Để giúp Ban giám hiệu nhà trường xây dựng nên một không gian đẹp trong vườn trường, tác giả đã dày công thiết kế dựa theo "Binh pháp Lý thị lục sắc" và dựa theo thực vật Ngũ hành hợp đ
Trang 1cypress) tao nên cảnh sắc bốn giờ khác nhau Bốn là, đường Hoàng hậu quỳ
được tạo nên bởi những hàng hoàng hậu quỳ cao 2-4m, †ạo nên quang
cảnh của vùng nhiệt đới Năm là, đường Lan hương được tạo nên bởi các
cây họ ngọc lan Vào mùa hè và mùa thu, bạch tan, hoàng lan, mộc lan, mộc liên Hải Nam nở hoa thơm ngào ngạt, còn vào mùa xuân và mùa đông, lại
nở rộ hàm tiếu và cửu lý hương, hương thơm ngào ngạt, khiến du khách phải
ngây ngất đắm say Sáu là, đê Tử kinh được tạo nên bởi dương tử kinh Hồng Kông (hoa màu đồ) và móng bò sọc (màu hồng) tạo nên vùng dat day hoa
tươi vào mùa đông và xuân Bảy là, phía Tây của đê Dương tử kinh, đoạn cuối cùng có một bức tường phong cảnh bằng cành vải và đá điêu khắc, khiến du khách vân cảm thấy hứng thú dù đã đi hết đê, rõ ràng thiết kế như vay, tao được cảm giác "cảnh sắc vô tận"
Tổ hợp 3 đường nhỏ, 2 rừng, 1 đê kể trên đã tạo nên cảnh quan vô
cùng độc đáo của Công viên Lệ hò
(4) Khu vực khách sạn, phòng ăn và nơi mua sắm
Khu vực này chủ yếu là để phục vụ khách tham quan du lịch, cần có
biện pháp nghệ thuật tạo vườn cảnh, và không gian rộng rãi thoáng đãng
hop lý, sao cho khách tham quan cảm thấy ăn, ở và mua sắm thoải mái
Bố tri: Thứ nhất, trên dinh mai nha téng thực vật họ dây leo quanh năm nở hoa như kim ngân, tử đằng, thu hảj đường, cát đằng, đặc biệt tạo
không gian đẹp trên đỉnh nhà bếp để có được hiệu quả “dep khoe xấu
che" Thứ hai, gần nhà nghỉ trồng có lông heo (zoysia †enuifolia) bãi rộng, trồng kết hợp với những cây có học thơm như bạch lan, sen, ngọc lan,
hàm tiếu, ngoài ra trồng những cây sống được trong bóng tối trong phòng để tạo không gian tĩnh mịnh, nho nhã Thứ ba, trồng cây màu vàng xung quanh phòng ăn như đại, muỗng biển, tre mỡ, trúc phật, huỳnh anh
lá lớn, nhài ống dài Màu vàng rất có lợi cho việc kích thích ăn uống, do
do việc kinh doanh của nhà hàng cũng gặp thuận lợi, khách tham quan
cũng sẽ cảm thấy hài lòng khi ra về Bốn là, trồng cây hoa và quả cảnh
cỏ thể chống được lửa và ô nhiễm xung quanh bếp như hồng quang, trà
dầu đỏ, trắng Năm là, trồng cây họ cau ở hậu viên của quầy hàng bán
chậu cây cảnh, kết hợp thêm không khí náo nhiệt từ những cây trồng quanh núi đá gần đó Do nơi đây được bố trí theo kiểu hậu viên nên giá
thành rẻ hơn so với khách sạn, phòng ăn Thiết kế vạt cỏ 14 gung (carpet
grass) để giảm bớt giá thành
217
Trang 2(5) Khu núi Đỗ quyên và hồ Sen vua
Vị trí: Phía Bắc vườn chậu cây cảnh, phía Đông đường Hoàng hậu quỳ
Bố cục: Thứ nhất, núi Đỗ quyên có đường Lan hương khúc khuýu chạy
qua, là điểm có địa thể khá cao, phía trên thiết kế hai Ma cô đình (điểm dừng
chân nghỈ ngơi) và vùng núi ngập tràn đỗ quyên đỏ Vào mùa xuân, hoa đỗ quyên và mộc miên tranh nhau khoe sắc, tạo nên bức tranh "Đỗ quyên đồ
thắm suốt 3 thang", thu hút du khách trong và ngoài nước tới tham quan du
lịch Ngồi nghỉ chân ở Ma cô đình cũng là một kiểu thưởng lãm Thứ hai, hồ
Sen vua: Do nước hồ không sâu nên trồng những cây thủy sinh nở hoa vào
mùa hè và thu, có nguồn gốc từ châu Mỹ như sen Victoria amazonica, sen Victoria cruziana Hai loại cây này được mệnh danh là "hoàng hậu dưới
nước", lã của nó có đường kính dài 2~4m, có thể chở được một đứa trẻ vài tuổi ngồi lên trên, lá Victoria amazonica có hình giống chiếc mâm, còn lá
Victoria cruziana có hình giống chiếc đĩa, ngắm hoa sen, súng cò thể gợi
thêm hứng thú cho du khách
(6) Hồ bách hoa
Vị trí: Lấy đảo Vải làm trung tâm, khu này gồm có nhà nghỉ cao cấp,
câu lạc bô, hồ trong hồ, rừng Hồng xiêm, bốn đê (đê Bồ dao, dé Mudng
biển, dé Luu, dé Dua) va ba lều (lều Xuân, lều Hạ, lều Thu đông)
Bố cục: Thứ nhất, đảo Vải là trung tâm của công viên, trồng vải là
chính, tạo nên cảnh sắc hải hòa, trong hồ trồng hoa súng đỏ, trắng, vàng, ngoài ra kết hợp với lêu Thu đông được tạo nên bởi những cây dây leo nở hoa vào mùa thu và đông như đỗ quyên, thu hải đường và cát đằng Trên
đảo, thiết kế chỗ nghỉ chân kiểu cổ xưa, nơi đây ram mát, có thể nhìn ngắm
quang cảnh xung quanh, như câu lạc bộ, bến cảng (nơi du khách có thể lên
thuyén dạo mát quanh hỏ) nhà nghỉ, đê Quỷ, đê Dương tử kinh, lều Hạ, hồ
Sen Bổ trí trồng thực vật tuân thủ theo phương pháp "nửa kín nửa hở', mục đích của "kín" là tránh để xảy ra tình trạng "nhìn qua đã thấy hết", còn mục
đích của "hở' là mượn cảnh và làm tăng thêm cảnh sắc ngoài đảo Đảo Vải
là 'linh hỗn" và la hat “minh chau’ cla công viên, do đó chọn cỏ lông heo
(zoysia tenuifolia) để tao nên "tấm thảm' thiên nhiên xanh rì, kết hợp những
khóm cây tỉnh túy, nhờ đó mà du khách không cảm thấy nhàm chán, đơn
điệu Thứ hai, nhà nghỉ cao cấp: Ngay lối ra vào nhà nghỉ là một thảm cỏ
lông heo (zoysia tenuifolia) xanh rì, còn có hồ hoa và "bức tường xanh"
218
Trang 3hong xiêm cách âm Ngoài ra, trồng phân bố đều cây vải, tạo nên một không gian tinh mich, lai có tác dụng “che bong mat’, trong hồ trồng hoa
súng vàng, đỏ, trắng và nuôi cá chép Bên trong nhà nghỉ được thiết kế tạo cảm giác "đang ở cõi tiên" Phía Nam của nhà nghỉ là vườn cỏ lá gừng, ngồi ở lều Hạ (hoa kim ngân) nhìn ra phía Bắc, cỏ thể thấy cảnh du khách
đi thuyền dạo trên sông nước, còn được ngắm những chùm bỗ đào trải dài trên đê Bồ đào và những chùm rạng đông đỏ như lửa trên lều Xuân, không
những thế còn được thưởng lãm hoa sen “gan bùn mà chẳng hôi tanh mùi
bùn” Trước khung cảnh nên thơ này, chắc chắn du khách sẽ cảm thấy
thoải mái, thư thái Nhìn về phía Nam có thể ngắm đê Dương tử kinh từ xa,
cảm nhận không khí ấm áp, vui vẻ mà loài hoa (biểu tượng của người Hằng
Kông) này mang tới
(7) Cung thiếu nhỉ
Vị trí: Phía Bắc lêu Xuân, từ cửa phía Bắc tới khu vui chơi
Bố cục: Thứ nhất, trồng vải phía sau tường cửa phía Bắc, đặc biệt,
tạo "bình phong lục sắc" bằng những lùm vải, đèn hoa, cây thiên tuế, da
điêu khắc và bụi cau cảnh ở lối ra vào đối diện với cửa phía Bắc Lối vào
là cây vải, tạo ấn tượng tốt cho du khách Bình phong thực vật sinh động
và đẹp hơn so với bình phong kiến trúc Mời người viết chữ đẹp nổi tiếng khắc trên đá chữ "hương vải" hoặc "say hương vải", làm vậy có thể mang
lại hứng thú cũng như để lại ký ức tốt đẹp về vùng đất này cho du khách (cũng có thể treo câu đối trên ống trúc, gần Lệ đình - nơi nghỉ chân trên
đảo Vải), mang lại sự bất ngờ thú vị cho du khách Thứ hai, đi vòng qua
bình phong thực vật, xuyên qua hai hàng cau vua ở đường Cau thì có thể
nhìn thấy cảnh độc đáo trên bãi cổ lớn - “thuyền trên sa mạc”, chuối rễ
quạt và một số cây thực vật nhiệt đới được trồng thành nhóm như mộc mién, co Alexander, da, bach tan/vuong tùng Phía Bắc đưởng Cau thiết
kế vườn vải, tạo vườn hoa phân tầng vàng, đổ rõ ràng (gồm vạn tuế, tai tượng đỏ, thiên đông/dây tóc tiên, cô tòng), làm tôn thêm về đẹp của cung thiếu nhi Bồn hoa này kết hợp với bãi cổ lông heo (zoysia tenuifolia)
phía sau cung thiếu nhi tạo nên một sân chơi văn hóa sinh động và lành
mạnh Các em nhỏ có thể vui chơi, ca hát trong môi trường phủ xanh đẹp
đẽ này Thứ ba, khi thiết kế phủ xanh cho sân chơi của cung thiếu nhí, nên
219
Trang 4thiết kế dựa theo nhu cau wui chơi của trẻ em, song vẫn phải dựa trên
nguyên tắc rộng rãi, thoáng mát và sống động, phủ xanh bằng thảm cỏ
lá gừng Trên thảm cỏ, trồng cây bụi và cây gỗ lớn, trồng cả những cây dại như hoa chéng, lilybulb bách hop (lifium pumilum), mua tim dé làm tang thèm sự thú vị mà vẫn không kém phần hoang dã của vườn cảnh Giảm bớt những chậu cây cảnh cắt tỉa cần thận sẽ khiến không gian sinh động và tràn đầy sức sống hơn
(8) Tường bao quanh
Tường bao quanh của công viên là vùng phủ xanh có chiều dài 3132m, rộng 10~20m, có thể trồng cây thân gỗ như quế ranh, mudng bién, ding
đình, tràm, kết hợp với các cây như râm bụt, chuỗi ngọc, cửu lý hương, hải đồng (son) tạo nên bức tường xanh lập thể, có tác dụng làm xanh và sạch
đẹp môi trường Do tường bao quanh được thiết kế theo kiểu kiến trúc nhìn xuyên nên dựa theo từng vị trí khác nhau để chọn phương pháp phú xanh
khác nhau, có mở có khép, nhà nghỉ cần yên tĩnh, cách âm với bên ngoài nên thiết kế kiểu khép kín, khu vui chơi lại cần thiết kế theo kiểu "nửa kín nửa
hở' để thu hút du khách tới tham quan Trồng thực vật leo bám ở tưởng bao quanh như hoa giấy và những cây có hoa nở vào mùa đông và xuân như
vông nem (lá vông), vông san hô, cây có hoa nở vào mùa hè như mơ đỏ
Như vậy, từ trong bức tường xanh này có thể nhìn xuyên ra bên ngoài, phía
ngoài "tường xanh" còn thiết kế "một cây mơ đỏ mọc chòi ra ngoài" để tăng thêm sức hấp dẫn của công viên
Tóm lại, phương pháp nghệ thuật tạo cảnh này đã biến công viên Lệ
Hồ trở thành một bức tranh lập thể mang sắc thái của vùng nhiệt đới mà vẫn đậm đà bản sắc riêng của vườn Nam Quốc Lối thiết kế có thần, lấy
cây cối làm quân bày trận (tạo cảnh) đã dung hòa được Âm Dương Ngũ hành, nhờ đó đạt được hiệu quả "Thiên Nhân hợp nhất", môi trường sinh
thái tốt đẹp
Chú giải: Thiết kế này là một trong những ví dụ thực tế của việc ứng
dụng ‘Binh pháp Lý thị lục sắc" Do công viên được thiết kế tạo núi, tạo nước theo đúng phong thủy, đất lại có hình dạng giống quả bầu nên được gọi là
phương pháp Hồ lô (quả bầu) Thủy Mộc
220
Trang 5Toàn cảnh Công viên Lệ Hồ (công viên Lạc Hòa), thành phố Thâm
Quyến được thiết kế theo phương pháp Hồ lô Thúy Mộc
Cửa vào công viên
Đảo trong hồ - Thái cực Can Khôn đồ, Phong sinh Thủy, hòn ngọc Minh châu giữa
thành phố tấp nập
221
Trang 66 Tu sửa xưởng sulfuric acid (H2SO4) của nhà máy lập đức phấn trong 15 năm —- phương pháp trừ khử ACID, trả lại màu xanh
đảm sức khỏe cho công
nhân, song lần nào cũng
gặp khó khăn Nguyên
nhân chính là do nồng
độ sulfuric acid nơi đây
quá cao, cây cối không
thể sống nổi trong môi
trường như vậy Lãnh
đạo nhà máy đã mời tác giả tới giúp Tác giả đã tiến hành phân tích toàn cảnh, chọn trồng những cây có khả năng chịu acid cao, phân chia cây theo
Âm Dương Ngũ hành và vị trí Bát Quái rõ ràng, nhờ đó đã có được hiệu quả
rõ rệt, khả năng sống của cây đạt tới 99% 11 năm qua, trường thực vật
sinh vật này vẫn tươi tốt, không khí từ chỗ đầy hơi acid đã trở nên trong
lành, thoáng đãng, công nhân phấn khởi làm việc trong môi trường sinh thái xanh, sạch, đẹp này
7 Thi công phủ xanh vườn trường PTCS Bội anh - phương pháp
hương hoa tốt cho trí tuệ 1989-2005
Trường trung học Bội Anh là trường điểm của tỉnh Quảng Đông, cũng
là trường có bề dày lịch sử lâu năm Để giúp Ban giám hiệu nhà trường
xây dựng nên một không gian đẹp trong vườn trường, tác giả đã dày công
thiết kế dựa theo "Binh pháp Lý thị lục sắc" và dựa theo thực vật Ngũ hành
hợp đất hợp cây tạo nên một giàn hoa tử đằng, phía dưới sân trưởng là một thảm cỏ xanh rì, còn có cả hồ nước, nủi đá, trên thảm cỏ rộng thiết
kế lối đi nhỏ, trên lối đi này trồng cây hoa và khóm hoa Ngũ hành tương
Hiệu quả phủ xanh xưởng acid sulfuric của nhà mây
Lập Đức Phấn trong thời gian 15 năm
Z22
Trang 7sinh, quanh năm nở hoa thơm
ngát Nhờ tác dụng của trường
thực vật mà môi trường trở nên
trong lành, thoáng mát hẳn lên,
nhờ đó nâng cao trí tuệ, tăng
cường sức khỏe cả về tâm hồn
lẫn thể chất cho học sinh Thiết kế
này là một trong những ứng dụng
thực tế của phương pháp "hương
hoa lợi cho trí tuệ' trong "Binh
pháp Lý thị lục sắc"
Diện mạo mới của trường
PTCS Bội Anh (sau khi phủ xanh)
Viết tặng hiệu trưởng La và
hiệu trưởng Đào của trường PTCS thơm ngát ở sân trường THCS Bội Anh
Đường cong cong sạch sẽ quanh năm
Dưới giàn hoa ngồi trên ghế đá,
Ngắm tử đằng tỏa bóng mát xung quanh
Hương hoa thơm làm phấn chấn lòng người, Học hành chăm chỉ, đạt thành tích cao
8 Sân bay quốc tế thâm quyến - phương pháp thực vật ngũ hành, tòa nhà làm việc mới và cũ
Sân bay quốc tế Thâm Quyến, vốn có tên là sân bay Hoàng Điền, được xây dựng giữa hai vùng đất Hoàng Điền và Phúc Vĩnh của Thâm Quyển Năm
1991, tác giả đã nhận lời mời thiết kế phủ xanh cho vườn cảnh của tòa nhà làm việc mới và cũ của sân bay quốc tế Thâm Quyến
Tòa nhà làm việc của sân bay vốn có 6 mảnh đất, được bố trí dựa theo
Ngũ hành thực vật:
223
Trang 8a Mảnh đất Tây Bắc trồng
trúc bách thuộc Thủy, mảnh đất
Tây Nam trong cay phát tài
(pachira macrocarpa) thuộc Mộc,
Đông Bắc và Tây Nam đều ở vị trí
khá râm mát nên trồng những cây hy
ưa râm mát như trúc bách và id
pachira macrocarpa
b Mảnh đất Đông Nam trồng
bạch lan thuộc Kim, mảnh đất Tây uy ci Tyo Kết Kể
Nam trằng cây cơn ngồi tuộc
là vị trí khá nóng bức nên trồng Sơ đồ phủ xanh tòa nhà làm Việc của sân bay
- 7 2 quốc tế Thâm Quyến
những cây chịu được năng như
bạch lan và cơm nguội, có thể
khiến Âm Dương hòa hợp, rất tốt cho môi trường
c Bốn mảnh đất trên đều được phủ xanh theo kiểu Tam hợp, Kim sinh
Thủy, Thủy sinh Mộc
d Bồn hoa hình tròn ở giữa bố trí thực vật giống như Thái cực đỏ, lấy
đá hoàng lạp làm mắt của Dương Ngư, lấy cây vạn tuế làm mắt của Âm Ngư
Thái cực đồ này đánh dấu sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật và là khái niệm
dễ tư duy của văn hóa Thái cực
e Miếng đất phía Tây, do ở phía Tây nên chọn trồng caryota ochlandra
(họ cau) thuộc Thủy thì có thể làm giảm ánh nắng gay gắt của Mặt Trời,
mang lại bóng râm mát và không khí trong lành cho phòng làm việc
Tòa nhà làm việc mới có diện tích lớn hơn nhiều so với tòa nhà làm việc
cũ, vị trí Đông hướng sang Tây, cửa quay hướng Tây, thuộc Kim, bởi vậy
toàn cảnh sẽ là "Thổ sinh Kim"
† Bồn hoa trung tâm trước tòa nhà làm việc có hình chữ nhật, trái phải
là Thanh Long Bạch Hổ bao bọc lẫn nhau, bố cục khá cân xứng, bởi vậy tạo
cảnh thực vật theo quy tắc để tạo không gian làm việc rộng rãi, tĩnh mịch
g Phần sân ở giữa trồng thực vật Ngũ hành thành từng nhóm để làm
không gian thêm sinh động Tùy từng vị trí cụ thể mà thiết kế cảnh sắc khác
nhau, song vẫn chung một mục ốích là tạo không gian yên ắng, chim hot,
hoa nở, hương thơm ngát, bốn mùa đều tươi vui
224
Trang 9h Trồng cây chịu được hỏa (thực vật thuộc Thủy) và cây làm giảm bớt
ô nhiễm môi trường ở nhà bếp
¡ Trồng cây bụi có hoa màu vàng (thực vật thuộc Thổ) ở nhà ăn để kích
thích cảm giác thèm ăn của nhân viên Trồng cây hoa không có hại cho môi
trường và tốt cho sức khỏe của nhân viên
ji Trồng những cây có khả năng Bố trận theo Ngũ hành Kinh dịch
chống độc, hút đất và khói bụi, khói
thải, sóng điện tu ở trong phòng
điện, phòng máy để làm trong sạch
môi trường
k Trồng những cây có khả năng
che chắn ở nhà vệ sinh nhằm mục đích
"xấu che tốt khoe", ngoài ra trồng thêm
những cây có hoa thơm để làm trong
Sân bay xây dựng trên đặc khu
Hai tám tỉnh tú đều đủ cả Cây hoa bài trí theo Ngũ hành Đẹp mắt, sinh động, lại mang nhiều may mắn
9 Minh viên (khu vườn sáng ngập tràn tư thế oai hùng của các tài
anh = một trung tâm đào tạo cán bộ
Trung tâm này là cái nôi bồi dưỡng nhân tài, bởi vậy cần dựa vào đặc
điểm này để thiết kế vườn cảnh nơi đây Đứng ở trong vườn, trước cảnh trăng, sao và bầu trời, con người như bừng tỉnh, thoát khỏi cõi u mê, vỡ vạc
ra mọi chuyện, chính vì vậy mà khu vườn này có tên là Minh Viên (khu vườn sáng) Minh viên được phân chia thành 10 điểm:
a) Bình phong màu xanh đón khách:
Ngay ở lối ra vào, bố trí trồng tre mỡ (tre vàng sọc), kết hợp với cary- ota ochlandra (họ cau), côm hoa lớn (côm Hải Nam), gừa (được cắt tia thành vòm), lựu, tạo nên một "bình phong thực vật" hấp dẫn mọi người
bước vào
225
Trang 10b) Hoa gạo - Mặt Trời mới mọc:
Trồng cây gạo cao sừng sững phía Nam Minh Viên, kết hợp với một số
cây khác như caryota ochlandra (họ cau), cém vong (Elaeocarpus apiculatus Mast), cay dai tao nên cảnh "hoa gạo và Mặt Trời tranh nhau chiếu
sáng" Có thể làm thành bối cảnh sân bóng rổ Thực vật Ngũ hành thuộc Hỏa
kết hợp với thác nước †ạo sự cân bằng, còn có tác dụng "đẹp khoe xấu che"
c) Cờ quạt treo lên:
Dat chau cây du (Ulmus pumila L) canh ở trung tâm Minh Viên
d) Ban bè tụ họp bên gốc da:
Trồng cây đa cao to phía Đông Nam, thiết kế ghế đá dưới tán cây để
bạn bè có thể tới đây gặp gỡ, trò chuyện
e) Bây ngôi sao cùng phát sát:
_ Phía Đông Nam trồng 7 cây cọ xẻ, bố trí trồng theo hình dạng của sao Tiểu Hùng, có thể khiến không gian sinh động và tràn đầy sức sống
f) Rong cây tầng tầng lớp lớp:
Trồng cây hoa đại, hoa quế, tử vi là to, caryota ochlandra (họ cau), tùng
bách ở phía Đông, ngoài tác dụng hóa giải tam giác hung ở vị trí này, còn tạo
cho mọi người cảm giác không gian nơi đây tĩnh mịch, yên ả và rất nên thơ
g) Song long hí châu (hai con rồng chơi đùa với ngọc):
Góc Đông Bắc là tam giác hung trên sườn dốc, tại đây, trồng cỏ đỏ và
cỏ lông heo (zoysia tenuifolia) tạo thành khu vườn thì có thể hóa giải được
: ‘Bao lê đây vườn
k bón nghiệp tiện thụ (sự nghiệp v đại ngàn năm)
bên gốc đa ~ a] or C4 |Bùy ngói sao it sang
| Minh viên (Sơ đồ Trung tâm đào tạo cán bộ quân khu Quang Châu)
Ứng dụng thực tế văn hóa Thai cue trong "Binh pháp Lý thị lục sắc", mia hé nam 2003
226
Trang 11điều hung Dưới sườn dốc, lắp đặt thêm 7 bức tượng điêu khắc anh hùng
h) Mùa xuân trên rừng cau:
Trên sườn dốc trồng cau vua, vạn tuế, hải đồng, kiều hùng đồ (điệp lào)
i) Đào lê đây vườn:
Trồng một vườn đào, lê ở góc Đông Bắc, gọi đây là cảnh "đào lê đày vườn" Gió mây tụ họp:
Cửa ra vào tòa nhà làm việc (phía Bắc) bố trí vòi phun nước nhan tao, thạch tượng hình, tạo thêm cảnh bằng các cây như chà là cảnh, dứa sợi
không gai, lá hoàng kim
Bình phong màu xanh đón khách
Đèn đỏ đung đưa dưới tán quỳ
Cành hòe vẫy tay đón chào người mới
Hoa lựu tươi cười với quân trang khách
Trúc xào xạc tiếp đãi khách quý
Hoa gạo — Mặt Trời mới mọc
Mặt Trời mọc ở đằng Đông,
xuất hiện cầu vồng rực rỡ
Cây gạo sừng sững đón gió xuân
Quân tử ôm ấp hoài bão lớn
Quyết giữ giang sơn cho thế hệ sau
Đứng dưới tán cây nhìn ra phía xa
Tử vi tiễn mùa hạ lại chào đón mùa thu
(Chú giải: Thời gian nở hoa của cây tử vi kéo
Trang 12Đào lê đầy vườn
Đào lê nở rộ trong nắng xuân
Người trồng vườn thật khéo léo
Bước vào vườn thì chẳng muốn ra
Thích ngắm cảnh Minh Viên để tâm tư thoải mái
Mùa xuân trên rừng cau
Trong rừng cau có một ông vua
Mang cảnh sắc nhiệt đới về cho Minh Viên
Bao công vun trồng mới có được
Dáng đứng hiên ngang giữa Đất Trời
(Chú giải: Loài cau được mệnh danh là vua
của các loài cau, cọ có tên là cau vua)
10 Thiết kế môi trường thế giới đình cổ thuộc đảo thái dương, hồ
triệu khách tỉnh
a) Khéo léo bố trí bẩy ngôi sao, mang ý nghĩa sâu sắc, dễ hiểu
“Thế giới Đình cổ' mang ý nghĩa của dịch học, chứa đựng triết học cổ
đại Trung Quốc - 3 nội dung truyền thống trong Kinh dịch: Thiên Nhân hợp
nhất Vũ Trụ quan, Âm Dương hòa hợp bình hàng quan và Ngũ hành vật chất
sinh khắc hóa quan Thế giới Đình cổ được bố trí giống như sao Bắc Đầu
(còn gọi là Bắc Đấu thất tinh) thuộc chòm sao Tiểu Hùng trên trời, mang
phong cách cổ điển đặc sắc
b) Bay ngôi sao biến thành đình - sự khác biệt của Đình sao
(1) Trung Hoa nhất Đình - được gọi là "Đình Thiên Khu", xây dựng ở vị
trí "Thiên Khu' thuộc chòm sao Bắc Đẩu, được mệnh danh là "sao" đầu tiên
của Bắc Đầu Tiêu Khẩu (một trong ba ngôi sao cán gáo trong chòm sao
Bắc Đầu), Đình có mái kép hình bát giác Theo Hà đề Lạc thư thì số '8” thuộc
Mộc, do đó được bố trí trồng những cây thực vật thuộc Mộc, đó là tuyết
tùng, côm hoa lớn, vàng anh (mép mé), bồ đào, cửu lý hương, náng đế,
mạch môn đông Bên cạnh đó, do Mộc được sinh ra từ Thủy nên kết hợp
trồng với một số thực vật thuộc Thủy như hoa sữa, ngâu, si Môi trường thực
vật xung quanh Đình sao đầu tiên này còn có chức năng chữa trị bệnh gan,
đặc biệt rất tốt cho những người hút thuốc lá và những người bị bệnh do hít
Trang 13(2) Đình thứ hai, là ngôi 'sao' thứ hai ngay sát phía trên sao "Tiêu", được gọi là "Thiên Toàn Đình" Đỉnh có tên như vậy là vì ở vào vị trí của sao
"Thiên Toàn" trong chòm sao Tiểu Hùng, Đình này có hình lục giác, theo Hà
đồ Lạc thư trong Kinh dịch thì số "6" thuộc Thủy, nên thuộc sao Thủy, do
đó chọn trồng những cây Ngũ hành thuộc Thủy như thủy sam, tróc bạc,
mộc lan, collinia elegan Trồng những cây thuộc Thủy xung quanh Đình
"Thiên Toàn" còn cỏ tác dụng chữa trị bệnh vẻ thận, đặc biệt tốt cho người
già mắc bệnh này Bên cạnh đó, "Thủy' được sinh ra từ "Kim" nên kết hợp
trồng với những cây thuộc "Kim" như cửu lý hương, hoa nhài bướm (hedy-
chium coronarium)
(3) Dinh thứ ba, ở mặt bên "Thiên Toàn”, vị trí phía dưới của Bắc Dau
Tinh Tiêu, gọi là "Thiên Cơ Đình”, có hình ngũ giác, theo Kinh dịch thì "5"
thuộc Thổ, thuộc tính là đất tốt, mà theo Ngũ hành sinh khắc hóa thì Thổ
sinh ra là vì Hỏa Lý tưởng nhất là bố trí trồng những cây vừa có tính Thổ lại
có tính Hỏa như chuỗi ngọc vàng, gừa (Ficus microcarpa), những cây nở hoa vàng như hoa quế, nhài, tạo nên trường thực vật có tác dụng chữa trị bệnh
về dạ day, ngoài ra, phối hợp trồng thêm một số cây thuộc Hỏa như râm
but, hong dé tao "Hỏa sinh Tho’
Thể giới Đình cổ ở hồ Triệu Khánh Tinh
(4) Đình thứ tư, ngay sát "Thiên Cơ Đình, được gọi là "Thiên Quyền
Đình", là đình có bốn cạnh Trong Kinh dich, s6 "4" thuộc Kim, nên thuộc tính
là Kim, thích hợp nhất là trồng thực vật thuộc Kim, phối hợp với thực vật
thuộc Thổ để tạo hiệu quả "Thổ sinh Kim" Chủ yếu trồng những cây như côm
vòng, du Tàu, chà là, kết hợp với những cây như hoa nhài, hoa răng chó [Ervatamia divaricata (Linn.) Burk], nang hoa trắng, hải đồng Dưới bong ram mát của những tán cây quanh Đình, trồng thêm những khóm hoa thuộc Kim
và chịu được bóng râm mát như thiên đông, lan nhện (hymenocallis americana),
229
Trang 14cũng có thể kết hợp trồng thèm một số chậu cảnh như cửu lý hương Trường thực vật gần "Thiên Quyền Đình" còn có tác dụng chữa trị bệnh liên quan tới đường hô hấp, khách tham quan tới đây vừa được thưởng thức cảnh đẹp vừa
được chữa trị bệnh vẻ tinh thần và thể chất
(5) Đình thứ năm, vị trí này ở bên cạnh "Thiên Quyền Đình", được gọi là
“Ngoc Hàng Đình", nằm trong hò, là đình tam giác đặc biệt Theo Kinh dịch
thì số "3" là Ly Hỏa, nên có thuộc tính Hỏa, đình có màu đỏ nên chủ yếu
chọn những cây màu đỏ, thuộc Hỏa, xung quanh đỉnh phối hợp trồng 9 loại
hoa sen có màu đỏ Ngoài tác dụng thưởng lãm, 'Ngọc Hàng Đình" còn có
thể chữa trị bệnh về tim, đặc biệt tốt cho những người tâm tư bồn chén, lo lắng, tới nơi đây tâm tư sẽ sảng khoái, thoải mái lên, từ đó hướng tới cuộc
sống tốt đẹp
(6) Đình thứ sáu, ở cạnh "Ngọc Hàng Đình", gọi là "Khai Duong Binh",
là đỉnh hình quạt, giống như hình sóng nước, Ngũ hành thuộc Khảm Thủy, là
"Thủy" Đình, bố tri trồng những cây phù hợp sao cho “Kim sinh Thủy" Chọn những cây thân gỗ cao to thuộc Kim và Thủy như mộc lan, côm vòng, ô~Ïiu,
sĩ và trồng các loại sen trong hồ, mang lại hiệu quả bổ thận dưỡng phối
(7) Đình thứ bẩy, ở vào vị trí cuối cùng của “cán gáo", có tên là "Dao
Quang Đình" Đình có hình tròn, được trang trí với ngọc Hán Bạch Theo Ngũ hành Kinh dịch thuộc Kim, nên trồng thực vật là Ngũ hành Thổ sinh Kim như
tung La han, cau vua, gừa, râm bụt Ngoài tác dụng tạo cảnh đẹp, những cây này còn tốt cho sức khỏe và bồi dưỡng tinh than
Ngoài chọn trồng những cây tương ứng với thuộc tính từng đình ra, còn
cần bố trí trồng hoặc treo những chậu cây, hoa cảnh có thuộc tính hòa hợp
bên trong Đình để tạo nên cảnh sac dep dé va hai hoa
c) Thất tính triều Đẫu (bảy ngôi sao cùng hướng và sao Bắc Đâu), ĐẤu động
Trang 15Hình Bắc Đẩu Thất Tĩnh thực vật
Kim quế
Kim tuyệt mệnh), hung tại Thủy (Lục sắU, hung tnh
Thổ (họa hãi, Osnandtais
‘Bac Ddu that tinh thye vat ung tịnh Thổ (hữny), f2 sms va tạo ra 7 cảnh sắc Khác nhau, cát nh lung),
hơn nữa tạo thành nơi tụ kí
hình chỗ
nước này nhô cao thẳng lên không trung, tạo thành cảnh Thất tinh triều Đầu,
mang lại cho Trung Quốc một kỳ quan hiếm có
d) Uốn lượn hình rồng, bốn mùa hoa nở
Bảy Đình "sao" có hình dạng uốn lượn vòng quanh, và nối tiếp nhau, giàn
hoa được thiết kế theo kiểu "nửa kín nửa hở" có tác dụng che mưa gió và
tránh ánh nắng gay gắt, còn là nơi để các cây họ dây leo bám vào và nở
hoa theo mùa: Mùa xuân là tử đằng, mùa hè là hoa kim ngân, mùa thu là hải
đường, mùa đông là hoa giấy và cát đằng
e) Phân vùng chức năng, đâu đâu cững là cảnh
Với diện tích khoảng gần 8500mï, thể giởi Đình cổ được phân chia
thành 4 vùng chức năng khác nhau: Tây Bắc (A) là khu Đình chính; Đông Bắc
(B) là khu biểu diễn nghệ thuật, Giữa hò (C) là khu thưởng lãm hoa sen; Tây
Nam (D) là khu phủ xanh chuyên để nghỉ ngơi, vui chơi
Khu A trồng hoa hồng và những bụi hoa nở theo mùa để phủ xanh và
làm nền cho kiến trúc ở đây; Khu B là nơi khách tới tham quan và thưởng
thức cảnh đẹp bên hồ, nên tô điểm cảnh đẹp bằng những bụi hoa có màu
sắc và hương thơm, có vậy mới khiển cảnh sắc thêm sinh động; Khu € là
khu thưởng lãm hoa sen, do đó, đây là cảnh được tạo nên bởi thực vật thủy sinh (chọn trồng 9 loại hoa sen) Khu D là khu cần toát lên được "ưu thế phủ
xanh’, trồng phân bố họ xương rồng hay thực vật nhiệt đới như cây sâm nam
trên bãi cỏ tươi, tạo nên phong cảnh nhiệt đới hữu tỉnh
f Liễu phất phơ trên bờ đê, nơi nơi đầu có tình
Liễu trồng thành hàng phất phơ trên bờ đê, khiến đê Liễu như quay trở
lại hồ Sao sau bao năm lưu lạc, càng làm cho màu xanh thêm sinh động
231
Trang 16Ngoài cảnh những hàng liễu rủ ra, cần chú ý trồng những bụi hoa khoảng 3~5 cây, và mở ra được 'cửa sô rửng" để có thể ngắm nhìn cảnh hồ ngoài đảo Lấy những hàng liễu rủ làm chỉnh, kết hợp trồng từng đoạn cây khác
nhau như cọ xẻ, but mọc (taxodium distichum), bồ đào, liễu rủ (tall boftle- brush), dương tử kinh, đào, côm hoa lớn, do đó toàn bộ bờ đê được phân
thành những đoạn đê nhỏ khác nhau, cụ thể là đê Liễu, đê Cọ xẻ, đè Bụt
mọc, đê Đào, đê Tử Kinh, đê Côm Dưới mỗi đoạn cây, trồng các lhm cây
hình bán nguyệt, hoặc thân dây leo bám gốc khác nhau, song vẫn được bố trí kết hơp dưa theo Ngũ hành tương sinh tương hợp
ø) "Tường cảnh", đường xa ~ phục vụ là chính
(1) Tưởng cảnh, cửa cảnh được thiết kế 4-5 chiếc để phân chia không gian rõ ràng, tạo cảnh quan đẹp mắt Chia thành tưởng cảnh ở lối ra vào, tưởng cảnh kiểu uốn cong cổ xưa và làm bằng "gạch ngói đỏ" Do lối ra vào nằm ở đảo Thái Dương, là nơi soát vé nên thiết kế cửa rộng, cao và đẹp (cao 3-4m, rộng 4—5m) Các 'bức tường" khác được thiết kế với màu sắc,
kiểu dáng khác nhau tùy từng khu với chức năng cụ thể Chất liệu có thể là
đá, trúc, cây Mỗi bức tường và cửa đều có cửa số riêng và được treo hoặc
thiết kế các chậu cây, chậu hoa cảnh với màu sắc khác nhau
(2) Đường: Được thiết kế từng đoạn khác nhau, có các đường nh đường hoa văn, đường vân thạch (đá cầm thạch của tỉnh Vân Nam, Trung Quốc), đường đá cuôi, đường gạch mắt lưới (ở giữa tròng cỏ, tạo nên si sống ngập
tràn, loại gạch này được bố trí tùy theo hạng người tới nơi này thuộc tầng lớp
thương lưu, trung lưu hay hạ lưu), mỗi đoạn đưởng đều mang một phong cách
tiêng, đô rộng tùy thuộc từng vị trí, song thường từ 0.8 - 2m
h) Bắc Đắu đï chuyển về phía Nam, khéo tạo nên kỳ quan
Theo Kinh dịch thì chòm sao Tiểu Hùng là sao đi chuyển về phía Bắc,
vậy mà tạo cảnh ở đây lại làm theo hướng ngược lại, liệu cỏ trái ngược không? Do diện tích nhỏ hẹp, cảnh quan lại cần "dày nên xa, thưa nên gàn"
mới đáp ứng được thí hiếu của khách tham quan và tạo cảm giác tuyệt vời
nhất nên cảnh ở đây mới có xu hướng thiết kế đi ngược lại như vậy Nhở đó
đã biến "tĩnh" thành "động", đạt được hiệu quả "hài hòa' đúng như phong thủy
học truyền thống
j} Tạo cảnh xây vườn, chú trọng môi trường
Với diện tích toàn cảnh khu vườn gần 7000m2, là nơi Khách du lịch đổ
về tham quan rất đông, do đó để không làm ô nhiễm môi trường, khi thiết
232
Trang 17kế cần chú ý những điểm sau:
(1) Khu vực ăn uống không bố trí trên đảo
(2) Khu vệ sinh không bố trí trong vườn
(3) Cứ 15-20m lại đặt một thùng rac
(4) Thường xuyên có nhân viên đi quét dọn và thu gom rác
(5) Khu Đình cổ không thiết kế ngoài đảo
(6) Ngoai tao "hang rào" màu xanh, còn cần thiết kế lan can bảo vệ vòng quanh hồ để đảm bảo an toàn
(7) Không cho phép đổ nước thải, nước bẩn xuống hồ
tiền), chọn cây cho phù
hợp để tạo nên môi trường
Lên núi ngô đồng tìm cây ngô đồng
Tìm quanh núi mà chẳng thấy đâu
Cân bằng sinh thái là điều cần thiết
Mau dệt váy áo màu xanh, đón Phượng hoàng tới
Công viên quốc gia Sâm Lâm, thuộc núi Ngô Đồng, Thâm Quyến,
Trung Quốc sau 18 năm đổi mới
Công viên quốc gia Sâm Lâm, thuộc núi Ngô Đồng, Thâm Quyến, Trung
Quốc được quy hoạch vào năm 1986 với tổng diện tích khoảng 678000mi,
kề núi liền sông, cảnh sắc nơi đây đẹp và thơ mộng, rất được mọi người tán
233
Trang 18
thưởng Chính nhờ có vị trí địa lý ưu
viện đó mà vùng đất này là nơi lý
tưởng thu hút khách du lịch tới
Mai Sa, Tiểu Mai Sa, Diên Điền Cảng,
nhà máy điện nguyên tử Đại Á Loan,
nên là trọng điểm thu hút khách du
lịch; Lại do tiếp giáp với Hồng Kông
nên nếu giỏi kinh doanh và khéo
ngoại giao thì có thể biến công viên
Sâm Lâm thành nơi hội tụ của nghệ
thuật vườn cảnh và kỹ thuật lâm
nghiệp, sẽ có lợi về mặt kinh tế, không chỉ cho bản thân công viên
mà còn cho cả xã hội Do đó, nhiệm vụ đặt ra là tạo nên không gian đẹp, yên
fĩnh, tốt cho sức khỏe cả vẻ tâm hồn lẫn thể chất, bởi vậy công viên được thiết
kế khu vui chơi, giải trí và ăn uống hòa thành một khối thống nhất, là khu du lịch mang đậm phong cách riêng, là nơi nhân dân thành phố Thâm Quyến có thể
gặp gỡ, giao lưu với những người láng giẻng là Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan
để tăng thêm tình đoàn kết giữa 'những người trong cùng mét nha’
234
Trang 19Song điều đáng tiếng là đi vòng quanh khắp núi không nhìn thấy bóng dáng của một cây ngô đồng nào cả, dù cho núi có tên là núi Ngô Đồng Sau
18 năm trở lại nơi đây, tác giả tận mắt thấy được sự đổi mới của núi Ngô
Đồng sau khi được phủ xanh, có thể nói, hiện tại núi Ngô Đồng đã xứng với
tên gọi của nó
Dự án thiết kế này được 'gói gon" trong 8 chữ đơn giản, ý nghĩa, thú vị
và tự nhiên, gồm 10 cảnh tượng trưng cho 10 thôn dân tộc như sau:
(1) Lầu trúc của dân tộc Thái — Trại khổng tước
(2) Lan can của dân tộc Lê - Trại rừng dừa
(3) Nhà cầu của dân tộc Đồng - Trại Tam Giang
(4) Giếng cạn của dân tộc Nạp Tây - Thôn Ma Thoa
(5) Chòi gác của dân tộc Tạng - Cung Kim Đỉnh
(6) lslamabad của dân tộc Duy Ngô Nhĩ - Lầu Mat Na
(7) Nhà lán của dân tộc Di - Trại Cao Sơn
(8) Nhà hầm của dân tộc Hồi Hán—- Động Thiên Phủ
(9) Lều mái tròn của dân tộc Mông Cổ - Đồn Đan Hạc
(10) Hiệu ăn của dân tộc Cao Son, Dai Loan — Vong Huong Cu
10 cảnh đẹp trong công viên Sâm Lâm
(1) Hồ sen chờ Trăng: Nhân lúc hai
hồ cá dưới chân núi đang tu sửa, trồng
một số sen trong hỗ và xây lầu ngắm
trăng, kết đèn hoa Vào ngày mông 1
và 15 hàng tháng, trăng sáng như
gương, phong thủy hữu tình, cảnh đẹp
không lời nào tả xiết
(2) Đàm Rồng, đình Quan Bạo: Đi
dọc theo khe suối là tới địa chỉ đầm Rồng
cũ, tiếp theo sẽ là một đập giữ nước, cần
làm cho đầm Rồng rộng và sâu hơn,
cạnh đó xây dựng một đình Quan Bạo
(nơi ngắm thác nước đổ xuống), tại đây
có thể ngắm quang cảnh hùng vĩ của 3
thác nước Tuy nhiên, do cây cối rậm
rạp, mọc che kín 3 thác nước nên cần tu Đầm Rồng, đình Quan Bạo
Trang 20không có nước, thiết nghĩ xây một hồ chứa nước trên Ân Thượng để dẫn nước
lên trên thác nước và tu sửa đập giữ nước, làm thay đổi tình trạng không có
nước Bên cạnh đó còn trồng hoa đào, enkianthus quinqueflorus, cây cổ yếm
(cây lau thau) cạnh đầm Rồng, đồng thời kết hợp bụi lau sậy và những khóm hoa đại, tới mùa xuân có thể ngắm hoa đào, nhìn nước chảy, vào mùa thu nghe
tiếng xào xạc của lau sậy, ngắm cảnh thác nước hùng vĩ đồ xuống, có thể nói
đây là cảnh "đầm nước biếc, nước chảy xiết"
(3) Cầu soi bóng xuống hò xanh
biếc: Phía trên đầm Rồng, đình Quan Bạo
là nơi hội tụ của 3 thác nước, xây đập giữ
nước rộng thành nơi tắm mát, bơi lội, phía
trên xây cầu hình vòm, trồng cây cổi
xung quanh hồ Đứng xa thì có thể ngắm
cảnh nước, rừng bên cầu vòm, đứng gần
thì có thể ngắm cảnh "cầu soi bóng
xuống hồ xanh biếc"
(4) Sóng biếc lụa trắng: Tên gọi cũ
là Bạch viên (vườn trắng) Những bụi
trúc, tùng mọc kín nơi đây, trông giống
như là sóng dữ xanh biếc Thác nước
đổ xuống quanh năm giống như những
dải lụa trắng phấp phới bay, bên trái có
một thung lũng sâu và tĩnh mịch, phía
dưới lại là vực sâu, phong cảnh rất đẹp,
được ví là "sóng biếc lụa trắng"
(5) Cây đa tỏa bóng mát, xanh ngát
một vùng: Tên gọi cũ là Sư Tử Bồng,
nơi đây có đá to, cao chọc thẳng trời,
thác nước bay nghiêng và tử đằng quấn
ngược Những tán cay da tang tang lớp
lớp, đan xen nhau, tỏa bóng râm mát
một vùng
(6) Nghe tiếng suối mà tương tư:
Kết hợp với cảnh cây đa tỏa bóng mát,
ở chỗ ngoặt trên đường cao tốc Bàn a
Sơn là những cây tương tu moc ram Nghe tiếng suối mà tương tư
236
Trang 21rap, giống những đám mây màu xanh Phóng tầm mắt nhìn ra xa sẽ thấy cảnh sắc tuyệt đẹp của vịnh Đại Bằng, dưới chân là khe suối sâu, nước chảy
róc rách, chỉ nghe thấy tiếng mà không nhìn thấy nước Xây một lầu Vọng
Nguyệt (ngắm trăng) ở đây để du khách có thể nghe rõ tiếng suối chảy,
ngắm cảnh biển từ đằng xa, do vậy gọi là 'tương tư mãi không thôi"
(7) Vườn đào cảnh tiên: Di qua 6
cảnh đẹp ở độ cao 200m được miêu tả
ở trên là đến chốn "Vườn đào cảnh tiên",
nơi đây có hoa đào nở rộ, sắc xuân
ngập tràn Ngẫm nghĩ kỹ mới thấy được
nét độc đáo mới lạ, mang phong cách
"bộ lạc", vì thế mà được đặt tên là 'vào
chốn tiên"
(8) Hồ trời cảnh thơ: Lợi dụng cảnh đẹp tự nhiên chỉ có ở hồ chứa nước
Ân Thượng, thay đổi một chút sẽ có thể tạo nên cảnh đẹp Trồng thủy sam,
but moc, mudng giấy (Albizia falcataria
L); đồng thời, thiết kế cảnh "hai đôi
thiên nga "tâm sự" trên hồ; trên tổ chim,
chim mẹ đang mớm mỗi cho chim con
(tất cả đều được làm bằng tượng điêu
khác) Nơi đây núi cao, mặt hồ trong
xanh phẳng lặng Núi Ngô Đồng cao
sửng sững và hàng cây tỏa bóng râm
mát in bóng xuống mặt hồ phẳng lặng,
cảnh sắc thật nên thơ Đúng là "Hồ trời
cảnh thơ”
(9) Ngô đông mưa bay: Xây lầu Yên
Vũ ở độ cao 627,3m trên núi Ngô
Đồng Nơi đây quanh năm mây trắng
bay, sương mù giăng đây, du khách lên
đỉnh núi nghỉ chân đã đặt tên cho cảnh
này như vậy
(10) Đứng trên núi ngắm cảnh phía
xa: Núi Ngô Đồng có độ cao 943.7m, là
núi cao nhất của thành phố Thâm Quyến,
xây một căng-fin nhỏ trên đỉnh núi và Ngô đồng mưa bay
Vườn đào cảnh tiên
237
Trang 22một số nhà bằng đá, lắp đặt 1-2 chiếc kính viễn vọng để có thể ngắm cảnh Hồng Kông, Thâm Quyến, Sa Lục Giác và vịnh Đại Bằng từ trên đỉnh núi Tất cả
những cảnh sắc sông núi hùng vĩ ở phía Nam đất nước đều hiện ra trước mắt,
khiến tâm tư du khách sảng khoái, tràn đầy khí thế
12 Thiết kế phủ xanh đại viện của thành phố y (bố trí trường sinh vật theo nguyên lý cửu cung bát quái Hà đồ)
Diện tích Đại viện của thành phố Y chiếm
khoảng 150.000, hướng về phía Bắc, lấy
cửa Khảm làm cửa thông khí và bố trí trồng
sinh vật theo vị trí Cửu cung Bát quái Hà đò
(1) Đại viện lấy cửa Khảm làm cửa thông
khí: Phía Đông Bắc sao Ngũ Quỷ Liêm Trinh
Hỏa ở vào vị trí Bát Bạch cung Thổ, Hỏa sinh
Thổ, Ngũ quỷ là sao dữ, do đó không thể trồng
những cây cao to, phải chọn trồng những cây
thấp bé mới không ảnh hưởng tới cảnh sắc
Trồng những cây có màu vàng, đen là hợp nhất
Chính vì lý do này mà phía Đông Bắc của khu
vườn đã trồng trúc Phật, tre mỡ, màu vàng của
tre mỡ chính là màu "đất", phối hợp trồng thêm _ Dùng Hực vật làm “quân” để
trúc bách (Nageia nagi (Thunb.) O Ktze) - — Đổ ‘Tran do" won canh
tượng trưng cho màu đen, thuộc Thủy thì có
thể hòa hợp
(2) Phía Đông: Sao Thiên Y Cự Môn Thổ ở vào cung Chấn, Tinh khắc cung nên hóa giải, Hỏa Mộc tương sinh, lấy màu xanh lá cây làm chính để Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ tạo thành "trùng trùng tương sinh" Phối hợp
trồng các cây tung trắng (sâm thơm) (thuộc Mộc) và bách tán (thuộc Thủy),
trà Phúc Kiến (thuộc Thủy) (Thủy sinh Mộc)
(3) Phía Đông Nam: Phương Tốn là Tứ Lộc Mộc Quan, Sinh Khí Tham
Lang (sao lành) ở vị trí Lạc Thể cung, Thủy sinh Mộc là vị trí may mắn, nên
kết hợp màu xanh lá cây (Mộc) và màu đen (Thủy) tạo bố cục Thủy sinh
Mộc Trồng những cây như quế rành, nhạc ngựa, long não, trúc bách
(thuộc Thủy)
(4) Phía Nam: Sao Diên Niên Vũ Khúc Kim và Cửu Tử cung phía Nam ở
tình thế "Hỏa khắc Kim", nên dùng màu vàng (tượng trưng cho Thổ) để hòa 238
Trang 23hợp Vì Hỏa sinh Tho, Tho sinh Kim là tốt lành, do đó, trồng phối hợp những
cây màu vàng thuộc Thổ như hàm tiếu, hoa quế, muồng xiêm
(B) Phía Tây Nam: Khôn cung là đất "Nhĩ Hắc", Phá Tinh Tuyệt Mệnh Kim
ở vào Thổ cung, trồng thêm nhiều cây, cũng có nghĩa là ổn định đất Chọn trồng những cây bụi cao to có màu trắng như côm hoa lớn, ervatamia
divaricata (Linn.) Burk, cynanchum atratum Bge
(6) Phía Tây: Đoài cung là sao Thất Xích Kim, sao Họa Hại Lộc Tồn Thổ
ở vào Kim cung, hình thành nên Tỉnh sinh cung, cung này ở vị trí tiểu cát (hơi
may mắn) nên hợp với màu trắng và màu vàng, ky màu đỏ, do đó bố trí
trồng côm vòng màu trắng và muỗng biển màu vàng để tạo cảnh sinh động
(7) Phía Tây Bắc: Càn cung là sao Lục Bạch Kim, sao Lục Sát Văn Khúc
(Sao Văn Khúc Thủy) ở vị trí Kim cung, hình thành nên Tỉnh sinh cung, cung này ở vị trí có lợi nhất cho sao Văn Xương, do đó bố trí trồng cây cao to
mới có lợi cho tinh thần tiến thủ và Văn Xương, ngoài ra cần kiên trì nguyên tắc và chấp hành đúng chính sach, trồng những cây cao to, 1 năm cao 4m
như bách tán, cây gạo làm Văn Xương, có lợi cho việc phát triển trí tuệ
® Civ Tir Ha
mau @ ©
Tứ Lộc uo§Ð 6 a & % BB màn
@ Tổn & iên Niên Kim (Vũ Khúc), Ni
SnhKhiMộc BY cat & Bren
$® @ Tuyệt Mệnh lăm (Ebá Quân)
Mẫu: Xanh lá lu Và ĐỀ náo các eS
cây, đen ‘Vang anh ‘Mau Vang
BB dio Hai Nam @ Số bà ®
Tam Thiên _„ Mà đầu
Đông pc, Y Thể TIỂU Xanh họ
s, lầu: Vàng, đen, [Sian cảm vòng Màu: Xanh lồ
eS Khôn trúc bách J gy, den, tring cat Cấn oe Màu: Đen, xanhys tye Sat Thiy
Bát Bạch Thổ @D xy, tring » sạ can GB
Đông BẮC ® & » ¿ b © & Thác
Trang 24(8) Phía Bắc: Là vị trí thông khi của Khảm cung, Nhất Bạch Thủy rơi vào cung này thì cung này sẽ ky màu đỏ, hợp màu xanh, bố trí trồng phối hợp
những cây thuộc Thủy như trúc bách, caryota ochlandra (họ cau)
(9) Trung cung: Là sao Thổ của Ngũ hoàng, phòng làm việc được thiết
kế tại vi trí này, do đó nơi đây cần yên tĩnh, trang nghiêm để lãnh đạo có
thể nghiên cứu công việc Màu vàng là màu của vua chúa, phủ vàng trên
diện rộng có lợi cho viêc ổn định tâm tư của nhàn dân, do đó nên chọn trông những cây thuộc Thổ như muỗng đen (muòng xiêm), cây bún (crateva
formosensis)
(10) Song long hi châu (hai con ròng chơi đùa ngọc trân châu): Càn cung
là đầu não, thiết kế cảnh hùng tráng với sao Bắc Đầu là Thanh Long trồng xanh), mang lạt may mắn cho lãnh đạo, vị trí này là Ngũ Quy Hỏa, thiết kế sao Bắc Đầu (sao Thủy) ở vị trí dữ để có thé hoa hung do Ngũ quỳ gây ra Lần lượt trồng bách tán, caryota ochlandra (họ cau) (mỗi loại 7 cây) thành
hình chòm sao Đại Hùng, kết hợp với cây đỗ quyên đỏ (thuộc Hỏa) và cây thùa (thuộc Thủy) tạo thành "song long" Hỏa Thủy tương hi, trong cây gạo gọi
la "Bac Dau’, tất cả tổ hợp cây nay tạo nên cảnh sắc hào hùng mà đôc đáo
(11) Thiết kế bồn hoa sinh mệnh: Với các loài cỏ (cỏ đỏ, cỏ xanh, cỏ
vàng, cỏ cát tường) và hoa trang đỏ, trang vàng, thiên đông, vườn hoa trở
nên sinh động, sặc sỡ và có tính thẩm mỹ cao
Tóm lại, bổ trí phủ xanh trường sinh vật theo nguyên lý Cửu cung Bát
quải Hà đề ở vườn cảnh này là một ứng dụng thực tế của tác giả theo nguyên lý Thái Cực hơn 30 năm qua Do nguyên liệu thiết kế là thực vật bao giờ cũng rẻ hơn so với nguyên liệu sắt thép thông thường nên đã tiết kiệm
được phân nào chỉ phí xây dựng Quan trọng hơn là, với nguyên liệu là cây
xanh đã tạo ra được trường sinh mệnh phong phú, tràn đầy sức sống Dựa
theo Thiên Nhân hợp nhất quan, Âm Dương và Ngũ hành chế trong Kinh dịch
mà chọn nguyên liệu là thực vật làm 'quân" để bố trí Trận đồ Thái cực Bát
quái, nhở đó làm thay đổi môi trường sống, khiến không gian †hoáng mát và sạch sẽ hơn Cảnh sắc "Phong Thủy hữu tình" nơi đây, ngày càng được đông
đảo người dân hết lời khen ngợi
Bản thiết kế Đại Viện của thành phố Y đã được viết thành luận văn với
tên goi "Ứng dụng Thái Cực Đồ thực vật vào thiết kế vườn cảnh" và đã giành
được giải nhất trong Hội thảo nghiên cửu học thuật quốc tế, phát triển kinh
tể, hòa bình thế giới và Kinh dịch lần thứ nhất được tổ chức tại Đào Viên, Hỗ
Nam, Trung Quốc
240
Trang 25Hình ảnh phủ xanh của Đại Viên,
Bản thiết kế này được hoàn thành dựa theo quan niệm dịch học trong
"Binh pháp Lý thị lục sắc", chủ yếu gồm 9 điểm mấu chốt sau:
a "Trị sơn lý thuỷ" là một phương pháp hay, trong đó, Tiểu Vũ Trụ hay
Đại Vũ Trụ đều có sức sống như nhau, biến vùng đất trống thành nơi cao thấp hài hòa, Tây Bắc cao, Đông Nam thấp, phù hợp với địa thế Trung Quốc
Phía Tây Bắc, xây tường đá Văn hóa, nước chảy từ phía Tây Bắc tới Đông Nam, phối hợp trồng cây cau vàng, thuộc Thổ để làm "thịnh" vị tri Can Kim
(Tây Bắc)
b Nước tử Tây Bắc chảy tới ao hình quả bầu phía Đông Nam qua giàn
hoa hình Thái cực phiến để tích tụ nước Chủ nhà có thể ngồi dưới giàn hoa
màu xanh lập thể hình quạt để thưởng thức hương hoa thơm ngát tỏa ra tử
cây hàm tiếu, quế thuộc Thổ, tốt cho dạ dày, có lợi cho sức khỏe
e Trong nước có Càn Khôn, xây một hòn đảo nhỏ hình quả thận trong
ao hình quả bầu và bắc một chiếc cầu đá nhỏ để có thể vào được bên trong
Nơi đây là một trong 3 điểm đáng chú ý của vườn hoa (tường đá Văn hóa
241
Trang 26phun nước, giàn hoa hình Thái cực phiến, đảo nhỏ hình quả thận) Khi tới đây
nghỉ ngơi, mọi người sẽ cảm thấy thoải mái, sảng khoái
d Nhờ bố cục các chỉ tiết nhỏ trong vườn cảnh và thực vật mà đạt được cải gọi là 'Thiên Nhân hợp nhất”, thấy cái lớn trong cái bé, xây dựng nên một vườn hoa tại nhà riêng mới lạ, độc đáo, song vẫn hài hòa và tốt cho sức khỏe
rc
Đây ao làm bằng Tường đá Van hda Dương xỉ duong xi Đèn tran
đã Thiết anh phun nước đuôi hồn Boston trị quanh tưng
See SATS ATT TT:
(1) Dựa theo chức năng và tính chat ting vị trí của khu vưởn nhỏ này mà thiết kế ra những chủ đẻ phủ xanh khác nhau như; Mới trưởng
trong xanh, nước bao quanh; Hương sen thơm ngát tường mới lạ
(2) Suy xét tới yếu tố trong sạch và tính khiết của ao nước, trằng cây quanh ao (cố gắng chọn những cây có thể làm trong sạch tmãi trường, Í rụng li
(3) Khi th công, đựa theo hiệu quả mà đều chỉnh, bổ tri các cây sao cho phủ hợp phong thủy:
14 Quảng trường nhân dân Hoa Sơn
Hoa Sơn thuộc Quảng trường Nhân dân Hoa Sơn gồm hai dãy núi
Bình Sơn và Long Sơn, là nơi qua lại với 106 nước, nơi đây hội tụ chính
trị, kinh tế, văn hóa của nhân dân Hoa Sơn Quảng trường có tổng diện tích khoảng 72.000mỶ, trong đó phản kiến trúc chiếm khoảng 8000, vườn cảnh chiếm khoảng 28.000m’, còn lại là Quảng trường và những
bộ phận khác
242
Trang 27Toàn bộ vườn cảnh của Quảng trường Nhân dân Hoa sơn được
thiết kế theo thủ pháp đơn giản, rõ ràng mà sinh động, kết hợp triển khai với các đường trục ngang, trục dọc và trục vòng Thiết kế phủ xanh khu vưởn theo nguyên tắc mang tính chủ đề, nguyên tắc mỹ học,
nguyên tắc nghệ thuật, nguyên tắc mang tính sinh thái và nguyên tắc Thiên nhân hợp nhất, từ đó đạt mục tiêu thiết kế “coi con người là chủ thể chính"
a) Nguyên tắc mang tính chủ thể: Phía Bắc thành Hoa Sơn sản xuất đá
hoa cúc, do đó hoa cúc trở thành loài hoa tượng trưng cho Hoa Sơn Trong
thời đại mới, trầm hoa đua nở, vạn vật tranh nhau khoe tài, nhân dân Hoa
Sơn cũng không hẻ tụt hậu mà chạy theo xu thế mới bằng chính đôi chân
của mình bằng tinh thần hừng hực khí thế
(1) Khu A là lối ra vào chính của Quảng trường, tạo cảnh thực vật với chủ đề “chim bồ câu tung cánh", "bóng bay giữa trời cao", ngoài ra, thiết kế
hàng chữ “Quảng trường Hoa Sơn kinh chào quý khách" cho thấy lòng nhiệt
tỉnh hiếu khách của nhân dân Hoa Sơn, cũng là để thu hút các nhà đầu tư
trong và ngoài nước tới đây đầu tư
(2) Khu B được thiết kế đơn giản, rõ ràng và sinh động với "Đồ án nết nhạc" và "Đồ án dây đàn", phối hợp cùng sân khấu tạo hiệu quả rõ rệt, đây
là sự kết hợp động và tinh
(3) Khu € ở vị trí đẳng trước trụ sở làm việc của Quảng trường, tạo cảnh thực vật với chủ đề "dải lụa tung bay" kết hợp treo cờ đỏ trên cao; Ngoài ra,
"Đồ án khoa học kỹ thuật" đã thể hiện được trí tuệ và suy nghĩ của người
dân Hoa Sơn trong thời đại mới
(4) Khu D, E ở vị trí phía Đông và Tây của trụ sở làm việc Khu Ð chủ
yếu là để vui chơi và nghỉ ngơi, do đó trồng những cây thuộc Thổ là phù hợp
nhất Khu E là lối ra vào phụ của Quảng trường nên tạo cảnh thực vật với
"Đồ án Triều Dương" và "Đồ án Phượng hoàng" trừu tượng, thể hiện rõ quyết sách anh minh của chính phủ Hoa sơn - "Thu hút đầu tư, xây tổ đón chim
phượng"
(5) Bồn hoa trung tâm là tiêu điểm của trục ngang và trục dọc của toàn
bệ quảng trường, tạo cảnh thực vật sao cho toát lên được những khối màu
sắc dầy kín và phát sáng, đồng thời kết hợp với tạo hình lập thể, tập trung
chọn những loại hoa tươi đề thể hiện được tinh thần đoàn kết, tích cực tiến
(tên của nhân dân Hoa Sơn
243
Trang 28b) Nguyên tắc mỹ học: Cân bằng đổi xứng, trước sau, trái phải, ở giữa
rõ ràng và bổ trợ lẫn nhau Đã chú ý tới mức độ đậm nhạt của màu sắc,
cũng như tạo được cảm giác "đẹp mà thật; Phổi hơp màu sắc kiểu hoa văn
và màu sắc đối xứng khá thành công
c) Nguyên tắc nghệ thuật: Tạo cảnh thực vật, tạo hình kiến trúc thống
nhất và hỏa hợp với môi trường tự nhiên Chú trọng thể hiện "làm nền và so sánh", 'tiết tấu và nhịp điệu" Như khu B bố trí trồng thực vật "cao thấp nhấp nhô”, "đậm nhạt gần xa" đễ gợi cho mọi người cảm giác có tiết tấu, tạo ấn
tượng đẹp trong lòng người
dJ Nguyên tắc mang tính sinh thái và nguyên tắc Thiên Nhân họp nhất: Trồng thực vật thành vùng, vạt, khóm, điểm, tức là vừa có bồn hoa tươi, day màu sắc, thảm cỏ rộng xanh biếc, lại có hàng cây tổa bỏng ram mat Bố
cục tổng thể được bố trí theo "Binh pháp Lý thị lục sắc”: Chọn trồng cây mới
lạ, suy nghĩ tới yếu tố tương sinh tương khắc, Ngũ hành thực vật và phù hợp với vị trí Bát quái, từ đó thiết kế bố cục tốt và làm được cái gọi là "Âm Dương
hòa hợp" Thực vật có loại cho hương thơm, có loại cho tư thế đẹp, có loại
cho màu sắc rực rỡ và có loại cho lá đẹp, cần biết được điều đỏ để có thể
"tốt khoe xấu che " Bên cạnh đó, cần chọn cây phù hợp với đất mà có thể tiết kiệm được chi phí, chọn cây ít bị sâu đục, dễ chăm sóc, chống được ô
nhiễm, hút khói bụi và chịu được gió, có lợi cho sức khỏe con người Như
cây gạo Ngũ hành thuộc Hỏa có lợi cho tim; Côm vòng, cửu lý hương, lan trắng, mộc lan đều thuộc Kim, có lợi cho phổi, có tác dụng nhất định đối với
việc phỏng chống bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp; Thực vật thuộc Thổ như hàm tiếu, ngâu, quế đèu tốt cho dạ dày; Thực vật thuộc Thủy như tùng
La hán, họ cau, cọ có tác dụng bổ thân; Thực vật thuộc Mộc như bách tán,
đa có tác dụng bồ gan
15 Thư viện tỉnh lập Trung sơn, Quảng đông, Trung quốc ( thiết kế
dựa theo văn hóa thái cực) (năm 1999-2005)
Đại Môn và Trung Dinh thuộc thư viện Tỉnh Lập Trung Sơn, Quảng Đông
được thiết kế dựa theo văn hóa Thài cực
244
Trang 29Đại Môn được thiết kế dựa theo Ngũ hành
Ngũ sắc của văn hóa Thái cực
Vào cửa Chân vuông cột vàng lầu cổ điển, Thư viện ngập tràn sắc xuân, thu
Bước qua nhà chinh vào vùng Ngũ hành, Sóng xanh, chim ríu rít đón mừng khách thăm
Trung Đình
Một tằng sóng xanh, một tẳng lầu,
Chim hót, hoa thơm lòng người ngây ngất
Cầu thang xoắn ốc nạm vàng khẩm ngọc,
Thư viện ngát hương, chẳng ai muốn rời xa
Thư viện khéo léo vận dụng phương pháp
phủ xanh “Nam vàng khảm ngọc" đổ điều
chỉnh Phong Thủy - cầu thang xoắn ngược
$€9§© 4® se lào sinh Kim"
Nhài ống dài thuộc Thể
¿“ Cây gửa thuộc Thổ
Trường thực vật nơi đây có lác dụng tạo
\ Bach tan thuộc Mộc bóng râm mắt
"Tương trưng cho nguằn kiến
thức Không bao đờcHg =,
Be Quan hy hinh chi Tinh “Thiên đường „
28, Bay c8y dai thude Hoa
Thủy phục Hỏa Duong
(mau xanh ẩn trong Mat
Dùng phương pháp 'Kim bao ngân" để
đạt hiệu quả 'đẹp khoe xấu che”, phủ
xanh ống dẫn nước bằng cây chuỗi ngọc
thuộc Thổ và hoa trang thuộc Hỏa
245
Trang 3016 Thiết kế vườn cảnh công viên sơn đỉnh lôi cương, thành phố
Nam Hải (linh quy vũ song long)
* Ý tưởng nghệ thuật
Công viên Lôi Cương giống như hạt minh châu màu xanh lá cây, nam kham trong thành Quế, là nơi vui chơi, thư giãn mang tính dưỡng sinh vui vẻ giữa chốn
đô thị náo nhiệt Do núi này có hình con rùa nên lần lượt bố trí trồng cây gạo
thuộc Hỏa và cây caryota ochlandra (họ cau) thuộc Thủy thành hai chòm sao Tiểu Hùng, trông giống như hai con rồng, do đó ý tưởng nghệ thuật chính là
"Linh quy vũ song long" (rùa thiêng múa điệu hai con rồng)
Công viên Sơn Đỉnh là vườn cảnh mang phong cách riêng của miền
Nam Trung Quốc, được thiết kế theo thủ pháp tạo cảnh cổ điển, khá hài
hòa và tự nhiên Mặc dù diện tích toàn công viên không rộng lắm (khoảng 40.000m”), song nhờ vận dụng tốt phương pháp nghệ thuật tao
cảnh đã tạo nên một khu vườn độc đáo, thú vị và lôi cuốn Có thể nói day là nơi vui chơi, ngắm cảnh và dạo mát lý tưởng của người dân trong
và ngoài vùng
a) Điểm nổi bật của công viên
Công viên hội tụ đủ rừng
xanh, tháp cao, đình, lầu, đài,
hành lang hoa, mê cung, suối
phun nước, đá điêu khắc, cây hoa
quý, thảm cỏ xanh tươi và khu vui
chơi, giải trí tạo thành một môi
trưởng trong xanh sạch đẹp,
động tĩnh kết hợp hài hòa, vừa thú
vị lại rất tốt cho sức khỏe
b) Cảnh chính trong công viên
(1) Làu Văn Xương (2 tang),
chiém khoang 440m’, được thiết
kế theo kiểu kiến trúc cổ điển,
ngói lưu ly vàng, mái hiên cong,
lan can đổ, màu sắc tươi mới
Thời xưa, Văn Xương là nơi để đọc sách, do đó thiết kế nơi đây sao cho toát lên "không khí đèn sách" Tầng trên trưng bày sách vở, tầng dưới là căng tin ban đề lưu niệm và tác phẩm nghệ thuật 246
Trang 31(2) Điểm nổi bật của tháp truyền hình
Tại trung tâm tháp truyền hình xây một hồ phun nước có đèn và nhạc
với đường kính 10m, ở giữa là bức tượng điêu khắc hình thiếu nữ và con ốc
(cao 3n), tức là tượng tiền nữ hưng mâm ngọc, bên trong là một con ốc, nước phun ra từ trong bụng ốc, nước từ mâm ngọc chảy tràn xuống dưới,
vòi phun dưới hồ có dạng hình cầu, hình cốc, hình tháp, hình con công, cùng với tiếng nhạc và dưới anh sang, sự vật biến hóa liên tục, tạo nên một thế
giới đa sắc, vô cùng thú vị giữa trung tâm công viên, thu hút khách tới tham
quan thưởng lãm
Quanh hồ phun nước trồng cây thùa có gai, kết hợp trồng thêm thiên
đông, cỏ Quan Âm Hồ hoa kết hợp với hồ nước tạo thành hồ với 3 chức năng làm đẹp, phòng hỏa và bảo vệ môi trường
Ban công tháp truyền hình xây lan can bằng đá xung quanh, được thiết
kế khá công phu và tinh xảo Ban công có 2 bậc, phân biệt rõ bằng đá cẩm thach và gạch mắt lưới Giữa gạch mắt lưới để thừa các lỗ nhỏ có thể trồng
cỏ lá gừng, tạo nên môt khoảng không gian xanh biếc, tràn đây sức sống
Bậc cao nhất bố trí trồng hơn 60 loài thực vật thuộc Âm và thực vật họ lan, treo bảng tên khoa học của tửng loại cây để hướng dẫn du khách
(3) Nguyệt Động Cảnh Môn
Mỗi bên Nam Bắc bố trí một Nguyệt Động Cảnh môn, cao 2,8m, thiết
kế theo kiểu kiến trúc cổ điển, ngói lưu ly vàng hoặc xanh lá cây, phía trên
có cửa sổ trang trí
(4) Dao dai va Quynh dai
Dao đài và Quỳnh đài là hai đài ngắm cảnh ở công viên Son Đỉnh, chiều
dài là 11m, chiều rộng là 3.5m, bên trên thiết kế lan can, bên trong bố trí
ghế ngồi để du khách có thể tới đây nghỉ ngơi và ngắm cảnh đẹp thành phố
(5) Hành lang vòng quanh và giàn hoa
Có thể che mưa gió, lại có thể làm nơi cho thực vật họ dây leo bám vào,
tạo hiệu ứng đẹp, buông rủ Với tổng diện tích là 152m”, có thể chọn trồng
thực vật có hoa nở theo mùa để tao nên khung cảnh “quanh năm hoa nở,
như tử đằng nở hoa vào mùa xuân, kim nương nở hoa vào mùa hè, cát dang
nở hoa vào mùa thu, hoa giấy nở hoa vào mùa đông
(6) Núi giả và hồ phun nước
Tạc 2 trái núi giả làm bằng đá Hoàng lạp cao 3m, rộng 11m, đặt đứng
247
Trang 32đối diện nhau giữa hỗ nước ở phia trước hành lang, bên trải lầu Văn Xương
Với diện tích 89mƒ, trong hồ lắp vòi phun nước để tạo 'cảnh nước", đồng
thời trồng hoa súng để tạo thành "cảnh động'
(7) Mê cung đá và mê cung cây
Đây là dự án thiết kế mới mang tính sáng tạo toàn quốc, thiết kế với
mục đích kích thích trí tò mỏ và khơi gợi tính sáng tạo của các em nhỏ Đây là khu vui chơi dành cho trẻ từ 5 tuổi trở lên Mê cung đá là hang
động khúc khuỷu, quanh co, các em nhỏ có thể chạy ra chạy vào chơi
đùa vui vẻ
Mê cung cây là một Thái cực đồ được tạo nên bởi các cây thân gỗ cao
to va cây hoa, cắt tỉa thành những bức tưởng cây ram rap, dan xen nhau,
khó phân biệt
(8) Đình Huy Ba (đình hình vuông)
Đình Huy Ba được xây dựng trên đường Viên Đông, là nơi nghỉ chân giữa
lưng chừng núi, Đình có diện tích 11m’, được thiết kế ngói vàng, cột trụ,
trạm trổ tỉnh xảo, mang phong cách cổ xưa
(9) Hiên triều dương (3 đình Phong Vũ lục giác nối tiếp nhau)
Vị trí phía Đông công viên Sơn Đỉnh được tạo nên bởi 3 đình lục giác
Hiên triều dương (hướng về phía Mặt Trời) với diện tích 105mỶ, được thiết
kế mang phong cách kiến trúc đặc sắc của dân tộc Trung Hoa, ngỏi lưu ly
vàng, lan can đỏ, còn lắp đặt "mỹ nhân dựa ghế" Tại đây có thể ngắm cảnh Mặt Trời mọc, vô cùng kỳ vĩ
(10) Khu vui chơi dành cho trẻ nhỏ
Khu vui chơi này được thiết kế dành cho những trẻ nhỏ dưới 12 tuổi Do diện tích trên núi có hạn nên nơi này được thiết kế khá nhỏ, gồm những con
thú nhún loại nhỏ, cầu trượt, những động vật bằng tượng như hươu cao cổ,
gà trống, thỏ trắng, voi Trẻ em có thể trượt cầu trượt hoặc cưỡi lên những con vật này, ngoài ra còn có đu quay, xích đu
Đây là khu vui chơi, do đó cần chọn trồng những loại cây không có độc,
không cỏ gai, không gây dị ứng và đảm bảo an toàn cho trẻ Những cây cỏ thể gây dị ứng cho trẻ như một số loại phấn hoa có tính truyền nhiễm nặng;
cây ngô đồng Pháp có thể gây dị ứng đường hô hấp; cây khoai sọ họ ráy,
họ mã tiền, họ trúc đào có thể gây dị ứng da
248
Trang 33(11) Đường trong vườn cảnh
Là mạch lưới toàn công viên, có 3 loại đường lớn, nhỡ và nhỏ, độ rộng lân lượt là 5m, 2.5m, 0.8m; có đường đá cuội, đường van và các đường với nhiều hình thức khác nhau
(12) Lồng cảnh
Cố gắng giữ nguyên hiện trạng vổn có của rừng, chỉ mở "cửa sổ rừng"
tại nơi thích hợp mà không cần đầu tư Đứng ngắm tử nơi xa, toàn cảnh thành Quế thu cả vào trong tam mắt
cJ Ý tưởng nghệ thuật phủ xanh vườn cảnh
** Nguyên tắc thiết kế
(1) Tạo cảnh rừng rậm, duy trì cân bằng sình thái, tạo nét đặc sắc, hấp
dẫn và thú vị, cảnh quan cần mới lạ và mang tính giáo dục khoa học, để có
thể nâng cao tỉ lệ sử dụng cơ sở hạ tầng
(2) Khách tham quan có thể nghỉ chân tại khu rừng nảy, do đó cần tuân
thủ 3 nguyên tắc vui về, an toàn và vệ sinh Như khu vui chơi cho trẻ nhỏ
không nên trồng các loại cây có gai, có độc và gây dị ứng, cũng không
trồng những cây có hoa gây truyền nhiễm và rụng nhiều lá
(3) Khu vui chơi có giá trị sử dụng cao, thiết kế cửa hàng, căng-tin, quay bán đồ lưu niệm, chỗ nghỉ ngơi và vui chơi, có vậy mới thu hút du khách
và thay đổi được tình trang "cỏ khách mà không có ché choi’
(4) Câi tạo diện mạo rừng một cách khoa học, từ rừng tùng chuyển thành rừng rậm với nhiều cây cối có màu sắc, kiểu dáng độc đáo, thú vị và
„ mắt lưới tạo nên sự sinh động và tràn đầy sức sống, đồng thời có thể giảm
bớt nhiệt độ oi bức của mùa hè Ngoài ra, xây mê cung bằng cây cối chứ
không bằng gạch ngỏi, vừa rẻ, vừa đẹp lại tốt cho sức khỏe
249
Trang 34(4) Xử lý không gian: Thiết kế đường quanh co, hang động, bụi cây có
đan xen nhau và vận dụng thủ pháp che chắn bằng †hực vật để cỏ được hiệu
quả "nhìn thấy cái lờn từ trong cái bé”; mỗi bước mỗi cảnh, người đi cảnh
cũng đi theo, mỗi cảnh đều mang phong cách riêng, chứ không giống nhau;
Suy xét tới việc lồng cảnh, làm nền cho nhau, ngoài ra khắc phục tỉnh trạng
"nhàm chán do nhìn qua đã thấy hết"
(5) Màu sắc phong phú, ổa dạng, kết hợp hài hòa, có động có tĩnh
song van rất tự nhiên và có hồn Như cửa Càn phía Bắc có bể phun nước, cây hoa màu sắc sặc sỡ là cảnh động, tiếp đó, bước vào con đường tinh
mịch với hàng trúc hai bên đường là cảnh tĩnh, tới thảm cỏ lớn phía Tây
Nam là cảnh động, xuyên qua bụi thùa là cảnh tĩnh Cửa phía Nam là cảnh
động, bước vào cửa thấy ngay 7 "ngôi sao thực vật' (7 cây hoa gạo tượng
trưng cho sao Bắc Đầu) là cảnh động, mê cung đá - nơi trẻ nhỏ vui chơi
là cảnh động, tháp truyền hình là cảnh động, tới rừng cau phía Đông là cảnh tĩnh, tới Dao đài, Quỳnh đài, mê cung cây, hiên triều dương là cảnh động, vùng trồng cây bách và xương rộng là cảnh tĩnh, ra khỏi cửa Bắc
là cảnh động
(6) Bố trí một cách khoa hoc Chọn phương pháp phủ xanh có hiệu quả,
bố trí trồng thực vât theo thuyết Ngũ hành truyền thống của Trung Quốc,
vừa có hiệu quả phủ xanh lại vừa tốt cho sức khỏe Dựa theo thuộc tính của
từng cây để bố trí nên các "trường sinh vật" khác nhau Chẳng hạn, bố trí
trong thực vật có hoa và lá màu đỏ như hoa gạo, sò đo cam để tạo trường
thực vật tốt cho tim mạch; bố trí trồng lan trắng, mộc lan †ạo trường thực
vật tốt cho phổi: trồng những cây có la mau xanh hoặc vỏ cây màu xanh như trúc bách tốt cho gan; trằng tùng, bách, quế có thể điều hòa mắt, đặc
biệt tốt cho những người bị cận thị
Tạo cảnh cho khu vườn cản chú trọng tới việc lựa chọn loại cây cho phù
hợp, chứ không nên thay cây đẹp là trồng, cũng cần tròng có tính thẩm mỹ
chứ không phải trồng một cách bừa bãi Ngoài ra, còn cần chú ý tới tác dụng mà loại cây được trồng mang lại Như trồng vạn tuế, bd đào Hải Nam
có tác dụng phòng hỏa ở rừng núi; trỗng tung trắng (sâm thơm) có tác dụng đuổi rắn; trồng cửu lý hương, quế rành có tác dụng giảm dau; trong ram but
leo có tác dụng xua đuổi ruồi muỗi; trồng cây có màu vàng như hoa đại,
muồng biển, huỳnh anh lá lớn, tre mỡ có thể kích thích sự thèm ăn Với sự
bố trí một cách khoa học, vườn hoa Sơn Đỉnh đã trở thành một nơi vui chơi,
giải trí, vừa đẹp lại tốt cho sức khỏe
250
Trang 35(7) Thiết kế mang tính dân tộc và khoa học dựa theo Kham dư học
(Phong thủy học mang tính khoa học)
Trung Quốc được mệnh danh là "đất mẹ của vườn cảnh", có lẽ là vì từ
thời xa xưa, người dân Trung Quốc đã vận dụng thành công kết quả của
Kham dư học (Phong thủy học) vào trong tạo cảnh Ngày nay, người ta đã vứt bỏ đi những quan điểm mê tín, cổ hủ dé ứng dung Phong thủy học vào việc bố trí vườn cảnh của công viên này
Theo Phong thủy học thì hướng rất quan trọng, khác hướng thì sẽ tao
ra hiệu quả ý thức và hiệu quả hành vi khác nhau
Do công viên Sơn Đỉnh có hình dạng con rùa nên nó giống như "ria
thiêng" mong muốn hưởng về Khảm Thủy, phía Bắc Bước trên đường Phật Bình, hướng về 3 đường nhìn ra biển, muốn 'rủa thiêng" cất bước thì cần làm được bố cục phong thủy khảm dư như sau
(8) Đôi nét về bố cục
Lấy tháp truyền hình làm trung tâm, Tây Bắc là Càn (tức là Thiên vị theo
la bàn) Theo địa hình của Trung Quốc thì nơi đây bốn bề đều thấp, do đó
xây lau Van Xương, hành lang vòng quanh và giàn hoa, kết hợp với côm vòng
cao to để bổ sung khiếm khuyết ở Thiên vị, ngoài tháp truyền hình thì Thiên
vị là nơi cao nhất khi du khách leo lên tới Sơn Đỉnh
Theo thuyết phong thủy thì phía Đông Bắc và Tây Nam của vùng đất này ở vị trí không tốt (vị trí xấu), do đó xây 3 đình lục giác (hiên triều dương) giống như 3 chiếc chong chóng quay không ngừng ở phía Đông Bắc, kết hợp trồng họ xương rồng và thực vật thân gỗ để hóa hung Còn ở phía Tây
Nam, nơi có rất nhiều hung khí thì trồng cây móc, cây thân gỗ cao to, tán
lá rộng họ đa, ho dâu và cây có gai họ thùa dé hóa hung
Phía Đông lấy Thái cực đồ (mê cung cây) và đình Huy Ba (đình vuông,
ngay ngắn) để tiếp nạp "tài khí' của hướng Đông
Cửa Nam (cửa Khôn) và cửa Bắc (cửa Càn) được nối liền bổi một con
đường thông suốt, đường này có hình dang 2 tai, tai hướng về phía Đông
có nghĩa 'tin tức lan nhanh”
€ó 4 ngả đường dẫn lên núi nên 'các hướng đều thông suốt, do đỏ không sợ cảnh "chen lấn xô đấy"
Phia Tây Ngũ hành thuộc Kim, nên tròng caryota ochlandra (họ cau)
(thuộc Thủy) đề tạo nên bổ cục "Kim sinh Thủy" Trồng 60 bụi tre mỡ (thuộc
251
Trang 36Thổ) ở phía Tây thành đường tre, tạo nên bố cục “Thổ sinh Kim", lại còn có thể che được ánh nắng gay gắt và gió mạnh từ phía Tây
"Song long hi chau" va "That tinh Bắc Đấu" là hai chủ đề phủ xanh vườn cảnh và mang đậm phong cách nghệ thuật
Song long (hai con rằng): Lần lượt được phân biệt bằng hai nhóm cây cao to (mỗi nhóm gồm 7 cây), bố trí theo chỏm sao Tiểu Hùng và coi
tháp truyền hình là "Bắc Đẩu", phía Nam là con rồng - gồm 7 cây hoa
gạo tạo thành "sao Hỏa" (hoa gạo thuộc Hỏa) và phía Bắc là con rồng - gồm 7 cây caryota ochlandra (họ cau) hoặc bách tán tạo thành "sao Thủy" "Song long hí châu", 'Nam Bắc song bào" tượng trưng cho "Quốc thái dân an"
Tại đây trồng 121 loài cây khác nhau, trong đó có 375 cây thân gỗ,
2300 chậu hoa, 35130m' cỏ, mỗi cây đều có treo biển ghi rõ tên cây,
nguồn gốc xuất xứ, khiến khu vườn này vừa là nơi vui chơi, lại vừa là vườn
hoa thực vật, du khách có thể tham quan kết hợp với học hỏi, thu nạp kiến
thức, vô cùng ý nghĩa
Công viên Sơn Đỉnh, Lôi Cương, thành phố Nam Hải
252
Trang 37(9) Phối hợp một cách khoa học: Mỗi vị trí chọn trồng cây chính khác nhau; trồng xen kẽ các cây phụ với cây chính, bổ trí cây cảnh ở phia trước
cây phụ; trồng các cây có tính chất leo bám ở dưới gốc để làm tăng hiệu quả thưởng lãm
Kết hợp khéo léo cây bụi, cây hoa, cây cỏ và cây thân gỗ với các công trình kiến trúc nhỏ như đình, đài, hiên, gác hoa, đá núi, bể nước, giàn hoa,
hành lang tạo nên môi trường sinh động, sinh thái cản bằng, Thiên Nhân hợp nhất, Âm Dương hòa hợp, chính phụ rõ ràng, có thưa có dày, nhiều mà không rối, vừa biến hóa lai tự nhiên, thống nhất
17 Vườn sinh thái thiên đài, trường tiểu học kinh khê - tạo cảnh
theo lý thuyết ““cây sinh mệnh”
Chủ đề thiết kế
“Cây sinh mệnh"
"Cây sinh mệnh"' tỏa rộng theo trục đối xứng
"Lá sum suê, tán râm rạp” phân chia thành các khu vực khác nhau
Nhờ bàn tay chăm chỉ của người thợ làm vườn Hương hoa thơm ngào ngạt bay khắp trường
Dự ân thiết kế này là để phục vụ việc học tập và giảng dạy Với diện tích
phủ xanh trong khòng gian có hạn (600m2), khu vườn thực vật này vừa
mang tính khoa học, kiến thức, vửa mang tính vui chơi giải trí và trải nghiệm
Học sinh có thể vừa chơi vừa học tại đây
a Kết hợp văn hóa truyền thống: Ứng dụng "Binh pháp Lý thị lục sắc"
để bố trí thực vật làm "quân" từ đó 'bày bình bổ trận"; suy xét tới đặc tính
sinh vật của thực vật để phát huy chức năng của trường sinh vật, thực vật
vân dụng Âm Dương hòa hợp của thực vật, lý thuyết tương sinh tương khắc
đề đạt hiệu quả Thiên Nhân hợp nhất
253
Trang 38b Lợi dụng thuộc tính chữa trị bệnh khác nhau của thực vật và bố cục
Ngũ hành để tạo ra trường thực vật có lợi, có tác dụng chữa trị nhất định
đổi với các bệnh liên quan tới lục phủ ngũ tạng của các em học sinh, có lợi
cho sức khỏe các em, cũng như để nâng cao trí lực cho các em
c Toàn cảnh khu vườn lấy 'cây sinh mệnh" làm trục đối xứng, lấy thảm sinh mệnh (thảm cỏ nhân tao) làm "thân cây" của 'cây sinh mệnh”, mỗi khu
vực là những "phiến lá" của 'thân cây", bao gồm 9 khu khác nhau là khu thực
nghiệm, khu lêu che mưa nắng (xuân, hạ, thu, đông), khu thủy sinh, khu quả
bầu, khu nhà kinh, khu trồng 10 cây, khu không có đất trồng trọt, khu nuôi
động vật và khu vui chơi
d Ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, chú trọng tới sinh thái, lợi dụng
triệt để chức năng của cây được chọn tròng, như chọn chất liệu mới nhất
làm nền — tấm lót chống thấm PVC (tằng 1); bông, xơ dừa phòng thúy (tầng
2); phân bón lót kết hợp với phân bón cho ra nhiều hoa tạo thành chất sinh
tan (tang 3) để kiến thiết nên môi trưởng sinh thái hòa hợp, giữ ấm, giữ ẩm,
hút nước và tỏa nhiệt Ngoài ra, lắp đặt máy tích tụ nước sử dụng năng lượng Mặt Trời, đồng thời lợi dụng sức gió tự nhiên cho việc tuần hoàn nước (1 năm 4 mùa), từ đó đảm bảo giữ gìn môi trường trong xanh sạch đẹp, mà lại tiết kiệm được năng lượng
e Cân chọn phương pháp thiết kể sao cho có hợp có tan”, nhìn thấy cái lớn từ trong cái bé, mỗi bước mỗi cảnh, người đi cảnh cũng đi theo, thiết
kế dưa trên đặc tính hiếu đông, thích khám phá của lứa tuổi học trò
f Chọn thực vật mới lạ, chịu gió, rễ bảm nông, có thể làm sạch môi trường và chống được ô nhiễm, lại dễ trồng, treo biển để tên cây
và tên khoa học lên từng cây để giúp học sinh nâng cao kiến thức về thực vật
g Theo thuyết phong thủy thì bố cục nơi đây nên là Tây Bắc cao, Đông Nam thấp, cụ thể là Tây Bắc nên sử dụng lều che mưa năng, nhà kính, giàn hoa và thực vật cao to để che chắn gió Bắc và ánh nắng Mặt Trời từ hướng
Tây chiếu tới; Đông Nam nên chọn cày thấp bé để có thể đón gió Đông Nam
thối tới
Thiết kế nên dựa theo triết lý 'Kinh dịch" truyền thống để đạt được cái
gọi là “Thiên Địa Nhân hòa hợp"
254
Trang 40
“Cây sinh mệnh” tỏa rộng theo Dưới lều che mua nang, tram hoa
trục đối xứng đua nhau khoe sắc thắm
"Cửa sinh thái" được tạo nên bởi những Bông phần và định hương đua nhau tỏa
256