Thảo luận nhóm TMU tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH đề tài phân tích quan điểm hồ chí minh về xây dựng con người

Vì thế yếu tố con người là trung tâm, chiếm một vị trí quan trọng trong tiến trình phát triển của lịch sử, của giai đoạn cách mạng giải phóng dân tộc, và khi tiến lên xây dựng chủ nghĩa

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

Khoa hệ thống thông tin kinh tế & Thương mại điện tử

BÀI THẢO LUẬN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng con người

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

Khoa hệ thống thông tin kinh tế & Thương mại điện tử

BÀI THẢO LUẬN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng con người

NHÓM 8 – BẢN ĐÁNH GIÁ THẢO LUẬN

Nhóm trưởng: Nguyễn Thị Minh Nguyệt Thư ký: Lê Thị Quế

I Danh sách thành viên và nhiệm vụ:

71 Nguyễn Thị Minh Nguyệt 20D190037

Mở đầu, Kết luận, Tổng hợp nộidung chính, Xây dựng sườn đề tàiphụ, Word

các phong trào + thuyết trình

74 Trịnh Thị Thu Phương 20D150097

Nội dung 1.3 Hồ Chí Minh nêu

hai quan điểm nổi bật làm sáng tỏ

sự cần thiết xây dựng con người +

thuyết trình

75 Phạm Thị Phượng 20D150157

Nội dung 3.1 Việc nêu gương,

nhất là người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng.

Nội dung: 2.3 Có lòng yêu nước

nồng nàn, tinh thần quốc tế trong

sáng + Powerpoint

Nội dung 2.4 Có phương pháp

làm việc khoa học, phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương.

78 Nguyễn Phương Quỳnh 20D150159

Nội dung: 3.2 Biện pháp giáo

dục có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng con người.

79 Nguyễn Thị Thúy Quỳnh 20D130048 Nội dung: 2.1 + 2.1

80 Võ Thị Ngọc Quỳnh 20D130188 Nội dung: 1.1+ 1.2

II Biên bản họp nhóm thảo luận:

Đề tài chính:Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng con người

Đề tài phụ:

HỌP NHÓM LẦN 1 Thời gian họp: 20/02/2022 – Địa điểm họp: Google Meeting

Thành viên tham gia: 10/10

Nội dung họp: Bổ nhiệm thư ký, nhóm trưởng thông báo đề tài thảo luận chính và đề

tài thảo luận phụ của nhóm và các yêu cầu giữa 2 đề tài Thành viên tham gia xây dựngsườn cơ bản cho đề tài thảo luận

Nhiệm vụ đã giao: thành viên dựa trên các ý lớn được giao phát triển thành các ý chi

tiết, tìm các tài liệu liên quan dựa trên yêu cầu bám sát giáo trình Sau khi có đề cươngchi tiết nhóm trưởng gửi cô qua lớp trưởng

HỌP NHÓM LẦN 2 Thời gian họp: 8/3/2022 – Địa điểm họp: Google Meeting

Thành viên tham gia: 10/10

Nội dung họp: Dựa trên đề cương phân chia công việc bao gồm nội dung, word,

powerpoint Nhóm trưởng đưa ra yêu cầu chung đối với mỗi công việc và dự kiến thờigian nộp bài của các thành viên

Nhiệm vụ đã giao: Thành viên thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ, công việc đã giao

đúng hạn

HỌP NHÓM LẦN 3 Thời gian họp: 25/03/2022 – Địa điểm họp: Google Meeting

Thành viên tham gia: 10/10

Nội dung họp: Nhận xét đóng góp ý kiến về các nội dung của đề tài chính, các thành

viên tiếp tục đóng góp ý kiến về đề cương đề tài phụ

Nhiệm vụ đã giao: Thành viên chỉnh sửa nội dung còn sai sót, hoàn thành word và

powerpoint

HỌP NHÓM LẦN 4 Thời gian họp: 17/04/2022 – Địa điểm họp: Google Meeting

Thành viên tham gia: 10/10

Nội dung họp: Thuyết trình, đánh giá quá trình hoạt động thảo luận của các thành

viên trong nhóm

Nhiệm vụ đã giao: tìm hiểu đề tài phụ và chuẩn bị các nội dung câu hỏi liên quan.

III Đánh giá thành viên thảo luận:

ST

71 Nguyễn Thị Minh Nguyệt Dẫn dắt nhóm, hoàn thành nhiệm vụ và mục tiêuđề ra.

72 Lê Hồng Nhung Ý thức làm bài tốt, chưa tích cực trong xây dựng

ý kiến

73 Nguyễn Thị Nhung Ý thức làm bài tốt, thái độ tích cực xây dựng và

hoàn thiện nhiệm vụ

74 Trịnh Thị Thu Phương Ý thức làm bài tốt, tích cực xây dựng bài, hoàn

thành tốt

75 Phạm Thị Phượng Ý thức làm bài tốt, nhanh chóng sửa đổi sai sót

76 Lê Thị Quế Ý thức làm bài tốt, hoàn thành chức vụ và

nhiệm vụ trong thảo luận

77 Lê Thị Quỳnh Ý thức làm bài tốt, tham gia đóng góp ý kiến

78 Nguyễn Phương Quỳnh Ý thức làm bài tốt, nhanh chóng sửa đổi sai sót

79 Nguyễn Thị Thúy Quỳnh Ý thức làm bài tốt, tích cực trong xây dựng ý

kiến

80 Võ Thị Ngọc Quỳnh Ý thức làm bài tốt, thái độ tốt

Hà Nội, tháng 4/2022 Nhóm trưởng

Nguyễn Thị Minh Nguyệt

MỤC LỤC

NHÓM 8 – BẢN ĐÁNH GIÁ THẢO LUẬN 1

PHẦN A - MỞ ĐẦU 5

PHẦN B – NỘI DUNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI6 1 Ý nghĩa của việc xây dựng con người 6

1.1 Xây dựng con người là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, vừa cấp bách vừa lâu dài, có ý nghĩa chiến lược 6

1.2 Xây dựng con người là trọng tâm của chiến lược phát triển đất nước, có mối quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ xây dựng chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội 7

1.3 Hai quan điểm nổi bật sự cần thiết xây dựng con người của Hồ Chí Minh .8 2 Nội dung xây dựng con người 10

2.1 Có ý thức làm chủ, tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa và tư tưởng “mình vì mọi người, mọi người vì mình” 10

2.2 Cần kiệm xây dựng đất nước, hăng hái bảo vệ Tổ quốc 12

2.3 Có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quốc tế trong sáng 14

2.4 Có phương pháp làm việc khoa học, phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương 16

2.5 Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, bồi dưỡng về năng lực trí tuệ văn hóa, khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ sức khỏe……….20

3 Phương pháp xây dựng con người 21

3.1 Chú trọng phương pháp nêu gương 21

3.2 Biện pháp giáo dục 23

3.3 Chú trọng vai trò của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể qua các phong trào, thi đua và vai trò nhân dân sửa chữa cán bộ tổ chức 24

PHẦN C - KẾT LUẬN 26

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

PHẦN A - MỞ ĐẦU

Con người là động lực quyết định sự hình thành phát triển của một đất nước, lànguồn lực, sức mạnh nội sinh quan trọng đảm bảo sự phát triển của đất nước Vì thế yếu

tố con người là trung tâm, chiếm một vị trí quan trọng trong tiến trình phát triển của lịch

sử, của giai đoạn cách mạng giải phóng dân tộc, và khi tiến lên xây dựng chủ nghĩa xãhội Bác đã từng nói: “Công việc đầu tiên là đối với con người”, đặt con người ở vị tríđầu tiên mà Đảng, Nhà nước cần quan tâm và tạo điều kiện để phát triển về mọi mặt.Cũng theo Hồ Chí Minh, con người là một chỉnh thể thống nhất về trí lực, tâm lực, thểlực, đa dạng các mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội và các mối quan hệ xã hội (giáotrình tư tưởng Hồ Chí Minh, t.68) Con người có vai trò quan trọng, to lớn trong sự pháttriển của dân tộc qua các thời kỳ, là mục tiêu của cách mạng, đồng thời là động lực củacách mạng, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”

Một đất nước phát triển ổn định bền vững, ngoài phụ thuộc vào các yếu tố thiênnhiên, tài nguyên, cơ sở vật chất hạ tầng thì cần phải biết xây dựng và phát triển nguồnlực con người Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh sự vai trò quan trọng của “trồng người”, “vìlợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Để có cáinhìn sâu sắc hơn về nội dung, phương pháp xây dựng con người trong xã hội, đất nướcViệt Nam theo tư tưởng của Bác, dưới đây là nội dung phân tích đề tài thảo luận: “Quanđiểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người”

Cấu trúc bài thảo luận bao gồm:

A – Mở đầu

B – Nội dung quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng con người

C – Kết luận

PHẦN B – NỘI DUNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CON

NGƯỜI

1 Ý nghĩa của việc xây dựng con người

1.1 Xây dựng con người là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, vừa cấp bách vừa lâu dài, có ý nghĩa chiến lược

Do yêu cầu khách quan về phát triển lịch sử xã hội Việt Nam, tiếp thu những giá trịtinh hoa văn hóa nhân loại và chủ nghĩa Mác Lênin, Hồ Chí Minh nhận ra rằng, xâydựng con người có ý nghĩa quan trọng, dài lâu trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc,

có tính chiến lược đến tương lai:

Trong những năm kháng chiến, cách mạng con người, nhân dân có vai trò quantrọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xóa bỏ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc,nếu như không có yếu tố con người, thì sự nghiệp cách mạng khó có thể thành công Vìcách mạng được hình thành từ những hoạt động đấu tranh của nhân dân để lật đổ chế độ

cũ, xây dựng chế độ mới vậy nên mọi sự nghiệp cách mạng, thành quả cách mạng đều

do dân, vì dân mà làm Bác đặt vị trí con người không chỉ là mục tiêu, động lực cáchmạng mà con là yêu cầu khách quan, tất yếu của sự nghiệp cách mạng Người viết:

“Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lựclượng đoàn kết của nhân dân” Vì thế trong kháng chiến, đấu tranh việc xây dựng conngười có ý nghĩa to lớn, để nhân dân có sự hiểu biết, nắm bắt được những tư tưởng,đường lối lãnh đạo của nhà nước, của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó để nhân dânđồng lòng, một lòng kháng chiến cứu nước, giải phóng dân tộc Vì thế, trong cách mạngxây dựng con người có ý nghĩa cấp bách, được thực hiện qua những hoạt động tuyêntruyền, xóa nạn mù chữ, bình dân học vụ

Sau khi đất nước bình yên sau khói lửa chiến tranh, tiến lên thời kỳ mới, cuộccách mạng mới về công nghiệp, kinh tế, Khi ấy, xây dựng con người càng mang ýnghĩa chiến lược, cấp bách và dài lâu Dân giàu thì nước mạnh, con người có phát triển,tiến bộ về mọi mặt thì đất nước mới có thể càng đi lên, vững mạnh,“sánh vai với cáccường quốc năm châu” Vì thế xây dựng phát triển con người có ý nghĩa lâu dài gắn với

sự phát triển, nguồn sống của đất nước Đồng thời cũng là mục tiêu chiến lược củaĐảng, Nhà nước khi đề ra những chính sách, phương án để mỗi cá nhân có thể có nhữngđiều kiện tốt nhất để phát triển và đóng góp cho đất nước

Con người đóng vai trò quan trọng trung tâm trong mọi sự vận động của mộtquốc gia, dân tộc Mỗi vấn đề của một quốc gia đều là của dân, do dân, vì dân Vì thế tất

cả những điều này phản ánh tư tưởng lớn về ý nghĩa, tầm quan trọng có tính quyết địnhcủa xây dựng con người trong quan điểm của Hồ Chí Minh

1.2 Xây dựng con người là trọng tâm của chiến lược phát triển đất nước, có mối quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ xây dựng chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Xây dựng con người mới phải được thường xuyên đẩy mạnh trong suốt tiến trình

đi lên chủ nghĩa xã hội và phải đạt được kết quả cụ thể qua từng chặng đường của thời

kỳ quá độ Bởi vì, nếu sao nhãng việc “trồng người”, nhất định sẽ dẫn đến những bấtcập, hơn nữa còn là những suy thoái về con người có thể gây những hậu quả khônlường Xây dựng con người mới phải được đặt ra trong suốt cuộc đời mỗi người Đây làquyền lợi, cũng là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người với sự nghiệp xây dựng đấtnước

Xây dựng con người có mối quan hệ mật thiết với nhiệm vụ xây dựng mọi mặt,khía cạnh phát triển của đất nước Nhân dân là lực lượng nòng cốt, quan trọng trongđóng góp xây dựng phát triển nhà nước, một bộ phận lớn nhân dân là Đảng viên, Đoànviên, lực lượng quân đội, những người tiên phong đi đầu trong đường lối, chính sáchphát triển của đất nước, bảo vệ lãnh thổ biên cương, tuyên giáo phổ biến đến mọi người,mọi địa phương Những đường lối của Đảng, Nhà nước đều trên cơ sở nguyện vọngchính đáng của nhân dân Vì thế xây dựng con người có mối quan hệ chặt chẽ đến xâydựng chính trị, con người có tốt, chính trị càng vững mạnh, công bằng bác ái

Trong nền kinh tế, một đất nước dân tộc giàu mạnh là cá nhân trong mỗi quốc giacũng giàu mạnh, phát triển Xây dựng con người, không chỉ là tạo mọi điều kiện để conngười được tồn tại mà còn là để họ phát triển trở thành nguồn nhân lực có sức lao độngtạo ra của cải, vật chất Trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước “Vô luận việc gì đều

do con người làm ra cả”, “có dân là có tất cả” Vì thế con người càng tài giỏi, càng pháttriển về trí lực, thể lực tạo ra những giá trị vật chất tinh thần cho bản thân, gia đình xãhội thì đất nước, quốc gia dân tộc sẽ càng phát triển Ngược lại, nếu xây dựng con ngườisuy nhược, không có ý chí, thì nền kinh tế cũng sẽ trì trệ kém phát triển “Xã hội có cơm

ăn, áo mặc, nhà ở là nhờ lao động của con người”

Văn hóa là biểu hiện của sức sáng tạo, sức mạnh tiềm tàng của quốc gia dân tộc,

là cốt cách vị thể của đất nước thể hiện cho nét lịch sử bao đời ông cha truyền giữ Và

để có thế bảo tồn phát triển được những giá trị văn hóa đó của dân tộc, thì con ngườichính là chủ thể lưu giữ, bảo vệ và truyền lại cho con cái, thế hệ tương lai Vì thế conngười cần được học hỏi, thấu hiểu về các giá trị văn hóa dân tộc để từ đó phát huy đúngđắn và sáng tạo để nền văn hóa của một quốc gia có thể trường tồn và vươn ra thế giới.Đồng thời, khi con người nằm trong sự gắn kết giữa các mối quan hệ, nếu những mốiquan hệ đó phát triển đúng đắn, đoàn kết gắn bó thì sẽ xây dựng xã hội đoàn kết, tươngthân bác ái Để một xã hội phát triển, con người cũng cần được giáo dục về đạo đức,pháp luật, tinh thần chính nghĩa, gắn bó cá nhân với tập thể và cộng đồng.

Nhận ra được ý nghĩa quan trọng của xây dựng con người trong các vấn đề pháttriển đất nước, Hồ Chí Minh luôn khuyến khích đẩy mạnh việc học tập của người dân,tạo điều kiện cho nhân dân được phát triển mọi mặt Bác coi trọng việc xác lập vị thếcủa nhà trường, trọng trách của người thầy trong môi trường giáo dục Dù trong tìnhcảnh kháng chiến chống ngoại xâm Người vẫn luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục, bởi

“Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, xem giặc dốt không kém gì giặc ngoại xâm, cầnphải nhanh chóng diệt trừ Bác mở các chiến dịch chống nạn mù chữ, ban hành sắc lệnhquan trọng về giáo dục sau những ngày đất nước giành lại độc lập (17/SL, 19/SL,20/SL)

1.3 Hai quan điểm nổi bật sự cần thiết xây dựng con người của Hồ Chí Minh

 “Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”

Quản Trọng thời Xuân Thu từng viết: “Nhất niên chi kế, mạc như thụ cốc; thậpniên chi kế, mạc như thụ mộc; chung thân chi kế, mạc như thụ nhân Nhất thụ nhấthoạch giả, cốc dã; nhất thụ thập hoạch giả, mộc dã; nhất thụ bách hoạch giả, nhân dã”(Kế một năm chi bằng trồng lúa, kế mười năm chi bằng trồng cây, kế trọn đời chi bằngbồi dưỡng nhân tài Trồng một gắt một, ấy là lúa, trồng một gặt mười ấy là cây, trồngmột gặt trăm ấy là nhân tài” Tiếp thu những tinh hoa của bậc tiền nhân đi trước, đặcbiệt là chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đề cao coi trọng chiến lược trồng ngườitrong từng thời kỳ, từng giai đoạn khác nhau Trồng người là một quá trình dài lâu xuấtphát ban đầu, là vì lợi ích của trăm năm, lợi ích của tương lai dân tộc bởi con ngườichính là vốn quý nhất Chính vì vậy, suốt cả cuộc đời của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minhchỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc “là làm sao cho nước ta hoàn toàn được độclập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng đượchọc hành”

Để sự nghiệp quốc gia, dân tộc thành công cần phải thực hiện nhiệm vụ cực kỳquan trọng đó là phải chăm lo sự nghiệp “trồng người” Cần phải bồi dưỡng những thế

hệ cách mạng cho đời sau, cũng chính là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân trong đógiáo dục giữ vai trò quan trọng.” Giáo dục là “đào tạo ra những công dân tốt và cán bộtốt cho nước nhà”, đó là những công dân ưu tú, những cán bộ tốt hội tụ đủ cả tài lẫn đức

để đất nước được phát triển, giữ vững chủ quyền lãnh thổ dân tộc

Hồ Chí Minh đã có nhiều hoạt động “trồng người” trong suốt những năm ngườihoạt động cách mạng Ngay những ngày đầu dạy học tại trường Dục Thanh - PhanThiết, thầy giáo Nguyễn Tất Thành không chỉ dạy tiếng Quốc ngữ, Hán văn và Thể dục,

mà còn truyền thụ, khơi dậy cho học trò sự tự tin, ý thức tự tôn và lòng tự hào dân tộc,những tri thức tư tưởng tiến bộ cho thế hệ tương lai về niềm trăn trở với đất nước.Người từng nói "Chữ là mắt Người không có chữ coi như bị mù Không có chữ conngười ta bé nhỏ trước tất cả và mãi mãi sẽ là vật sai khiến, vật hi sinh của bọn thống trị.Cho nên các trò phải học, học chữ để nên người, để giúp dân cứu nước" Bác còn làngười thầy ở các lớp huấn luyện cán bộ cách mạng Việt Nam ở Quảng Châu (TrungQuốc), là người thầy dạy chữ ở Pắc Bó Trong thập kỷ 50-60, Bác nhiều lần tới thăm,nói chuyện với những sinh viên, giảng viên của trường Đại học Sư Phạm Hà Nội về vấn

đề giáo dục, Người từng căn dặn: “Làm thế nào để nhà trường này chẳng những làtrường Sư phạm mà còn là trường mô phạm của cả nước" Đặc biệt với những mầm nontương lai của đất nước, Bác luôn dành thời gian đến thăm, căn dặn các cháu qua thư gửicác cháu ngày khai giảng, năm điều Bác dạy,…Có thể thấy được Hồ Chí Minh luôn đauđáu sự nghiệp xây dựng con người, vì lợi ích của cách mạng dân tộc và tương lai saunày

 “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần phải có những con người xã hội

chủ nghĩa”.

Con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có những đóng góp và cống hiến củanhững con người xã hội chủ nghĩa Vậy trước hết phải chú trọng sự nghiệp trồng người,phải xây dựng được con người của chủ nghĩa xã hội

Chủ nghĩa xã hội là chế độ xã hội có lực lượng sản xuất phát triển cao gắn vớikhoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại, có hệ thống quan hệ xã hội bình đẳng, côngbằng, không còn chế độ người bóc lột người Chủ nghĩa xã hội là chế độ xã hội do nhândân xây dựng và vì nhân dân phục vụ

Con người xã hội chủ nghĩa phải có tư tưởng chủ nghĩa, có đạo đức và lối sống,tác phong xã hội chủ nghĩa Để có được những đức tính phẩm chất của con người xã hộichủ nghĩa thì mỗi cá nhân cần phải trải qua quá trình rèn luyện học tập, tu dưỡng đạođức Bồi dưỡng một con người xã hội chủ nghĩa trước tiên cần phải bồi dưỡng cáchmạng, lấy đạo đức cách mạng làm gốc Đồng thời, bồi dưỡng về trí tuệ, nâng cao trình

độ lí luận chính trị, trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật của con người mới, để theo kịp

sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa Bên cạnh đó, họ có mục đích phấn đấu, lối sốngdân chủ, không dễ dàng từ bỏ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, lạc quan cách mạng Báccũng phê phán những tư tưởng sai trái lạc hậu như chủ nghĩa cá nhân, tham ô, lãng phi,bệnh quan liêu,

Nhằm làm cho tư tưởng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tiến kịpvới yêu cầu của cách mạng trong giai đoạn mới và trở thành lực lượng vật chất mạnh

mẽ bảo đảm thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đại hội lần thứ III của Đảng, Bộ Chínhtrị Trung ương Đảng quyết định mở cuộc sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng,toàn dân và toàn quân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch rõ mục đích của buổi sinh hoạt

đó là “Nhằm xây dựng những con người của chủ nghĩa xã hội, có tư tưởng và tác phong

xã hội chủ nghĩa”

Chủ nghĩa xã hội do nhân dân xây dựng cũng vì nhân dân phục vụ, vì vậy xâydựng con người xã hội chủ nghĩa là đặt cơ sở lý luận cho công cuộc xây dựng con ngườimới xã hội chủ nghĩa Việt Nam, một trong những mục tiêu cơ bản và điều kiện của côngcuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Con người chủ nghĩa xã hội đóng vai trònòng cốt trong những đường lối của Đảng, Nhà nước vì một mục tiêu độc lập, tự do,bình đẳng, dân chủ, công bằng,

2 Nội dung xây dựng con người

Hồ Chí Minh quan tâm xây dựng con người toàn diện vừa “hồng” vừa “chuyên”

Đó là những con người có mục đích và lối sống cao đẹp, có bản lĩnh chính trị vữngvàng, những con người của chủ nghĩa xã hội, có tư tưởng, tác phong và đạo đức xã hộichủ nghĩa và năng lực làm chủ Xây dựng con người toàn diện với những khía cạnh sau:

2.1 Có ý thức làm chủ, tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa và tư tưởng “mình vì mọi người, mọi người vì mình”

Theo Hồ Chí Minh, chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội là “những con người mới

xã hội chủ nghĩa ” Đó là những con người “có tư tưởng và tác phong xã hội chủ nghĩa ”,

“có ý thức làm chủ Nhà nước”, “thấm nhuần sâu sắc tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa

và tư tưởng mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “biết tự mình lo toan, gánh vác,không ỷ lại, không ngồi chờ, đùn đẩy công việc” Người còn chỉ rõ: chủ nghĩa xã hội là

“do nhân dân tự xây dựng lấy”, “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì không có cách nàokhác là phải dốc lực lượng của mọi người ra để sản xuất Muốn phát triển sức sản xuấtthì trước hết phải nâng cao năng suất lao động và muốn nâng cao năng suất lao động thìphải tổ chức lao động cho tốt”

Trong bài nói chuyện với sinh viên đại học tháng 9-1959, Người nói: “Muốn xâydựng xã hội chủ nghĩa phải có tinh thần xã hội chủ nghĩa , muốn có tinh thần xã hội chủnghĩa phải đánh bại chủ nghĩa cá nhân” Lời dạy của Bác có ý nghĩa vô cùng to lớn, đãchỉ rõ cho nhân dân ta nói chung, sinh viên Việt Nam nói riêng nhận thức đúng đắn, đầy

đủ bản chất của chủ nghĩa xã hội, con đường mà Đảng, Bác và nhân dân ta đã lựa chọn;thức tỉnh tinh thần toàn dân tộc, phải nêu cao ý thức và có tinh thần xã hội chủ nghĩa,phấn đấu hết mình cho sự nghiệp vĩ đại đó của dân tộc; đồng thời, kiên quyết đấu tranhbài trừ chủ nghĩa cá nhân ra khỏi đời sống xã hội, một trong những cản trở lớn trên conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Từ đó Người kết luận hết sức cụ thể về vai trò trách nhiệm của từng cá nhân: Đã làngười chủ Nhà nước thì phải chăm lo việc nước như chăm lo việc nhà Người công nhânphải yêu quý máy móc như yêu quý con mình, người nông dân phải yêu quý trâu bò củahợp tác xã như bản thân của mình Mọi người phải biết giữ gìn của công, phải chăm loviệc tập thể như chăm lo việc gia đình Đã là người chủ thì phải biết tự mình lo toan,gánh vác, không ỷ lại, không ngồi chờ Mỗi người phải ra sức góp công, góp của để xâydựng nước nhà Chớ nên “ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau” Ai cũng phải là một chiến sĩdũng cảm phấn đấu xây dựng chủ nghĩa xã hội

“Mình vì mọi người” có ý nghĩa rằng mỗi cá nhân cần đề cao trách nhiệm củamình đối với cộng đồng, phải biết đề cao lợi ích cộng đồng, đặt lợi ích tập thể nên trênlợi ích cá nhân Mọi người vì mình là tập thể cần hiểu được vai trò của cá nhân trong việchình thành nên tập thể, mọi người cần trân trọng đóng góp của cá nhân trong tập thể, cầnquan tâm hơn đến đời sống của cá nhân, không bỏ mặc cá nhân khi cá nhân đó thực sựcần sự giúp đỡ của tập thể “Mọi người vì mình”, đó là mọi người cần trân trọng đónggóp của cá nhân trong tập thể, cần quan tâm hơn đến đời sống của cá nhân , không bỏmặc cá nhân khi cá nhân đó thực sự cần sự giúp đỡ của tập thể Mỗi hoạt động, thành tựu

của cộng đồng, xã hội là để phát triển đời sống tinh thần của mỗi cá nhân trong xã hội,không bỏ ai lại phía sau Mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể, đó là mối quan hệ haichiều thể hiện sự đoàn kết, gắn bó giữa tập thể và cá nhân Khi cá nhân hết mình đónggóp cho xã hội thì cũng cần nhận lại được những lợi ích, quyền lợi xứng đáng Nên chútrọng cả hai vế “vì mọi người” và “vì mình” tránh mỗi người chỉ chăm chăm “vì mình”

mà quên đóng góp cho những công việc của tập thể Bác đã nói: “Tư tưởng xã hội chủnghĩa là phải vì tất cả mọi người trong xã hội mà làm việc mà phục vụ, bởi vì xã hội đãnuôi dạy mình Thế là mình vì mọi người, mọi người vì mình Toàn tâm, toàn ý phục vụchủ nghĩa xã hội Đó là bên sáng Bên tối là tư tưởng cá nhân chủ nghĩa với những biếnchứng như quan liêu, lãng phí, tham ô… Hai bên xung đột nhau, một mất một còn Phảitrau dồi tư tưởng xã hội chủ nghĩa đến khi nào bên sáng thắng hẳn bên tối” Sinh thời,Người luôn đau đáu nỗi niềm cho đất nước cho nhân dân, Bác luôn nghĩ đến người nghèo

“lúc chúng ta nâng bát cơm ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta không khỏi động lòng Vậytôi đề nghị với đồng bào cả nước và tôi xin thực hành trước, cứ 10 ngày nhịn ăn 1 bữa,mỗi tháng nhịn 3 bữa Đem gạo đó (mỗi bữa 1 bơ) để cứu dân nghèo” Bác Hồ thườngnói rằng: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng phải đúng thời, đúng hoàncảnh Trong lúc nhân dân còn khó khăn, một người nào đó muốn sống hưởng ăn ngon,mặc đẹp thì không có đạo đức”

2.2 Cần kiệm xây dựng đất nước, hăng hái bảo vệ Tổ quốc.

❖ Cần kiệm xây dựng đất nước:

Theo Hồ Chí Minh, cần có nghĩa là cần cù, siêng năng chăm chỉ, cố gắng dẻo daitrong học tập, trong lao động, trong chiến đấu và trong sản xuất; là làm việc có phươngpháp, có khoa học và có trí tuệ, “Cần là thi đua sản xuất cho mau, cho tốt, cho nhiều”.Kiệm là không xa xỉ, không hoang phí, không bữa bãi, tiết kiệm thời gian, tiền bạc củacải vật chất và tinh thần cho nhân dân, không lãng phí, tiêu dùng hợp lý nhằm mục đích

mở rộng sản xuất và không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

Cần kiệm bao giờ cũng là hai yếu tố không thể tách rời, Hồ Chủ tịch lý giải:

“Nước ta còn nghèo Muốn sung sướng thì phải có tinh thần tự lực cánh sinh, cần cù laođộng Phải cố gắng sản xuất Lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồnhạnh phúc của chúng ta Trong xã hội ta, không có nghề nào thấp kém, chỉ có những kẻlười biếng, ỉ lại mới đáng xấu hổ Người nấu bếp, người quét rác cũng như thầy giáo, kỹ

sư nếu làm tròn trách nhiệm thì đều vẻ vang như nhau.”