Phong Thủy, nghệ thuật vẻ môi trường cư trú Nhận thức lại Phong Thủy Trung Quốc tử làn sóng văn hóa thế giới a Nguồn gốc của Phong Thủy cỏ đại Trung Quốc 88 Hong - Key Yoon cho rằng P
Trang 2PAE A RK
9 HH ve tg eee CE) PHONG THỦY CỔ ĐẠI
Hiệu dinh CHU TRONG THU Giảng viền Khoa Ngữ vấn Trung Đại học Sư phạm TP.HCM
NTV
Công ty TNHH Nhân Trí Việt
*% A f3 #8 FR 4à BỊ
Trang 3CP RSRA Kia ER (E)Y
4ã th TBR MAO RA ty FY FD 3]2009,,
AF RECPRERMK GWE SEA L)), RIM, FH TA
SAR MANA MD FST MAHER A HEE bh
ARB H AND HHT,
PHONG THỦY CỔ ĐẠI TRUNG QUỐC - Lý luận và thuc tién (Tip 1)
Công ty TNHH Nhân Trí Việt giữ bàn quyền bản tiếng Việt, 2009
Tích từ nguyên tác “Lý luận và thực tiễn của Phong Thủy có đại Trung Quốc (Tập 1)”,
bản in tiếng Trung Quốc, tác giả Vu Hy Hiển - Vụ Dũng, Nhà xuất bản Nhật báo
Quang Minh, Trung Quốc, 2006 Tác phẩm này xuất bản tại Việt Nam theo hợp đồng
chuyển nhượng bàn quyền giửa Nhà xuất bàn Nhật báo Quang Minh, Trung Quốc và
Công ty TNHH Nhan Trí Việt, Viet Nam
Không phản nào trong xuất bản phẩm này được phép sao chép, lưu giữ, phát tán qua
mạng hoặc các hình thức khác, mà không oó sự cho phép trước bằng văn bản của chủ
bản quyền.
Trang 4SƠ LƯỢC VE TAC GIA
Vụ Hy Hiển: Giáo sư trường Đại học Bắc Kinh, giáo sư hướng dẫn nghiên cứu
sinh tiến si, tán bộ Viện Văn hóa lịch sử thành phấ Bắc Kinh, bậc thây Phong Thủy nổi
tiếng ở Trung Quốc Vu Hy Hiển sinh vào thang 7 năm 1940 tại thành phố
Côn Minh, tỉnh Vân Nam, trong một gia đình có truyền thống học tập
và nhiều đời theo ngành Đông y Ông đã có mấy chục năm tham gia
nghiên cứu địa lý (Phong Thủy cổ đại Trung Quốc củng gọi là “Kham
Dư” hoặc “địa lý”), từng nhậm chức Ủy viên Ban chấp hành chuyên
ngành tư tưởng địa lý học thuộc Hội Địa lý học quốc tế, giữ chức Ủy
viên phó chủ nhiệm khóa 2, 3, 4 Ban chấp hành chuyên ngành lịch sử
địa lý thuộc Hội Địa lý học Trung Quốc, phó tổng biên tập tạp chí Lịch
Sử Địa Lý khóa 2, 3, 4, Ủy viên Ban trị sự Hội Học thuật cố đô Trung
Quốc, Ủy viên Ban trị sự khóa 2 Hiệp hội Địa chí Trung Quốc, Ủy viên
học thuật Hiệp hội Địa chí Trung Quốc khóa 6 Hiện giử chức Hội phó
Hội Nghiên cứu Từ Hà Khách - Trung Quốc; Ủy viên Ban chấp hành
biên tập tạp chí Địa Lý Kinh Tế Ông Vu Hy Hiền đã tập trung hon
mười năm tinh thản sức lực, luôn chuyên tâm nghiên cứu tảm ảnh
hưởng và tác dụng của Phong Thúy đối với vị trí bố cục của những
thành phố cổ như Bắc Kinh, Tò Châu, Hàm Dương, Lạc Dương, Nam
Kinh, Tuyển Châu, Côn Minh v.v Từ năm 1991 - 1995, ông đã hai lần
đến Moscow, trong buổi báo cáo học thuật được tổ chức nhân ngày kỷ
niệm thành lập trường Đại học Moscow, quyền Quan Niệm Và Sinh
Thái [ăn Hóa Phong Thủy Cổ Đại Trung Quốc do ông biên soạn đã
nhận được sự đánh giá tốt từ những đại biểu tham dự Các trường đại
học, các đoàn thể xã hội ở Hồng Kông, Đài Loan và Mỹ, Nga v.v déu
đã từng mời ông vẻ giảng day Trên khắp mọi miễn đất nước Trung
Quốc, những phố cổ, phủ mới, quán xá, thành trì mà ông từng đất
chân đến nhiều vô số kể, ngoài việc cung cấp tư vấn, thiết kế cho lĩnh
vực nghiên cứu văn mạch cảnh quan Phong Thủy về việc quy hoạch,
bố cục, xây dựng cho hơn mấy chục đơn vị xí nghiệp quy mô lớn, eác
Trang 5
còn tư vấn cho các cơ quan, xí nghiệp lớn của nước ngoài tại Trung Quéc nhu P&G, Shell, [BM v.v
Các tác phẩm chính của ông gồm có: 1 Dai Cuong Phuong Chi Học Trung Quốc (Nhà xuất bản Văn hóa-Lịch sử-Triết học Đài Loan);
Nhân dân Ván Nam); 3 Tuyển Táp Du Ký Ván Nam Cổ Đại (Nhà
xuất bản Nhân dân Vân Nam); 4 Tờ Hà Khách - Nhà Địa Lý Học
Đời Minh (Nhà xuất ban Khoa học phổ cập); 5 Phong Thổ Nhân Tình Nơn Nước Vân Nam - Quý Châu (Công ty xuất bản Cẩm Tú - Đài
Loan); 6 Sơ Lược Vè Lịch Sử Địa Lý Học Cổ Đại Trung Quấc (Nhà
xuất bản Khoa học kỹ thuật Hà Bắc); 7 Cáu Đố Và Việc Thành Cát
Tu Han Phong Thưởng Cho Trường Xuân Chán Nhân (Nhà xuất bản
Du lịch Trung Quốc); 8 Lựư Chọn Kiến Trúc Và Phong Thủy Cổ Đại
Trưng Quốc (Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật Hà Bắc, Nhà xuất bản
Văn nghệ Đài Loan - Bản in chữ phỏn thé tiếng Trung Quốc) củng với hơn mười bộ tác phẩm khác
Trang 6Phong Thủy, nghệ thuật vẻ môi trường cư trú
Nhận thức lại Phong Thủy Trung Quốc tử làn sóng
văn hóa thế giới a
Nguồn gốc của Phong Thủy cỏ đại Trung Quốc 88
Hong - Key Yoon cho rằng Phong Thủy bắt nguồn từ việc lựa chọn địa điểm công trình kiến trúc
Es
2
Phát hiện nguôn gốc Phong Thủy qua khảo cô
Việc khai quật văn vật “Tư Tượng” và nguồn gốc của
Từ những phát hiện khảo cố xét nguồn gốc của Bát
Quái, Lịch Pháp và Phong Thủy #
Nên tảng lý luận của văn hóa kiến trúc Phong Thủy — 115
Sự khác biệt vẻ tư tưởng địa Ìý giữa Trung Quốc và
phương Tây Đặc điểm địa lý Phong Thủy cổ đại
Phong Thủy với Âm Dương biến đổi, sinh sôi khon,
Quan niệm chỉnh thẻ tuân hoàn hứu cơ của hệ thống
Quan niệm kinh lạc của trái đất là một co thể sống 1A
Trang 7Trương Đại Niên bàn về quan niệm “thiên nhân hợp nhất”
Học thuyết Ngũ Hành và lý luận Phong Thủy Quan niệm Phong Thủy về thuyết Ngủ Hành tuần
hoàn và Đại Cứu Châu của Trâu Diễn
Phong Thủy và quan niệm trung hòa
Âm Dương, Ngủ Hành, Bát Quái và 12 cung Hoàng Dao 7
Tư tưởng vẻ quan hệ giữa con người và môi trường
Trang 8Lời tựa
Con người sống trong trời đất, từng giờ từng khác đều không thể
tách rời môi trưởng xung quanh Môi trường địa lý phân bố trên bề
mặt quả đất muôn hình vạn trạng, mang tính không cân bằng Do đó,
về mặt khách quan tản tại những môi trường đối lận nhau khá tích
cực, thích hợp với đời sống con người, mang đến cho con người vận
may và ẩn chứa trong đó sự tốt lành, hạnh phúc Nhưng củng có
những môi trường nói một cách tương đối thì khá hung hiểm, nguy
hại, gây ra những bất tiện, khốn khó và rủi ro cho cuộc sống Con
người phải chọn lựa, xây dựng, sáng tạo môi trường xung quanh
mình như một thứ bản năng, bao gốm cả việc xây dựng sáng tạo
thành phố, làng mạc, nhà cửa, chọn lựa và kiến tạo một không gian
` sống tươi đẹp, đễ chịu, yên lành, thuận tiện cho đời sống Con người
nương mình vào đó, sinh hoạt, sản xuất, làm việc đều có cảm giác
thuận lại, thoải mái và an toàn Cảnh quan môi trường tươi đẹp và
giàu sắc thái riêng còn có thể làm cho tâm hôn nhận được sự khích lệ
và cổ vũ, giúp con người luôn tràn đầy những tình cảm tốt đẹp và lý
tưởng cao cả Lấy điều này dan dat tinh than, sẽ thúc đẩy sự nghiệp
thành công và mang đến tiền đỗ tươi sáng
Phúc, lộc, vinh, thọ con người luôn hướng đến; gian, nan, nguy,
khốn con người luòn tránh xa; đói, rét, nghèo, khổ làm cho con người
khó chịu đựng Tâm lý hướng tới điều lợi, tránh xa điều hại là phản
ứng bản năng của con người mà ai ai củng có Cho nên, ở Trung Quốc
- nơi khởi phát nền văn minh phương Đồng, đã từng bước hình thành
hệ thống kiến trúc và quy hoạch cảnh quan dựa theo ý thức xã hội cổ
đại, đồng thời dựa vào đó để khảo sát môi trường xung quanh, lựa
chọn điều tốt lành và tránh xa cái hung hiểm để xâáy dựng thành phố,
Trang 9hệ thống văn hóa độc lập và truyền thống 4 văn hỏa lâu đời Các lưu vực sông Hoàng Hà, Ỹ TẾ fe
vùng đất tổ đất mẹ của dân tộc Trung Hoa, } b & iti
là cái nôi mà trước kia nền văn hóa Trung 3 k
Hoa đả dựa vào để sinh sôi và phát triển is
Nên văn hóa dân tộc Trung Hoa bắt nguồn
từ lưu vực các con sông lớn, giống như một sinh mệnh vĩ đại, từ thời
cổ đại xa xôi, từng bước tập hợp hàng trăm nhánh sông lớn nhỏ, tạo
nên hệ thống sông ngòi mênh mông vô bờ bến, cuỗn cuộn tung trào,
xuyên sơn phá thạch, uốn lượn ngoằn ngoèo, quanh co trắc trở dé
bang qua những cánh đông, khu rừng rậm rạp, vượt qua những dãy
núi, cao nguyên, đồng bằng rỏi đổ ra biển cả
2 ik Vì sinh mệnh này có cội nguồn lịch sử thuận
mệnh trời, theo triết lý thánh hiển, nên mới thể
hiện rõ tính hệ thống và sự vĩ đại của nó Thật là
cây cao muôn trượng, củng chỉ một gốc; sông bắt
nguồn từ rất xa, mới mênh mông vô bờ bến; rễ sâu
gốc vững, cây cối mới tốt tươi, mơn mửn; con sông
lớn bắt nguồn từ rất xa mới có thể tập trung hàng ngàn dòng chảy, đón nhận hàng trăm con sông,
Một đất nước ở trong trời đất, chắc chắn phải
có chỗ đứng Vậy lấy gì để dựng nước? Duy nhất chỉ có thể dựa vào
tinh than dân tộc Tinh thần dân tộc bát nguồn từ nền văn hóa dan
tộc đặc sắc Nên văn hóa đặc sắc của dân tộc Trung Hoa là sức mạnh
tinh thản đã nuôi dưỡng dan toc, thắt chặt tình đoàn kết dân tộc, bảo
vệ nên độc lập và thống nhất của quốc gia, thúc đẩy sự tiến bộ, phát triển và phon vinh của dân tộc Đề chứng tỏ lòng yêu nước, chúng ta
phải giương cao cốt cách văn hóa dân tộc
Trang 10Nền văn hóa của dân tộc Trung Hoa, cái
gốc nằm ở sự chí công, phát triển trong sự
chân thật, quy về nhân nghĩa, thành công
nhờ gắng sức thực hiện, trong đó ẩn chứa rất
nhiều trí tuệ sâu sắc của nhân loại, giống
như một bản nhạc tuyệt vời mà mỗi khúc
thắt lại tựa như đoạn mây trôi nước chảy Sự
sinh động hấp dẫn từ những âm thanh thiên
nhiên của nẻn văn hóa, trải qua thời gian
thử thách hàng ngàn năm, vẫn làm rung
động tâm hổn người Trung Quốc từ đời này
sang đời khác Nó vượt trên dân tộc, vượt
qua ranh giới quốc gia, vượt qua cả không gian và thời gian, nó cũng
da lam cho học giả của rất nhiều quốc gia trên thế giới khâm phục,
rất nhiều bạn bè quốc tế nhận được sự truyền cảm Nó có thể khơi gợi
cho trí tuệ, trong sạch hóa tâm hồn, nâng cao phẩm vị con người Do
đó, tự thân nền văn hóa Trung Hoa da eó một sức sống dổi dào, một
sức cảm hóa và kêu gọi mạnh mẽ,
Lich sử khoa học là một bộ phận cấu thành quan trọng trong lich
sử văn hóa Sự vĩ đại của văn hóa Trung Hoa cũng nằm ở sự sâu
rộng, bên vững và chặt chẽ của tư tưởng khoa học Nó là hệ thống
văn hóa khoa học phương Đông, cùng với hệ thống văn hóa khoa học
phương Tây có khởi nguồn từ Hy Lạp cổ, La Mã cổ và phát triển biến
hóa đến Âu Mỹ ngày nay, soi sáng, thẩm thấu lẫn nhau suốt thời kỳ
đài nhưng vẫn phát triển một cách riêng biệt độc lập, và không thua
kém nhau Chỉ vì một tram nam gan day, dân tộc Trung Hoa phải
gánh chịu tai họa nặng nề, mới lạc hậu hơn phương Tây vẻ mặt khoa
học Vậy nên nhìn nhận khoa học truyền thống của Trung Quốc như
thế nao? Tiến sĩ người Ảnh - Joseph Needham nói: “Còn về nên văn
minh Viễn Đông, trong đó đặc biệt là nền văn minh Trung Quốc vừa
lâu đời nhất lại vừa quan trọng nhất, sự cing hiến của nó đối với
Trang 11khoa học, tư tưởng khoa hoc và kỹ thuật, cho đến nay vẫn bị mây mù
che phủ, chưa được con người biết đến” Song, những thành tựu trên các phương diện thiên văn, lịch pháp, vật lý, hóa học, toán học, địa lý, sinh vật, kiến trúc, gốm sứ, luyện kim, y học, nông học v.v của Trung
Quốc cổ đại đều vô cùng phong phú, rực rỡ như ngàn sao, như bốn phát minh lớn làm giàu thêm kho tàng văn hóa nhân loại, thúc đầy tiến trình văn minh thế giới Trước mắt, các nhà khoa học nước ngoài
dự đoán rằng: chỉ có kết hợp văn hóa khoa học phương Đông và
phương Tây với nhau, mới có thể sáng lập ra nền khoa học thế giới tương lai của thế kỷ 21
Tinh thần của văn hóa Trung Hoa, thật giống với nhà sử học vĩ
đại đời Hán là Tư Mã Thiên đã nói, là một nền văn hóa “nghiên cứu mối quan hệ giữa trời và người” Tử việc quan sát nghiên cứu “gần thì xem xét từ minh, xa thì xem xét vạn vật”, “trời để lại hình tượng, thánh nhân bắt chước theo”, nhận biết được trời đất có chính khí;
“thực hành đại đạo, thiên hạ là ca chung”, “ngàn năm ôm mãi ba chung rượu, vạn mối buồn vui tận đáy lòng”, lo cho dân chúng, chí công vô tư là những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của lý tưởng dân tộc
Trung Hoa “Trời hành động mạnh mẽ, người quân tử phải không ngừng tự cường”, hăng hái có triển vọng, cẩn củ chịu khó, kiên cường chính trực không ngừng vươn lên, bảo vệ chính nghĩa, vững chắc dẻo dai không ngã gục, ý chí kiên trung, vượt qua mọi trở ngại chính là
tinh thần của dân tộc Trung Hoa Mỗi thời đại đều xuất hiện những
con người nhân ái, có tiết tháo, lấy thiên hạ làm nhiệm vụ của chính
mình, quên mình vì nghĩa, cứu giúp người đời, là tỉnh hoa của nền văn hóa Trung Hoa
Văn hóa Trung Hoa có tinh thần khoan dung độ lượng, nhân từ
“Khôn là thế của đất, làm người quân tử phải lấy đạo đức cao dày chở
che vạn vật” Mặt đất bao la lấy tấm lòng rộng mở như từ mẫu để
chứa đựng vạn vật Chúng ta sống cùng với nhau, đối với các dân tộc
Trang 12xung quanh và nên văn hóa ngoại lai cũng nên yêu quý những nét
giống nhau và tôn trọng những nét khác nhau giữa chúng Mi khi
nên văn hóa Trung Hoa phát triển hưng thịnh đẻu biểu hiện một khí
độ to lớn, tiếp nhận và dung hòa văn hóa ngoại lai, “tiéu hóa” những
thành quả văn minh ru tú từ bên ngoài truyền vào, Do đó, nó eó thể
thâu tóm được nhiều tinh hoa, chung đúc thành một nội hàm văn hóa
tính túy rộng lớn Trước mắt, chúng ta phải xây dựng một cường quốc
hiện đại hóa mang đặc trưng riêng của Trung Quốc, điểm cơ bản của
nó vẫn là không thể tách rời khỏi tình hình đất nước Trung Quốc, mà
văn hóa dân tộc là bộ phận quan trọng cấu thành nên tình hình đất
nước
Bất kỳ một nền văn hóa cổ nào trên thế giới cũng khó tránh khỏi
tính chất bó hẹp của thời đại Chúng ta “đọc sách cổ để hiểu luân lý
- cổ xưa; sống trong thế giới hóm nay, không làm trái với người hôm
nay”, phải gạn đục khơi trong, biến sự hủ bại thành điều thản kỳ, để
nên văn hóa dân tộc Trung Hoa ưu tú, phát huy rạng rỡ từ đời này
sang đời khác Day la bổn phận vì đạo nghĩa khỏng thể chếi từ của
tất cả những người con dân tộc Trung Hoa
Văn hóa kiến trúc, quy hoạch cảnh quan của Trung Quốc cô đại
là bộ phận cấu thành quan trọng của nên văn hóa Trung Hoa; trong
đó, chấn chỉnh, nghiên cứa văn hóa Phong Thúy, xây dựng và quy
hoạch cảnh quan là những việc nên làm
Từ xa xưa, con người đã dựa theo ý thức xã hội đương thoi, timg
bước hình thành phong tục quan sát môi trường xung quanh, chọn
lựa điều tốt tránh cái xấu, xây dựng nhà ở và làng mạc Kiến trúc và
quy hoạch cảnh quan của Trung Quốc cổ đại là một hệ thống đánh
giá môi trường được chi phối bởi quan niệm triết học và phang tục tập
quán của nhân đân lúc bấy giờ, để lựa chọn và kiến tạo môi trường
sống, làm cho thành thị, nóng thôn, nhà ở, mổ mả luôn hướng tới
= »
§
Trang 13điều lợi, tránh xa điều hai để phát triển đi lên Nó là tư tưởng và
phương pháp học thuật bao hàm việc tiến hành phân tích địa hình,
phân tích vị trí vùng và phương hướng quy hoạch sắp xếp môi trường
đối với môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa xã hội Trong sinh hoạt sản xuất, con người đã phát hiện ra rằng nơi họ đã lựa chọn,
cảnh quan đã sap dat, nếu phù hợp sẽ mang đến vận may cho con
người; còn nếu lụa chọn, sắp xếp môi trường không hợp lý, sẽ mang
lại cho con người những tai ương Thế nên con người đã tổng kết
những kinh nghiệm đó, và lấy quan niệm ý thức vàn hóa lúc bấy giờ
trưởng, loài người co thé sinh sống Vủng cá Phong Thủy tốt thường
là nơi có sức sống mạnh mẽ, phơi phới vươn lên Nơi có Phong Thủy
xấu thường tiềm ẩn cái xấu, nguy rủi, một vùng hiu quanh, ngập dày nỗi sợ hài Phong Thủy còn gọi là “Kham Dư” Vay “Kham Du” la gi?
Trong S/ Ký Tư Mã Thiên thời Tây Hán đã có danh từ chuyên môn
Ja “Kham Dư gia” Trong Héứn Thư - Nghệ Văn Chí cũng có thự mục
“Kham Dư kím quỹ” Theo ý nghĩa văn chương của Trung Quốc cổ đại, “Kham” la thiên đạo, là chỗ cao; “Dư” là địa đạo, là nơi thấp
“Kham Dư? nghiên cứu mối quan hệ giửa Thiền Dao va Dia Đạo, đặc
biệt là kiến thức về địa hình giữa cao và thấp Nó lấy thuyết hừu cơ,
quan niệm tự nhiên lúc đó làm nền tảng, đưa các nội dung vẻ thiên
văn, khí hậu, quả đất, thủy văn, môi trường sinh thái v.v vào trong
nghệ thuật chọn lựa nơi cư trú, bố trí xây dựng môi trường
Phong Thủy có nguồn gốc tử Trung Quốc và có quan hệ mật thiết
với Kinh Dịch Kinh Dịch là bộ sách nổi tiếng được xem là vĩ đại
nhất của Trung Quốc Muốn nghiên cứu học vấn của Trung Quốc, bàn
Trang 14về văn hóa Trung Quốc thì không thể không nghiên cứu Kinh Dịch
Sự sâu sắc, rộng lớn và chặt chẽ của tư tưởng văn hóa Trung Quốc,
cùng tất cả cơ sở tư tưởng triết học đều gắn bó mật thiết đến từng hơi
thể với Kinh Dịch Kimh Dịch được ứng dụng trong Thiên Đạo, như
Thiên Can, Địa Chị, Khí Tượng và Tiết Khí; ứng dụng trong Dia Dao,
như đất đai, sông núi, ao hỗ, đường sá, thành phố thị trấn, nông thôn
và nhà cửa; ứng dụng trong Nhân Đạo, quan niệm luân lý của con
người, chuẩn mực của hành vi v.v Âm Dương, Ngũ Hành là nền tảng
của Kinh Dịch Kiến thie iva chọn, bố trí xây dựng mới trường sống
cho con người của bộ môn Phong Thủy, lấy Kinh Dịch làm cơ sử lý
luận, sử dung quan niém oda Kink Dich để hướng dân con người lựa
chọn, sắp xếp và kiến tạo môi trường xung quanh Với quan niệm con
người phải phối hợp và làm theo đạo trời thì mới có thể phát triển
thịnh vượng; phạm đạo trời tình người, không tuân thủ luật tự nhiên
'át sẽ gặp thất bại, tai ương Cho nên khi chọn lựa và sắp xếp xây
dựng môi trường sống theo Phong Thủy, vẫn phải kết hợp thành phố,
làng mạc, nhà cửa v.v với các hiện tượng thiên nhiên Dùng phương
pháp quan sát, mô phỏng theo các thiên thể trong vũ trụ để thiết kế
quy hoạch kiến trúc, nỗ lực để được “trời và người giúp đỡ” “Vạn vật
sinh sôi nhiều mà không hại lẫn nhau, dao tiến hành song song mà
không trái ngược nhau”, làm cho con người và môi trường sống xung
quanh, khí hậu, hiện tượng thiên nhiên, động thực vật, địa hình v.v
đạt đến mối quan hệ dung họp, tương tiến, tương trợ Tù đó đạt đến
trình độ “thiên nhàn hợp nhất”, “thiên nhân tương tro” va “dat đến sự
trung hòa, đó là vị trí của trời đất, là nơi vạn vật sinh sôi” Việc lựa
chọn vị trí, quy hoạch, sắp xếp thành phố, làng mạc, nhà cửa theo
truyền thống Trung Quốc chú trọng bốn hướng và vị trí của vùng đất,
còn đối với tứ hợp viện thì đường trục giữa thể hiện quan niệm triết
học “trung là chính đạo của trời”
Hàm chứa tư tướng triết học phong phú như vậy, cùng với ngành
y học, chám cứu, văn hóa quy hoạch cảnh quan kiến trúc cổ đại của
b
Trang 15trong giới địa lý Mỹ Ông là nghiên cứu sinh tiến sĩ cuối cùng do giáo
su © Q Sauer - bậc thầy địa lý nhân văn nỏi tiếng thế giới - hướng
dẫn Ông cũng từng được theo học giáo sư Clacken khoa Địa lý và
gido su Wolfram Eberbard khoa Đân tộc xã hội học của trường Đại
học Berkeley Dưới sự dẫn đất của họ, Hong - Key Yoon lúc đó đã
tham gia nghiên cứu Phong Thủy hơn 20 năm, hoàn thành luận văn
tiến sĩ Nghiên Cứu Phong Thiy Han Quấc và nhiều chuyên khảo
khác, đồng thời đăng tải nhiều bài viết về Phong Thiy trên các tạp chí địa lý nổi tiếng thế giới Nguyên nhân khiến ông khao khát muốn
đến Trung Quốc là vì ông đã đưa ra một ý tưởng học thuật, đó là
Phong Thuy bat nguồn từ việc lựa chọn, sắp xếp nha ham trên cao nguyên hoàng thỏ của Trung Quốc, mà đề chứng thực lý thuyết này, thì phải đến Trung Quốc khảo sát Tôi liên tiếp nhận được rất nhiều thư ông gởi, và cảm động sâu sắc trước tinh thân say mê nghiên cứu
văn hóa Trung Quốc của một người nước ngoài Tôi da không ngắn
ngại giới thiệu ông xin học bổng, đồng thời thông qua nghiên cứu
viên Dương Văn Hoành thuộc Sở Lịch sử khoa học tự nhiên - Viện
Khoa học Trung Quốc cùng mời ông đến Trung Quốc khảo sat Qua hơn một năm nỗ lực, cuối cùng Hong - Key Yoon cũng được toại nguyện đến Trung Quốc
Trang 16Khi chúng tôi nói chuyện với nhau, mới biết rằng đâu năm 1971,
ông là nghiên cứu sinh tiến sĩ của giáo sư C O Sauer Làn đầu tiên
bước vào văn phòng khoa Địa lý của Dai hoc Berkeley, ong da bị hình
vẽ Phong Thủy trên tường thu hút Có thề thấy, Phong Thủy địa lý cổ
đại Trung Quốc chiếm một vị trí rất quan trọng trong lòng các nhà
nhân văn địa lý học nổi tiếng nhất thế giới Lân đó Hong - Key Yoon
đến Trung Quốc, khi đến Tây Bắc khảo sát đã được giáo sư Sử Niệm
Hải - nguyên Hiệu phó trường Đại học Sư phạm Thiểm Tây, nhà lịch
sử địa lý học nổi tiếng, đón tiếp nhiệt tình và tiến hành trao đổi học
thuật
Chỉ nhìn tử những thu thập rất có hạn của cá nhân tói, thì thực
tế, học giả nước ngoài nghiên cứu Phong Thủy Trung Quốc đã hình
thành một thứ kiến thức rất hấp dẫn và đã có nhiều công trình xuất
bản Năm 1976, Hong - Key Yoon - người đạt được học vị tiến sĩ ở
Đại học Berkeley, California, Mỹ - bắt đầu xuất bản quyền sách tiếng
Anh Nghiên Cứu Phong Thủy Hàn Quốc - Mối Quan Hệ Giữa Văn
Hóa Và Tự Nhiên Của Phong Thậ Trong sách đã giới thiệu lý
thuyết Âm Dương và Phong Thủy; cơ sở triết học của tư tưởng Phong
Thủy; nguyên tắc địa hình liên quan đến Phong Thủy; nguyên tắc
Phong Thủy của Phong (gió); nguyên tắc Phong Thủy của Thủy
(nước); ảnh hưởng của Phong Thủy đối với chợ búa, nhà ở, làng mạc
và thành thị; ảnh hưởng của Phong Thủy với thực vật; mối quan hệ
giữa Phong Thủy và Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo v.v Ngoài ra, năm
1980, bài luận văn Cái Xhìn Thấu Đáo Và Địa Lý Phong Thủy (The
Image Of Nature In Geomancy) dang trên Địa Học Tạp Chí
(Geojournal) néi tiếng khắp thế giới đã trình bày và phân tích nguyên
tác cơ bản của địa lý Phong Thủy và thực tiễn ở Đông Á Năm 1982,
trong Địa Học Tạp Chí nói trên, ông lại phát biểu luân văn 7#„yết
Mói Trường Quyết Định Uà Phong Thủy, Hai Thứ Uấn Hóa, Hai
Khái Niệm Năm 1983, E P Dutton xuất bản quyển sách Phong
Thủy - Nghệ Thuật Lưa Chọn VỊ Trí Địa Lý Và Bế Cục ở New
Trang 17York, giới thiệu toàn bộ địa vật cát tường và địa vật không cát tường
liên quan đến việc chọn lựa vị trí địa lý Phong Thủy Năm 1968, Andrew Mach đã đăng bài Ứng Dụng Của Phong Thủy Trung Quốc trên tạp chí Nghiền Cưu Châu Á, giới thiệu một cách hệ thống các khái niệm “Trạch”, “Thừa sinh khf, “Cục”, “Hình long”, “Hình thế”,
“Lý khí”, “Địa mạch” v.v., bên cạnh đó còn giới thiệu tình hình ứng
dụng các dạng Phong Thủy Năm 1985, Hong - Key Yoon lại dang
trên Địa Học Tạp Chí bài Thuyết Tuân Hoàn Môi Trường - Tư
Tưởng Phong Thủy Của Trung Quấc Thời Kỳ Đâu Ngài ra còn có Watanabe Kinyuu của Nhật Bản với quyển 7⁄ 7ưởng Phong Thủy Đông A Dai học Musashi đã tổ chức hội thảo mở rộng chuyên đè
“Phong Thủy - Cảnh quan địa lý học của vận thế” và “Phong Thủy với hình tượng thành thị” của Miura Kunio, Mouna Takehiro, v.v., Phong
Thủy - Thiết Kế Môi Trường Của Trung Quốc của Quách Trung
Thụy Quyền Phong Thủy — Khoa Học Cảnh Quan Thiêng Liêng Của
Trưng Quốc Cổ Đại của B J Bite) nude Anh củng có ảnh hưởng rất
lớn Ngoài ra, các tờ báo lớn trên thế giới như báo The Times cia Anh
đều thường có những bài phát biểu về kiến trúc cảnh quan và văn hóa sinh thái cổ dại Trung Quốc
Trên thực tế, hệ thống tư tưởng lý luận về kiến trúc cảnh quan phương Tây truyền vào Trung Quốc, thành lập khoa Địa lý học trong các trường đại hoc van là chuyện của những năm hai mươi thế kỷ 20 Trước đó, trong khoảng thời gian dài hơn 4.000 năm, Trung Quốc cổ
đại vốn đã có một hệ thống lý luận về văn hóa sinh thái của kiến trúc
cảnh quan, mà tư tưởng chủ đạo của nó chính là Kinh Dịch Rất
nhiều thành tựu vĩ đại về địa lý học, như việc chọn lựa địa điểm, bấ
cục, quy hoạch, xáy dựng vỏ số thành phð, chùa miếu, làng mạc, nhà
đân của Trung Quốc cổ đại, đã khiến các nhà địa lý học phương Tây
hết lời khen ngợi Phải chăng trong dé chi co vấn để về trình độ kỹ
thuật? Trong đó có kiến thức về hệ thống tư tưởng không? Và những kiến thức này nên tìm ở đâu?
Trang 18Củng giống như y học gỏm có hệ thống Táy y - xây dựng trên cơ
sở học thuyết tế bào, giải phẫu học; và một hệ thống Trung y truyền
thống — xây dựng trên lý thuyết chỉnh thể hữu cơ của Âm Dương,
Ngủ Hành, xem việc phân biệt và điều tiết Âm Dương, hư thực, trong
ngoài, lạnh nóng của cơ thể người là điều quan trọng, với mục đích
làm hài hòa các bộ phận bên trong cơ thể người và mối quan hệ giữa
con người với môi trường, đây là điểm độc đáo của Trung y Địa lý học
cũng có hai hệ thống, một hệ thống bát nguồn từ hệ thống của
phương Tây; hệ thống còn lại là địa lý học Trung Quốc cổ đại truyền
thống, cũng được xảy dựng trên cơ sở lý luận của Âm Dương, Ngũ
Hành, có quan niệm hữu cơ, tuần hoàn của hệ thống Thiên, Địa,
Sinh, Nhân, có “thiên nhân hợp nhất”, “thiên nhân cảm ung”, nghiên
cứu các vấn đề như “khí”, “thế”, “lý”, “hình” v.v Thái Nguyên Định
đời Tống đã nêu rõ rằng, Phong Thủy lấy việc phân biệt Âm Dương,
cương nhu, cao thấp, mạnh yếu của địa hình làm trọng tám, xem đất
đai mà con người dựa vào đó để sinh tồn là một cơ thể sống Địa lý
học Trung Quốc truyền thống còn gọi 1a “Kham Du” hay “dia ly”, được
ứng dụng vào việc lựa chọn, hố trí quy hoạch và xây dựng thành phố,
làng mạc, nhà ở Địa lý học Trung Quốc truyền thống và Phong Thủy
eó mối liên hệ mật thiết với nhau
Năm Đông Trị thứ 6 đời Thanh (1880), trong cuén Dia Ly Cau
Chán, Yến Liên Khuê nói về việc nghiên cứu kiến thức địa lý rằng:
“Đất bẩm thụ khí ở trời để tạo nên hình hài, và cái nguyên lý nằm ở
trong đó Cho nên khi nó dựng đứng lên thì thành nưi, khi nó lưu
chuyển thì thành sông, cương nhu, trong đục đều có thể đạng riêng
biệt Nghĩa là lành đữ, tốt xấu đều hỗ ứng phô lộ ra Hình hài của nó
ai cũng có thể nhìn thấy; nguyên Ìý của nó ai cũng có thể nhận biết”
Không nên “nói năng úp mở, hành động che giấu vụng trộm, cao ngạo
nói với người khác rằng có bí quyết Với mình thì nói có một ngọn đèn
riêng Giống hệt như mặt đất có một lối đi riêng trong vũ trụ, không
thể xem xét bằng cái lẽ thường tình” Cái học địa lý, “hay dé déu
Trang 19hưởng lợi, đó là việc trên đời ít gặp” “Sao lại không quan hệ tới khí
linh thiêng ô trọc của núi sông, cha nên ắt sẽ ứng nghiệm!” Cái học
địa lý “lộ rõ ra ở hình hài, lúc nào eon người cúng có thể nhìn thấy
Chưa đựng ở cái lý thì bao giờ con người cũng có thể tri nhận Chỉ có
một điều là làm thế nào ngầng lên cúi xuống đều có thể quan sát, các bac thánh biên xưa đều gồm hết cái học của mình” “Thâu gom nhiều
luận thuyết, bỏ đi cái ngụy tạo, giữ lại cái xác đáng”, biên soạn thành
sách, cốt tìm được sự chân thật Đó là một kiểu chỉnh lý văn hóa kiến
trúc Phong Thủy cổ đại, phục vụ cho tinh than kha thủ hiện nay
Đối với những người làm công tác lịch sử địa lý, muốn nghiên
cứu tình hình đất nước Trung Quốc, muốn nhận thức được nền văn
hóa Trụng Quốc, thì việc nghiên cứu Phong Thủy Trung Quốc là một vấn để khoa học nghiêm túc Những nhà địa lý học phương Tây đã
nghiên cứu nó thì người làm công tac dia ly cha Trung Quốc cũng nên
đi sáu vào nghiên cứu
Quyển sách này do Nha xuất bản Khoa học kỹ thuật Hà Bắc xuất
bản cách đây mười năm, và sau đó là ban chinh ly Lua Chon Dat Dai
Theo Phong Thủy Uà Kiến Trúc Cổ Đại Trung Quốc bằng thữ giản
thể, phản thể của Nhà xuất bản Văn Nghệ Đài Loan Nó căn cứ vào
thực tế, thu thập những kiến giải nghiên cứu Phong Thủy nhiều nắm
của bà Vu Dũng và những tinh hoa thời cổ đại đối với việc nghiên cứu
văn hóa này, Lản chỉnh lý tái bản này có thêm bớt câu chữ và hình
về, cố gắng đạt tới sự hoàn thiện Đây là bộ sách văn hóa kiến trúc
mang tính biên soạn, ứng dụng một lượng lớn thành quả của người
xưa và nay Đỏng thời không phải tất cả những nội dung quan trọng
đều là sự sáng tạo của người biên soạn, Những nội dung trích dần từ
nguyên tác, trong sách đã cố gắng thuyết minh, chú giải
Vạ Hy Hiển - Giáo sự hưng dẫn nghiên cu sính Trường Đại học Bắc Xinh
Yến Mắc Viên - Đại học Bắc Kinh, tháng 8 nam 3095
Trang 20Dân nhập,
Phong Thủy, nghệ thuật về môi trường cư trú
của người phương Đông
Nhận thức lại Phong Thủy Trung Quốc
từ làn sóng văn hóa thế giới
[Trích yếu] Ngày nay chúng ta nên nhìn nhận thế nào vẻ Phong
Thủy đã lưu truyền mấy ngàn năm ở Trung Quốc và vành đai văn
hóa Hán giờ đây lại gợi lên sự hứng thú rộng rãi trên khắp thế giới?
Phong Thủy là nghệ thuật thẩm mỹ về môi trường cư trú của
người phương Đông; ăn, mặc, ở, đi lại là những nhu câu bản năng của
con người Trước khi có sự cọ xát giửa hai nền văn hóa Trung - Tây,
trước khi ngành kiến trúc học, quy hoạch học phương Tây truyền vào
Trung Quốc, thử hỏi có thành phố, thôn làng, nhà dân nào trong mấy
ngàn năm qua của Trung Quốc lại không được xây dựng dưới sự chỉ
đạo của tư tưởng Phong Thủy Trung Quốc? Muốn xây dựng thủ đô,
thành phố, nhà cửa thì phải tiến hành dựa trên nguyên tắc Phong
Thủy Chính vì vậy mà mấy ngàn năm trở lại đây, Phong Thủy đã
thiết lập một nền móng thâm căn cố đế trong phong tục tập quản của
nhân dân, thể hiện một sắc thái kiến trúc quy hoạch riêng: kính
trọng trời và noi theo tổ tiên
Khoảng từ năm 1840, sau khi ngành kiến trúc học, quy hoạch
học phương Tây bắt đầu lưu truyền vào, Trung Quốc mới có khái
niệm lý luận về kiến trúc, quy hoạch phương Tây Trên diễn đàn học
thuật của tư tưởng kiến trúc, Phong Thủy mang bản sắc văn hóa kiến
trúc Trung Quốc đã bị những học giả đi du học hoặc tiếp thu nên văn
hóa giáo dục phương Tây phê phán Nhưng nếu tách ra khỏi tâm
Trang 21phát triển đây đủ với các trường phái đua nhau xuất hiện của Trung
Quốc, thì rất khá nhìn rõ bản chất của Phong Thủy Phong Thúy là
văn hóa kiến trúc phương Đông, cùng với văn hóa kiến trúc khoa học thuần lý tính từ thời văn học nghệ thuật Phục hưng của phương Tây
phân thành hai hệ thống khoa học, hai phương thức tư duy, và hai
truyền thống văn hóa kiến trúc Kiến trúc Phong Thủy thé ky 21 cùng với văn hóa Trung Quốc hướng ra thế giới, đi lên hiện đại hóa là
một xu thế không thể đảo ngược Thế nhưng, có một điểm cản phải
chỉ rò, đó là không nèn khuyến khích Phong Thủy Âm trạch (phan
mộ) trong thời đại mới
Trong việc giải quyết van dé vé “6”, may ngàn năm nay ở Trung
Quốc đã có một hệ thống hoàn chỉnh những quan niệm lý luận,
nguyên tắc, phương pháp và truyền thống Đó chính là “Phong Thủy”
Trong việc xây dựng thành thị, thôn làng và nhà cửa, Phong Thủy
lựa chọn điều tốt lành và tránh sự nguy rủi Phong Thủy tập trung
phản ánh nhận thức vẻ không gìan của Trung Quốc cổ đại trong mối
quan hệ với thời gian Trong không gian môi trường địa lý, con người
sử dụng, sắp xếp môi trường cư trú như thế nào có quan hệ mật thiết, tới sự sinh ton và phát triển cho thấy rõ sự ảnh hưởng của van hóa kiến trúc môi trường đối với con người, (Ảnh hưởng sâu sắc này của văn hóa kiến trúc phương Đông đã được Tổ chức giáo dục, khoa học
và văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) thừa nhận Năm 1995 tác
giả Vụ Hy Hiền được mời tham dự “Đại hội hợp tác phát triển tính đa dạng của thế giới” do Liên Hiệp Quốc triệu tập tại Moscow và
Yakutsh Tai đại hội, Vu Hy Hiền đã trình bày tham luận báo cáo về
Phong Thủy, xem hình 1 trang sau).
Trang 22SOCIETIES
opera xen cannes esas PA Bem © OACHCAN
Văn hóa kiến trúc của Trung Quốc là nên văn hóa “kính trọng
trời, noi theo tổ tiên”, nếu thoát ly khỏi tâm nhìn của làn sóng phát
triển văn hóa thế giới, tách rời khỏi trường kỳ lịch sử phát triển văn
hóa kiến trúc mấy ngàn năm của Trung Quốc, đặc biệt là tách khỏi cả
một hệ thống văn hóa kiến trúc vốn có và phát triển đẩy đủ với các
trường phái đua nhau xuất hiện của Trung Quốc, thì rất khó nhìn rõ
bản chất của Phong Thủy
lân thứ nhất
Thai điểm rằm rộ của làn sóng văn hóa thế giới lần thứ nhất là
vào đầu thế kỷ trước Đó là thời kỳ cao trào khi hệ thống Tây học du
Trang 23nhập vào Trung Quốc, văn hóa Trung Quốc và phương Tây tiếp xúc,
va chạm nhau Văn hóa khoa học cận đại và địa lý học, kiến trúc học
phương Tây truyền vào Trung Quốc Theo xu hướng trảo lưu lúc đó, văn hóa truyền thống Trung Quốc, phản lớn dựa vào phương pháp Tay hoc dé chấn chỉnh nghiên cứu Phàm là học thuật truyền thống
“Trung Quốc mâu thuần với khái niệm học thuật truyền thống phương Tày, trong đó bao gồm Trung y, Trung dược và văn hóa kiến trúc địa
ly Phong Thuy, thì thường bị coi thường, thậm chí nhất loạt bị bài
xích một cách mơ hô giản đơn là “mê tín” Trên vũ đài học thuật của
Trung Quốc đã nêu rõ “chỉ có đánh đồ tận gốc văn hóa cũ thì mới có thể xây dựng văn hóa mớt, “Tây hóa toàn diện”, “học thuyết Âm Dương Ngủ Hành là mê tín phong kiến, cản trở sự phát triển của
khoa học Trung Quốc”, “khoa học không biết nói tiếng Trung Quốc”,
“Trung Quốc cô đại không có khoa học, càng không có tư tưởng khoa học” v.v., lúc đó vẫn là những khẩu hiệu thời thương thịnh hành một thời Lúc bấy giờ, dưới ảnh hưởng của phong khí xa hội, chính phủ Bắc Dương đã ra lệnh ngăn cấm Trung y, Trung được và Phong Thủy
Phong Thủy - văn hóa kiến trúc cổ xưa được lưu truyền mấy ngàn
năm ở Trung Quốc, bị xem là “mê tín phong kiến”, theo “thuyết định mệnh” (một dạng lý luận theo chủ nghĩa duy tâm, cho rằng sự biến
đổi và phát triển của sự vật, con người sang hèn thọ yếu hoàn toàn do
mệnh trời) và không được liệt vào hàng học thuật sang trọng Đâu biết rằng, mấy ngàn năm trước, khi Trung Quốc chưa phát triển đến
“xa hội phong kiến” thì Phong Thủy “Thanh Long, Bạch Hổ” đã tồn
tại (ở hình 2 [trang 25, hình trên là hình Thanh Long, Bạch Hồ và
hình thể hiện quan niệm “trời tròn đất vuông” của thời kỳ văn hóa
Ngưỡng Thiểu khoảng 6.500 năm trước, hình bèn dưới là bốn linh vật
trên đầu mái ngói ở kinh đò Phong thời Tiên Chu) Lấy mô thức tư
duy và tiêu chuẩn khoa học của Tây học dé đánh giá phương thức tư
duy học thuật của Trung Quốc cổ đại, chẳng khác nào “Mã thị văn
thông” trong quá khứ, đã dùng nguyên tắc ngử pháp tiếng Anh để
Trang 24đánh giá câu chữ ngôn ngữ tiếng Hán, cho rang “Han ngit khong hop
ngữ pháp”, “Hán ngữ không thông”, giống như một “người Hán học
được mấy câu của lũ trẻ rợ Hồ rồi ra phố quay lại mắng người Hán”
Tele
Trang 25“Trong phong trào “Cách mạng văn hóa” trước day lấy những câu
“Cải tạo tự nhiên”, “Nhân định thắng thiên” làm khẩu hiệu; khẩu
hiệu này hoàn toàn trái ngược với những khẩu hiệu “Tôn trọng tự
nhiên”, “Tạo sự hài hòa giữa con người và tự nhiên”, tôn trọng đặc
tính tâm sinh lý của con người, theo đuổi mục tiêu hài hòa tốt đẹp
giữa con người và môi trường của Phong Thủy Với khẩu hiệu “Xóa bỏ
tận gốc nền văn hóa vật chất của xã hội củ”, một lượng lớn các bức
tường thành cổ, kiến trúc cổ, nhà ở của những nhân vật nổi tiếng
trong lịch sử đã bị đỡ bỏ Sự tàn phá cực kỳ to lớn này, đối với các kiến trúc cổ xưa của Trung Quốc, củng như đối với bề dày lịch sử của
nên văn hóa kiến trúc quả thật là điều không nói nhưng ai cũng rõ Phong trào tháo dỡ thành trì trong cả nước, điển hình là việc tháo dỡ
thành củ Bắc Kinh điền ra ngày càng mãnh liệt Và bắt đầu từ đấy
trên đất nước Trung Quốc, đâu đâu cũng tràn lan những công trình
rác rưởi mô phỏng theo kiểu nước ngoài, lấy “Tây Dương” làm vinh
hạnh, đem những vật dụng nước ngoài đặt trên bài vị tổ tiên mình
một, cách mù quáng, đến nỗi hàng ngàn bức thành chỉ mang cùng
một vẻ, thiếu đi những công trình kiến trúc mang tính địa phương,
đặc thù dân tộc và nội hàm văn hóa, đâu đâu củng vậy
Thời kỳ làn sóng văn hóa thế giới thứ nhất ào ảo tràn tới, củng là
lúc khảo nghiệm học thuật phương Đông gỏm một loạt: Trung y,
Trung duoc, Phong Thủy xây dựng trên cơ sở học thuyết Âm Dương
Ngủ Hành khác biệt với khoa học thuan ly cia phương Tây Liệu học
thuật của phương Đồng có được giới học thuật thế giới đón nhận, và
trở thành một bộ phận trong khu rừng văn hóa học thuật thế giới
muôn hồng nghìn tía hay không? Nếu kháng thể, tất nhiên nó sẽ bị mất đi quyên lợi sinh tổn của chính mình Một lượng lớn tác phẩm về
hội họa, nghệ thuật đánh cờ, Trung y, Trung dược, Phong Thúy v.v của Trung Quốc cổ đại chỉ có thể cam chịu số phận phó mặc ngỏi im thin thít, phủ đầy bụi bam trén giá sách cổ trong thư viện Chính vào
Trang 26lúc này, giáo sư La Dung trường Đại học Bắc Kinh, chủ nhiệm khoa
Trung văn trường Đại học Liên hợp Tây Nam vào năm 1942 đã nói:
“Trong nền văn hóa Trung Quốc, kiến trúc Trung Quốc giữ vị trí
vô càng quan trọng Giống như khi xem kiến trúc Tây Dương thời
Trung cổ trước đây (như Giáo đường La Mã), thường khiến người ta
cảm thấy sự cao cả của tôn giáo và sự nhỏ bé của chính mình, còn với
kiến trúc New York cận đại thì lại gây cho con người cảm giác đè nén
Nhưng với kiến trúc Trung Quốc thì ngược lại Kiến trúc Trung Quốc
cho ta cảm giác lấy con người làm chủ, vật làm khách Bất kỳ công
trình kiến trúc nào cũng giống như món đô chơi có thé đặt trên tay,
đặc biệt là sự hài hòa về màu sắc, sự phong phú vẻ giá trị nghệ thuật,
chẳng hạn như cung điện của các kinh đô củ, chân tường màu trắng,
trên là tường màu đỏ, trên nửa là cột đỏ ngói vàng, mang lại cho
người ta cảm giác lung linh tráng lệ Kiến trúc Trung Quốc không
mất đi, thì bản thể văn hóa của Trung Quốc chắc chắn cũng không bị
mất đi, mà còn đi lên và sẽ có ảnh hưởng đến kiến trúc của người
phương Tây.”
Giáo sư La Dung đã liên kết sự sống còn của văn hóa kiến trúc
'Trung Quốc với vận mệnh của văn hóa dân tộc Trung Hoa thành một
chỉnh thể, xem đó là sự tồn vong chung; nói cách khác, sự tồn vong
của văn hóa kiến trúc Trung Quốc là thước đo sự tên vong của văn
hóa dân tộc Trung Hoa, điều này thật đúng đắn và sâu sắc Đoạn văn
trên được viết trong thời kỳ kháng chiến chống Nhật cách đây hơn 60
năm, đến nay đọc lại vẫn khiến người ta khâm phục vì tâm nhìn xa
trông rộng của nó
Từ thập kỷ 70 của thế kỷ trước mãi cho đến hôm nay, làn sóng
toàn cầu hóa văn hóa thế giới đã bước vào cao trào mới một cách sôi
(*) la Dung; Tap Khdm Dung Ngén, ban ghi chép nim 1942 của Lý Cận Cao,
Trang 27nổi, rằm rộ Làn sóng toàn cầu hóa van héa thế giới lần này hoàn
toàn khác với xu hướng của thời kỳ đảu, hệ thống Tây học du nhập vào Trung Quốc và làm dấy lên làn sóng văn hóa thế giới cách đây
hơn 100 năm Nó cũng tương phản với xu hướng của thời kỳ “Tây hóa hoàn toàn”, lấy văn hóa truyền thống Trung Quốc làm mục tiêu phê
phán Ngày nay trên thế giới, việc nghiên cứu cơ cấu học thuật của ván hóa truyền thống Trung Quốc, các ấn phẩm học thuật như nấm mọc sau mưa, các nhà tư tưởng văn hóa Nho gia và Phong Thúy của
Trung Quốc cổ đại cũng nhận được hoan nghênh của rất nhiều quốc
gia và công chúng trên thế giới
Vào thời điểm ấy, rất nhiều nhà khoa học nổi tiếng bao gồm nhà nhân văn địa lý học có uy tín trên thế giới, giáo sư C O Sauer và nhà
nghiên cứu Phong Thủy do ông bỏi đưỡng - tiến sĩ Hong - Key Yoon,
đều đưa ra đánh giá mới cho những cống hiến của học thuật truyền thống phương Đông đối với tiến trình văn minh thế giới, ví dụ:
1 Tiến sĩ Hong - Key Yoon trường Đại học Berkeley nêu lên tính
chất của Phong Thủy
'Theo nghiên cứu của giáo sư Hong - Key Yoon - tiến sĩ Phong
Thủy tốt nghiệp trường Đại học Berkeley, My - có thể người ta sẽ tự hỏi rằng xét cho cùng tính chất của Phong Thủy là sự mê tín, tôn
giáo hay khoa học Trong lễ nhậm chức tại Đại học Áuckland, New Zealand, giáo su Hong - Key Yoon néi:
“Kết luận là, Phong Thủy không thuộc bat ky dang nào trong số
đó Phương Tây không có khái niệm tương đương với Phong Thủy,
cũng không thể dựa theo tiêu chuẩn của phương Tày để quy loại cho
nó Phong Thủy là một hệ thống lý luận tổng hợp độc đáo khái niệm
hóa môi trường tự nhiên, tân chỉ của nó là théng qua việc hướng dẫn
con người làm thế nào để chọn một môi trường tốt lành và xây dựng thế nào để thực thể kiến trúc (như phần mộ, phòng ốc và thành thị)
Trang 28hài hòa với môi trường, đạt được mục đích điều tiết, khống chế môi
trường sinh thái của loài người.” “'
2 Trong mắt một số học giả nổi tiếng phương Tây, Phong Thúy là
“khoa học sống”, do đó nhận được sự xem trọng gấp bội
Quan niệm khoa học về trái đất bắt nguồn tử phương Tây cho
rang, bảu khí quyển, thủy quyển và lớp nham thạch là giới vô cơ
không có sự sống Chỉ có lớp sinh vật và tài năng trí tuệ của loài
người mới là giới hửu cơ có sự sống Thế nhưng, tư tưởng địa lý
truyền thống của Trung Quốc cổ đại không giống như vậy, nó không
chi cho rằng con người và sinh vật có sự sống, mà còn cho rằng giữa
các hệ thếng lớn Thiên, Địa, Sinh, Nhân tổ hợp thành một giới tự
nhiên mang tính chỉnh thể, cũng có tuần hoàn, luân hôi, có hệ thống
cái cũ tàn lụi mất đi và cái mới ra đời thay thế Đối với quan niệm
chỉnh thể hữu cơ của hệ thống Thiên, Địa, Sinh, Nhân do Âm Dương
kết hợp tạo thành này của Trung Quốc cổ đại, giới khoa học có những
quan điểm khác nhau Tiến sĩ người Anh - Joseph đã tổng kết rằng:
“Tư tướng khoa học hay khoa học nguyên thủy của người Trung
Quốc bao hàm hai nguyên lý hoặc hai lực lượng cơ bản trong vũ trụ,
chính là Âm và Duong Hau hét cdc nha quan sát châu Âu đều chỉ
trích nó là sự mê tín thuần túy, cản trở sự hưng khởi tư duy khoa học
chân chính của người Trung Quốc Không ít người Trung Quốc, đặc
biệt là các nhà khoa học tự nhiên hiện đại cũng thiên về ý kiến này
Thế nhưng theo như tôi khảo sát được, trên thực tế hệ thống tư
tưởng Trung Quốc cổ đại và truyẻn thống, phải chăng chỉ vỏn vẹn là
sự mê tín hoặc đơn thuần chỉ là một đạng 'tư tưởng nguyên thủy),
hay trong đó có lẽ còn bao hàm một vài yếu tố đặc trưng nào đó đã
sản sinh ra nền văn minh đó, đồng thời eó tác dụng thúc đẩy những
nên văn minh khác.”
(*) Hong - Key Yoon: Nghién Cite Phong Thity Han Quéc, bản thảo luận văn tiến 4
Trang 29Những nghỉ vấn và suy ngắm mà tiến sĩ Joseph đã đưa ra rất
đáng được xem trọng Trên thục tế, tiến sĩ Joseph đã từng đánh giá
rất cao quan niệm chỉnh thể hữu cơ của hệ thống Thiên, Địa, Sinh,
Nhân này của Trung Quốc cổ đại, ông nói:
“Khi Hy Lạp và Ấn Độ phát triển co giới và thuyết nguyên tử thì
Trung Quốc đã phát triển ngành triết học vũ trụ hữu cơ.”
Tư tưởng văn hóa kiến trúc của phương Tây và phương Đông cỏ
đại có sự khác biệt rõ rệt Điều này thật giống với tổng kết của ông I
Prigogine"” - người sáng lập ra “thuyết kết cấu hao tán” đương đại,
rằng: “Những nhà khoa học và nhà học thuật phương Tây đã quen
nghiên cứu hiện thực từ góc độ phân tích và các mối quan hệ cá thể
Mà một trong nhứng vấn để nan giải của sự phát triển biến đổi hiện nay chính là làm thế nào để từ góc độ của chỉnh thể, lý giải được sự
phát triển mang tinh da dạng của thế giới Tư tưởng học thuật truyền
thống Trung Quốc tập trung nghiên cứu tính chỉnh thể và tính tự
phát, nghiên cứu sự hài hòa và phối hợp” Khi viết lời mở đầu “Khoa
học và biến hóa” cho quyển Từ Hốn Độn Đến Trật T của Prigogine —
người đoạt giải Nobel hóa học, Toffler - tác giả của Làn Sóng Thứ Ba
đã nói: “Một trong những kỹ xảo phát triển cao nhất đạt được trong
nên văn minh phương Tây đương đại chính là phép phân tán, tức là
phân tích giải thích vấn đẻ thành từng phân nhỏ đến mức có thể” Địa
lý học phương Tây từ góc độ phân tích, dùng biện pháp trừu tượng
thành các bộ môn, các khu vực dé nghiên cứu tình trạng vỏ trái đất
Con phuong thức tư duy truyền thống của Trung Quốc lại lấy Tư Mã
Thiên làm đại điện, là từ “Nghiên cứu ranh giới giữa trời và người, nối
liền sự biến đổi giữa xưa và nay thành tiếng nói chung”, tức là từ tính
chỉnh thể và hửu cơ của “thiên nhân hợp nhất” để nhận thức mối
quan hệ giữa Thiên, Địa, 5ình, Nhân Giáo sư Lappina - Đại học
(*) I, Prigogine — người đoạt giái Nobel hóa hoc năm 1977 với “thuyết kết cfu hao tin” (Dissipative
Theory)
Trang 30Moscow cho rang, dia ly truyén thống Trung Quốc là học thuật điều
tiết “khí” giữa con người và trời đất để tạo sự hài hòa, là khoa học
sống, gắn kết sinh thái, con người với môi trường
Ngày nay, Trung Quốc da lang lé tréi day, Phong Thuy cing với
văn hóa Trung Quốc bước vào một giai đoạn mới Triết lý và hiệu qua
tuyệt diệu của Phong Thủy cổ đại Trung Quốc về mối tương quan
giứa kiến trúc với ba yếu tố Thiên, Địa, Nhan (thiền thời, địa lợi,
nhân hòa) khiến nó nhận được sự xem trọng gấp bội, “cơn sốt Phong
Thủy" xuất hiện trên phạm vi thế giới, thu hút sự chú ý của mọi
người Những nhà quy hoạch kiến trúc khắp mọi nơi như Mỹ, Nhật,
Hàn, Nga, Đức, Pháp, Anh, New Zealand, Mexico v.v đều rất hứng
thú với Phong Thủy Trung Quốc Các chuyên khảo và luận văn
nghiên cưu về Phong Thủy củng liên tục được công bố
Trang 31TEOMAHTHMW (®3HIIIYđ) B TPAMLIAOHHOR
KYABTYPE KHTAR"
Bosianarys » Kitras, reomarrmia, YUUX Y9€HƯNe 0 +BETPAX M Đơ- axe, YCNORHO HŒaMBanuieccw reOMafrrttvccROfN reorpS(ĐECR (Q2m~
SRLICHMA NOHO HA SEMTIC MEMBCAMOLI Geo COMETAHIIN ROAMYUNEX TOTOKOB Mf KCTOMOHKO BaaFH B BILIE PEK, ooep, Mopedl MT Heơr-
OGKTAHKA (ropora, CTONMUM, AEDESIH, HOCEEDUS, BKIIOMAS Xu
“AMHHA W M€CT4 3AXODOHEHIÙS, ©OEDXrT 5 cCỐ€ TipShcTA8/1e1I108 Apen-
'H% 0 B38EdOCBS2W TỢWPORHOR VN COtMAwHOR cp&q CaMO YY€MIE
(Đ3HIUVW ØM1O ONNMW W3 A€IekTOB VHWBEDCAIHOR CHCTCM 3M8- ini, a KƠTODORR TCODMS_M PIDAKTAXA F4MOMYAIECKW COMeTASMCh C
Tlepsrie oOnaamor ®AKTOPAMOI ÕeCHEWHSAICIHMMH ZƯM W€TOSEKA
crovs, Hoxoas #3 SToro MaTEpMAAbUALE YErIEX, OOWIME NOTONCTEA,
aGexaTe HecMacTHA H AOCTIND GrarOXEHCTBRA NOCPEACTIOM TapMO- HYBAUMW IX OTHOMICHMA C NpHpOAOA, /I0380/01A MpABATHO BOK ATH MECTA, ILIAFMDORATS KOMMOMIMONHOE PaCTONOXeHMe NOCTPO-
“Flown Guz npownran na saceannat 2a6gpropmt 3x03 Ky7vTypi BocTo-
va v ampene 1995,
6 Binh 4
(inh 3,4; Nam 1995, te gié Vu Hy Hid được đặc biệt mời báo cáo để tài “Phong Thủy, văn hĩa
hài hịa của Trung Quốc” tại bội nghị kho học lim Lomonosov, Đại học Moseow Được ban tổ chức
|, qua thim định của Bạn Khoa học kỹ thuật Dai hoc Moscow, luan vin bio cáo này đã được đăng trong Học báo, kỳ Luăm 1998 của Dai hoc Moscow Luận văn của học giả Trung Quốc được đăng trong Học bảo Đại học Moscow là rất hiếm.)
hỏi nghị giới thị
Trang 32Praxis des Fen: i
Eine EinfSbrung der Stadt Wien unter dem Gesichtspunkt des tn das Rengshut und ete Analyse
Fengshet
Vortrag am fnstitut far Ostaslenwissenschaften/Sinologie mit freundlicher Unterstittzung von
SINONET
Đienstag, den 25.5.2004
18.30h, SIN 1
Hình õ
(linh §: Thắng 5 năm 200% trường Đạ học Vienma = Áo mời tc gả Xu Ty Hiển đến Vienm khao sat
Phang Thủy thành phố, đồng thời the hiền những ấn bản toyên ruven cho các báo cảo vể Phóng This +
aa
sứ
Cá Pi! E3 a
Trang 33Phong tục tập quán là văn hóa truyền thống sống động, phản
ánh năng lực trực giác và khả năng quan sát thấu đáo, mộc mạc của
con người đối với tự nhiên Từ truyền thống bao đời nay có thể biết
được mối quan hệ chân thật giửa con người với tự nhiên, là công cụ
nghiên cửu văn hóa địa lý học, kiến trúc quy hoạch học rất có giá trị
Trung Quốc có một tập tục được lưu truyền qua nhiều đời Đỏ là
moi lan khởi công xây dựng nhà cửa, mua đất đai, chọn nơi chôn cất,
xây sửa cầu đường, tu sửa nội thất; chọn nơi cư trú làng bản, lựa
chọn địa điểm bố trí xây dựng cơ sở sản xuất, sinh hoạt; quan lại lựa
chon địa điểm thành quách v.v đẻu phải mời thây Phong Thủy đến
Trang 34hiện trường khảo sát và quy hoạch, ngay cả vua chúa khi muốn khởi
công xây dựng công trình đều mời bậc thảy Phong Thủy nổi tiếng cả
nước về chủ trì sự vụ Duong nhiên, ảnh hưởng của môi trường đối
với con người, thật ra không đơn giản như biểu tượng trục quan mà
ta nhìn thấy, nó có mặt phức tạp và sâu xa hơn Phong Thủy bao gồm
ba nội dung dưới đây: 1 Một bộ phận nội dung phù hợp với nội ham
khoa học thuần lý tính của phương Tây, được gọi là cảnh quan học
khoa học môi trường v.v 2 Một bộ phận nội dung khác không giống
với tư duy thuần lý tính của phương Tây, nhưng phù hợp với những
nguyên tắc thông thường thuộc kiểu tư duy phương Đông 3 Còn một
bộ phận nội dung khác dùng Huyền học - môn bọc mà hiện tại khoa
học còn chưa thể giải thích được (tình $ là nhưng con vật bảo hộ hướng tới điều tot
nh, tránh xa điểm bất hạnh trên nóc nhà.)
Hình §
Mấy ngàn năm nay, Phong Thủy đã trở thành một kiếu tư duy
đặc biệt của văn hóa phương Đông Nó không chỉ thể hiện trong việc
lựa chọn địa điểm và quy hoạch bố cục đô thị, chùa miếu, thôn làng,
đường sá, mé ma của người Trung Quốc cổ đại, mà còn thẩm thấu,
tích lũy lắng đọng thành khuynh hướng tiếp nhận văn hóa thẩm mỹ
trong tâm thức, trở thành phong tục tập quán được lưu truyền qua
bao thế hệ của người Trung Quốc Thậm chí Phong Thủy còn được
ngợi khen là “khoa học môi trường”, thẩm thấu vào trong lê lối và
phong tục tập quán của nhân dân (Hình 9 là din chứng trường Đại học công lập Bắc
Kinh trước Ha đơn Phong Thủy vào Hội Học thuật Dân gan Trang Quốc, tiến hành nghiên cử học
thuật và biên tap in ấn thành một tử sích.)
Trang 35Từ bốn loài linh vật
“Thanh Long, “Bạch Hổ,
“Chu Tước”, “Huyền Vũ” của
Trung Quốc cổ đại đến
“Chiếu Bích”, “Tà Môn”, “Giả
Song” và “Bát Quái Kính”
treo trên đầu cửa của những
ngôi nhà ngày nay v.v đều
tượng trưng cho mối quan hệ mật thiết giữa Phong Thủy
với hàng tỷ cư dân phương
Đông Vì thế, tiến sĩ Hong -
Key Yoon — nha nhan van địa
lý học nổi tiếng thế giới đã
`_ nói: “Nếu không hiểu biết sâu
sắc vẻ Phong Thủy mà muốn
nghiên cứu văn hóa Trung Quốc và phương Đông là điều
không thể tưởng tượng”
chắn cổng, cửa lệch, cửa hông
tứ hợp viện, kính Bát Quái
trên đầu cửa, chuông gió, câu đối cửa, câu đối, bùa cát tường, bùa bình an, thản giử cửa, bão cổ thạch (thường chỉ hai tượng
đá được điêu khắc, hình dạng tựa như đang ôm lấy cái trống đặt
trước cửa ra vào), sư tử đá, bia đá Thái Sơn, tường có dây hoa, bích
Ệ họa (tranh vẽ trên tường), tranh cắt giấy cho đến các vật trang trí cát
tường trong nhà ngoài ngõ ở một số ngôi nhà, đều là những ví dụ
Trang 36thực tế chứng tỏ Phong Thủy đã thẩm thấu và dung hòa vào trong
đời sống cũng như phong tục tập quán của nhân dân
Vậy Phong Thủy là gì? Trong ghi chép của Ernest J Eitel - giáo
sĩ truyền giáo phương Tây thế kỷ thứ 18 có nói:
“Cho dù người nước ngoài đã được phép sống ở một đế quốc kỳ lạ
như Trung Quốc, họ vẫn không thể dự đoán được rất nhiều vấn đề
giống nhau không ngừng xuất hiện bất cứ túc nào, bất cứ ở đâu
Người nước ngoài khi mua đất, phá tường làm sân, xây nhà, thậm chí
khi dựng cột cờ, bến cảng thông thương đều đụng đến vô số vấn để
nan giải về Phong Thủy Khi anh đẻ nghị dựng trụ điện, khi lên kế
hoạch yêu cầu chính phú Trung Quốc thi công một tuyến đường sắt,
hay khi kiến nghị xây dựng một xa lộ, quan chức Trung Quốc luôn
‘cui chào anh một cách rất lễ độ, sau đó tuyên bố rằng xét về mat
Phong Thủy, chuyện này phải từ từ mới giải quyết được.”
“Mấy mươi năm trước, nhưng thương nhân vai vế của thuộc địa
Hồng Kông từng có phen dốc hết sức vào việc tập trung toàn bộ hoạt
động thương nghiệp cua thành phố đến một nơi gọi là Hạnh Phúc Cốc
dé biến nơi này thành trung tâm của cả thành phố, nhưng không ngờ
lại gặp thất bại nặng nẻ vì vấn để Phong Thủy Lúc đó chính phủ
Hồng Kông đã cho khai thông một tuyến quốc lộ băng ngang qua
Hạnh Phúc Cốc Việc này đã vi phạm tập tục Phong Thủy của địa
phương, cuối cùng khiến cho xã hội Trung Quốc rơi vào cơn khủng
hoảng Cư dân ở địa phương đó cho rằng việc làm này có thể đã cắt
đứt Long mạch, từ đó làm nhiễu loạn Phong Thủy của Hàng Rông
Sau đó, một nhóm lớn các kỹ sư xây dựng được thuê đến để sửa
đường không may chết vì bệnh sốt cao đột ngột ở Hồng Kông, nhà cửa
của người nước ngoài đã xây ở Hạnh Phúc Cốc cũng do bệnh sốt rét
tràn lan nên phải bỏ đi, đân chúng Trung Quốc vùng địa phương đó
Trang 37càng tin rằng: đây chính là báo ứng cho việc người Anh đã xâm phạm
đến Phong Thủy.”
“Tổng đốc Ma Cao - Senhor Amarl, trong quá trình sửa đường rất
xem thường Phong Thủy, can thiệp và quấy nhiễu đến phần mộ của dân địa phương nên bị dân địa phương phuc kich, chat dau.””
Những ghi chép của giáo sĩ truyền giáo phương Tây nói trên cho
thấy, trong phong tục tập quán của nhân dân, Phong Thủy có một sức ảnh bưởng sâu sắc Phong Thủy đã thẩm thấu, tích lũy lắng
đọng, chế ước khuynh hướng thẩm mỹ văn hóa trong tâm thức, trở
thành phong tục tập quán được lưu truyền qua bao thế hệ của người
Trung Quốc Những khái niệm thuật ngữ Phong Thủy: Hình, Thế,
Mạch, Khí, Huyệt, Long Bàn, Hồ Cư, Kháo Sơn, Thủy Khẩu, Chiếu
Bích v.v được lưu truyền khá rộng rãi trong rất nhiễu lĩnh vực văn
hóa khoa học của Trung Quốc Trong các lâm viên, thành thị, thôn trấn, văn thơ, câu đối, tiểu thuyết, hội họa, thư pháp, nghệ thuật
đánh cờ của Trung Quốc cũng thường tìm thấy ý cảnh và dấu tích của
Phong Thủy Như “Thượng khi thuyết” trong văn học bắt nguồn từ
“Dụng thể” trong Phong Thủy chính là một ví dụ Phong Thủy được
lưu truyền lâu đời trong đân gian, những nước như Nhật Bản, Hàn
Quốc v.v xếp Phong Thủy vào “Dân tộc học” Phong Thủy trở thành phong tục tập quán thể hiện ý dân; phong tục tập quán là sự phản
ánh lòng dân, mà ý dân không thể ức hiếp, lòng dân không được làm
trái; do đó phải nghiên cứu nó một cách nghiêm túc và khách quan
Đồng thời, trong lĩnh vực kiến trúc xuất hiện cơn sốt tìm lại cội
nguồn, tìm tòi quê cha đất tổ, trở vẻ với tự nhiên và làn sóng lấy con
người làm gốc, khiến cho các kiến trúc sư thay đổi quan điểm, tử kiến trúc vật chất, phần cứng, hữu hình chuyển sang xem trọng và theo
(*) (New Zealand) Hong - Key Yoon: Tính Chất Và Nguồn Gốt Cửa Phong Thủy Trung Quốt,
ERATOSTHENE - SPHRAGIDE!, 1988, trang 88-102 (ESAR - ROUX 24 CH - 104 LAUSANNE),
Trang 38đuổi các vấn đê vô hình như văn mạch, môi trường, sinh thái, nang
lượng, linh hồn của kiến trúc v.v
ic lay Nho gia làm
xã hội của phương
Tây, hình thành hệ
thống sinh thái văn
hóa kiến trúc Đạo, Nho, Phật của phương Đông trong chỉnh thể thống nhất các mối liên
hệ hữu cơ Thiên, Địa, Nhàn của Trung Quốc cổ đại
Nên văn hóa của một dân tộc phải có tỉnh
thản căn bản của nó, nếu không, dân tộc này a ee
sẽ không có cách nào để tàn tại và phát triển ae ue
Hơn hai ngàn năm trở lại đây, tuy dân toc '#2#*mgle sit ding go
Trung Hoa đã trải qua rất nhiều biến đổi, +
nhưng về đại thể vấn dựa vào tình thần của
Nho gia là chính (ba thành phản Nho, Đạo,
Phật hoàn toàn không bài xích nhau, Phong
Thủy từ thời nhà Tống đến nay là văn hóa
kiến trúc Trung Quốc kết hợp ba thành phản PL
Trang 39trên giường của người Hồ, nghe nhạc của người Hô Cái gọi là văn hóa Trung Quốc, từ
lâu đã trở thành một danh từ rất mơ hỏ Nhưng cái mà ở đây chúng tôi gọi là văn hóa, hoàn toàn không chỉ một vài nền văn minh cụ thể,
mà là chỉ thái độ sống của chính dân tộc đó Người Trung Quốc có
thái độ sống không giống người Tây Dương, đó chính là văn hóa
Trung Quốc Công trình kiến trúc và việc chỉnh trang, bố trí thực thể
môi trường của nó đã bao hàm văn hóa kiến trúc, mà văn hóa tỉnh than và văn hóa kiến trúc luôn thống nhất nhịp nhàng với nhau
Cửa chính của hợp viện
Quan sát nền văn hóa của một
dân tộc, trước tiên phải hiểu rõ nguồn
gốc của nền văn hóa đó Văn hóa kiến trúc của Trung Hoa đặt nền móng từ
thời kỳ Tây Chu, đặc biệt là Chu Công
đã tổng kết văn hóa của các triểu đại
trước, thêm bớt lễ nghi chính trị của Hạ, Ân, “Đặt ra lễ nhạc, lấy
nhân nghĩa quản lý thiên hạ, đức hóa hình phạt và chính sự, lưu giữ
ở trong tho." Duge hoàn thành bởi Khổng Tử và được các nhà Nho sau này làm sáng tỏ, hình thành nên ý thức dân tộc gàn 3.000 năm nay, văn hóa kiến trúc cúng là kết tinh của việc theo đuổi ý thức này
(*) (Đời Đường) Dương Quỳnh: Tuân Tử Tự, xem Chư Tử Bách Gia Tìng Thứ, Nhà xuất bìn Cổ Tịch - Thượng Hồi, bản in năm 1990, trang 2
Trang 40Văn hóa kiến trúc nhà Chu là “Nhà Chu thâu tóm cả hai triều
đại, cao sang rực rỡ thay”, văn hóa Nho gia phát triển đến Chu Hy
đời nhà Tống đã kết hợp Phật, Nho, Đạo thành một thế, thâm nhập
vào đời sống dân gian, hình thành một thứ Nho gia mới Trong Quan
học và khoa cử đời Tống, “Âm Dương học” bao gồm cả nội dung Phong
Thủy là một trong những nội dung khảo thí trong khoa cử Trong
những điển chương tảm cỡ quốc gia như Lĩnh Lạc Đại Điển đời
Minh, Tứ Khố Toàn Thư đời Thanh v.v., Phong Thủy là văn hóa kiến
trúc “Thuật số”, cũng là nội dung quan trọng trong việc thu thập và
Thiên (%), Địa (2#), Nhân
(4`) (con người) là mối liên
hệ thông qua “khí trường” đề
cảm ứng “nhân ({=)”, theo
đuổi sự hài hòa và nhịp
nhàng của “nhân (4=)” Điều
căn bản trong văn hóa
Phong Thủy Nho gia là thể
hiện “nhân (+) Đối với
Hinh 10 Tượng Khổng Từ ở Khổng miếu
(Hơn 2.000 năm trở lại đầy văn hóa Nhe
h gốc mach vin hóa của Trung Quốc, văn hóa kiể
tic cing
hài hỏa với nó, đồng thời lấy tinh thin văn hóa Khổng
đức”, “được chỗ đất tốt là hoàn toàn dựa vào cái đức này, không thể