và tổ chức não

PHÙ NÃO

Thường kèm theo các tổn thương dập não hoặc tổn thương sợi trục lan toả

Biểu hiện:

- Bệnh nhân mê sau tai nạn.

- Hội chứng tăng áp lực nội sọ.

- CLVT hình ảnh giảm tỷ trọng, các rãnh

cuốn não bị xoá, não thất xẹp

Xử trí:

- Đặt BN đầu cao, 20 – 30 độ.

- Hô hấp hỗ trợ: thở Oxy, đặt nội khí quản,

mở khí quản, hoặc thở máy

- Thuốc chống phù não như lợi tiểu,

mannitol

- Nếu có điều kiện đặt máy đo áp lực trong

PHÙ NÃO(tiếp)

- Có thể có dấu hiệu thần kinh khu trú.

- CLVT xuất hiện vùng tăng và giảm tỷ

trọng hỗn hợp, xung quanh khối này là vùng giảm tỷ trọng

-

DẬP NÃO(tiếp)

Xử trí:

- Đặt BN đầu cao, 20 – 30 độ.

- Hô hấp hỗ trợ: thở Oxy, đặt nội khí quản, mở khí

quản, hoặc thở máy.

- Thuốc chống phù não như lợi tiểu, mannitol.

- Nếu có điều kiện đặt máy đo áp lực trong sọ.

- Nếu dập não chảy máu lớn cần mổ để lấy bỏ tổ

chức dập não chảy máu

- Giãn đồng tử cùng bên với máu tụ.

- Liệt nữa người bên đối diện.

- Rối loạn thần kinh thực vật xuất hiện

muộn

MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Cận lâm sàng:

- Chụp XQ sọ: thấy đường vỡ xương,hoặc lún

xương.

- Chụp ĐM não: khoảng vô mạch hình thấu kính

kèm theo đè đẩy động mạch não trước và giữa sang bên đối diện.

 Thái độ xử trí:

- HS hô hấp: làm thông thoáng đường thở.

- Nằm đầu cao, thở oxy.

- Với những trường hợp mà máu tụ lớn, tri

giác xấu đi cần phải mổ lấy máu tụ giải

phóng chèn ép não

- Với những trường hợp máu tụ nhỏ, bệnh

nhân tỉnh táo cần theo dõi sát tri giác

MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Kỹ thuật mổ lấy máu tụ: Có 2 kỹ thuật

- Khoan sọ và gặm xương: hiện nay ít được

áp dụng vì làm mất xương sọ sau mổ và đường mổ hẹp

- Mở cửa sổ xương(Volet) lấy máu tụ, cầm

máu, khâu treo màng cứng và sau đó đăt lại xương sọ là kỹ thuật được áp dụng

MÁU TỤ NGOÀI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Điều trị sau mổ:

- Đặt BN đầu cao, 20 – 30 độ

- Hô hấp hỗ trợ: thở Oxy, đặt nội khí quản,

mở khí quản, hoặc thở máy

Phân loại: có 3 loại

- Máu tụ DMC cấp tính: là những khối máu

tụ xuất hiện trước 72h

- Máu tụ DMC bán cấp: là những khối máu

tụ xuất hiện trước 2 tuần

- Máu tụ DMC mãn tính: là những khối máu

tụ xuất hiện sau 3 tuần

MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Lâm sàng:

- Do chấn thương trực tiếp, hoặc gián tiếp có thể

cùng bên hoặc đối diện với bên bị chấn thương.

- Sau tai nạn khoảng 40% có khoảng tỉnh còn lại

tri giác xấu dần.

- Giãn đồng tử cùng bên với máu tụ.

- Liệt nữa người bên đối diện.

-MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Cận lâm sàng:

- Chụp XQ sọ: có thể có hoặc không thấy đường

vỡ xương.

- Chụp ĐM não khoảng vô mạch sát với xương sọ

kèm theo đè đẩy động mạch não trước và giữa sang bên đối diện.

- CLVT: vùng tăng tỷ trọng, sát xương sọ có hình

thấu kính 1 mặt lồi 1 mặt lõm,không có góc

nước não tuỷ kèm theo dấu hiệu phù não và đè đẩy đường giữa và não thất sang bên đối diện.

MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG

(tiếp)

 Thái độ xử trí:

- HS hô hấp: làm thông thoáng đường thở.

- Nằm đầu cao, thở oxy.

- Với những trường hợp mà máu tụ lớn, tri

giác xấu đi cần phải mổ lấy máu tụ giải

phóng chèn ép não

- Với những trường hợp máu tụ nhỏ, bệnh

MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Kỹ thuật mổ lấy máu tụ: Có 2 kỹ thuật

- Với máu tụ cấp tính: cần mở cửa sổ

xương(Volet) rộng,để lấy máu tụ, cầm máu, và giải toả não

- Với máu tụ bán cấp và mãn tính: chỉ cần

khoan 1 lỗ, bơm rửa và dẫn lưu ổ máu tụ

MÁU TỤ DƯỚI MÀNG CỨNG

(tiếp)

Điều trị sau mổ:

- Đặt BN đầu cao, 20 – 30 độ.

- Hô hấp hỗ trợ: thở Oxy, đặt nội khí quản, mở khí

quản, hoặc thở máy.

MÁU TỤ TRONG NÃO

ĐN: Là khối máu tụ nằm trong tổ chức não

Lâm sàng:

- Sau tai nạn thường BN hôn mê ngay sau

đó tri giác xấu dần,ít khi có khoảng tỉnh

- Giãn đồng tử cùng bên với máu tụ.

- Liệt nữa người bên đối diện.

- Rối loạn thần kinh thực vật xuất hiện

muộn

MÁU TỤ TRONG NÃO (tiếp)

Cận lâm sàng:

- Chụp XQ sọ: có thể có hoặc không thấy đường

vỡ xương.

- Chụp ĐM não khoảng vô mạch trong não kèm

theo đè đẩy động mạch não trước và giữa.

- CLVT: vùng tăng và giảm tỷ trọng hỗn hợp hình

đa giác nằm trong tổ chức não, kèm theo dấu

hiệu phù não xung quanh và đè đẩy đường giữa

và não thất sang bên đối diện.

MÁU TỤ TRONG NÃO (tiếp)

 Thái độ xử trí:

- HS hô hấp: làm thông thoáng đường thở.

- Nằm đầu cao, thở oxy.

- Với những trường hợp mà máu tụ lớn, ở

nông, vùng ít quan trọng, tri giác xấu dần

đi cần phải mổ lấy máu tụ giải phóng chèn

ép não

-MÁU TỤ TRONG NÃO (tiếp)

Kỹ thuật mổ lấy máu tụ: Có 2 kỹ thuật

- Với máu tụ CT: cần mở cửa sổ

xương(Volet) rộng,để lấy máu tụ, cầm máu, và giải toả não

- Với máu tụ bán cấp và mãn tính: chỉ cần

khoan 1 lỗ, bơm rửa và dẫn lưu ổ máu tụ

MÁU TỤ TRONG NÃO (tiếp)

Điều trị sau mổ:

- Đặt BN đầu cao, 20 – 30 độ.

- Hô hấp hỗ trợ: thở Oxy, đặt nội khí quản, mở khí

quản, hoặc thở máy.

- Cho kháng sinh.

- Truyền HTM 0,9%.

- Chống phù não bằng mannitol, lợi tiểu.

MÁU TỤ TRONG NÃO (tiếp)

Xin tr©n träng c¶m ¬n !