CHƢƠNG 2 BỘ MÁY NHÀ NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM BMNN CHXHCN VIỆT NAM Bộ máy nhà nước CHXHCN Việt Nam là hệ thống các cơ quan nhà nước được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc nhất đ.
Trang 1CHƯƠNG 2
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 2BMNN CHXHCN VIỆT NAM
Bộ máy nhà nước CHXHCN Việt Nam là hệ thống các cơ quan nhà nước được tổ chức
và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định, tạo thành một chỉnh thể thống nhất nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước CHXHCN Việt Nam
Trang 3NỘI DUNG BÀI HỌC
2.1 Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Bộ
máy nhà nước CHXHCN Việt Nam
2.2 Hệ thống các cơ quan nhà nước trong Bộ
máy nhà nước CHXHCN Việt Nam
Company Logo www.themegallery.com
Trang 42.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Bộ máy nhà nước là những tư tưởng cơ bản chỉ đạo toàn bộ tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước nói chung, từng cơ quan nhà nước nói riêng nhằm đảm bảo sự vận hành đồng bộ, thống nhất của BMNN
Trang 52.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
a Nguyên tắc tất cả quyền lực Nhà nước thuộc
về Nhân dân
Điều 2 Hiến pháp 2013:
1 Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
2 Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân
mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức
Trang 62.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
a Nguyên tắc tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân
dân
Nội dung nguyên tắc:
- Nhân dân có quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước – Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp
- Nhân dân có quyền trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào hoạt động quản lý nhà nước và xã hội
- Nhân dân có quyền kiểm tra, giám sát, khiếu nại, tố cáo đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước, CBCC, VC…
Trang 72.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
b Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự
phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành
Nội dung nguyên tắc:
- Quyền lực NN phải tập trung thống nhất thì mới đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân
- Có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan NN trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp tránh sự trùng lặp chức năng, nhiệm
vụ + đảm bảo tính tập trung, thống nhất, đồng bộ + tránh lạm quyền
Trang 82.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
c Nguyên tắc Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà
nước và xã hội
Điều 4 Hiến pháp 2013
Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng
Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Trang 92.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
c Nguyên tắc Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Nội dung nguyên tắc:
- Đảng đề ra đường lối, chủ trương để NN thể chế hóa thành PL và tổ chức thực hiện PL
- Đảng lãnh đạo công tác tổ chức – cán bộ của NN: Giới thiệu đảng viên/người ngoài đảng ưu tú vào các chức danh quan trọng của BMNN
- Đảng kiểm tra, giám sát hoạt động của BMNN
- Đảng lãnh đạo nhà nước thông qua công tác chính trị, tư tưởng, thông qua vai trò tiên phong, gương mẫu của các
tổ chức Đảng và đảng viên
Trang 102.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
d Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
Điều 8 Hiến pháp 2013
Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo
Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ
Trang 112.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
d Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
Nội dung nguyên tắc:
- Tất cả các CQNN phải được HP và PL xác định
rõ ràng về cách thức thành lập, cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn…
- Các CQNN, CBCC, VC khi thực thi công quyền phải đảm bảo theo quy định của PL Mọi
vi phạm PL của các CQNN, CBCC,VC đều bị
xử lý nghiêm minh theo quy định của PL
- Nhà nước quản lý xã hội trên cơ sở Hiến pháp, pháp luật
Trang 122.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
e Nguyên tắc tập trung, dân chủ
Điều 8 Hiến pháp 2013
Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và
pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ
Trang 132.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
e Nguyên tắc tập trung, dân chủ
Nội dung nguyên tắc:
- Các cơ quan quyền lực NN (Quốc hội, Hội đồng nhân dân) đều do nhân dân trực tiếp bầu ra
- QĐ của CQNN TW/cấp trên có tính bắt buộc thực hiện đối với CQNN ĐP/cấp dưới
- CQNN ở TW/cấp trên trước khi ra QĐ phải tham khảo, tiếp thu ý kiến hợp lý của CQNN ở ĐP/cấp dưới; thảo luận dân chủ trước khi biểu quyết…
- CQNN làm việc theo chế độ tập thể thì thiểu số phải phục tùng đa số; CQNN làm việc theo chế độ
thủ trưởng thì nhân viên phải phục tùng thủ trưởng
Trang 142.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
f Nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển giữa các dân tộc
Điều 5 Hiến pháp 2013
1 Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam
2 Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc
Trang 152.1 CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BMNN CHXHCN VIỆT NAM
f Nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển giữa các dân tộc
Nội dung nguyên tắc:
- Trong các cơ quan dân cử (QH, HĐND), các thành phần dân tộc thiểu số phải có tỷ lệ đại biểu thích đáng
- Trong BMNN, thành lập các tổ chức như Hội đồng dân tộc thuộc Quốc hội, Ủy ban dân tộc thuộc Chính phủ…để đảm bảo việc thực thi các chính sách dân tộc
- NN thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng, đào tạo nguồn CBCC là người dân tộc thiểu số
- NN thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội đặc biệt đối với địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống…