Trào lưu văn hóa ấn độ ở nam bộ

phan tich nhitng khia cạnh biểu hiện của nó trong quá trình trao đổi tương tác giữa cộng đồng người Ấn và người Việt ở Nam Bộ, xem xét các nguyên nhân để lý giải cho hiện tượng trên cũng

- LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH

HỘI KHOA HỌC LỊCH SỬ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TP HÒ CHÍ MINH

HỘI KHOA HỌC LỊCH SỬ TP HÒ CHÍ MINH

MUC LUC

NHUNG VAN DE LICH SU’ - VAN HOA SAI GON _

THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH

- HOẠT ĐỘNG CỦA CHG VA CANG THI CU LAO

PHO, SAI GON - BEN NGHE TREN VUNG DAT

DONG NAM BO (THE KY XVII-DAU THE KY MD Je 1

Nguyễn Đức Hòa

- LƯỢC KHẢO BỨC TRANH THƯƠNG MẠI SÀI

Nguyễn Thanh Ti uyên

VÉ NHỮNG CHOE GOM TRUNG QUOC THOI

THANH THE KY XVII-XVIII XUAT KHAU SANG

VIỆT NAM TẠI BẢO TÀNG LỊCH SỬ TP HCM 75

Nguyễn Khắc Xuân Thi

NHỮNG BỨC HOÀNH PHI MANG DẤU ÂN

TRIEU NGUYÊN TẠI THÀNH HỖ CHÍ MINH 90

Nguyễn Hữu Lộc

- DI SẢN VĂN HÓA ĐÔ THỊ SÀI GÒN — TP HO

CHi MINH QUAN DIEM, CONG CU BAO TON

VA PHAT HOY: GIATRIGO BQRaAN AG Wat 107 -

ĐẢNG BỘ SÀI GÒN —- CHỢ LON — GIA ĐỊNH VỚI

NEN GIAO DUC KHANG CHIEN (1945 — 1948) 133

Lé Ting Lam

TU XỨ CỦ CHI ĐÉN ĐÁT THÁNH ĐỊA ĐẠO 149

Nguyễn San Hà

1X

8 PHAT TRIEN THANH PHO HO CHi MINH NHIN

TỪ BÀI HOCSNN nron: ẻ 166

Vo Van Sen — V6 Phitc Toàn

9 THANH PHO HO CHI MINH PHAT TRIEN DU LICH

BEN VUNG TRONG THOI KY TOAN CAU HOA 193

Dang Hoang Lan

10 MOT SO GIAI PHAP PHAT HUY GIA TRI VAN

HOA DU LICH TAI THANH PHO HO CHI MINH 208

Tạ Duy Linh, Dương Đức Minh

11 KHAI THÁC ĐỜI SÓNG DÂN GIAN Ở BAO

TẢNG (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TRƯNG

BÀY NGHE THỦ CÔNG TRUYÊN THÓNG Ở

BAO TANG THÀNH PHÓ HỎ CHÍ MINH]) 234

Phạm Lan Hương - Lưu Thu Huyền

12 TÍN NGƯỠNG THỜ THÂN TÀI TRONG CÁC

HỘI QUÁN CỦA NGƯỜI HOA Ở THÀNH PHÓ

Nguyễn Thái Hòa

NHUNG VAN DE LICH SU - VAN HOA NAM BO

13 KIỀN TRÚC VÀ TƯỢNG TRONG THÁP, CHÙA VIỆT NAM (TIEP CAN KHAO CO HOC PHAT GIÁO) Lục „271

Đặng Văn Thắng

14 DẦU ẤN VĂN HÓA ÁN ĐỘ TRONG ĐỜI SÓNG

CƯ DÂN VĂN HÓA OC EO — NGHIÊN CỨU

TRƯỜNG HỢP KHU DI TÍCH GÒ THÁP (TỈNH

15 SỰ GIAO LƯU VÀ TIẾP BIẾN VĂN HÓA GIỮA

VĂN HÓA THỜI KỲ GUPTA Ở ÁN ĐỘ VÀ VĂN

HÓA ÓC EO Ở ĐÔNG BẰNG SÔNG CỬU LONG 318

Hà Thị Sương

16 NHUNG PHAT HIEN MOI VE KHAO CO HOC

TAI XA LONG SON (THANH PHO VUNG TAU) 333 _ Nguyễn Văn Tâm

17 VE NHUNG CHIEC BUA HO MENH

“APRAMADA” CUA CƯ DÂN NAM BỘ CÔ 351

Nguyễn Thị Huỳnh Như

18 MỘT PHÉ TÍCH THÀNH CÔ MANG PHONG

CÁCH VAUBAN ĐƯỢC PHÁT HIỆN Ở ĐÔNG BĂNG RÔNG GUUUÔNG MAMTA 1 L004À064c cseeeeee- 361 Nguyễn Hữu Hiéu

19 QUAN TI IỦ ĐẠO ĐÔNG KHAUTU THE KY

XVIH ĐÉNGIỮA THÊKÝ XDPK.s- - 370 Nguyễn Thanh Thuận

DO IRATE VEL THỌ 22 2v meesyrrynenssesn= 383

Lam Quang Hién

21 BÒN BINH HAY BÙNG BINH? - 398

Nguyễn Thanh Lợi

22_ DI DÂN ĐẾN VÙNG ĐẤT MOI TAY NAM BO

NHIÌN TỪ GÓC ĐỘ NGƯỜI VIỆT VÀ NGƯỜI HOA 409

Đổ Kim Trường

23 HUẾ TRONG TÂM THUC NAM BO HAY LA -

Lê Công Lý

24 VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ QUỐC NGỮ TRONG

ĐỜI SÓNG VĂN HÓA XÃ HỘI NAM BỘ ĐẦU

25 CAU DOI HAN NOM O NAM BO - NHUNG LOI

NGOI CA BAT DIET (T RUONG HOP TINH | DONG THAP, AN GIANG, T IÈN GIANG, ) 466

Xl

Nguyễn Đông Triều

SỰ XÁC LẬP MẪU HÌNH NHÀ VĂN MỚI:

Phan Mạnh Hùng |

“MOT BAU TAM SỰ”- MỘT CÁI NHÌN THỜI

CUỘC VÀ THÁI ĐỘ CỦA TRÀN HUY LIỆU 521

Hườnh Bá Lộc

MẶT TRẬN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG MIỄN

NAM VIỆT NAM TRONG SÁCH LƯỢC TẬP

HỢP LỰC LƯỢNG CHÓNG MỸ VÀ CHÍNH

QUYEN SAI GON CUA DANG CONG SAN

VIET NAM ouocccccssescssssecesecsssessecssesssessecssscsessssssesseseeseseeeeceseee 527

Nguyễn Thanh Tiến

MIEN NAM VIỆT NAM NĂM 1965 QUA GÓC

NHIN CUA MỘT NHÀ BÁO THỎ NHĨ KỲ 541

Lu Vi An

DAC DIEM CUA CHIEN TRANH BAO VE TO

QUỐC Ở BIÊN GIỚI TÂY NAM co 553

Ha Minh Hong

NHIN LAI CHIEN TRANH BAO VE BIEN GIOI

TAY NAM: CUOC CHIEN TRANH BAT BUOC

Trân Hùng Minh Phươn ợ

ĐA VĂN HÓA TRONG CÁC CƠ SỞ TÍN

NGƯỠNG CỦA NGƯỜI HOA Ở TRÀ VINH 582

Trân Hồng Liên

NHAT KY DIEN DA VE CAC CO SO TIN

NGƯỠNG - TÔN GIÁO HUYỆN CHÂU

THẢNH, TĨNH TRÀ VINH 222 2s Sz22cszcEsvEsse 592

Satohiro Serizawa - Tran Hong Lién dich

(tt bản tiêng Ảnh)

34 VAN HOA SÔNG NƯỚC Ở NAM BỘ NHIN TU

KHA O.COM C ch recanrdrechiepertyer MORN Sec cugealfaeessevernsen 613

35 TIN NGUONG NU THAN MARIAMMAN TRONG

DÒNG CHẢY VĂN HÓA CƯ DÂN NAM BỘ 628

Phan Anh Tu

36 BẢO TÒN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN

HOA TRUYEN THONG CUA CONG DONG

NGƯỜI HOA Ở BÌNH DƯƠNG -2-s-s+zzs+ezs2 642

Dao Vinh Hop, Vo Thi Anh Tuyét

37 CUNG VIEC LE O LONG AN, MOT TAM LONG

SON - MỘT NGHI THỨC ĐỊẸP - se xe 2+ 665

Vương Thụ Hồng

38 VAN HOA CONG DONG “TOT ĐỜI ĐẸP ĐẠO”

CUA DAN CU VIET VUNG TAY NAM BO

TRONG SINH HOAT TON GIAO TIN NGUONG 684

Pham Thi Hué

39 TAI LIEU LUU TRU PHUC VU NGHIEN CUU

NAM BO DAT VA NGUOL .eccsscsssescsssccecssecssseenecseecsecesceses 697

~ 40 PHAT TRIEN MO HINH HOP TAC XA NONG

_—_ NGHIỆP KIEU MOI O VUNG DONG BANG |

SONG CUU LONG uueecccccecscsessecssesssecssessecsssssessssensensssseeseesees 718

Huynh Thi Gam, Vo Hitu Ngọc

41 ĐÀO TẠO NGUỎN NHÂN LỰC TẠI NAM BỘ

TỪ VIỆC PHÁT TRIÊN CÁC ĐẠI HỌC NGOÀI

CÔNG LLẬP 2-6 ©+EEEEEESEEEsEEErEEerrkzerzrrreee 730

Nguyên Thị Hồng Cúc

42 MOT NEN MONG CAU TRUC VUNG CHẮC

CỦA MỖI GIA ĐÌNH, DÒNG HỌ VĂN HÓA 744

Nguyễn Thanh Bên

XI

43 AUSTRALIA VOI VAN DE BIEN DONG 756

Nguyễn Cảnh Huệ

44 TRÀO LƯU VĂN HÓA ÁN ĐỘ Ở NAM BỘ ch 783

Lê Thị Sinh Hiên, Lý Vũ Nhật Tú |

45 XU NHAT BAN 6 NAM BO XUA HIẾNV TP 812

Lê Ngọc Quốc

TÀI LIỆU THAM KHẢO 52s szz.rzzcerrzco 835

XIV

TRÀO LƯU VĂN HÓA ẤN DO

Ở NAM BỘ

Lê Thị Sinh Hiền * - Lý Vñ Nhật Tú”

1 Giới thiệu

Nền văn hóa Ấn Độ đặc sắc và phát triển rực rỡ được cho là

đã có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều quốc gia và khu vực trên

thé giới, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam

Việc làn sóng văn hóa Ấn Độ thâm nhập vào nên văn hóa Việt

Nam là một quá trình lịch sử liên tục lại vừa âm ỉ và có khởi

nguồn từ rất sớm, có thể nói từ những thế kỷ đầu Công nguyên

Trào lưu văn hóa Án (Indian Cultural Wave) nhu phim anh

(Bollywood), âm nhạc (Indian dance, Belly dance), yoga, âm thực, tín ngưỡng tôn giáo, thịnh hành ở Việt Nam trong một

thời gian khá dài và hiện nay tiếp tục khởi sắc Bên cạnh đó,

xuất hiện thêm những dạng thức quan tâm mới (du lịch hành

hương về đất Phật, tham quan các thánh tích, điển tích, dược phẩm, ) Việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập về tiếng Pali, Sanskrit, Hindi va An Độ học, các bộ môn, các viện nghiên cứu

về Án Độ có sự thu hút riêng và phát triển rằm rộ

Trong bối cảnh hội nhập toàn câu trên tất cả các lĩnh vuc va

sự phát triển mạnh mẽ của mối quan hệ Việt - An, nhu cau tim hiểu và nghiên cứu về tính da diện của môi quan hệ song phương này đang ngày cảng tăng Trong số đó, khía cạnh văn hóa của mối quan hệ Việt - Ấn thu hút sự quan tâm của cả giới học thuật và công chúng nói chung

Đứng trước nhu câu này, các tác giả mong muôn cung câp thêm những thông tin hữu ích về trào lưu văn hóa An thông qua

phan tich nhitng khia cạnh biểu hiện của nó trong quá trình trao

đổi tương tác giữa cộng đồng người Ấn và người Việt ở Nam

Bộ, xem xét các nguyên nhân để lý giải cho hiện tượng trên

cũng như phân tích các chính sách mà chính phủ Ấn Độ đã vận

dụng dễ phổ biến văn hóa của họ ra thế giới nói chung và Việt

Nam nói riêng

Sử dụng giả thuyết của ltamar Even Zohar để lý giải hiện

tượng trào lưu văn hóa Ấn ở một số thành tố văn hóa chọn lọc

như tín ngưỡng tôn giáo, trang phục, âm thực, phim ảnh

(Bollywood) và kinh tế xã hội, bài viết đưa ra những phân tích

sơ khởi về tính chất của trào lưu văn hóa Ấn ở Nam Bộ và

những ảnh hưởng của nó đối với nền văn hóa Trống Đồng

Thông qua việc phân tích những thành tố trên, bài viết lập

luận rằng thay vì bị hút vào văn hóa Việt Nam hay nói cách khác

là bị đồng hóa, văn hóa Ấn ở Nam Bộ vẫn giữ được những nét

văn hóa rất riêng và đặc trưng của mình Người Việt đã tích cực

tiếp nhận những yêu tố văn hóa có nguồn gốc từ Ân Độ như một

phần trong đời sống văn hóa của mình Có thể nói, những nét

văn hóa Án Độ đã hòa quyện vào tổng thể văn hóa Việt và góp

phần vào bức tranh đa dạng văn hóa ở miền Nam Việt Nam

2 Quá trình hình thành và phát triển của trào lưu văn hóa

Án ở Nam Bộ

2.1 Khái niệm “Trào lưu văn hóa An” (Indian Wave/Trend)

Fons Trompenaars, Charles Hampen-Turner (2006) cho

rang: “Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trong

cái đại dương dậy sóng từ những giao thoa về văn hóa, khi các

dân tộc đang ngày càng ràng buộc, gắn bó với nhau, thì các tổ

chức và cả những đơn vị kinh doanh đều phải chịu áp lực ngày

càng lớn của những dòng chảy biến động văn hóa và hội nhập,

thì cả những tập đoàn hùng mạnh đến những công ty nhỏ bé đều

phải đứng trước những thách thức xây dựng văn hóa riêng phù

hợp với tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu của công ty mình” (tr.5)

784

Thuật ngữ “làn sóng văn hóa” (Cultural Wave) là khái niệm được Fons Tropmenaars (Giám đốc điều hành Tập đoàn Quản lý

Tri tué Trompenaars Hampen-Tumer) và Charles Hampen

Turner (Chuyén gia cé van hang dau cla DBA, Harvard) dua ra lần đầu tién vao nim 1998 trong quyén sach Riding the Waves of Culture (Chinh phuc cdc lan séng van hda) nham ly giai va trinh bay cách thức giúp các doanh nghiệp đối phó với những vẫn đề

về văn hóa trong quá trình hội nhập và phát triển

Chúng ta cũng bắt gặp thuật ngữ “Hallyu” (Làn sóng Hàn

Quốc) trong quyên sách 7he birth oƒ Korean cool (Giải mã Hàn

Quốc sành điệu) của tác giả Euny Hong, xuất bản năm 2014 tại

Mỹ Trong đó, tác giả đã giải thích khá đầy du vé lich str phat |

triển của Hàn Quốc từ sau chiến tranh Triều Tiên, những bí mật

trong văn hóa Hàn Quốc và chìa khóa của “Kỳ tích sông Hàn”

(The Han’s Miracle) (Nguyễn Hoàng Ánh 2015, tr.8) Làn sóng

Hàn Quốc “Hallyu” được dùng để chỉ trào lưu văn hóa Hàn như

phim ảnh, âm nhạc, trang phục, ầm thực, mỹ phẩm 6 at tran vào Việt Nam những năm 90

Ngày nay, chúng ta đón nhận một trào lưu văn hóa Ấn (Indian Wave) vốn không xa lạ với cộng đồng người Việt và đã

định hình từ lâu nhưng chưa có tên trên bản đồ văn hóa Việt nói

riêng và thế giới nói chung Ấn Độ là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại lâu đời cũng như có ngành thương nghiệp phát triển rực rỡ từ rất sớm Các thương gia Ấn Độ từng giong buém đi khắp các vùng biển Đông Nam Á từ những thé

kỷ đầu Công nguyên và lập nên những quếc gia “Án Độ hóa”

Hiện nay, với diện tích 3,3 triệu km” và số dân hơn 1,3 tỉ người,

Ấn Độ có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế Án Độ đã trở thành

“một trong những nước dẫn đầu thế giới về sản xuất nông

nghiệp, công nghiệp, sản xuất và xuất khâu phần mềm, thu hút

dầu tư nước ngoài” (Bộ Công thương, 2011, tr.3) Trong tương

lai gần, Ấn Độ sẽ có thể trở thành siêu cường và vượt qua những

785

nền kinh tế khác “Năm nay (2016) đánh dấu một bước nhảy vot

của nền kinh tế Ấn Độ Lần đầu tiên sau 150 năm, Ấn Độ đã

vượt qua Anh để trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Tức nước này chỉ xếp sau Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Đức” Trong khi đó, trong bài viết “Kinh tế

Ấn Độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới”, Thanh Ba trong bài

“Kinh tế Án độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới” đã nhận định

“tác độ tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ trong quý 3/2015 dat 7.4%, đưa nước này vượt qua Trung Quốc, trở thành nên kinh tế tăng trưởng nhanh nhát thế giới”

Trong những quốc gia đang trở mình thông qua quá trình

toàn cầu hóa, Ấn Độ chính là một trong những tâm điểm trong suốt nhiều thập kỷ qua Ấn Độ với nền văn hóa phong phú, đa dạng cùng những giá trị truyền thống là cái nôi của những tôn giáo lớn của thế giới như Phật giáo và Hindu giáo Những giá trị

Án Độ ấy vẫn trường tồn cùng với tốc độ phát triển kinh tế, xã hội như vũ bão của thế giới hiện nay

Điều làm cho văn hóa Ấn trở nên đặc biệt chính là những giá trị cổ xưa như giá trị tôn giáo (Phật giáo đã trở thành tôn giáo

thế giới với 535 triệu tín đồ năm 2010, chiếm 7-8% dan sé thé giới) (Harvey, Peter 2013, tr.5), yoga (Liên hiệp quốc chọn ngày

21/6 hàng năm làm Ngày Yoga T hé giới “International Day of Yoga”), phim An D6 (Bollywood), thoi trang An, ẩm thực, Theo Đỗ Thu Hà (2016), “không có một quốc gia nào mà

điện ảnh lại ảnh hưởng mạnh mẽ đến dân chúng như ở Án Độ

Hang năm, nước này sản xuất hơn 900 phim truyện (trong khi

“kinh đô điện ảnh” Hollywood chỉ sản xuất chừng 200

786

phim/năm), quay gần 2.000 phim ngắn (tài liệu, khoa học, quảng

cáo, ), ngoài ra, còn có dòng phim khá ăn khách trên hệ thống

truyền hình nhà nước < > Các bộ phim của Án Độ được dịch

ra 30 thứ tiếng trong và ngoài nước” (tr.435) Tổng doanh thu của Ấn Độ đã đạt tới 1,86 tỉ USD năm 2011 Với công nghệ tiên tiễn, những minh tỉnh màn bạc nổi tiếng thế giới như Om Puri, Aishwarya Rai (hoa hậu thế giới năm 1994), từng tỏa sáng không chỉ trên màn ảnh trong nước mà còn ở kinh đô điện ảnh Hoa Kỳ (Hollywood), các đề tài khoa học viễn tưởng, tình yêu

kết hợp với loại hình nhạc-vũ-kịch đã đưa Bollywood đến với thị

trường của hơn 120 quốc gia

21 June

Yoga for Harmony & Peace

Hình 1 Logo Yoga (Nguon: http:/www un.org/en/events/yogaday/) |

Trong khi đó, thời trang Ấn Độ với thiết kế đa dạng, đặc sắc

và đặc biệt là sản xuất thủ công các chiếc váy, đầm dạ hội, trang

phục công sở đã thu hút những người nỗi tiếng, thậm chí là đệ

nhất phu nhân giới lãnh đạo quốc gia Nhà thiết kế Naeem Khan,

Mumbai, chia sẻ: “Khi Bà Obama chọn một trong những thiết kế

của tôi cho bữa tiệc quốc gia đầu tiên ở Nhà Trắng năm 2009, tôi

thật sự quá sốc” (When Ms Obama chose one of my creations

787

for her first state dinner at the White House in 2009, I was

actually super shocked) (India Perspectives, Volume 31, Issue

2&3, March - June 2017, tr.92) Thiét ké cla Naeem Khan con

được cựu đệ nhất phu nhân Mỹ ưa chuộng trong suốt 8 năm qua (Hình 2) Ngoài ra, công nương của Cambridge Kate Middleton

cũng chọn lựa thiết kế của Naeem Khan (Hình 3)

Obama trong thiết kế của NaeemKhan Hình 3 Đệ nhất phu nhân

Michelle (Obama và Công

(http://antg.cand.com.vn/hau-truong/Thoi- ONE Kate Middleton trong trang-ngoai-giao-cua-de-nhat-phu-nhan-My- _ thiét ké cha Naeem Khan

350051/)

Nguon: An ninh thé gidi Online

Nguon: India Perspectives,

Volume 31, Issue 2&3, March -

June 2017, tr.92

2.2 Chủ thể của trào lưu văn hóa Ân ở Nam Bộ

Theo số liệu từ Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ năm 2011, có khoảng 2.000 người sốc Ấn sinh sống và làm việc tại Việt Nam

với hai nhóm chính: nhóm người sống ở Việt Nam trước 1975

và nhóm người đến Việt Nam từ sau những năm 1990 Những

người này bao gồm các doanh nghiệp, thương nhân, chuyên gia

và người lao động, họ đến Việt Nam để làm VIỆC trong các

doanh nghiệp Ấn Độ tại Việt Nam Mặc dù có nhiều bằng chứng

cho thấy người Ấn theo các thuyền buôn đến Việt Nam cách đây

hơn 2000 năm vào thời kỳ văn hóa Óc Eo (thế kỷ I-VII SCN),

các nhà vua Phù Nam có tên Ấn Độ và người Án đến sinh sống

tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng gần 200 năm nhưng có rất ít

tài liệu ghi chép về cộng đồng người Ấn ở Việt Nam nói chung

và ở Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng Qua khảo sát được biết vào cuối thế kỷ XIX, người Ấn bắt đầu đến Sài Gòn và tập trung

sinh sống trên đường Ohier (nay la duong Tôn Thất Thiệp) Người Ấn lúc bấy giờ chủ yếu là nguoi dén tir bang Tamil Nadu năm ở phần cực nam của tiểu lục địa Ấn Độ Những người đến

Sài Gòn từ những năm 70 của thế kỷ trước và những người đầu tiên phần lớn là nhân viên của các thương cục Pháp ở Án Độ

Họ là những thương nhân năng động và hoạt động trong các lĩnh

vực thương mại Người Ấn ở Thành phố Hồ Chí Minh thường

được người dân địa phương gọi là “Chà” hay “Chà Và” Họ còn

có tên gọi khác là Chettars hoặc Chettys Khu phố họ sinh sống

được gọi là phố Chettys Ngoài người Tamil, cộng đồng người

Ấn còn có những người đến từ Bombay và các bang khác của

Ấn Độ như Madras, Delhi, Benares Tuy nhiên, người Ấn Tamil

và Bombay chiếm phần lớn trong số họ

Theo số liệu thống kê cộng đồng người Án ở Sài Gòn của

Nguyễn Phan Quang qua các năm 1897, 1903 và 1905 như sau:

Bảng 1 Thống kê dân số Sài Gòn qua các năm 1897, 1903 và 1905

Năm |1897 |1903 | 1905

Người

Người Pháp 2.323 | 5.475] 8.749 Người Âu khác 164 300 152 Người Việt 16.497 | 28.284 | 30.419

Người Khmer 58 128 64

yoo

(Nguồn: Nguyễn Phan Quang (1 998),

Góp thêm tư liệu Sài Gòn - Gia Định 1659-1945, NXB Trẻ,

TP HCM, tr.46)

Dựa vào bảng số liệu, ta thấy người Ấn đứng thứ tư chỉ sau

người Việt, người Hoa và người Pháp chiếm 2,7% (1897),

1,66% (1903) và 1,56% (1905)

Ngày nay, cộng đồng người Ấn sinh sống rải rác ở khắp các

quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng tập trung

đông nhất là ở Quận 2 và Quận 7 Đời sống của họ khá sung túc

vì phần lớn họ là những doanh nhân, chủ công ty, chủ nhà hàng,

hoạt động ở mọi lĩnh vực kinh doanh vải, tơ lụa, đồ trang sức,

thuốc, phân bón dạy múa Ấn Độ (Bollywood), Yoga, và các

hoạt động ngân hàng, hàng không, Đặc biệt, nhiều người Án

_ kết hôn với người Việt tạo nên một cộng đồng người Việt - Án

nhộn nhịp ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Họ là những

thương nhân giàu có, đóng góp rất lớn vào sự phát triển và thịnh

vượng của Thành phố Hồ Chí Minh

Sudir Devare (2015) trong tác phẩm “Ân Độ và Đông Nam

Á: hướng đến nền an ninh chung” cho rằng cộng đồng Án Độ ở

hải ngoại là nhân tố quan trọng trong sự hòa nhập đa dạng các

nên văn hóa, dân tộc và tôn giáo tại Đông Nam Á (tr.180) Điểm

nổi bật là, mặc dù cộng đồng người Ấn hòa nhập rất tốt với

người dân bản xứ, họ vẫn tích cực thể hiện bản chất văn hóa của

người Án và bảo tồn các giá trị truyền thống, duy trì các mối liên

hệ với mẫu quốc

790

2.3 Một sô biêu hiện của trào lưu văn hóa Án ở Nam Bộ

Tôn giáo - Tín ngưỡng

Phật giáo xuất hiện ở Ấn Độ cô đại vào thế kỷ VI TCN

Theo lịch sử thành văn, Phật giáo lan tỏa vào Việt Nam những

năm đầu Công nguyên Với chủ trương thấm đẫm tính nhân văn, lòng hướng thiện, nó đã chinh phục được trái tim và khối óc của

hàng triệu người lao động, nhanh chóng xác định vị trí không thể

thiếu được trong đời sống tư tưởng tôn giáo và văn hóa của người dân Việt Nam Giáo lý Phật giáo cởi mở, mềm dẻo, với

trình độ tư duy mang tính hệ thống hóa và khái quát cao cùng

giá trị nhân văn sâu sắc đã thích nghi với văn hóa bản địa và

truyền thống của dân tộc Việt

Trong số các tổ chức tôn giáo đã được công nhận tại Việt

Nam, Phật giáo là tôn giáo có sự gắn bó lâu dài với dân tộc, có

ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống người dân Qua các số thống

kê cho thấy Việt Nam với dân số 89,6 triệu người thì hơn một nửa dân số theo Phật giáo Công giáo chiếm 7% dân số, Cao Đài

chiếm 2,5-4% dân số, Hòa Hảo chiếm 1,5-3%, Islam chiếm 0,1%, và Tin Lành chiếm 1-2% dân số Số còn lại tự nhận mình

là không theo tôn giáo nào, mặc dù nhiều người trong số họ vẫn

thực hành các tín ngưỡng truyền thống như thờ cúng tổ tiên, thờ

vật linh” Trong các lễ hội của người Việt ở Nam Bộ có hơn một

ngàn lễ hội (Phan Huy Lê 2017, tr 86), trong đó các lễ hội tôn

giáo của Phật giáo như lễ Phật Đản, Lễ Vía Đức Phat A Di Da,

LỄ Ram Tháng bảy thu hút nhiều người dân tham gia, mặc dù có thể họ không phải là Phật tử

” Thích Thanh Thắng, “Thống kê tín đồ tôn giáo — Nhưng con số biết nóï”, Nguồn: https://thuvienhoasen.org/a163 1 6/thong-ke-tin-do-ton-giao-nhung-con-so-biet- noi-thich-thanh-thang Truy cập ngày 30/9/2017

791

Hình 4 Lễ Vía Đức hật A Di Đà, | Tnnh 5 Lễ Phật Đản ở Việt Nam

Chùa Hoăng Pháp Quốc Tự, TP HCM

Nguén: Phan Huy Lê (2017), tr 88, | -_ Nguân: Phan Huy Lê (2017), tr 87

dẫn theo www.giaohoiphatgiaotphcm.vn

Trong các triều đại Dinh, Lê, Lý, Trần, Phật giáo đóng vai

trò quan trọng trong đời sống, chính trị và xã hội Các VỊ cao

tăng có học thức, có giới hạnh được mời tham gia triều chính

hoặc làm cố vẫn trong những việc quốc gia đại sự Thời vua

Đinh Tiên Hoàng đã phong cho thiền sư Ngô Chan Luu

(Khuéng Viét Dai Su) lam Tang Thống, thời Tiền Lê có thiền sư

Vạn Hạnh Ngày nay, mặc dù có nhiều tôn giáo mới xuất hiện ở

Việt Nam, Phật giáo vẫn giữ một vai trò hết sức quan trọng

trong đời sống xã hội và tinh thần của người Việt Những năm

gan day, nhiều giá trị Phật giáo đang được khôi phục và phát

triển Những người Phật tử thường đi chùa trong các ngày rằm,

ba mươi và những ngày lễ lớn của Phật giáo như Lễ Phật Đản,

Lễ Vu Lan Họ siêng năng trong việc thiền định, giữ giới, làm

việc thiện Việc ăn chay hàng tháng và quyên góp cứu trợ đồng

bào bị lũ lụt, thiên tai trở thành văn hóa của người Phật tử Việt

Nam Đối với người Việt, những phong tục tập quán chịu ảnh

hưởng Phật giáo khá rõ nét Triết lý “Nhân quả báo ứng” của Phật giáo đã thâm nhuần trong tâm thức của người Việt Những luân lý

“thiện thắng ác” của Ấn Độ cũng được thê hiện qua các truyện cổ

tích, tuồng chèo của người Việt từ xưa Lê Văn Lợi (2016) đã nhận định: “Phật giáo đã du nhập vào Việt Nam từ lâu đời và trở

thành một thành tố quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt Phật giáo đã có ảnh hưởng sau rộng trong đời sống xã hội,

góp phần tạo nên bản sắc, cốt cách văn hóa, góp phần to lớn trong

công cuộc dựn và giữ nước của dân tộc Việt Nam”

Hindu giáo

Vai trò của Ấn Độ đối với sự ra đời các quốc gia Hindu

giáo cô đại đầu tiên ở Đông Nam Á đã được nhiều nhà khoa học

bàn luận và công nhận từ cuối thế ký XIX Hầu hết các nhà nghiên cứu đều thừa nhận tầm ảnh hưởng to lớn của nền văn hóa

Phạn ngữ đối với tôn giáo, nghệ thuật và kiến trúc ở Đông Nam

Á Theo Ngô Văn Doanh (2013), “các hạm đội không lồ của

những người Ấn Độ phiêu lưu vượt biển đến vùng Viễn Án và ˆ

Indonesia, thanh lap ra cac vuong quốc, thiết lập các thuộc địa, phát triển nền thương mại của mẫu quốc và sau đó mang các

nghệ sĩ tài năng từ Bengal, Kalinga và Gujarat đến để xây dựng những công trình vô song Trong các chiếc thuyền ấy có cả những thầy tu (Brahmin), chính những Brahmin này đã đóng vai

„ trò quan trọng và quyết định trong việc truyền bá và phổ biến văn hóa Ấn Độ, đặc biệt là văn hóa Hindu giáo Hindu giáo đã

„ CÓ mặt ở Đông Nam Á từ những buổi đầu lập quốc Ở Việt P' Nam, Hindu giáo xuất hiện từ rất sớm từ thế kỷ I SCN cùng với:

sự ra đời của vương quốc Phù Nam Hầu hết các nhà nghiên cứu 'Việt Nam đều thừa nhận Phù Nam là một trong những vương

P triều Hindu đầu tiên của Đông Nam Á”

Lê Văn Lợi, Phùng Thị Việt Hà (2016), Vai trò của Phật giáo trong hợp tác phát

triern giữa Việt Nam với An Độ, Kỷ yêu hội thảo “Việt Nam-An Độ: Bôi cảnh mới, tâm nhìn mới, Trung tâm nghiên cứu Ấn Độ (CIS), tr 199

75