pháp luật đại cương (6)

C3 QUY PHẠM PHÁP LUẬT copy CHƯƠNG 3 QUY PHẠM PHÁP LUẬT VÀ QUAN HỆ PHÁP LUẬT NỘI DUNG QUY PHẠM PHÁP LUẬT1 HỆ THỐNG CÁC VBQPPL CỦA NƯỚC CHXHCNVN2 QUAN HỆ PHÁP LUẬT3 Quy phạm pháp luật Một số khái niệm §.

Trang 1

CHƯƠNG 3:

QUY PHẠM PHÁP LUẬT VÀ QUAN HỆ PHÁP LUẬT

Trang 3

Quy phạm pháp luật

Một số khái niệm

§ Quy phạm: là những quy định buộc con người phải tuân thủ

§ Quy phạm xã hội: là một loại quy phạm trong đó nêu nhữngquy tắc xử sự nhằm điều chỉnh các mối quan hệ giữa người vớingười:

Quy phạm tôn giáo

Các phong tục, tập quán

Các quy định của các

tổ chức xã hội…

Quy phạm đạo đức

Trang 4

Do NN ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện

Thể hiện ý chí của giai cấp

thống trị Nhằm điều chỉnh các QHXH

Trang 5

1 Khái niệm, đặc điểm của QPPL

§ Khái niệm:

Ø Là quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung

Ø Do cơ quan NN có thẩm quyền ban hành hoặc thừa

nhận

Ø Được NN đảm bảo thực hiện

Ø Điều chỉnh QHXH theo ý chí của NN

Trang 7

1 Khái niệm, đặc điểm của QPPL

§ Đặc điểm của QPPL:

Ø QPPL được hình thành bằng con đường NN, do NN

ban hành hoặc thừa nhận

Ø Chứa đựng các QP mang tính bắt buộc chung

Ø QPPL được NN đảm bảo thực hiện

Trang 8

2 Cơ cấu của QPPL

QPPL

GIẢ ĐỊNH QUY ĐỊNH CHẾ TÀI

Trang 9

§ Bộ phận giả định

Ø Giả định là bộ phận của QPPL nêu lên điều kiện, hoàn

cảnh, tình huống có thể xảy ra trong thực tế cuộc sống

Cá nhân, tổ chức ở trong những điều kiện, hoàn cảnh,tình huống đó thì phải chịu sự tác động của QPPL

Ø Giả định trả lời cho câu hỏi: tổ chức, cá nhân nào? Khi

nào? Trong hoàn cảnh, địa điểm, điều kiện nào? cóthể xảy ra trong thực tế cuộc sống Giả định có thể bịthay đổi bởi các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội…

Trang 10

tháng đến 02 năm.”

Trang 11

tháng đến 02 năm.”

Trang 14

tạp

Trang 15

Ví dụ: khoản 1 điều 280 BLDS 2015 quy định:

“Nghĩa vụ trả tiền phải được thực hiện đầy đủ, đúng thờihạn, đúng địa điểm và phương thức đã thoả thuận”

Trang 16

a) Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;

b) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng”.

Trang 17

chính thuộc một trong các trường hợp sau đây , thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;

b) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng”.

Trang 18

Ví dụ: Khoản 3 Điều 50 BLLĐ 2012 quy định:

“ Trong trường hợp một phần hoặc toàn bộ nội dung của hợp đồng lao động quy định quyền lợi của người lao động thấp hơn quy định trong pháp luật về lao động, nội quy lao động, thoả ước lao động tập thể đang

áp dụng hoặc nội dung của hợp đồng hạn chế các quyền khác của người lao động thì một phần hoặc toàn bộ nội dung đó bị vô hiệu”.

Trang 19

Ví dụ: Khoản 3 Điều 50 BLLĐ 2012 quy định:

động quy định quyền lợi của người lao động thấp hơn quy định trong

áp dụng hoặc nội dung của hợp đồng hạn chế các quyền khác của người lao động thì một phần hoặc toàn bộ nội dung đó bị vô hiệu”.

Trang 20

§ Người nào đang có vợ hoặc có chồng (1)

§ Người nào có vợ hoặc có chồng (2)

§ Em đang có người yêu (3)

§ Em đã có người yêu (4)

§ Trường hợp không được hoà giải (5)

§ Trường hợp hoà giải không được (6)

Trang 21

Ø Được xây dựng theo mô hình: cấm làm gì, phải làm gì,được làm gì, làm như thế nào

Quy định

Quy định dứt

khoát Quy định tuỳ

nghi

Trang 24

§ Bộ phận quy định

Xác định Quy định:

Khoản 1 Điều 41, Luật trọng tài thương mại 2010 quy định:

“Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày bị đơn nhận được đơn khởikiện của nguyên đơn, bị đơn phải chọn Trọng tài viên và thôngbáo cho nguyên đơn biết Trọng tài viên mà mình chọn”

Trang 25

Bô phận quy định trong ví dụ trên là: “bị đơn phải chọn Trọng tàiviên và thông báo cho nguyên đơn biết Trọng tài viên mà mìnhchọn”

Trang 26

Bô phận quy định trong ví dụ trên là: “bị đơn phải chọn Trọng tàiviên và thông báo cho nguyên đơn biết Trọng tài viên mà mìnhchọn”

Trang 27

Ø Được xây dụng theo mô hình: cấm làm gì, phải làm gì,được làm gì, làm như thế nào

Quy định

Quy định dứt

khoát Quy định tuỳ

nghi

Trang 28

Ø Quy định dứt khoát: bộ phận quy định của QPPL quy

định một hành vi hoặc một mức độ thực hiện hành vi

Ví dụ:

Điều 222 BLDS 2015 quy định: “ Người lao động, ngườitiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp cóquyền sở hữu đối với tài sản có được từ hoạt động sảnxuất, kinh doanh hợp pháp, kể từ thời điểm có được tài sảnđó”

Trang 29

Ø Quy định không dứt khoát: bộ phận quy định của

QPPL quy định nhiều loại hành vi hoặc nhiều mức độthực hiện hành vi khác nhau để chủ thể trong bộ phậngiả định lựa chọn cách thức xử sự phù hơp

Ví dụ:

Điều 170 Luật thương mại 2015 quy định: “ Bên giao đại lý

là chủ sở hữu đối với hàng hoá hoặc tiền giao cho bên đạilý”

Khoản 2 điều 331 BLDS 2015 quy định: “Bảo lưu quyền sởhữu phải được lập thành văn bản riêng hoặc được ghi tronghợp đồng mua bán”

Trang 30

§ Bộ phận chế tài

Ø Chế tài là bộ phận của QPPL nêu lên những biện pháp

tác động mà nhà nước dự kiến áp dụng đối với những

cá nhân, tổ chức không xử sự đúng mệnh lệnh của nhànước được nêu trong bộ phận quy định

Trang 31

Ø Chế tài là bộ phận của QPPL nêu lên những biện pháp

tác động mà nhà nước dự kiến áp dụng đối với những

cá nhân, tổ chức không xử sự đúng mệnh lệnh của nhànước được nêu trong bộ phận quy định

Ø Bộ phận chế tài của QPPL trả lời cho câu hỏi: hậu quả

sẽ như thế nào nếu vi phạm pháp luật, không thực hiệnđúng mệnh lệnh của nhà nước đã nêu ở bộ phận quyđịnh

Trang 32

Ví dụ: khoản 1 điều 108 BLHS 1999 quy định:

“ Người nào vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sứckhoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên, thì

bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặcphạt tù từ ba tháng đến hai năm”

Trang 33

Ví dụ: khoản 1 điều 108 BLHS 1999 quy định:

“ Người nào vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sứckhoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên, thì

bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặcphạt tù từ ba tháng đến hai năm”

Trang 34

§ Bộ phận chế tài:

Ø Phân loại chế tài:

Căn cứ vào tính linh hoạt trong

việc lựa chọn các biện pháp áp

Chế tài hình sự Chế tài dân sự Chế tài hành chính Chế tài kỷ luật

Trang 35

Tham khảo thêm

Ø Cần lưu ý rằng ngoài việc sử dụng những biện phápgây tác động bất lợi cho các chủ thể, nhà nước còn dựkiến các biện pháp tác động mang tính khuyến khích đểcác chủ thể tự giác thực hiện pháp luật

Ø Ví dụ: Điều 95 Luật khiếu nại tố cáo 1998 quy định:

“ Cơ quan, cá nhân có thành tích trong việc giải quyếtkhiếu nại, tố cáo có công trong việc ngăn ngừa thiệt hạicho nhà nước, tổ chức cá nhân thì được khen thưởngtheo quy định của pháp luật”

Trang 38

3 Phương pháp diễn đạt

§ Quy định viện dẫn:

Ví dụ: Khoản 1, 2 Điều 19 BLHS 2015 quy định:

“1 Người nào biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm quy định tại Điều 390 của Bộ luật này.

2 Người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị

em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của

Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng”.

Trang 39

xử lý theo quy định của pháp luật”.

Trang 40

Ø Quy phạm pháp luật và điều luật không đồng nghĩa với nhau.

Ø Một QPPL không bắt buộc phải có đầy đủ 3 bộ phận

Ø Thông thường các bộ phận của QPPL được trình bày theo trật tự: giả định – quy định – chế tài nhưng có trường hợp trật tự này bị đảo ngược.

Trang 41

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Khái niệm QPPL?

2 So sánh QPPL với các QPXH khác?

3 Cơ cấu của QPPL?

4 Xác định các bộ phận giả định, quy định, chế tài (nếu có) trong QPPL?

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	3,07 MB