slide Kinh tế chính trị chương 2

Chương 2 Chương 2 HÀNG HÓA, THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG Ths Nguyễn Thu Hà Khoa Lý luận Chính trị Đại học Hải Phòng 0911968629 6122 1 1 a Khái niệm Sản xuất hàng hóa là.Chương 2 Chương 2 HÀNG HÓA, THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG Ths Nguyễn Thu Hà Khoa Lý luận Chính trị Đại học Hải Phòng 0911968629 6122 1 1 a Khái niệm Sản xuất hàng hóa là.

Chương 2 HÀNG HÓA, THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC CHỦ THỂ THAM GIA

THỊ TRƯỜNG

Ths Nguyễn Thu Hà Khoa Lý luận Chính trị Đại học Hải Phòng

0911968629

1

a Khái niệm

Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh

tế mà sản phẩm được sản xuất ra để trao

đổi, mua bán trên thị trường (chứ không

phải để người sản xuất tiêu dùng chúng)

07/19/2024

2

b Điều kiện ra đời của SX hàng hóa

Sản xuất hàng hóa

Phân công lao động xã hội

Sự tách biệt tương đối về kinh tế của các chủ thể SX

3

a Khái niệm Hàng hóa

Hàn

g hóa

Sản phẩm của lao động

Thỏa mãn nhu cầu

Trao đổi, mua bán

07/19/2024

4

Hàng hóa là một phạm trù lịch sử

Hàng hóa có thể tồn tại ở dạng hữu hình hoặc vô hình

5 b Hai thuộc tính của hàng hóa

Hàng hóa

Giá trị

6

* Giá trị sử dụng

GTSD là công dụng của sản phẩm (khả năng thỏa

mãn nhu cầu)

Là phạm trù vĩnh viễn

GTSD càng ngay càng phát

triển nhờ KHKT

Do thuộc tính tự nhiên

quy định

Là GTSD xã

hội

7  Trong kinh tế hàng hóa, giá trị sử dụng là

vật mang giá trị trao đổi

GTSD của gà trao đổi với GTSD của thóc

* Giá trị hàng hóa

 GT hàng hóa là một phạm trù trừu tượng, vì vậy để hiểu được nó thì phải thông qua giá trị trao đổi

 Khái niệm Giá trị trao đổi: là quan hệ tỉ lệ về lượng giữa hai hàng hoá để trao đổi các GTSD khác nhau

VD: 2 con gà = 1 bao thóc

GTSD của con gà đổi lấy GTSD của bao thóc07/19/2024

8

Căn cứ để trao đổi hai hàng hoá là gì? Điểm chung của hai hàng hoá là gì?

11 * Giá trị

GT là hao phí lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kết tinh trong

sản xuất

Phạm trù lịch

sử

Giá cả ?

12

MỐI QUAN HỆ GIỮA HAI THUỘC TÍNH CỦA HÀNG HOÁ

THỐNG NHẤT

MÂU THUẪN

Là hai mặt của hàng hoá, thếu một trong hai thuộc tính thì không phải là hàng hoá

GT là nội dung, GTSD là hình thức

Với tư cách là GTSD, HH không đồng nhất

về chất Với tư cách GT, mọi HH đồng nhất, đều là sự kết tinh sức lao động của người SX

Quá trình thực hiện GTSD và GT tách rời nhau cả về không gian và thời gian

Hàng hóa có hai thuộc tính là GTSD và GT

vì lao động sản xuất hàng hoá có tính chất hai mặt C.Mác là người đầu tiên phát hiện ra tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá là lao động cụ thể và lao động trừu tượng.

c Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa

Lao động cụ thể

 Là lao động có ích dưới một

hình thức cụ thể của những nghề nghiệp chuyên môn nhất định.

 Mỗi LĐ có mục đích, đối

tượng, công cụ, phương pháp và kết quả riêng.

 Nhiều lao động cụ thể tạo

thành hệ thống phân công lao động xã hội.

 Tạo ra giá trị sử dụng của

hàng hóa.

Lao động trừu tượng

 Là sự tiêu hao sức lao động trừu tượng.

 Mọi hoạt động lao động đều giống nhau về bản chất, có thể khác nhau về

số lượng lao động tiêu hao.

 Là cơ sở của giá trị trao đổi.

 Tạo ra giá trị của hàng hóa.

07/19/2024

14

d Lượng giá trị của hàng hóa

Giá trị hàng hóa được xem xét cả về mặt

chất và mặt lượng

 Chất của giá trị là lao động

 Lượng giá trị là lượng lao động đã hao phí

15

d Lượng giá trị của hàng hóa

 Thước đo lượng giá trị của hàng hóa

 Lượng giá trị của hàng hóa là lượng lao động xã hội hao phí

để sản xuất ra hàng hóa kết tinh trong hàng hóa

 Nó được đo bằng thời gian lao động xã hội cần thiết

 Trong hoàn cảnh xã hội nhất định, thời gian lao động xã hội cần thiết là thời gian để sản xuất ra hàng hóa trong điều kiện bình thường của xã hội, tức là: - Trình độ kỹ thuật trung bình

- Trình độ khéo léo trung bình

- Cường độ lao động trung bình

Tại sao Lượng giá trị của hàng hóa lai được đo bằng thời gian lao động xã hội cần thiết mà không phải là TGLĐ cá biệt?

07/19/2024

16

d Lượng giá trị của hàng hóa

 Thước đo lượng giá trị của hàng hóa

 Lượng giá trị của hàng hóa đo bằng thời gian lao động xã hội cần thiết

 Thời gian lao động xã hội cần thiết

 Trong điều kiện XH có nhiều người cùng SX 1 loại hàng hóa : Thời gian lao động xã hội cần thiết = TGLĐ cá biệt của người SX và cung cấp đại bộ phận hàng hóa ấy trên thị trường

 Kết cấu lượng giá trị: W = c + v + m 07/19/2024

17

1.Năng suất lao động

• Khái niệm: là năng lực SX của lao động

• NSLĐ có hai loại: NSLĐ cá biệt và NSLĐ xã hội

• NSLĐ xã hội tỷ lệ nghịch với LGT của 1 hàng hóa…

• Các nhân tố ảnh hưởng đến NSLĐ:

- Trình độ khoa học – công nghệ

- Trình độ chuyên môn, lành nghề của lao động

- Trình độ quản lý

- Quy mô, hiệu suất của tư liệu sản xuất

- Các điều kiện tự nhiên

20

10 sản phẩm

21 2 Mức độ phức tạp của lao động

• Lao động được chia thành 2 loại:

• - Lao động giản đơn

• - Lao động phức tạp

• Trong cùng một đơn vị thời gian lao động phức tạp tạo ra nhiều giá trị hơn so với lao động giản đơn

• Lao động phức tạp là lao động giản đơn được nâng lên lũy thừa

a Nguồn gốc của tiền

Tiền ra đời là kết quả của quá trình phát triển lâu dài của sản xuất, trao đổi hàng hóa và của các hình thái giá trị

 Hình thái giá trị giản đơn

 Hình thái giá trị mở rộng

 Hình thái giá trị chung

 Hình thái tiền

23

b Bản chất của tiền

 Tiền (Vàng) là một hàng hóa đặc biệt được tách ra từ trong thế giới hàng hóa, làm vật ngang giá chung thống nhất cho các hàng hóa khác;

 Thể hiện lao động xã hội;

sản xuất hàng hóa

07/19/2024

24

c Chức năng của tiền

 Thước đo giá trị

 Phương tiện lưu thông

 Phương tiện cất trữ

 Tiền tệ thế giới

25

2.2.2 Một số quy luật trong nền

kinh tế thị trường

Quy luật giá trị

Quy luật cung cầu Quy luật cạnh tranh

Quy luật lưu thông tiền tệ

07/19/2024

26

a Quy luật giá trị

28

QLGT là qui luật kinh tế

cơ bản của sản xuất và

trao đổi hàng hóa

* Vị trí

* Vị trí

Giá trị

Lao động xã hội của người

SX kết tinh trong hàng hoá

31 Yêu cầu

chung: SX

và lưu thông hàng hoá phải dựa trên cơ sở

thời gian lao động

xã hội cần thiết

Trong sản xuất

Trao đổi phải tuân theo nguyên tắc

động

Trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam, giá cả hàng hoá được hình thành trên

cơ sở nào?

Hàng hoá

Giá trị

Quy luật giá trị

33

Sức mua của tiền

Cạn

h tran h

-Giá trị là cở sở của giá cả => giá cả phải phù hợp GT

- Giá cả thay đổi nhưng không tách rời giá trị mà vận động xoay quanh giá trị

Điều tiết sản

xuất và

lưu thông hàng hoá

Điều tiết

SX

Điều hoà, phân bổ các yếu tố SX từ ngành có lợi nhuận thấp sang ngành

xuất và

lưu thông hàng hoá

từ nơi có giá cả thấp sang nơi

có giá cả

cao

Kích thích cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất lao động, thúc đẩy LLSX phát

triển

Người SX muốn thu được lợi nhuận phải làm sao cho TGLĐCB phù hợp

với TGLĐXH

Phải cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá

SX, tăng năng suất lao động…

Thúc đẩy lực lượng sản xuất xã

hội phát triển

* Các tác động của quy luật giá trị

38

Lựa chọn tự

nhiên

và phân

hoá giàu nghèo

trong xã

hội

Những người SX có TGLĐCB phù hợp với TGLĐXH sẽ thu được lợi

nhuận và trở nên giàu có

Những người SX có TGLĐCB lớn hơn TGLĐXH sẽ bị lỗ vốn, phá sản

và trở thành người nghèo

* Các tác động của quy luật giá trị

a Quy luật giá trị

 Ý nghĩa của quy luật giá trị (tích cực, tiêu cực)

 Các chủ thể của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta làm

gì để phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của quy luật giá trị?

2.2.3 Vai trò của một số chủ thể chính tham gia thị trường