Hàng tồn kho và giá vốn hàng bán doc

Mục tiêu • Nội dung, đặc điểm, các giao dịch liên quan đến khoản mục hàng tồn kho • Xác định rủi ro kiểm toán liên quan đến khoản mục hàng tồn kho mục tiêu kiểm toán • Kiểm soát nội bộ

Trang 1

Mục tiêu

• Nội dung, đặc điểm, các giao dịch liên quan đến khoản mục hàng tồn kho

• Xác định rủi ro kiểm toán liên quan đến khoản mục hàng tồn kho mục tiêu kiểm toán

• Kiểm soát nội bộ đối với hàng tồn kho

• Phương pháp kiểm toán khoản mục hàng tồn kho

Hàng tồn kho và giá vốn hàng bán

2

HÀNG TỒN KHO (HTK)

Là những tài sản:

• (a) Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh

bình thường;

• (b) Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở

dang;

• (c) Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng

trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp

dịch vụ.

Khoản mục hàng tồn kho

• - TK 151 - Hàng mua đang đi đường;

• - TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu;

• - TK 153 - Công cụ, dụng cụ;

• - TK 154 - Chi phí SX,KDdở dang;

• - TK 155 - Thành phẩm;

• - TK 156 - Hàng hóa;

• - TK 157 - Hàng gửi đi bán;

• - TK 158 - Hàng hoá kho bảo thuế;

• - TK 159 - DP giảm giá hàng tồn kho.

Trang 2

Dự phòng giảm giá HTK

• Hàng tồn kho có giá gốc ghi trên sổ kế toán cao hơn giá

trị thuần có thể thực hiện được

• Có đủ các điều kiện:

o Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của

BTC hoặc các bằng chứng khác chứng minh giá vốn

hàng tồn kho.

o Là những vật tư hàng hóa thuộc quyền sở hữu của

doanh nghiệp tồn kho tại thời điểm lập BCTC

5

Doanh thu và NPT

Phương pháp dự phòng giảm giá HTK

(theo thông tư 13/2006/BTC)

• Giá gốc: chi phí mua, CP chế biến và các CP liên quan trực tiếp khác (theo VAS02)

• Giá trị thuần có thể thực hiện được: giá bán (ước tính) của HTK trừ chi phí để hoàn thành sản phẩm và chi phí tiêu thụ (ước tính).

6

Ghi nhận theo VAS 02

• Khi bán HTK, giá vốn của HTK phải được ghi nhận phù

hợp với doanh thu liên quan đến chúng được ghi

nhận

• Khi xác định giá trị HTK cuối kỳ, doanh nghiệp áp dụng

theo một trong các phương pháp sau:

a Phương pháp tính theo giá đích danh

b Phương pháp bình quân gia quyền

c Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO)

d Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO)

Doanh thu và NPT Ghi nhận giá vốn và giá trị HTK cuối kỳ

7

Ghi nhận theo QĐ 15 – 2006

Giá vốn hàng bán thường bao gồm:

• Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã bán trong kỳ

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu, chi phí nhân công vượt trên mức bình thường và chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ được tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ;

• Các khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường do trách nhiệm cá nhân gây ra;

• Chi phí xây dựng, tự chế TSCĐ vượt trên mức bình thường không được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu

• Chênh lệch giữa số dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập năm nay lớn hơn số dự phòng đã lập năm trước chưa sử dụng hết

Ghi nhận giá vốn và giá trị HTK cuối kỳ

8

Trang 3

• Phương pháp kê khai thường xuyên

• Phương pháp kiểm kê định kỳ

Doanh thu và NPT Phương pháp kế toán HTK

9

• Mua hàng

• Bán hàng

• Trích lập dự phòng giảm giá HTK

• Sử dụng dự phòng giảm giá HTK

Các nghiệp vụ chính

10

Định khoản

Nợ Hàng tồn kho

Có Phải trả/ Tiền

Mua

hàng

• Nợ Giá vốn hàng bán

• Có Hàng tồn kho

Bán

hàng

• Nợ Chí phí dự phòng giảm giá HTK (KQKD)

• Có Dự phòng giảm giá HTK (CĐKT)

Trích

lập DP

• Nợ Dự phòng giảm giá HTK

• Có Hàng tồn kho

Sử

dụng

DP

 HTK, giá vốn hàng bán (GVHB) không được ghi nhận đầy đủ

 Ghi nhận HTK không có thực, GVHB không đúng thực tế phát sinh

 Ghi nhận sai giá trị HTK, GVHB

 Trích lập dự phòng giảm giá HTK không hợp lý

 Ghi nhận các nghiệp vụ liên quan đến HTK của đơn vị khác vào sổ của đơn vị mình

 Sai sót trong việc trình bày thuyết minh báo cáo tài chính:

trình bày, phân loại HTK, GVHB không hợp

Rủi ro kiểm toán

Rủi ro cơ sở dẫn liệu

Thực hiện các thủ tục kiểm toán nhằm thu thập các bằng chứng kiểm toán cho các cơ sở

dẫn liệu của khoản mục HTK, GVHB

Trang 4

Rủi ro cơ sở dẫn liệu do gian lận

Nhân viên thông đồng, sửa sổ sách để biển

thủ HTK

HTK bị mất trộm

Cố tình đánh giá sai về giá trị HTK chậm

luân chuyển, lỗi thời, hư hỏng,

HTK được mua để sử dụng cho mục đích cá

nhân

Đánh giá và kiểm tra tính hữu

hiệu của các thủ tục kiểm soát

ngăn ngừa gian lận

Thực hiện thủ thử nghiệm cơ

bản nhằm phát hiện gian lận

13

• Áp dụng nguyên tắc phân chia trách nhiệm

• Đánh số liên tục cho các chứng từ phát sinh.

• Qui trình mua hàng và xuất nhập kho sản xuất

14

• Đánh giá việc thiết kế và vận

hành các thủ tục kiểm soát

• Thực hiện thử nghiệm cơ bản

Phương

pháp

tiếp cận

hệ thống

• Chỉ thực hiện thử nghiệm cơ

bản

Phương

pháp

tiếp cận

cơ bản

15

• Khoản mục HTK và GVHB

• Nghiệp vụ liên quan đến HTK và GVHB

• Rủi ro & mục tiêu kiểm toán

• Kiểm soát nội bộ

• Phương pháp tiếp cận kiểm toán

Doanh thu và NPT

16

Trang 5

Doanh thu và NPT

17

Quá trình kế toán

18

QUI TRÌNH MUA HÀNG VÀ SẢN XUẤT

Đề

nghị

mua

hàng

Xét

duyệt

và lập

đơn

đặt

hàng

Nhận hàng

Ghi sô chi tiết

Xuất kho

Nhập kho thành phẩm

Ghi sổ chi tiết

Ghi sổ cái

Hàng tồn kho và giá vốn hàng bán Qui trình mua hàng và sản xuất

Đề nghị mua hàng Nhận hàng

Rủi ro cần xem xét

Thủ tục kiểm soát nhằm ngăn ngừa và

phát hiện rủi ro R2 - Hàng hóa đã

xuất kho nhưng không được ghi nhận

Doanh thu đã được ghi nhận trong khi hàng chưa được giao

Kiểm kê hàng tồn kho Hàng tồn kho phải được kiểm kê vào thời điểm cuối năm

Hàng tháng, tiến hành kiểm kê một số mặt hàng để đảm bảo mỗi mặt hàng đều được kiểm kê ít nhất hai lần trong năm

Trang 6

Rủi ro cần

xem xét

phát hiện rủi ro R2- Hàng hóa tồn

đọng trong thời

gian dài có thể dẫn

đến tình trạng hư

hỏng hoặc lỗi thời

Kiểm kê hàng tồn kho Trong quá trình kiểm kê, hàng hóa bị hư hỏng hoặc lỗi thời phải được ghi nhận lại trên biên bản kiểm kê Biên bản kiểm kê phải được kiểm tra lại và phê duyệt bởi quản lý kho

Lập bảng đối chiếu HTK thực tế và HTK theo sổ sách

Trong đó, HTK bị hư hỏng hoặc lỗi thời phải được ghi chú để xử lý

21

Qui trình mua hàng và sản xuất

phát hiện rủi ro R3- Giá trị thuần

có thể thực hiện được của HTK thấp hơn giá gốc

Xem xét trích lập dự phòng giảm giá HTK Hàng kỳ, kế toán HTK lập báo cáo tình hình luân chuyển HTK Căn cứ báo cáo luân chuyển HTK, bộ phận tài chính, bộ phận bán hàng, bộ phận mua hàng cùng xem xét

để xác định giá trị thuần có thể thực hiện của những mặt hàng chậm luân chuyển, từ

đó đề ra mức trích lập dự phòng thích hợp

22

Ghi sổ chi tiết

Rủi ro cần

xem xét

phát hiện rủi ro R4 – Hàng tồn kho

được ghi nhận

không đúng với

hàng hóa xuất kho

thực tế

Xác định sai giá

mua hàng

Kiểm tra, đối chiếu hóa đơn với các chứng từ liên quan

Những thông tin trên hóa đơn phải được đối chiếu với những chứng từ liên quan như phiếu giao nhận, đơn đặt hàng, hợp đồng, bảng giá bán, Nếu có sai lệch vượt mức cho phép, hóa đơn phải tiến hành điều tra,

xử lý trước ghi sổ kế toán

23

Ghi sổ cái

phát hiện rủi ro R6 - Cập nhật số

liệu sai vào sổ cái

Đối chiếu sổ chi tiết hàng tồn kho, nợ phải trả với sổ cái

Cuối tháng, kế toán bảng đối chiếu số dư

nợ hàng tồn kho, nợ phải trả trên sổ chi tiết với số dư trên sổ cái Mọi sai lệch (nếu có) phải được theo dõi, xử lý Bảng đối chiếu này được kiểm tra bởi giám đốc tài chính

24

Trang 7

Qui trình bán hàng và thu hồi nợ

25

Thủ tục kiểm soát

Phân chia trách nhiệm cho từng bộ phận Đánh số liên tục cho chứng từ Xem xét trích lập dự phòng giảm giá HTK Kiểm kê hàng tồn kho

Lập bảng đối chiếu HTK thực tế và HTK theo sổ sách Kiểm tra, đối chiếu hóa đơn với các chứng từ liên quan Đối chiếu sổ chi tiết hàng tồn kho, nợ phải trả với sổ cái

Doanh thu và nợ phải thu

26

Công ty ABC Xem xét trích lập dự phòng giảm giá HTK

• Hàng kỳ, kế toán HTK lập báo cáo tình hình luân chuyển

HTK

• Căn cứ báo cáo luân chuyển HTK, bộ phận tài chính, bộ

phận bán hàng, bộ phận mua hàng cùng xem xét để xác

định giá trị thuần có thể thực hiện của những mặt hàng

chậm luân chuyển có thấp hơn giá gốc hay không

Công ty ABC Xem xét trích lập dự phòng giảm giá HTK

• Lập bảng trích lập dự phòng để xác định mức dự phòng hợp lý cần trích lập

• Điều chỉnh ghi nhận vào sổ cái để đảm báo giá trị HTK được đánh giá hợp lý

• Thực hiện việc đánh giá HTK hàng kỳ (tháng/ quý)

• Bảng trích lập dự phòng phải được xem xét lại bới giám đốc tài chính có kiến thức vào kinh nghiêm phù hợp

Trang 8

Xem xét trích lập dự phòng giảm giá HTK

29

Thử nghiệm kiểm soát

1 2 3

Đánh giá tính hiệu lực Đánh giá rủi ro kiểm soát Ghi nhận vào hồ sơ kiểm toán

30

31

Mặt hàng Giá gốc

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

DP cần trích lập (tr đồng)

Nguyên nhân Máy in HP1160 140 130 10 10 máy bị hư

Máy fax LG134 80 75 5 Lỗi thời

Laptop Dell 13 200 160 40 Cạnh tranh,

giá giảm

1 Phỏng vấn người lập bảng trích lập DP để biết được làm thế nào để họ xác định các mặt hàng có giá trị thuần có

thể thực hiện (NRV) thấp hơn giá gốc

Người lập: T.V.Hien 5/11/2009 Kiểm tra: L.H.Q 6/11/2009

BẢNG TRÍCH LẬP DỰ PHÒNG GiẢM GIÁ HTK THÁNG 10/2009

32

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

Nguyên nhân Máy in HP1160 140 130 10 10 máy bị hư Máy fax LG134 80 75 5 Lỗi thời Laptop Dell 13 200 160 40 Cạnh tranh,

giá giảm

2 Kiểm tra để đảm báo các mặt hàng trích lập dự phòng là hợp lý

Trang 9

33

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

giá giảm

#Đối chiếu với bảng đánh giá HTK

@ Đối chiếu với giá bán trên các hóa đơn sau kỳ báo cáo

3 Kiểm tra bằng chứng liên quan đến việc tính NRV của cácmặt hàng cần trích lập dự phòng giảm giá

#

@

#

34

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

giá giảm

+ Kiểm tra việc tính toán

4 Tính toán lại giá trị dự phòng cần trích lập cho từng mặt hàng và kiểm tra số tổng

#

@ +

+ + +

#

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

giá giảm

5 Đối chiếu số dư theo giá gốc của từng mặt hàng và tổng số dư phòng cần trích lập với số

#

@ +

^

+ + +

^

(tr đồng)

NRV (tr.đồng)

giá giảm

6 Kiểm tra dấu vết của việc kiểm tra lại

#

@ +

^

+ + +

^

Trang 10

1

2

3

Đánh giá tính hiệu lực

Đánh giá rủi ro kiểm soát

Ghi nhận vào hồ sơ kiểm toán

37

Có thủ tục kiểm soát thay thế?

Kiểm tra thủ tục kiểm soát thay thế

Nhận định rủi ro kiểm soát

là cao

Thu thập bằng chứng kiểm toán thuyết phục hơn từ thử

nghiệm cơ bản

Thủ tục kiểm soát không hiệu lực

38

Doanh thu và nợ phải thu

39

40

Trang 11

THỬ NGHIỆM CƠ BẢN

Tài sản cố định

41

o Phân tích các hệ số tài chính như: tỷ suất lợi nhuận gộp, vòng quay HTK

o Phân tích xu hướng biến động của giá vốn hàng bán so với doanh thu bán hàng

o Phân tích xu hướng biến động số dư HTK trong năm, bao gồm việc so sánh với số liệu năm trước và số kế hoạch

o Tính toán giá trị dự phòng giảm giá HTK cần trích lập

Thử nghiệm cơ bản

42

• Đối chiếu số dư đầu kỳ trên sổ kế toán với số

dư cuối kỳ trên hồ sơ kiểm toán năm trước

A

• Lập bảng tổng hợp số dư HTK

C

E

A

• Chứng kiến kiểm kê HTK

• Gửi thư xin xác nhận hoặc chứng kiến kiểm kê

HTK ở các kho của đơn vị khác

E

O

A

• Kiểm tra đơn giá của HTK (pricing test)

V

• Kiểm tra chứng từ của một số nghiệp vụ mua hàng đã ghi sổ

V

E A

• Kiểm tra cách tính giá thành phẩm(costing test)

Trang 12

• Đối chiếu số liêu HTK trên biên bản kiểm kê với

số liệu trên sổ kế toán

C

E

• Thực hiện thủ tục chia cắt niên độ đối với

nghiệp vụ mua hàng

E

C

A

P • Xem xét các khoản mục HTK, GVHB có được phân loại đúng đắn không

45

46

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	4,38 MB