Đây là bước quan trọng không thể thiếu, là một trong những công cụ nhạy bén nhất để doanh nghiệp nhận thức tình hình diễn biến của thị trường,sự vận động hàng hóa đơn vị mình đến tay ngư
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Kinh doanh là vấn đề tất yếu để doanh nghiệp tồn tại và phát triển Đối với doanh nghiệp thương mại,lưu chuyển hàng hóa là cốt lõi, là mầm mống sống bởi đây là quá trình vận động hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng dưới hình thức trao đổi hàng hóa và tiền tệ Việc lưu chuyển hàng hóa diễn ra thường xuyên liên tục để đảm bảo doanh nghiệp luôn trong trạng thái vận động và phát triển Vì vậy, vấn đề này cần được theo dõi và quản lý một cách chặt chẽ Một trong những bước quan trọng để thực hiện hoạt động theo dõi và quản lý là thống kê các chỉ tiêu lưu chuyển hàng hóa Đây là bước quan trọng không thể thiếu, là một trong những công cụ nhạy bén nhất để doanh nghiệp nhận thức tình hình diễn biến của thị trường,sự vận động hàng hóa đơn vị mình đến tay người tiêu dùng và theo dõi doanh thu hoạt động bán hàng…
Quá trình lưu chuyển hàng hóa chính là quá trình mua vào bán ra và tính toán dự trữ hàng hóa trong kỳ Các chỉ tiêu này có mối quan hệ mật thiết, gắn kết với nhau
để đảm bảo quá trình lưu chuyển diễn ra thông suốt và việc kinh doanh tiến triển Lưu chuyển hàng hóa có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế cũng như đối với doanh nghiệp thương mại
- Đối với nền kinh tế, lưu chuyển hàng hóa đảm bảo cho quá trình tái suất được tiến hành bình thường
- Lưu chuyển hàng hóa là cầu nối giữa các ngành,các vùng, cũng như giữa kinh tế trong nước và kinh tế nước ngoài
- Lưu chuyển hàng hóa có tác dụng trong việc thực hiện phân phối theo lao động, ổn định đời sống của dân cư
- Đối với doanh nghiệp thương mại, lưu chuyển hàng hóa là kết quả khởi đầu của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, là tiền đề tạo ra nguồn thu nhập cho doanh nghiệp thương mại Việc quản lý tốt mua và bán sẽ đảm bảo được
dự trữ thích hợp không gây ứ đọng vốn của doanh nghiệp
Để hiểu rõ vấn đề trên, nhóm 5 chúng tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu đề tài: “ Mối quan hệ giữa các chỉ tiêu thống kê lưu chuyển hàng hóa trong thương mại Ý nghĩa của các mối quan hệ đó trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.”
Mặc dù đã rất nhiều cố gắng nhưng trong quá trình làm bài sẽ không tránh khỏi những thiếu sót.Nhóm rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của cô và các bạn
để bài của nhóm được hoàn thiện hơn
Trang 2Nhóm xin chân thành cảm ơn!
B.NỘI DUNG
I.Cơ sơ lý luận
1.Khái niệm, ý nghĩa và phân loại lưu chuyển hàng hóa
1.1 Khái niệm lưu chuyển hàng hóa
Lưu chuyển hàng hóa là quá trình vận động hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng thông qua mua bán dưới các hình thức thương mại
Đặc trưng của lưu chuyển hàng hóa:
• Đối tượng của lưu chuyển chính là hàng hóa
• Lưu chuyển hàng hóa phải thông qua mua bán
1.2.Ý nghĩa lưu chuyển hàng hóa
• Lưu chuyển hàng hóa là điều kiện tất yếu để hoàn thành quá trình tái sản xuất xã hội
• Tạo điều kiện phát triển giao lưu hàng hóa giữa các ngành kinh tế, các vùng lãnh thổ
• Góp phần thực hiện phân phối sản phẩm xã hội thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của dân cư
• Trong các doanh nghiệp thương mại, lưu chuyển hàng hóa là nhiệm vụ trọng tâm tạo nguồn thu nhập cho doanh nghiệp
1.3.Phân loại lưu chuyển hàng hóa
1.3.1 Phân loại lưu chuyển hàng hóa theo tiêu thức người bán và người mua ( phân loại theo hành vi mua bán): có 6 nhóm
• Doanh nghiệp sản xuất mua bán hàng hóa với tính chất là tư liệu sản xuất
• Doanh nghiệp sản xuất bán hàng cho doanh nghiệp thương mại
• Doanh nghiệp sản xuất bán hàng cho người tiêu dùng
• Doanh nghiệp thương mại bán hàng cho doanh nghiệp sản xuất
• Doanh nghiệp thương mại bán hàng cho doanh nghiệp thương mại
• Doanh nghiệp thương mại bán hàng cho người tiêu dùng
1.3.2 Phân loại lưu chuyển hàng hóa theo phạm trù
Theo tiêu thức người bán có:
• LCHH của người sản xuất ( LCHH ban đầu): bao gồm những người sản xuất
Trang 3• LCHH trung gian ( LCHH của các tổ chức thương mại): bao gồm các tổ chức thương mại
Theo tiêu thức người mua có:
• LCHH bán buôn
• LCHH bán lẻ
2.Các chỉ tiêu thống kê lưu chuyển hàng hóavà mối liên hệ giữa các chỉ tiêu 2.1 Thống kê hàng hóa mua vào
2.1.1.Khái niệm
Hàng hóa mua vào của doanh nghiệp thương mại là toàn bộ khối lượng hoặc giá trị hàng hóa mà doanh nghiệp mua vào trong kì để đảm bảo cho hoạt động bán ra
2.1.2.Vị trí
Mua hàng là khâu đầu tiên của quá trình kinh doanh của doanh nghiệp, do đó khâu này đóng một vị trí quan trọng có ảnh hưởng đến dự trữ và bán ra Khâu mua vào
có thực hiện tốt mới đảm bảo cho khâu bán ra được diễn ra thuận lợi đảm bảo cho quá trình kinh doanh đạt hiệu quả, và ngược lại, nếu như khâu mua vào không thực hiện tốt thì sẽ tạo ra nhiều áp lực lớn đối với khâu bán ra, và do đó sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
2.1.3.Đặc điểm
• Trong kinh tế thị trường, doanh nghiệp hoàn toàn chủ động trong việc khai thác và lựa chọn nguồn hàng có thể mua từ sản xuất,qua lưu thông hoặc nhập khẩu
• Các bên mua bán được bình đẳng thỏa thuận và ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa
2.1.4.Các yếu tố đánh giá sự hiệu quả của chỉ tiêu mua vào của doanh nghiệp
• Khối lượng hàng hóa mua vào: lượng hàng hóa mua vào trong kỳ của từng loại hàng
• Chất lượng hàng hóa mua vào: nếu chất lượng hàng hóa mua vào tốt sẽ đảm bảo cho quá trình bán ra được diễn ra một cách nhanh chóng và thuận lợi; từ
đó làm cho dự trữ hàng hóa của doanh nghiệp giảm xuống và ngược lại
• Tổng giá trị mua vào: là toàn bộ giá trị hàng hóa mua vào trong một thời kì của Doanh nghiệp thương mại.Chỉ tiêu này phản ánh số vốn bằng tiền mà doanh nghiệp bỏ ra để mua hàng hóa, qua đó thấy được vai trò của doanh nghiệp đối với thị trường
Trang 4Để đảm bảo khâu mua vào đạt hiệu quả cao nhất, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải
có chiến lược phù hợp để tránh gặp nhiều rủi ro trong quá trình kinhdoanh
2.2.Thống kê hàng hóa bán ra
2.2.1.Khái niệm
Hàng hóa bán ra là toàn bộ hàng hóa mà doanh nghiệp bán ra trong một thời kỳ nhất định
2.2.2.Vị trí
Bán ra là một khâu cuối cùng nhưng rất quan trọng trong hệ thống LCHH, là nhân
tố quan trọng mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, ảnh hưởng lớn tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.Vì vậy, việc thống kê tốt các chỉ tiêu bán ra giúp cho các doanh nghiệp thương mại có những phương hướng cụ thể trong việc tiêu thụ hàng hóa để quay vòng vốn cũng như tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp
Để thực hiện tốt hoạt động bán hàng, doanh nghiệp cần phải thống kê các chỉ tiêu bán ra.Điều đó chỉ có thể thực hiện được nếu trong quá trình thống kê có sự liên hệ với các chỉ tiêu mua vào và chỉ tiêu dự trữ hàng hóa nhằm đủ lượng hàng hóa cần thiết, tránh tình trạng hàng hóa không đủ bán hoặc dư thừa quá nhiều
2.2.3.Đặc điểm
• Trong kinh tế thị trường, hàng hóa bán ra rất đa dạng phong phú về chủng loại, màu sắc, kiểu cách, chất lượng, giá cả,…và luôn thay đổi theo nhu cầu thị trường
• Trong kinh tế thị trường, các đơn vị, tổ chức, cá nhân thuộc các ngành kinh
tế, thành phần kinh tế tham gia bán hàng hóa
2.2.4.Các chỉ tiêu thống kê hàng hóa bán ra có mối liên hệ với hàng hóa mua vào và hàng hóa dự trữ như sau:
Chỉ tiêu khối lượng hàng hóa bán ra:là chỉ tiêu phản ánh lượng hàng hóa bán ra
trong kì của doanh nghiệp.Thống kê tốt chỉ tiêu này sẽ giúp cho doanh nghiệp:
Thống kê được lượng hàng hóa cần mua là bao nhiêu, chủng loại như thế nào,…nhằm đáp ứng đủ nhu cầu bán ra (tránh tình trạng mua không đủ bán hoặc mua nhiều nhưng bán ra lại được ít)
Trang 5 Nghiên cứu được chỉ tiêu dự trữ nhằm đảm bảo cho mức dự trữ là hợp lý nhất, giúp cho hoạt động lưu chuyển hàng hóa diễn ra thông suốt, không gặp khó khăn ( tránh tình trạng thiếu hàng hóa dự trữ hoặc dự trữ lớn quá lớn gây
ứ đọng vốn của doanh nghiệp)
Chỉ tiêu mức bán ra: phản ánh giá trị hàng hóa bán ra trong kỳ của từng loại hàng
hóa
Thông qua chỉ tiêu này, doanh nghiệp có thể tiến hành quá trình mua hàng một cách hợp lý để không những đáp ứng cho nhu cầu của nội bộ doanh nghiệp và cả ở ngoài doanh nghiệp.Cũng thông qua chỉ tiêu này, doanh nghiệp cũng xác định được lượng hàng hóa dự trữ sao cho có hiệu quả nhất
Chỉ tiêu kết cấu hàng hóa bán ra: biết được kết cấu hàng hóa bán ra, doanh nghiệp
có thể thống kê được chỉ tiêu mua vào cho từng loại sản phẩm Xem xét tỷ trọng của từng loại hàng hóa để có chiến lược mua cho phù hợp
Việc không nắm bắt được chỉ tiêu kết cấu hàng hóa cho từng loại hàng sẽ dẫn đến việc doanh nghiệp không dự trữ đúng số lượng hàng cần thiết cho việc bán ra hoặc
dự trữ quá lớn đối với những mặt hàng không cần thiết
2.3.Chỉ tiêu hàng hóa dự trữ
2.3.1.Khái niệm
Hàng hóa dự trữ là toàn bộ hàng hóa còn nằm lại trong khâu lưu thông trong một thời gian nhất định nhằm đảm bảo cho quá trình lưu chuyển hàng hóa được tiến hành thường xuyên và liên tục
2.3.2.Ý nghĩa
• Dự trữ hàng hóa là cần thiết đảm bảo cho quá trình lưu chuyển hàng hóa được tiến hành thường xuyên và liên tục
• Trong doanh nghiệp, hoạt động dự trữ ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô lưu chuyển hàng hóa, đến hiệu quả vốn, tới khả năng cạnh tranh thu lợi nhuận của doanh nghiệp
• Trên phạm vi ngành thương mại,dự trữ hợp lý đảm bảo điều hòa mối quan
hệ cung cầu hàng hóa, góp phần ổn định giá cả hàng hóa
2.3.3.Các chỉ tiêu thống kê hàng hóa dự trữ:
Trang 6• Khối lượng hàng hóa dự trữ: phản ánh lượng hàng hóa dự trữ của từng loại hàng hóa tại một thời điểm nhất định.Khối lượng hàng hóa dự trữ có ảnh hưởng đến quá trình mua vào và bán ra hàng hóa dự trữ của doanh nghiệp Nếu khối lượng hàng hóa nhiều, chứng tỏ doanh nghiệp mua vào nhiều do vậy
sẽ không gây ra hiện tượng thiếu hụt hàng hóa giúp cho doanh nghiệp luôn chủ động trong quá trình cung ứng nguồn hàng.Tuy nhiên, nếu khối lượng hàng hóa
dự trữ nhiều nhưng khâu bán diễn ra không tốn, sẽ xuất hiện tình trạng ứ đọng hàng hóa và do đó yêu cầu doanh nghiệp cần phải làm tốt cả khâu mua và khâu bán sản phẩm
• Mức dự trữ: phản ánh giá trị hàng hóa dự trữ của từng loại hàng hóa hay toàn bộ hàng hóa tại một thời điểm nhất định.Mức dự trữ lớn chứng tỏ doanh nghiệp có nguồn vốn đầu tư lớn và khả năng huy động vốn tốt qua đó thể hiện sức mạnh của doanh nghiệp trong quá trình cạnh tranh trên thị trường
• Số ngày đảm bảo lưu chuyển hàng hóa là thời gian để hàng hóa dự trữ ở đầu
kỳ có thể đảm bảo bán ra ở thời gian tới
Nđb =
Trong đó Nđb: số ngày đảm bảo lưu chuyển hàng hóa
Dđ : dự trữ đầu kỳ
M: mức bán bình quân 1 ngày
Như vậy, doanh nghiệp có thể xác định được thời gian và số lượng hàng dự trữ bán được để có biện pháp tổ chức tốt quá trình dự trữ hàng hóa, phục vụ cho hoạt động kinh doanh liên tục và luôn đáp ứng kịp thời mọi sự biến động của thị trường
II.Vận dụng mối quan hệ giữa các chỉ tiêu thống kê lưu chuyển hàng hóa trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 7Có số liệu về tình hình mua vào, bán ra năm 2015 của công ty thương mại Thuận
Phát như sau:
Đơn vị: tỷ đồng
Kế hoạch Thực hiện Kế hoạch Thực hiện Các sản phẩm, thiết bị tin
học, thiết bị văn phòng
Các sản phẩm điện
thoại,máy ảnh và các thiết
bị kỹ thuật số
Các sản phẩm điện tử,
điện lạnh và điện gia dụng
1.Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng
hiện ( tỷ đồng)
(3)
% hoàn thành kế hoạch (%)
(4)=
So sánhThực hiện với Kế hoạch
Ảnh hưởng của từng nhóm hàng đến thực hiện kế hoạch mua của công ty(%) (7)=
Số tiền ( tỷ đồng)
(1)
Tỉ trọng (%)
(2)=
Số tuyệt đối ( tỷ đồng)
(5)=(3)-(1)
Số tương đối (%)
(6)=(4)-100%
Các sản phẩm,
thiết bị tin học,
thiết bịvăn
phòng
Các sản phẩm
điện thoại, máy
Trang 8ảnh và các thiết
bị kỹ thuật số
Các sản phẩm
điện tử, điện
lạnh và điện gia
dụng
Phân tích chung:
Công ty thương mại Thuận Phát đã hoàn thành tốt kế hoạch mua hàng, đạt 100%
kế hoạch
Phân tích cụ thể:
• Nhóm hàng các sản phẩm, thiết bị tin học, thiết bịvăn phòng chưa hoàn
thành kế hoạch mua hàng, chỉ đạt 90,91% kế hoạch mua hàng, thiếu 9,09% tương ứng thiếu 50 tỷ đồng.Chiếm tỉ trọng 27,5% trong tổng kế hoạch mua của toàn công ty nên làm cho % hoàn thành kế hoạch mua của công ty giảm 2,5%
• Nhóm hàng các sản phẩm điện thoại, máy ảnh và các thiết bị kỹ thuật số
hoàn thành tốt kế hoạch mua hàng, đạt 114,29% vượt kế hoạch 14,29%
tương ứng vượt 100 tỷ đồng.Chiếm tỉ trọng 35% trong tổng kế hoạch mua của toàn công ty làm cho % hoàn thành kế hoạch mua của công ty tăng 5%
• Nhóm hàng các sản phẩm điện tử, điện lạnh và điện gia dụng chưa hoàn
thành kế hoạch mua hàng, chỉ đạt 93,33% kế hoạch mua hàng, thiếu 6,67% tương ứng thiếu 50 tỷ đồng.Chiếm tỉ trọng 37,5% trong tổng kế hoạch mua của toàn công ty làm cho % hoàn thành kế hoạch mua của công ty giảm
2,5%
→ Kết luận:
Nhóm hàng các sản phẩm điện thoại, máy ảnh và các thiết bị kỹ thuật số
hoàn thành tốt kế hoạch mua hàng
Nhóm hàng các sản phẩm, thiết bị tin học, thiết bị văn phòng và nhóm hàng các sản phẩm điện tử, điện lạnh và điện gia dụng chưa hoàn thành kế hoạch mua hàng
=>Như vậy, thông qua việc phân tích về tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng trên, công ty cần tăng lượng mua vào nhóm hàng các sản phẩm thiết bị tin học,
Trang 9thiết bị văn phòng và nhóm các sản phẩm điện tử, điện lạnh và điện gia dụng nhằm đảm bào hoàn thành tốt kế hoạch mua hàng của doanh nghiệp
2.Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch bán ra
hiện ( tỷ đồng)
(3)
% hoàn thành kế hoạch (%)
(4)=
So sánh thực hiện với kế hoạch
Ảnh hưởng của từng nhóm hàng tới tình hình thực hiện kế hoạch bán
ra của công
ty (%) (7)=
Số tiền (tỷ đồng)
(1)
Tỉ trọng (%)
(2)
Số tuyệt đối ( tỷ đồng)
(5)=(3)-(1)
Số tương đối (%)
(6)=(4) -100%
Các sản phẩm
thiết bị tin
học,thiết bị văn
phòng
Các sản phẩm
điện thoại,máy
ảnh và các thiết
bị kĩ thuật số
6
Các sản phẩm
điện tử ,điện
lạnh và điện gia
dụng
Phân tích chung:
Công ty thương mại Thuận Phát đã hoàn thành kế hoạch bán ra đạt 125% kế hoạch vượt 25% tương ứng vượt 500 tỷ đồng
Phân tích cụ thể:
• Nhóm hàng các sản phẩm thiết bị tin học,thiết bị văn phòng đã hoàn thành đúng mức kế hoạch đạt 100%
Trang 10• Nhóm hàng các sản phẩm điện thoại,máy ảnh và các thiết bị kĩ thuật số đã hoàn thành tốt kế hoạch bán ra, đạt 142,86% kế hoạch vượt 42,86% tương ứng vượt 300 tỷ đồng Chiếm tỉ trọng 35% trong tổng kế hoạch bán ra của công ty nên làm cho % hoàn thành kế hoạch bán ra của công ty tăng 15%
• Nhóm hàng các sản phẩm điện tử ,điện lạnh và điện gia dụng đã hoàn thành tốt kế hoạch bán ra, đạt 125% kế hoạch, vượt 25% tương ứng vượt 200 tỷ đồng.Chiếm tỷ trọng 40% trong tổng kế hoạch bán ra của công ty nên làm cho % hoàn thành kế hoạch bán ra của công ty tăng 10%
Kết luận:Cả ba nhóm hàng của công ty đều hoàn thành tốt kế hoạch bán ra 3.Phân tích tổng hợp tình hình thực hiện kế hoạch lưu chuyển hàng hóa của công ty thương mại Thành Phát.
Đơn vị: tỷ đồng
Nhóm
hàng
so với cuối kì
HTK H
HTK H
(1) (2) (3)=
(2)/(1)
(4) (5) (6)=
(5)/(4)
(7)
=(1)-(4)
(8)=
(2)-(5)
(9)=(8)-(7)
Các sản
phẩm thiết
bị tin học,
thiết bị
văn phòng
Các sản
phẩm điện
thoại,máy
ảnh và các
thiết bị kỹ
thuật số
700 800 114,29 700 1000 142,8
6
Các sản
phẩm điện
tử, điện
lạnh và
Trang 11điện gia
dụng
Phân tích chung: Công ty chưa hoàn thành kế hoạch lưu chuyển hàng hóa
• Mua vào đã đạt đúng 100% kế hoạch
• Bán ra đã hoàn thành tốt kế hoạch, đạt 125% vượt 25% tương ứng vượt 500
tỷ đồng
• Kế hoạch không dự trữ nhưng thực tế hàng hóa dự trữ giảm 500 tỷ đồng do vậy thiếu 500 tỷ đồng hàng hóa dự trữ
Phân tích cụ thể:
Nhóm hàng các sản phẩm thiết bị tin học,thiết bị văn phòng: chưa hoàn thành kế hoạch lưu chuyển hàng hóa
• Mua vào chỉ đạt 90,91% kế hoạch mua hàng, thiếu 9,09% tương ứng thiếu
50 tỷ đồng
• Bán ra đã hoàn thành đúng mức kế hoạch đạt 100%
• Kế hoạch tăng dự trữ nhưng thực tế không có hàng hóa dự trữ, do đó so với
kế hoạch thiếu 50 tỷ đồng hàng hóa dự trữ
Nhóm hàng các sản phẩm điện thoại,máy ảnh và các thiết bị kĩ thuật số: chưa hoàn thành kế hoạch lưu chuyển hàng hóa
• Mua vào hoàn thành tốt kế hoạch, đạt 114,29% vượt kế hoạch 14,29% tương ứng vượt 100 tỷ đồng
• Bán ra hoàn thành tốt kế hoạch , đạt 142,86% kế hoạch vượt 42,86% tương ứng vượt 300 tỷ đồng
• Kế hoạch không dự trữ nhưng thực tế đã giảm dự trữ, do đó so với kế hoạch thiếu 200 tỷ đồng hàng hóa dự trữ
Nhóm hàng các sản phẩm điện tử ,điện lạnh và điện gia dụng chưa hoàn thành kế hoạch lưu chuyển hàng hóa
• Mua vào chỉ đạt 93,33% so với kế hoạch, thiếu 6,67% tương ứng thiếu 50
tỷ đồng
• Bán ra hoàn thành tốt kế hoạch bán ra đạt125%, vượt 25% so với kế hoạch, tương ứng vượt 200 tỷ đồng
• Thực hiện kế hoạch giảm dự trữ nhưng so với kế hoạch thiếu 250 tỷ đồng hàng hóa dự trữ
→Kết luận: