Tài liệu THƯƠNG TÍCH DO ĐIỆN pptx

Nhưng với những dòng điện thế thấp có cường độ dòng điện lớn hàn điện và có thời gian tiếp xúc lâu thì có thể gây tử vong cho nạn nhân.. Dây thần kinh, cơ, mạch máu có tính dẫn điện cao

THƯƠNG TÍCH DO ĐIỆN

Ths Nguyễn Văn Luân

MỤC TIÊU

1. Mô tả các loại thương tích điện.

2. Giải thích cơ chế chết do điện.

3. Quy trình giám định y pháp một trường

hợp tử vong do điện.

ĐẠI CƯƠNG

 Trong giám định pháp Y rất nhiều trường hợp tử vong do điện là hậu quả của tai nạn rủi ro, ít gặp trong các trường hợp tự tử và rất hiếm trong các vụ án mạng.

 Nạn nhân đầu tiên tử vong do điện từ cách đây hơn 300 năm là người thợ mộc vùng Lion (Pháp) do vô tình chạm tay vào dòng điện 250 volts xoay chiều

 Người Mỹ đầu tiên bị chết vì điện vào năm 1881 là Samuel W Smith ở NewYork do say rượu đã vô tình chạm vào nguồn điện và bị chết trước sự chứng kiến của nhiều người

 Tai nạn xảy ra không gây đau đớn cho nạn nhân đã khiến mọi người có ý tưởng dùng dòng điện để xử tử những phạm nhân chịu án tử hình và năm 1890, William Kemmeler là người đàn ông đầu tiên bị thi hành án tử hình bằng ngồi ghế điện tại NewYork.

Năng lượng điện có thể gây tác hại cho cơ thể qua từ trường, sóng nổ, chấn thương, bỏng nhưng hay gặp nhất là do tác động trực tiếp của dòng điện.

Cơ chế gây tử vong

1 Ngừng tim: do tác động trực tiếp của dòng điện gây rung tim, có tác giả cho rằng đó là hậu quả của suy tâm thu hoặc loạn nhịp.

2 Liệt hô hấp: thường là hậu quả của sự co giật các cơ

hô hấp và tác động của dòng điện vào hệ thần kinh trung ương làm liệt trung tâm hô hấp.

3 Sốc do bỏng điện trên diện rộng, vết bỏng thường sâu, khó điều trị, có thể có hoại tử lan rộng và nếu cấp cứu qua được giai đoạn sốc ban đầu có thể sẽ phải chịu tác động của viêm ống thận cấp do hoại tử cơ vân.

4 Chấn thương: do bị ngã sau khi bị điện giật, hay gặp nhất là chấn thương sọ não, gẫy xương chi, chấn thương ngực, bụng

Yếu tố tác động của dòng điện

Điện trở ở các loại mô

TÁC ĐỘNG CỦA DÒNG ĐIỆN LÊN CƠ THỂ NẠN NHÂN

Phụ thuộc vào các yếu tố:

2 Hiệu điện thế

có 2 loại điện thế thấp và cao dựa trên hiệu thế 500v và 1000v, trên thực tế cả 2 loại điện thế này cùng có thể gây ra bệnh lý hoặc tử vong Điện thế cao gây cháy bỏng hoặc tổn thương của nội tạng rõ và điển hình hơn so với điện thế thấp

Chưa có một báo cáo nào về tai nạn chết người xảy ra do nguồn điện từ các phương tiện thông tin đại chúng (24V) hoặc đường truyền hình cáp (65V) Nhưng với những dòng điện thế thấp có cường độ dòng điện lớn (hàn điện) và có thời gian tiếp xúc lâu thì có thể gây tử vong cho nạn nhân Trong giám định Y pháp tử vong chủ yếu xảy ra với nguồn điện dân dụng 220V

 Hiệu điện thế càng cao, tác động càng lớn

3 Điện trở

Các mô khác nhau trong cơ thể có điện trở khác nhau do phụ thuộc vào độ ẩm, nhiệt độ, và tính dẫn điện Điện trở càng lớn càng có xu hướng dễ bị bỏng nhiệt Dây thần kinh, cơ, mạch máu có tính dẫn điện cao do chứa nhiều nước nên có điện trở thấp trong khi xương, cân cơ và các

mô mỡ là những chất có điện trở rất cao nên thường dễ bị tác động của nhiệt.

2.4 Thời gian tiếp xúc

Thời gian tiếp xúc với nguồn điện càng lâu, mức độ cháy bỏng và phá hủy tổ chức càng lớn

Tại nơi tiếp xúc, khi da và các mô đã cháy thành than sẽ làm tăng điện trở

Wright và Davis (1980) cho rằng chỉ cần tiếp xúc với nguồn điện thế thấp trong thời gian 9 giây cũng có thể gây nên vết bỏng độ 1 trên da và thời gian kéo dài cũng đồng nghĩa với nguy cơ rung thất tăng lên rõ rệt.

5 Dòng điện 1 chiều/ 2 chiều

Một trong những yếu tố tác động tới mức độ nặng nhẹ của tổn thương là dòng điện xoay chiều hay một chiều Với cùng hiệu điện thế, dòng điện xoay chiều nguy hiểm gấp 3 -4 lần so với dòng điện một chiều mà thực chất là gây co

cơ liên tục hoặc gây co giật do kích thích các sợi

cơ với tốc độ 40 – 110 lần/s (Leibovici 1995)

Tần số của dòng điện đóng vai trò quan trọng trong việc gây tổn thương, với tần số 50 – 60Hz,

dù điện thế thấp và loại điện xoay chiều cũng có thể gây kích thích, co giật, rung tim Nếu tần số cao hơn 1Hz cơ thể không bị ảnh hưởng

6 Đường điện trong cơ thể

Là đường điện đi qua các mô trong cơ thể tạo nên những tổn thương có thể quan sát được tùy theo mức độ cháy bỏng, tổn thương rõ và điển hình trong các loại điện thế cao hoặc do sét đánh

Khi đi qua tim hoặc lồng ngực, dòng điện

có thể gây rối loạn nhịp tim hoặc trực tiếp phá hủy cơ tim, khi đi qua não dòng điện

có thể làm cho rối loạn nhịp thở, động kinh hoặc gây liệt, khi ở gần mắt, dòng

6 Đường điện trong cơ thể

Dòng điện đi qua các mô có cấu trúc phức tạp cũng bị biến đổi nhưng chủ yếu là phá hủy các mô trên đường đi của dòng điện dưới dạng những vết bỏng nhỏ xen kẽ với vùng mô còn lành

Do đặc điểm di chuyển theo hướng tập trung giữa điểm chạm với nguồn điện (nơi điện vào) và vùng cơ thể tiếp đất (hoặc nơi điện ra) nên việc đánh giá, quan sát tổn thương cần tập trung ở những vùng nằm trên trục

7 Tổn thương do điện

1 Tổn thương trên da

Vết cháy bỏng do điện (vết bỏng điện) là hậu quả của tiếp xúc trực tiếp với vật dẫn điện giới hạn trên một vùng cơ thể Bỏng nặng và rộng cũng có thể gặp trong trường hợp nạn nhân túm hoặc nắm chặt vật dẫn điện cao thế trong thời gian dài có thể gây ra những vết cháy bỏng rõ và điển hình, có khi làm đứt rời cơ thể.

 Tổn thương do dòng điện cao thế có thể gây tổn thương rộng và sâu làm hoại tử các cơ Trường hợp nạn nhân cầm nắm hoặc tỳ đè lên vật dẫn điện có thể tạo nên những vết bỏng trên da mang dấu ấn của vật dẫn điện.

tiếp xúc (kising burn) hay gặp ở những nếp gấp

da (quanh các khớp) do sự co của các cơ gấp khi bị tác động của dòng điện ở chân tay nạn nhân kết hợp với độ ẩm của da, mồ hôi làm cho dòng điện đi tắt qua những nơi tiếp xúc tạo nên vết bỏng trên da và tổn thương của tổ chức dưới da

 Tổn thương gián tiếp có thể gặp trong trường hợp bị tác động bởi tia lửa điện (giữa hai điện cực) Với điện thế từ 2500V trở lên có thể gây ra vết bỏng rất sâu trên da, có thể gặp tổn thương bỏng nhiệt do chính nhiệt của tia lửa điện hoặc

do tác động của dòng điện cao thế sinh ra ngọn lửa cháy bắt vào quần áo nạn nhân Tổn thương bỏng nhiệt toàn thân chiếm tỷ lệ trung bình từ

10 – 25% tổng số các vụ thương tích do điện cao thế

động lên khắp toàn bộ cơ thể nạn nhân nhưng

rõ nhất là ở những vùng da dày Vết bỏng do tia lửa điện thường gặp ở bề mặt và chỉ chiếm một phần bề dày của lớp da

 Tiếp xúc trực tiếp

2 Hệ thần kinh

có thể gây động kinh hoặc làm nặng hơn bệnh lý

có sẵn

mạn tính Những trường hợp bị tổn thương nặng thường có biểu hiện yếu hoặc liệt nửa người xuất hiện một vài giờ sau khi xảy ra tai nạn, rõ hơn ở chi dưới Tổn thương thứ phát thường xảy

ra sau nhiều ngày tới nhiều năm với những triệu chứng liệt tăng dần, xơ cứng hoại tử hoặc viêm tủy sống

 Tổn thương mô thần kinh có thể xảy ra do nhiều

cơ chế:

Rối loạn hoặc mất tính dẫn truyền do tác động của tình trạng hoại tử đông ở các cơ, thiếu máu nuôi dưỡng, tổn thương lớp vỏ myeline hoặc hoại tử lan rộng

Nếu điểm tiếp xúc với nguồn điện ở vùng đầu thì não có thể bị tổn thương mà hình ảnh

mô bệnh học cho thấy có rất nhiều ổ chảy máu nhỏ, rải rác trong thân não

3 Hệ tim mạch

Ngừng tim (hoặc dừng tim) có thể là hậu quả của suy tim tâm thu hoặc loạn nhịp, nhồi máu cơ tim có thể xuất hiện nhưng hiếm gặp Hiện tượng hoại tử cơ tim có thể được biểu thị bằng hàm lượng CK-Tropopin tăng

Tổn thương mạch máu thường chỉ xảy ra với các trường hợp bị tác động của dòng điện cao thế, chủ yếu ở lớp áo giữa thành mạch gây co thắt mạch máu hoặc có thể gây chảy máu thứ phát Tổn thương lớp áo trong (nội mạc) có thể gây hậu quả tắc mạch do huyết khối hoặc do phù nề thành mạch

4 Hệ hô hấp

Dòng điện tác động trực tiếp lên não làm

tê liệt hoạt động của trung tâm hô hấp hoặc dòng điện đi qua nhu mô gây co thắt phế quản, co thắt cơ hoành và các cơ liên sườn

Tắc mạch phổi do biến chứng muộn hoặc tràn máu màng phổi

Hình ảnh phù phổi và chảy máu dạng chấm nhỏ là dấu hiệu thường gặp trong những vụ tai nạn điện cao thế.

5 Chân tay

Do dòng điện cao thế, có hiện tượng hoại

tử tăng dần của các cơ, có thể xuất hiện ở

xa nơi bị tác động trực tiếp do tác động của hoại tử thành mạch và phù nề các cơ Tổn thương thành mạch gây chiến chứng huyết khối, chảy máu ở những động mạch nhỏ trong cơ

Tổn thương các cơ gây thiếu máu nuôi dưỡng các cơ gây hoại tử.

Tổn thương mô bệnh học hay gặp là hoại

tử đông

6 Hệ xương

Gẫy xương thường gặp trong các xương dài do chấn thương trực tiếp phối hợp với tổn thương do điện

1 Khám nghiệm hiện trường

Trong nhiều trường hợp khám nghiệm hiện trường mang tính quyết định để xác định hoàn cảnh xảy ra (Van Denburg 1996) cũng như tìm hiểu vật dẫn điện có liên quan, so sánh đối chiếu với vết bỏng điện trên cơ thể nạn nhân Trong một số trường hợp lông tóc, mảnh da của nạn nhân có thể còn lại trên những vật dẫn điện tại hiện trường và được xem là những bằng chứng sinh học có giá trị

2 Khám nghiệm bên ngoài

Kiểm tra quần áo và mô tả những đồ vật trên cơ thể, quần áo của nạn nhân, cần tìm những dấu vết liên quan, đặc biệt trong những trường hợp

bị bỏng điện cao thế

Trường hợp bị bỏng toàn thân dấu hiệu co cứng duy trì khá lâu, nếu nạn nhân đã được hồi sức cấp cứu cần mô tả rõ các dấu vết để lại trên cơ thể như vết xoa bóp tim ngoài lồng ngực, tiêm chích, nội khí quản, vết sốc điện

1 Tìm vết điện vào (vết bỏng điện)

- Cần tìm dấu vết bỏng điện hoặc dấu hiệu nghi ngờ trước khi tắm rửa cho nạn nhân

- Vùng da mềm: vết bỏng thường rõ, màu xám đen, có khi cháy thành than, hình loang lổ, có khi rạn nứt da

- Vùng da cứng: màu xám trắng hoặc vàng xám,

có khi nâu đen

- Đặc điểm chung: sờ cứng, đáy lõm, lông tóc bị cháy quăn, có khi gợi lại hình ảnh của vật dẫn điện Cần mô tả đặc điểm vết bỏng điện và khoảng cách so với mặt đất

3 Tổn thương bên trong

- Xung huyết mạnh các tạng, có thể thấy chấm chảy máu nhỏ ở màng tim, màng phổi.

4 Vết cháy bỏng do điện

- Thường gặp ở những trường hợp điện cao thế

- Bỏng rộng, sâu, có thể cháy thành than.

- Nếu nạn nhân còn sống sẽ có hoại tử lan rộng do thần kinh vận mạch bị phá hủy, đông vón protein, lấp tắc lòng mạch.

Tổn thương khác

- Các vết sây sát da, tụ máu, vết thương rách da.

- Tổn thương do ngã: dập vỡ tạng, hay gặp nhất là chấn thương sọ não.

- Có trường hợp đứt rời chi thể.

- Tổn thương ở cơ: biểu hiện muộn hơn, hay gặp phù nề - chảy máu

- Khi hoại tử cơ trên diện rộng gây tình trạng suy thận.

Các xét nghiệm bổ sung

- Xét nghiệm mô bệnh học

- Lấy mảnh tổ chức da ở nơi nghi ngờ để làm xét nghiệm hóa mô tổ chức tìm bụi kim loại hoặc phương pháp quang phổ, kính hiển vi điện tử quét để tìm bụi kim loại.

- Lấy máu và nước tiểu để tìm myoglobin.

- Lấy máu và phủ tạng để tìm ra độc chất.

Câu hỏi lượng giá

 Các mẫu xét nghiệm trong tử vong do điện