Đề cương ôn tập Lịch sử Đảng CSVN docx ĐỀ CƯƠNG CHI TIÊT MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (DÀNH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI) Câu 1 Vai trò của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc thà.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG CHI TIÊT MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (DÀNH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI)
Câu 1 Vai trò của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc thành lập Đảng CSV
Năm 1858, Pháp nổ súng tấn công xâm lược Việt Nam Thực dân Pháp từng bướcthiết lập bộ máy thống trị đẩy nhân dân ta vào cảnh khốn cùng Trong bối cảnh đó, nhiềuphong trào yêu nước diễn ra mạnh mẽ nhưng tất cả đều thất bại Việt Nam rơi vào tìnhtrạng khủng hoảng về đường lối cứu nước “tưởng chừng như không có lối ra”
Ngày 5/6/1911, Nguyễn Ái Quốc rời bến Nhà Rồng sang các nước phương Tâytìm đường cứu nước Đến tháng 7/1920, khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn
đề dân tộc và thuộc địa của Lê-nin, Nguyễn Ái Quốc đã “vui mừng đến phát khóc” vì tìmthấy con đường giải phóng dân tộc Tháng 12/1920, Người gia nhập Quốc tế cộng sản,tham gia xã hội Đảng Cộng Sản Pháp Từ một người yêu nước Nguyễn Ái Quốc trở thànhmột chiến sĩ cộng sản và hoạt động xuất sắc cách mạng cộng sản Quốc tế Từ đây, cáchmạng Việt Nam đã chính thức tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn để đi
Từ khi trở thành chiến sĩ cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực hoạt động chuẩn
bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng
a Sự chuẩn bị về chính trị, tư tưởng
Sau khi tiếp thu chủ nghĩa Mác Lênin, từ nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc đã viết vàgửi sách báo, tài liệu về Việt Nam như: báo Người cùng khổ, Việt Nam hồn, tác phẩmBản án chế độ thực dân Pháp, Đường Kách mệnh,… để truyền bá chủ nghĩa Mác Lê-nin
và chỉ rõ con đường cách mạng mà nhân dân ta cần đi theo Các tác phẩm, bài viết củaNgười từ năm 1921 đến năm 1927 toát lên những quan điểm sau:
Một là, muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài
con đường cách mạng vô sản
Trang 2Hai là, chủ nghĩa thực dân là kẻ thù chung của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động trên toàn thế giới, là kẻ thù trực tiếp và nguy hại nhất của nhân dân các nước thuộcđịa
Ba là, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận cách mạng của thời đại-cách
mạng vô sản Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộcgiải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và cách mạng thế giới
Bốn là, cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa có mối liên hệ khăng
khít với cách mạng vô sản ở chính quốc, nhưng cách mạng thuộc địa không những khôngphụ thuộc vào cách mạng chính quốc mà còn có tính chủ động, sáng tạo, có thể giànhthắng lợi trước và góp phần thúc đẩy làm cho cách mạng ở chính quốc tiến lên
Năm là, tư tưởng về đường lối chiến lược của cách mạng ở thuộc địa là tiến hành
giải phóng dân tộc, mở đường tiến lên giải phóng hoàn toàn những người lao động, giảiphóng con người
Sáu là, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nên quần chúng phải được tổ
chức thành đội ngũ, được biết về tính thế cách mạng
Bảy là, lực lượng cách mạng là toàn thể dân chúng, những người thiết tha với độc
lập dân tộc, trong đó công nông là lực lượng chính, song giai cấp công nhân phải đóngvài trò lãnh đạo
Tám là, cách mạng giải phóng dân tộc phải tiến hành bằng bạo lực cách mạng,
không thỏa hiệp
Chín là, cách mạng phải có Đảng lãnh đạo, Đảng phải lấy chủ nghĩa Mác-Lênin
làm cơ sở cho đường lối cách mạng, phải vững bền về tổ chức Đảng phải gắn bó mậtthiết với quần chúng nhân dân
Mười là, cách mạng Việt Nam là bộ phận của cách mạng quốc tế, nên Cách mạng
Việt Nam phải liên hệ, tranh thủ sự giúp đỡ từ cách mạng thế giới nhưng đồng thời phải
đề cao tính tự lực tự cường…
Trang 3Những quan điểm này được truyền vào Việt Nam trong những năm đầu của thế kỷ
XX, nhanh chóng trở thành ngọn cờ hướng đạo dẫn dắt phong trào yêu nước ở Việt Namphát triển theo con đường cách mạng vô sản
b Sự chuẩn bị về tổ chức
Tháng 6/1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niênvới lực lượng nòng cốt là Cộng sản Đoàn và cơ quan ngôn luận của tổ chức là tờ Tuầnbáo Thanh niên Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã truyền bá lý luận của chủ nghĩaMác-Lê-nin vào phong trào công nhân, phong trào yêu nước và gây dựng cơ sở cáchmạng trong nước Bên cạnh đó, Hội đã mở các lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ và gửicác thanh niên ưu tú đi học tại nước ngoài nhằm đào tạo cán bộ cách mạng
Đồng thời, Hội thực hiện chủ trường “vô sản hóa”, đưa các cán bộ hội viên vàonhà máy, hầm mỏ, đồn điền để rèn luyện lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân,giác ngộ họ, dấn dắt họ đến con đường đấu tranh; để truyền bá chủ nghĩa Mác-Lê-nin và
lý luận giải phóng dân tộc nhằm thúc đẩy sự phát triển của phong trào cách mạng ViệtNam
Đến năm 1929, các tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời, đó là: Đông Dương Cộngsản Đảng, An Nam Cộng sản Đản, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn Song sự tồn tại của
ba tổ chức cộng sản hoạt động biệt lập trong một quốc gia có nguy cơ dẫn đến chia rẽ lớn.Yêu cầu bức thiết của cách mạng là cần có một Đảng thống nhất lãnh đạo
Từ ngày 6/1 đến 7/2/1930, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghịhợp nhất các tổ chức Cộng sản đã diễn ra tại Hương Cảng, Trung Quốc
Câu 2 Nội dung cơ bản, ý nghĩa lịch sử Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng? So sánh Cương lĩnh với Luận cương chính trị tháng 10/1930?
Hội nghị thành lập Đảng tháng 2/1930 đã thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt và Chương trình tóm tắt do Nguyễn ái Quốc soạn thảo Các văn kiện đó hợp
thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta - Cương lĩnh Hồ Chí Minh
Trang 4a Nội dung cơ bản:
Xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là "làm tư sản
dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản"
Xác định những nhiệm vụ cụ thể của cách mạng:
Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho
nước Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh và tổ chức quânđội công nông
Về kinh tế: tịch thu toàn bộ các sản nghiệp lớn của bọn đế quốc giao cho Chính
phủ công nông binh; tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc làm của công và chia cho dâncày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo, thi hànhluật ngày làm 8 giờ
Về văn hóa xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông
giáo dục theo hướng công nông hoá
Xác định lực lượng cách mạng, Đảng chủ trương tập hợp đại bộ phận giai cấp
công nhân, nông dân và phải dựa vào hạng dân cày nghèo, lãnh đạo nông dân làm cáchmạng ruộng đất; lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông đi vào phe vô sản giai cấp; đốivới phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thìphải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cáchmạng (như Đảng Lập hiến) thì phải đánh đổ
Lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân thông qua Đảng Cộng sản "Đảng là
đội tiền phong của vô sản giai cấp phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình,phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng"
Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, phải "liên kết vớinhững dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản trên thế giới nhất là với quần chúng vô sảnPháp"
b Ý nghĩa của Cương lĩnh:
Trang 5Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là một cương lĩnh giải phóng dân tộc đúngđắn và sáng tạo theo con đường cách mạng Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triểncủa thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử, nhuần nhuyễn quan điểm giaicấp và thấm đượm tinh thần dân tộc vì độc lập tự do, tiến hành cách mạng tư sản dânquyền và cách mạng ruộng đất để đi tới xã hội cộng sản là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnhnày.
Nhờ sự thống nhất về tổ chức và cương lĩnh chính trị đúng đắn, ngay từ khi ra đờiĐảng đã quy tụ được lực lượng và sức mạnh của giai cấp công nhân và của dân tộc ViệtNam Đó là một đặc điểm và đồng thời là một ưu điểm của Đảng, làm cho Đảng trởthành lực lượng lãnh đạo duy nhất của cách mạng Việt Nam, sớm được nhân dân thừanhận là đội tiền phong của mình, tiêu biểu cho lợi ích, danh dự, lương tâm và trí tuệcủa dân tộc
c So sánh Cương lĩnh tháng 2/1930 và Luận cương tháng 10/1930
Luận cương chính trị tháng 10/1930 đã xác định nhiều vấn đề cơ bản về chiến lượccách mạng Nội dung của Luận cương cơ bản thống nhất với nội dung được thông qua tạiHội nghị thành lập Đảng tháng 2/1930 Tuy nhiên, Luạn cương đã không nêu rõ mâuthuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam thuộc địa, không nhấn mạnh nhiệm vụ giải phóng dântộc mà nặng về đấu tranh giai cấp và cách mạng ruộng đất; không đề ra được một chiếnlược liên minh dân tộc và giai cấp rộng rãi trong cuộc đấu tranh chống đế quốc xâm lược
và tay sai
Nguyên nhân của những hạn chế đó là do nhận thức chưa đầy đủ về thực tiễn cáchmạng thuộc địa và chịu ảnh hưởng của tư tưởng tả khuynh, nhấn mạnh một chiều đấutranh giai cấp đang tồn tại trong Quốc tế cộng sản và một số Đảng cộng sản trong thờigian đó
Câu 3 Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5/1941) của Đảng Cộng sản Đông Dương?
Trang 6Ngày 28/01/1941, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn ÁiQuốc đã trở về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Từ ngày 10 đến ngày19/5/1941, Người triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ươngĐảng ở lán Khuổi Nặm, Pác Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) Tham gia Hội nghị có các đồngchí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Phùng Chí Kiên, Hoàng Quốc Việt cùng một số đạibiểu của Xứ ủy Bắc Kỳ, Trung Kỳ và đại biểu tổ chức Đảng hoạt động ở nước ngoài.Đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư.
Xét về tính chất và quy mô, Hội nghị Trung ương lần thứ 8 như một Đại hội toànquốc của Đảng Nghị quyết Trung ương đã vạch ra những chiến lược căn bản cho conđường cách mạng Việt Nam với những nội dung quan trọng
Thứ nhất, hết sức nhấn mạnh mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải được giải quyết cấp
bách là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc phát xít Pháp – Nhật bởi vì dướihai tầng áp bức Nhật – Pháp, quyền lợi tất cả các giai cấp bị cướp giật, vận mạng dân tộcnguy vọng không lúc nào bằng
Thứ hai, khẳng định dứt khoát chủ trương phải thay đổi chiến lược đặt nhiệm vụ
giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác nhiệm vụ cách mạng ruộng đất Để thực hiệnnhiệm vụ đó, Hội nghị quyết định tiếp tục tạm gác khẩu hiệu đánh đổ địa chủ, chia ruộngđất cho dân cày thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia chodân cày nghèo, chia lị ruộng đất công cho công bằng, giảm tô, giảm tức
Thứ ba, chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước ở Đông
Dương, thi hành chính sách dân tộc tự quyết; sau khi đánh đuổi Pháp – Nhật, các dân tộctrên cõi Đông Dương sẽ tổ chức thành liên bang cộng hòa dân chủ hay đứng riêng tànhlập một quốc gia tùy ý Từ quan điểm đó, Hội nghị quyết định thành lập ở mỗi nướcĐông Dương một mặt trận riêng, thực hiện đoàn kết từng dân tộc, đồng thời đoàn kết badân tộc chống kẻ thù chung
Trang 7Thứ tư, tập hợp rộng rãi mọi lực lượng dân tộc, không phân biệt thợ thuyền, dân
cày, phú nông, địa chủ, tư bản bản xứ, ai có lòng yêu nước thương nòi đều có thể cùngnhau tham gia vào mặt trận Việt Minh cứu nước, giành độc lập tự do cho dân tộc
Thứ năm, chủ trương sau khi cách mạng thành công sẽ thành lập nước Việt Nam
Dân chủ cộng hòa theo tinh thần tân dân chủ, một hình thức nhà nước của chung cả toànthể dân tộc
Thứ sáu, Hội nghị xác định khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của Đảng
và nhân dân để khi thời cơ đến, với lực lượng sẵn có, ta có thể lãnh đạo một cuộc khởinghĩa từng phần trong từng địa phương tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền trongtoàn quốc
Hội nghị Trung ương lần thứ 8 và sự thay đổi chiến lược cách mạng của lãnh tụNguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng trong việc giải quyết một cách đúng đắn mối quan
hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và giai cấp, dân tộc và dân chủ trong điều kiện cụ thể của nước
ta, chính là sự hoàn chỉnh nội dung các nghị quyết của Hội nghị Trung ương lần thứ 6 và
7 trước đó Sự thay đổi chiến lược một cách kịp thời, đầy sáng tạo của Hội nghị Trungương lần thứ 8 đáp ứng được khát vọng độc lập, tự do của toàn dân tộc, phù hợp với bốicảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam, thực chất là sự trở lại với tư tưởng Hồ Chí Minh vềcon đường của cách mạng Việt Nam đã được nêu ra trong Chánh cương, Sách lược vắntắt từ đầu năm 1930 Như vậy, Hội nghị Trung ương lần thứ 8 đã mở đường cho Cáchmạng Tháng Tám năm 1945 đi đến thắng lợi hoàn toàn ở Việt Nam
Câu 4: Hoàn cảnh lịch sử,nội dung và ý nghĩa chủ trương "Kháng chiến ‒ Kiến quốc” ngày 25/11/1945 của Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương?
a, Hoàn cảnh lịch sử Việt Nam sau CM T8/1945
Về thuận lợi: chính quyền giành được trong toàn quốc, nhân dân phấn khởi xâydựng cuộc sống mới; người dân từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước; uytín của Đảng và Chủ tịch HCM được khẳng định với nhân dân Việt Nam
Trang 8Về khó khăn: ở miền Bắc, từ vĩ tuyến 16 trở ra, hơn 20 vạn quân Tưởng vào ViệtNam với danh nghĩa đồng minh tước vũ khí của Nhật, thực chất muốn lật đổ chính quyềncách mạng non trẻ Ở miền Nam, hơn 1 vạn quân Anh vào tước vũ khí của Nhật nhưngthực chất giúp Pháp quay trở lại xâm lược nước ta Trên thực tế, ngày 23/9/1945, quânPháp đã nổ sũng ở Nam Bộ, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai.Trong khi đó, quân Nhật còn chiếm đóng ở nhiều nơi chờ quân đồng minh vào tước vũkhí; nhiều tổ chức đảng phái phản động ra sức chống phá Cách mạng.
Nạn đói xảy ra từ cuối năm 1944 làm hơn 2 triệu người chết, thiên tai khắc nghiệtdẫn đến nguy cơ 1 nạn đói mới Tài chính kiệt quệ, ngân sách trống rỗng Hơn 90% dân
số mù chữ, các tệ nạn xã hội tràn lan Chính quyền cách mạng mới ra đời chưa được nướcnào công nhận
Có thể nói, sau cách mạng tháng Tám, chính quyền non trẻ đứng trước nhiều khókhăn và thử thách vô cùng lớn, vận mệnh của dân tộc trong tình thế “ngàn cân treo sợitóc” Hai khả năng đặt ra: mất chính quyền phải quay trở lại cuộc sống nô lệ hoặc có thếxây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng
b) Nội dung chỉ thị “kháng chiến ‒ kiến quốc”
Thuận lợi hết sức cơ bản, khó khăn to lớn, chồng chất nhưng có thể khắc phụcđược Trước tình hình đó, Trung ương Đảng đã họp đề ra những chủ trương và biện phápnhằm xủng cố và bảo vệ chính quyền cách mạng Nội dung cụ thể được thông qua chỉ thị
“Kháng chiến – Kiến quốc” ngày 25/11/1945
Nội dung Chỉ thị:
Xác định tính chất của cách mạng Đông Dương vẫn là cuộc cách mạng giải phóngdân tộc, tiếp tục sự nghiệp cách mạng Tháng 8/1945 Sự nghiệp này chưa hoàn thành vìnước ta chưa hoàn toàn độc lập Đề ra khẩu hiệu Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết
Về xác định kẻ thù, chỉ thị chỉ rõ kẻ thù chính là thực dân Pháp, cần tập trung mũinhọn vào chúng vì Pháp đã thống trị Việt Nam hơn 80 năm; Pháp được quân Anh giúp
Trang 9sức; Pháp không từ bỏ dã tâm xâm lược nước ta và trên thực tế đã nổ súng xâm lược ởNam Bộ.
Đối với các tổ chức Đảng phái phản động, chỉ thị đánh giá thái độ và đề ra đốisách phù hợp
Về phương hướng, nhiệm vụ, chỉ thị xác định 4 nhiệm vụ cơ bản trước mắt là:củng cố chính quyền; chống thực dân Pháp ở Nam Bộ; bài trừ nội phản; cải thiện đờisống nhân dân
Về ngoại giao, kiên trì nguyên tắc thêm bạn bớt thù, với Tưởng thực hiện khẩuhiệu “Hoa‒ Việt thân thiện”, với Pháp thực hiên “độc lập về chính trị, nhân nhượng vềkinh tế”
Chỉ thị đề ra các biện pháp cụ thể:
Về chính trị, củng cố chính quyền cách mạng; xúc tiến cho tổng tuyển cử bầu
Quốc hội, lập chính phủ chính thức; xây dựng hiến pháp của nước Việt Nam mới
Về kinh tế, diệt giặc đói bằng cách tăng gia sản xuất, nhường cơm sẻ áo, lá lành
đùm lá rách; Phát động “tuần lễ vàng”, ủng hộ “quỹ độc lập”
Về văn hóa, diệt giặc dốt, bài trừ văn hóa ngu dân, xóa nạn mù chữ, xây dựng nền
văn hóa mới
Về quân sự, động viên toàn dân tham gia kháng chiến.
Về ngoại giao, cứng rắn về nguyên tắc nhưng mềm dẻo về sách lược.
c, Ý nghĩa của chỉ thị
Những quan điểm và chủ trương, biện pháp được Đảng nêu ra trong bản Chỉ thịKháng chiến – Kiến quốc đã giải đáp trúng những vấn đề cơ bản và cấp bách của cáchmạng Việt Nam lúc bấy giờ, có tác dụng định hướng tư tưởng, soi sáng con đường xâydựng và bảo vệ chính quyền cách mạng trong giai đoạn đầy khó khăn và phức tạp
Thể hiện một quy luật của cách mạng Việt Nam sau cách mạng tháng 8/1945 làxây dựng chế độ mới phải đi đôi với bảo vệ chế độ mới Đó cũng chính là quy luật dựngnước và giữ nước của dân tộc
Trang 10Câu 5: Nguyên nhân bùng nổ và nội dung đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược 1946-1954?
a Nguyên nhân bùng nổ cuộc kháng chiến:
Với dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa, thực dân Pháp đã có những hành độngtrắng trợn, vi phạm các điều đã kí kết với chính phủ ta tại hiệp định Sơ bộ (6//19463),Tạm ước (14/9/1946) Sau khi được đưa quân ra miền Bắc, thục dân Pháp đã có nhữnghành động như: đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn, gây xung đột vũ trang với lực lượng
tự vệ ở Hà Nội
Mặc dù chúng ta đã nhân nhượng với Pháp, nhưng chúng ta càng nhân nhượng,thực dân Pháp càng lấn tới, đến lúc chúng ta không thể nhân nhượng được nữa, để bảo vệnền độc lập dân tộc của mình, đêm ngày 19-12-1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùngnổ
b Nội dung đường lối toàn quốc kháng chiến:
Được thể hiện tập trung trong 3 văn kiện: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến củachủ tịch Hồ Chí Minh; Chỉ thị toàn dân kháng chiến của Trung ương Đảng; tác phẩm
“Kháng chiến nhất định thắng lợi” của đồng chí Trường Chinh
Nội dung đường lối kháng chiến:
Xác định mục tiêu của cuộc kháng chiến là đánh bại thực dân Pháp xâm lược,
giành độc lập, tự do, thống nhất hoàn toàn cho đất nước
Xác định tính chất của cuộc kháng chiến: là cuộc chiến tranh tiến bộ vì tự do, độc
lập, dân chủ và hòa bình nên cuộc kháng chiến có tính chất dân tộc giải phóng và dân chủmới, là cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam
Phương châm tiến hành kháng chiến: tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, thực
hiện kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính
Kháng chiến toàn dân: bất kỳ đàn ông đàn bà không chia tôn giáo, đảng phái, dântộc, bất kỳ người già người trẻ, hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân
Trang 11Pháp”, thực hiện mỗi người dân là một chiến sĩ đánh giặc, mỗi đường phố làng mạc trởthành pháo đài.
Kháng chiến toàn diện: tức là đánh giặc trên tất cả các mặt từ kinh tế, chính trị,văn hóa, quân sự, ngoại giao
+ Kinh tế: thực hiện xây dựng kinh tế tự cung tự cấp, tập trung phát triển nôngnghiệp, thủ công nghiệp, thương mại, công nghiệp quốc phòng
+ Chính trị: thực hiện đoàn kết toàn dân, đoàn kết với nhân dân yêu chuộng tự dohòa bình trên thế giới
+ Quân sự: thực hiện vũ trang toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân,tiêu diệt địch, giải phóng nhân dân và đất đai Thực hiện du kích chiến, tiến lên vận độngchiến, đánh chính quy
+ Văn hóa: xóa bỏ văn hóa thực dân phong kiến, xây dựng nền văn hóa dân chủmới theo 3 nguyên tắc: dân tộc, khoa học và đại chúng’
+ Ngoại giao: thực hiện thêm bạn bớt thù, biểu dương thực lực, sẵn sàng đàm phánnếu Pháp công nhận Việt Nam độc lập
Kháng chiến lâu dài: chống âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của Pháp để có thờigian phát huy ưu thế mạnh của ta như: thiên thời địa lợi nhân hòa, lâu dài để chuyển hóatương quan lực lượng từ chỗ ta yếu hơn địch đến chỗ ta mạnh hơn địch và đánh thắngđịch
Dựa vào sức mình là chính: tự cấp, tự túc về mọi mặt vì ta bị bao vây tứ phía, chưađược nước nào giúp đỡ nên phải tự lực cánh sinh Khi nào có điều kiện sẽ tranh thủ sựgiúp đỡ của các nước, xong lúc đó cũng không được ỷ lại
Triển vọng kháng chiến: mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn song nhất định thắng
lợi
c Ý nghĩa
Trang 12Đường lối kháng chiến được công bố sớm cho thấy sự chủ động, không bất ngờtrước tình hình đã có tác dụng dẫn đường, chỉ lối, động viên toàn Đảng, toàn quân, toàndân ta tiến lên.
Đường lối kháng chiến được nhân dân ủng hộ, hưởng ứng giúp cuộc kháng chiếnnhanh chóng đi vào ổn định, phát triển đúng hướng, từng bước đi tới thắng lợi cho dântộc Việt Nam
Câu 6: Tình hình Việt Nam sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954 và nội dung, ý nghĩa đường lối cách mạng Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (tháng 9/1960) đề ra?
a Hoàn cảnh lịch sử
Trên thế giới, thuận lợi là hệ thống xã hội chủ nghĩa tiếp tục lớn mạnh cả về kinh
tế, quân sự, khoa học – kĩ thuật, nhất là Liên Xô Phong trào giải phóng dân tộc tiếp tụcphát triển ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh Phong trào đấu tranh vì hòa bình,dân chủ và tiến bộ xã hội lên cao ở các nước tư bản
Khó khăn là đế quốc Mỹ có tiềm lực kinh tế, quân sự hùng mạnh, âm mưu bá chủthế giới với các chiến lược toàn cầu phản cách mạng Thế giới bước vào thời kỳ chiếntranh lạnh, chạy đua vũ trang; xuất hiện sự bất đồng trong hệ thống xã hội chủ nghĩa, nhất
là giữa Liên Xô và Trung Quốc
Ở trong nước, tình hình sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 có mặt thuận lợi làmiền Bắc được hoàn toàn giải phóng, làm căn cứ địa vững chắc cho cả nước Thế và lựccủa cách mạng đã lớn mạnh hơn sau 9 năm kháng chiến Có ý chí độc lập thống nhất Tổquốc của nhân dân từ Bắc chí Nam
Khó khăn là đế quốc Mỹ trắng trợn phá hoại việc thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ,nhảy vào miền Nam nước ta nhằm chia cắt lâu dài đất nước ta Đất nước ta bị chia làm 2miền với 2 chế độ chính trị khác nhau Miền Nam do đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai
Trang 13kiểm soát Trong khi đó kinh tế miền Bắc nghèo nàn, lạc hậu, cơ sở vật chất kỹ thuật hầunhư bị tàn phá.
Trong hoàn cảnh đó, Trung ương Đảng đã họp nhiều hội nghị chuyên đề bàn vềđường lối cách mạng của Việt Nam, của cách mạng mỗi miền Đến tháng 9/1960, Đảngtriệu tập Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 3 tại Hà Nội nhằm đưa ra những quyết định mới
về chiến lược cách mạng nhằm thống nhất đất nước
b Nội dung đường lối cách mạng do Đại hội toàn quốc lần thứ III của Đảng
(9/1960) xác định
Về đường lối chung của cách mạng Việt Nam là “Tăng cường đoàn kết toàn dân,
kiên quyết đấu tranh giữ vững hòa bình, đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miềnBắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiệnthống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, xây dựng một nước Việt Nam hòabình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, thiết thực góp phần tăng cường phe xãhội chủ nghĩa và bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Á và thế giới”
Nhiệm vụ của mỗi miền: cách mạng XHCN ở miền Bắc có nhiệm vụ xây dựng
miền Bắc trở thành căn cứ địa vững mạnh, hậu phương lớn để cung cấp sức người sứccủa cho tiền tuyến miền Nam đánh thắng đế quốc Mỹ
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam: có nhiệm vụ đánh thắng đếquốc Mỹ ở miền Nam, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, bảo vệmiền Bắc XHCN
Vị trí và vai trò của mỗi miền: cách mạng XHCN ở miền Bắc có vai trò quyết định
nhất do có nhiệm vụ xây dựng tiềm lực và bảo vệ căn cứ địa của cả nước, hậu thuẫn chocách mạng miền Nam, chuẩn bị cho cả nước đi lên CNXH về sau
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam: có vai trò quyết định trực tiếptrong công cuộc chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc
Mối quan hệ của cách mạng hai miền: mỗi miền đều có nhiệm vụ khác nhau, vai
trò, vị trí khác nhau nhưng nhiệm vụ cách mạng của cả hai miền có mối quan hệ mật thiết
Trang 14với nhau bởi vì đều có chung một mục tiêu: hòa bình, độc lập dân tộc, thống nhất Tổquốc, cùng đi lên xây dựng CNXH.
Con đường thống nhất đất nước: Tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng,
Đảng kiên trì con đường hòa bình thống nhất theo tinh thần Hiệp nghị Giơ-ne-vơ, sẵnsàng thực hiện hiệp thương tổng tuyển cử hòa bình thống nhất đất nước Tuy nhiên phảiluôn đề cao cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng đối phó với mọi tình thế Nếu đế quốc Mỹ vàtay sai liều lĩnh gây ra chiến tranh hòng xâm lược miền Bắc thì nhân dân cả nước sẽ kiênquyết đứng lên đánh bại chúng, hoàn thành độc lập và thống nhất tổ quốc
Triển vọng của cách mạng: Là cuộc đấu tranh gay go, gian khổ, phức tạp và lâu
dài nhưng thắng lợi cuối cùng nhất định thuộc về nhân dân Việt Nam
c Ý nghĩa
Việc tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng là sự vận dụng đúng đắn vàsáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam Nhờ vào việcnắm vững đường lối này mà Đảng đã phát huy được sức mạnh cả nước trong cuộc khángchiến chống Mỹ
Đây là một hình thái đặc biệt của đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc vàCNXH trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng Thể hiện sự độc lập, tự chủ, sángtạo của của Đảng trong việc xử lý những vấn đề không có tiền lệ lịch sử, vừa đúng vớithực tiễn, vừa hợp với lợi ích của nhân loại và xu thế của thời đại
Câu 7 Hoàn cảnh lịch sử, nội dung và ý nghĩa đường lối kháng chiến chống
Mỹ cứu nước của Đảng Lao động Việt Nam thể hiện trong Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 11(3-1965) và lần thứ 12(12-1965)?
a Hoàn cảnh lịch sử
Trước nguy cơ thất bại của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, để cứu vãn cơ đồ củachủ nghĩa thực dân mới, ngăn sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, cp Mỹ quyết định tiếnhành chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở MN