XÍ NGHIỆP ĐIỆN CAO THẾ MIỀN BẮC PHÂN XƯỞNG 110KV THÁI BÌNH BÁO CÁO CHUN ĐỀ PHÂN TÍCH TẦM QUAN TRỌNG CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI MÁY BIẾN ÁP 110KV SO SÁNH SỰ GIỐNG NHAU, KHÁC NHAU CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI VÀ BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP KHÔNG ĐIỆN Người viết chuyên đề: Ngô Văn Tuyến Bậc thợ: 3/5 Nghề làm: Công nhân VH trạm Đơn vị: Trạm 110 kV Vũ Thư (E11.5) Phân xưởng QLVHLĐ 110 kV Thái Bình Xí nghiệp Điện cao miền Bắc Người hướng dẫn: Vũ Minh Ngọc Chức danh: Kỹ thuật viên -0- Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 XÍ NGHIỆP ĐIỆN CAO THẾ MIỀN BẮC PHÂN XƯỞNG 110KV THÁI BÌNH BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ PHÂN TÍCH TẦM QUAN TRỌNG CỦA BỘ ĐIÊU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI MÁY BIẾN ÁP 110KV SO SÁNH SỰ GIỐNG NHAU, KHÁC NHAU CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI VÀ BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP KHÔNG ĐIỆN Thái Bình, tháng 12 năm 2009 Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 Mục Lụcc Lục Lụcc PHẦN MỞ ĐẦU .2 PHẦN I KHÁI NIỆM VỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢI Khái niệm chung điều chỉnh điện áp tải Giới thiệu số điều chỉnh điện áp tải dùng cho trạm 110kV khu vực Thái Bình .5 1.Trạm 110kV Thành phố .5 3.Trạm 110kV Thái Thụy Trạm 110kV Tiền Hải Trạm 110kV Hưng Hà Sơ đồ tổng quát hệ thống cung cấp điện cho trạm biến áp 110kV PHẦN II CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI Cấu tạo a Cách bố trí cuộn dây điều chỉnh điện áp tải b Nguyên lý làm việc điều chỉnh điện áp tải 10 PHẦN III .19 SO SÁNH GIỮA CÁC BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI .19 Phân tích giống khác nguyên lý làm việc điều chỉnh điện áp tải dập hồ quang chân không dập hồ quang dầu .19 a Sự giống nhau: 19 b Sự khác nhau: 19 So sánh giống khác điều chỉnh điện áp tải điều chỉnh điện áp không điện .20 PHẦN IV .23 TẦM QUAN TRỌNG CỦA BỘ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢI .23 ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA NÓ 23 Phân tích tầm quan trọng 23 Ưu điểm .23 Nhược điểm .23 PHẦN V 24 NHỮNG KHIẾM KHUYẾT VÀ SỰ CỐ THƯỜNG GẶP 24 KẾT LUẬN: 25 TÀI LIỆU THAM KHẢO .26 Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 PHẦN MỞ ĐẦUN MỞ ĐẦU ĐẦN MỞ ĐẦUU Ngày q trình cơng nghiệp hố, đại hố đất nước, điện đóng vai trị quan trọng Bởi nguồn lượng sử dụng rộng rãi Đối với hệ thống điện nói chung trạm biến áp nói riêng, máy biến áp có vai trị quan trọng, dung để chuyên tải điện từ nhà máy điện đến hộ tiêu thụ Vì việc vận hành kinh tế máy biến áp trạm 110kV vấn đề thiết yếu Thái Bình tỉnh nông nghiệp chiếm 90%, vài năm gần Thái Bình phát triển mạnh cơng nghiệp khu công nghiệp Nguyễn Đức Cảnh, khu công nghiệp Phúc Khánh, khu công nghiệp Tiền Hải số khu công nghiệp khác nằm rải rác Huyện tỉnh Tỉnh Thái Bình có 07 huyện 01 thành phố trực thuộc tỉnh, ngành điện đầu tư xây dựng mạng lưới điện đến 100% địa bàn tỉnh Trước Thái Bình có nhà máy điện tua bin khí với 02 tổ máy, tổ máy có cơng suất 17MW phát hồ lưới điện quốc gia Hiện nhà máy không hoạt động lượng khí tổ máy cũ Cùng với phát triển ngày tăng phụ tải điện lưới điện Thái Bình Phân xưởng Thái Bình có 06 trạm biến áp 110kV vận hành trạm 110kV Thành Phố (E11.3), trạm 110kV Long bối(E3.3), trạm 110kV Tiền Hải (A36), trạm 110kV Thái Thụy (E11.2), trạm 110kV Hưng Hà (E11.4), trạm 110kV Vũ Thư (E11.5) trạm 110kV Kiến Xương thời gian hoàn thiện đưa vào đóng điện thời gian tới Các trạm 110kV điểm nút cấp điện cho trạm 35kV, 10kV toàn tỉnh phục vụ cho sản xuất sinh hoạt, phục vụ cho mục tiêu CNH – HĐH hoạt động trị, kinh tế, văn hố xã hội tỉnh Vì nhiệm vụ Phân xưởng QLVHLĐ 110Kv Thái Bình là: Đảm bảo cho thiết bị phạm vi quản lý vận hành an tồn, liên tục, tin cậy cao với mục đích giúp tỉnh Thái Bình: - Ổn định trị - Đảm bảo an ninh quốc phòng - Phát triển kinh tế - Vui chơi, giải trí, sinh hoạt Cung cấp điện cho khách hàng đạt tiêu kỹ thuật điện áp với mục đích giúp Điện lực Thái bình kinh doanh với hiệu cao, giảm tổn thất Vậy Phân xưởng 110kV Thái Bình nói riêng, Xí nghiệp Điện cao miền Bắc nói chung có nhiệm vụ vơ quan trọng, trách nhiệm cán công nhân viên làm việc trạm 110kV, phải hiểu tầm quan chuyển nấc tải máy biến áp 110kV để vận hành cho an toàn, kinh tế Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 Được trí Xí nghiệp Điện cao miền Bắc, Phân xưởng 110 kV Thái Bình, giúp đỡ đồng chí lãnh đạo bạn bè đồng nghiệp, tiến hành thực chuyên đề: “Phân tích tầm quan trọng điều chỉnh điện áp tải máy biến áp 110kV; so sánh giống khác điều chỉnh điện áp tải điều chỉnh điện áp không điện” Nội dung chuyên đề gồm phần Những khái niệm chung điều chỉnh điện áp tải Cấu tạo, nguyên lý làm việc bộ điều chỉnh điện áp tải Phân tích tầm quan trọng, ưu nhược điểm điều chỉnh điện áp tải Những khiếm khuyết, cố thường gặp điều chỉnh điện áp tải vận hành cách xử lý Các chế độ làm việc bộ điều chỉnh điện áp tải bảo vệ Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 PHẦN MỞ ĐẦUN I KHÁI NIỆM VỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢIM VỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢI ĐIỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢIU ÁP DƯỚI TẢII TẢII Khái niệm chung điều chỉnh điện áp tảim chung điều chỉnh điện áp tải điều chỉnh điện áp tải điề điều chỉnh điện áp tảiu chỉnh điện áp tảinh điệm chung điều chỉnh điện áp tảin áp tảii tảii Trong thực tế người ta điều chỉnh điện áp( điện thế) phía dây quấn cao áp hạ áp, điều chỉnh nhẩy cấp hay liên tục, điều tải (dòng điện điện áp) điều không điện, trường hợp điều chỉnh lúc ngắt điện phía sơ cấp phía thứ cấp Điều chỉnh nhẩy cấp cách thay đổi số vòng dây, mức điện áp điều chỉnh nhỏ điện áp vòng dây Thường điều chỉnh số vịng dây, giữ từ thơng lõi thép khơng đổi Người ta điều chỉnh cách giữ vòng dây không đổi thay đổi từ thông lõi thép Trong thực tế, việc thay đổi vòng dây kèm theo thay đổi từ thông Điều chỉnh liên tục cách thay đổi từ thơng móc vịng dây quấn sơ cấp dây quấn thứ cấp, liên quan đến máy biến áp có phần tịnh tiến chuyển động quay Trường hợp riêng nối tiếp cuộn kháng bão hịa phía đầu máy biến áp Thay đổi điện áp cách thay đổi điện kháng bão hịa (thay đổi kích từ) Điếu chỉnh điện áp nhảy cấp khơng điện địi hỏi máy biến áp ngắt điện hai phía cao áp hạ áp Máy biến áp pha cịn phải ln giữ số vịng dây pha Chuyển mạch phải chắn để dịng điện khơng phá hỏng mặt tiếp xúc Cấu tạo phần dây quấn điếu chỉnh so cho vị trí đầu phân áp hai dây đối xứng để khơng có từ trường tản khơng đối xứng, nguyên nhân sinh lực điện động lớn dây quấn Những máy biến áp có cơng suất lớn, yêu cầu nối với lưới điện liên tục, máy cần điều tải Những chuyển mạch di chuyển nấc mang tải, chuyển dịch từ nấc sang nấc bên cạnh có thời gian bị ngắn mạch người ta phải có biện pháp hạn chế dịng điện ngắn mạch Có hai biện pháp hay sử dụng, dùng điện kháng dùng điện trở nối thêm vào mạch biện pháp có ưu, nhược điểm Ngày có nhiều hãng sản xuất điều chỉnh điện áp tải Cộng hòa Dân chủ Đức, Trung Quốc, Liên xô Nhưng phạm vi chuyên đề tơi phân tích chuyển nấc tải dập hồ quang dầu Liên xô dập hồ quang chân không hãng MR Cộng hòa Dân chủ Đức, vận hành số trạm 110kV Phân xưởng QLVHLĐ Thái Bình quản lý Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 Giới tảii thiệm chung điều chỉnh điện áp tảiu mộ điều chỉnh điện áp tảit số điều chỉnh điện áp tải điều chỉnh điện áp tải điề điều chỉnh điện áp tảiu chỉnh điện áp tảinh điệm chung điều chỉnh điện áp tảin áp tảii tảii c dùng cho trạm 110kV khu vực Thái Bình.m 110kV khu vực Thái Bình.c Thái Bình 1.Trạm 110kV khu vực Thái Bình.m 110kV Thành phố điều chỉnh điện áp tải a Bộ OLTC dùng cho MBA 25.000kVA - Kiểu : M3 - Bungari 1989 N0 3632 - Số nấc: 19 - Tần số: 50Hz - Khối lượng dầu: 287 kg - Điện áp động cơ: 380V - Dòng điện động cơ: 1,42A - Điện áp điều khiển: 220V AC - Cơng suất: 0,75kW - Số vịng quay trục điều khiển: 33 vòng b Bộ OLTC dùng cho MBA 40.000kVA - Kiểu: MR(Đức) - Năm sản xuất: 1998 - Loại: V- III200Y (xem lại ký hiệu cho xác nhé) - Điện áp động cơ: 380/220V - Dịng điện động cơ: 2,1/3,5A - Cơng suất động cơ: 1,75kW - Khối lượng dầu: 300kg 2.Trạm 110kV Long bối Bộ OLTC dùng cho MBA 25.000kVA - Tiêu chuẩn sản xuất: IEC214 - Nhà sản xuất: MR - Nước sản xuất: CHLBĐ - Kiểu: ED - 100S - Điện áp danh định: 220/380V - Số pha: pha - Tần số: 50Hz - Phạm vi điều chỉnh:  x1,78% - Dịng điện định mức: 200  600A - Cơng suất động cơ: 0,75kW - Tốc độ động đồng bộ: 1500 vòng/phút - Điện áp điều khiển: 220V Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 3.Trạm 110kV khu vực Thái Bình.m 110kV Thái Thục Lụcy Bộ OLTC dùng cho MBA 25.000kVA - Tiêu chuẩn sản xuất: IEC214 - Hãng sản xuất: MR - Nước sản xuất: CHLBĐ - Kiểu: VVIII200  600Y76W (xem lại ký hiệu cho xác nhé) - Tần số: 50Hz - Dịng điện định mức: 200  600A - Số nấc điều chỉnh: 19 - Phạm vi điều chỉnh:  x1,78% Trạm 110kV khu vực Thái Bình.m 110kV Tiề điều chỉnh điện áp tảin Hảii Bộ OLTC dùng cho MBA 40.000kVA - Tiêu chuẩn sản xuất: IEC214 - Hãng sản xuất: MR - Nước sản xuất: CHLBĐ - Kiểu: VVIII200  600Y76W (xem lại ký hiệu cho xác nhé) - Tần số: 50Hz - Dòng điện định mức: 200  600A - Số nấc điều chỉnh: 19 - Phạm vi điều chỉnh:  x1,78% Trạm 110kV khu vực Thái Bình.m 110kV Hưng Hà Bộ OLTC dùng cho MBA 25.000kVA - Hãng sản xuất: MR - Nước sản xuất: CHLBĐ - Kiểu: VVIII 250Y- 76-1019 - Tần số: 50Hz - Dòng điện định mức: 250A - Số nấc điều chỉnh: 19( 9) - Phạm vi điều chỉnh:  16% Trạm 110kV Vũ Thư a.Bộ OLTC dùng cho MBA T1 25.000kVA - Nước sản xuất: Trung Quốc - Kiểu: CV III 350Y/63- 10193W Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 - Tần số: 50Hz - Dòng điện định mức: 350A - Số nấc điều chỉnh: 19 - Phạm vi điều chỉnh:  9x1,78% b.Bộ OLTC dùng cho MBA T2 25.000kVA - Hãng sản xuất: MR - Nước sản xuất: CHLBĐ - Kiểu: VVIII 250Y- 76-1019 - Tần số: 50Hz - Dòng điện định mức: 250A - Số nấc điều chỉnh: 19( 9) - Phạm vi điều chỉnh:  16% Sơ đồ tổng quát hệ thống cung cấp điện cho trạm đồ tổng quát hệ thống cung cấp điện cho trạm tổng quát hệ thống cung cấp điện cho trạm ng quát điều chỉnh điện áp tải hệm chung điều chỉnh điện áp tải thố điều chỉnh điện áp tải ng cung cấp điện cho trạm p điệm chung điều chỉnh điện áp tảin cho trạm 110kV khu vực Thái Bình.m biến áp 110kVn áp 110kV 110kV Hệ thống 220kV 110kV MBA 110kV Đường dây 110kV 35kV Phụ Tải 35kV 10kV Phụ Tải 10kV Từ mơ hình ta thấy: - Điện áp cung cấp cho trạm 110kV đưa vào cuộn sơ cấp máy biến áp lấy từ trạm 220kV hệ thống điện quốc gia, trạm 220kV vận hành theo quy trình điện áp thay đổi theo thời gian công suất phát hệ thống - Qua trạm 110kV điện áp hạ xuống 35, 22,10 6,3kV truyền tải công suất điện đến hộ tiêu dùng, hộ dùng điện biến đổi thành dạng lượng khác như: nhiệt năng, quang năng, đặc biệt từ cơng thức tính mơ men quay động : M 9550 P n Trong đó: M - mơ men trục động P - Công suất điện tiêu thụ động n - Tốc độ quay trục động 9550 hệ số cho phép đơn vị M N/m P tính kW Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 Thực nghiệm tính tốn người ta thấy mơ men trục động yếu tố định tốc độ quay trục động có quan hệ bậc hai với điện áp theo hàm M = f(U2) Tức U - điện áp cấp cho động định mức M - mơ men định mức n - tốc độ quay định mức - máy mang tải định mức  sản phẩm làm đạt yêu cầu kỹ thuật Nếu điện áp giảm 10% cịn 0,9Uđm mơ men giảm 0,92 = 0,81 tức đạt 81% Mđm làm cho tốc độ động giảm đáng kể, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sản phẩm kéo theo nhiều vấn đề đặc biệt giá thành sản phẩm liên quan đến người tiêu dùng mặt khác điện áp giảm động muốn đảm bảo làm việc được, dịng phải tăng dẫn đến tổn thất cơng suất đường dây tăng, ảnh hưởng lớn đến tiêu kinh doanh, Cơng ty điện lực I giao nhiện vụ cho trạm 110kV thuộc Xí nghiệp Điện cao miền Bắc, yêu cầu trì điện áp 35 10kV theo mùa, theo ngày, theo bảng sau: Mùa hè: TT Thời gian Cao điểm Thấp điểm Bình thường Từ 18h-20h từ 10h-11h Từ 22h- 5h Từ 06h-09h từ 12h-17h Thanh 35kV Thanh 10kV 37,5 36 36,5 11 10,5 10,75 Thanh 35kV Thanh 10kV 37,5 36 36,5 11 10,5 10,75 Mùa đông: TT Thời gian Cao điểm Thấp điểm Bình thường Từ 17h-21h từ 09h-11h Từ 23h- 04h Từ 05h-08h từ 12h-16h Từ phân tích ta thấy việc trì đảm bảo điện áp định mức việc vô quan trọng có ý nghĩa chiến lược định chất lượng sản phẩm, giá thành sản phẩm, với ngành điện cịn định giá thành điện năng, uy tín khách hàng niềm tin người tiêu dùng Chính năm đầu thập kỷ 60 máy biến áp 110kV phần lớn chế tạo có điều áp không tải tức thiết kế người ta tính điện áp yêu cầu để nấc cố định, phụ tải tăng cao điện áp nguồn giảm điện áp cấp cho hộ tiêu thụ giảm theo, phụ tải giảm điện áp hệ thống tăng điện áp hộ tiêu thụ tăng theo, làm cho điện áp giao động phạm vi lớn, việc thay đổi tỷ số biến thực cắt máy khỏi vận hành tức điều chỉnh không điện áp DIỄN BIẾN CÁC VI TRÍ TRONG Q TRÌNH CHUYỂN NẤC 11 10 10 11 R R 11 10 11 R 10 11 11 - 12 - 11 R Vị Trí 10 R Vị Trí 10 Vị Trí Vị Trí R Vị Trí 3 Vị Trí 10 5 Vị Trí R R 2 11 10 11 10 Vị Trí R Vị Trí Từ phân tích ta thấy máy vận hành nấc 10 mà điện áp lưới 110kV giảm muốn điện áp trung hạ máy biến áp không đổi ta phải chuyển máy biến áp lên nấc 11 tức giảm số vòng dây w phụ  w1 giảm  k giảm, điện áp giảm tiếp ta việc chuyển máy biến áp lên nấc 12 việc thay đổi nấc phù hợp ta điện áp lưới trung hạ áp theo yêu cầu Việc chuyển từ nấc sang nấc khác thực qua chín vi trí theo sơ đồ nguyên lý Ví dụ lúc máy làm việc nấc 10 tiếp điểm 1,2 tiếp vào nấc 10, tiếp điểm 4,5 buồng dập hồ quang tiếp lại, tiếp điểm tiếp vào vị trí trung tính máy biến áp, dịng tải chủ yếu từ 1-5-3 cịn 2-4-3 phải qua điện trở R Khi chuyển nấc: Vị trí 1: tiếp điểm 1,2 tiếp vào nấc 10, tiếp điểm 4,5 buồng dập hồ quang tiếp lại, tiếp điểm tiếp vào trung tính máy biến áp, dịng điện chủ yếu nhánh 1-5-3 , cịn nhánh 2-4-3 phải qua điện trở R Vị trí 2: tiếp điểm rời vị trí trung gian dịng điện hồn tồn khơng qua nhánh 2-4-3 Vị trí 3: tiếp điểm buồng dập hồ quang chân không mở Vị trí 4: tiếp điểm mở tiếp điểm chuyển vào vị trí nấc 11 Vị trí 5: tiếp điểm tiếp vào vị trí nấc 12, tiếp điểm đóng lại, giai đoạn nguy hiểm điện áp số vòng dây phụ từ nấc 10 đến nấc 11 bị nối tắt qua điện trở R Vị trí 6: tiếp điểm tiếp vào nấc 10 , tiếp điểm mở ra, lúc dòng điện tập chung qua nhánh 2-4-3 có điện trở R Vị trí 7: tiếp điểm mở , tiếp điểm rời khỏi nấc 10 Vị trí 8: tiếp điểm mở tiếp điểm tiếp vào nấc 11 Vị trí 9: tiếp điểm đóng lại dịng điện chủ yếu qua nhánh 1-5-3 tiếp điểm 1,2 tiếp vào vị trí nấc 11, tiếp điểm tiếp vào vị trí trung tính MBA Như qua giai đoạn, chuyển nấc tải hoàn thành lần chuyển từ nấc 10 lên nấc 11, trình ta thấy giai đoạn 5,6,8 giai đoạn có phát sinh hồ quang mơi trường dập hồ quang chân không nên nhanh an tồn khơng làm hư hỏng dầu cách điện Qua tính tốn ta thấy điện áp lưới 110kV thay đổi ta phải vận hành vị trí nấc phù hợp bảng sau: - 13 - Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 Nấc Điện áp (kV) 133,423 131,367 129,329 127,282 125,235 123,188 121,141 119,094 117,047 10 115,000 11 112,953 12 110,906 13 108,859 14 106,812 15 104,765 16 102,718 17 100,671 18 98,624 19 96,577 Như hãng MR chế tạo chuyển nấc tải dập hồ quang chân khơng có 19 nấc nấc điện áp chênh lệch 1,78% Để có lần chuyển nấc chuyển nấc thực truyền động cấu tạo đặc biệt với phận sau: - Động điện pha - Khởi động từ, áptơmát - Tiếp điểm hành trình, khóa chuyển mạch, chuyển chế độ - Trục truyền dẫn, thị - Giá đỡ, đếm phận khác Phần hai ta phân tích cấu tạo nguyên lý làm việc chuyển nấc tải dập hồ quang chân không, ta xét cấu tạo, nguyên lý làm việc chuyển nấc tải dập hồ quang dầu 14 b.2 Nguyên lý làm việc điều chỉnh điện áp dập hồ quang dầu dùng kháng điện hạn chế dòng điện ngắn mạch Liên Xô DIỄN BIẾN CÁC VỊ TRÍ KHI CHUYỂN NẤC 11 10 11 10 11 10 11 10 2 2 K1 K2 K1 K2 K1 K2 K1 K2 X1 X1 X2 I X1 X2 11 Vị Trí 11 10 11 10 2 K1 K2 K1 K2 K1 K2 X1 X2 I Vị Trí X1 X2 X1 X2 I I Vị Trí - 15 - X2 I Vị Trí Vị Trí 10 X1 I I Vị Trí X2 Vị Trí Các số 10, 11 đặc trưng cho vị trí nấc máy vận hành có từ 01 đến 19 nấc, nấc 10 nấc trung gian (danh định) Giả sử máy nấc 10 cần chuyển lên nấc 11, trình diễn biến vị trí sau: Vị trí : Tiếp điểm 1,2 tiếp vào nấc 10, cuộn dây nối vào hai cuộn kháng 1,2, tiếp điểm K1 K2 đóng, dịng điện tải theo hai nhánh - Nhánh cuộn dây chính-cuộn kháng 1- tiếp điểm K1-tiếp điểm nấc 10 - Nhánh cuộn dây chính-cuộn kháng 2- tiếp điểm K2-tiếp điểm nấc 10 - Dòng tải chia làm nên nhỏ, cuộn kháng khơng có tác dụng hạn chế Vị trí : Tiếp điểm K2 mở dịng điện khơng qua nhánh mà tập trung hết vào nhánh qua phần tử: X1 - K1 - 1- nấc 10 Vị trí : Tiếp điểm chuyển sang nấc 11 Vị trí : Tiếp điểm K2 đóng, dịng qua hai nhánh vừa dòng tải vừa dòng ngắn mạch cuộn dây phụ hai nấc 10 11 Vị trí : Tiếp điểm K1 mở, dịng khơng qua nhánh mà tập trung nhánh 2: X2 - K2 - - nấc 11 Vị trí : Tiếp điểm chuyển nấc 11 Vị trí : Tiếp điểm K2 đóng lại, dịng điện lại chia cho hai nhánh chuyển hoàn toàn sang nấc 11 Như qua giai đoạn chuyển nấc hoàn thành xong nhiệm vụ chuyển từ nấc 10 lên nấc 11 Trong trình chuyển nấc nguy hiểm giai đoạn có dịng ngắn mạch số vòng dây phụ nấc 10 nấc 11 qua cuộn kháng X1 X2 Các giai đoạn có phát sinh hồ quang là: giai đoạn 2,4,7 hoàn toàn hồ quang dập tắt dầu Từ việc nêu cấu tạo, cách bố trí cuộn dây phụ nguyên lý giai đoạn trình chuyển nấc ta rút giống, khác hai chuyển nấc tải dập hồ quang dầu dập hồ quang chân không sau: Các chế độ làm việc điều chỉnh điện áp tải - Khi đóng điện vận hành máy biến áp có điều chỉnh điện áp tải, điều áp tải phải làm việc chế độ sau: - Chế độ điều chỉnh điện áp tay, từ phòng điều khiển trung tâm chỗ - Chế độ điều chỉnh điện áp tự động, chủ yếu tổ hợp rơ le TAPCON-230 hãng MR a Chế độ điều chỉnh điện áp tay Ở chế độ người trực ca vận hành vào điện áp thứ cấp máy biến áp để điều chỉnh nấc điều áp cho phù hợp, thông thường người ta phải vào cuộn thứ cấp - 16 - Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 máy biến áp có cơng suất lớn để làm sở điều chỉnh phần lớn thực điều chỉnh nấc phòng trung tâm, phép điều chỉnh lần hai nấc, thời gian chuyển nấc cách 15 phút b Chế độ điều chỉnh điện áp tự động: Ở chế độ điều áp phát lệnh khóa mạch điều chỉnh điện áp tay lại chọn điện áp sở cho chuyển nấc tự động điện áp cuộn dây thứ cấp có tải lớn q trình vận hành, điều áp tự động (thông thường dùng tổ hợp rơ le Tapcon 230 hãng MR) có mạch giám sát điện áp thứ cấp máy biến áp, điện áp giảm tăng điện áp danh định ( tức ngưỡng đặt) phận tự động phát lệnh cho chuyển nấc thực chuyển nấc máy biến áp, mạch tự động có mạch giám sát lần chuyển phải cách 15 phút, Khi máy biến áp bị tải mạch dòng phía đầu vào máy biến áp cung cấp tín hiệu để khóa khơng cho điều áp tải làm việc, mạch đếm số lần chuyển nấc lần tổ hợp phát lệnh khóa khơng cho điều áp tự động làm việc Tất khiếm khuyết có tín hiệu báo cho trực ca vận hành biết Tại tất trạm biến áp 110kV chế độ điều chỉnh điện áp tự động không đưa vào làm việc Ở Việt nam hệ thống điện quốc gia chung lưới điện 110kV nói riêng, điện áp khơng ổn định, luôn giao động với phạm vi thay đổi rộng theo mùa, theo ngày, theo giờ, trí theo tải phải có điều chỉnh điện áp linh hoạt, hợp lý, điều chỉnh hai nấc liền, điều chỉnh nấc với yêu cầu điện áp đầu mịn, đồ thị tương đối phẳng Cơng suất dư hệ thống q ít, hệ thống luôn trạng thái thiếu công suất Mặt khác cố hệ thống sẩy liện tục đặc biệt lưới 110kV có đường dây cũ không đảm bảo cung cấp điện đủ, an tồn, chất lượng cho phát triển khơng ngừng hạ tầng kinh tế, đặc biệt chế thị trường ngày mở rộng với đầy đủ thành phần kinh tế Các trạm 110kV chưa thể vận hành chế độ từ xa qua hệ thống SKADA nên vận hành hệ thống điều áp tay hợp lý Bảo vệ điều chỉnh điện áp tải máy biến áp Như ta phân tích điều chỉnh điện áp tải có ý nghĩa vơ quan trong việc cung cấp điện đủ, an toàn, chất lượng cho phát triển bền vững kinh tế quốc dân, thiết kế người ta ý đến an toàn cao tránh cố, đặc biệt khả tiếp xúc tiếp điểm Trong thiết bị có dầu, cố dầu bị phân tích thành khí dãn nở mạch, để cân áp lực, khí dầu đưa ngược bình dầu phụ Cụ thể thùng công tắc K cuyển nấc tải liên thơng với bình dầu phụ ống dẫn dầu đường kính 27mm người ta có đặt rơ le bảo vệ gọi rơ le dịng dầu, tác động theo ngun tắc: giám sát tốc độ dòng dầu 17 Chuyên đề nâng bậc CNVH trạm năm 2009 qua nó, tốc độ dòng dầu lớn tốc độ định trước rơ le tác động cắt máy biến áp khỏi vận hành Như để bảo vệ chuyển nấc tải người ta sử dụng tính chất giãn nở dầu cách điện có hồ quang nhiệt độ tăng cao đột ngột, bảo vệ ta coi bảo vệ máy biến áp tác động nhanh xác Những giải pháp để vận hành an toàn điều chỉnh điện áp tải Để vận hành an toàn cho chuyển nấc tải phải lưu ý điểm sau: Khi thực lệnh làm việc cho chuyển nấc phải thao tác khốt, quan sát xem có tín hiệu cho phép chuyển nấc làm việc chưa, thực xong lần chuyển nấc chuyển nấc có dừng không Khi quan sát thấy chuyển nấc chuyển từ nấc sang nấc xong mà khơng dừng phải ấn nút "dừng khẩn cấp" ngay, chỗ quay tay chuyển nấc vị trí ngần theo chiều ngược lại Trước tiến hành kiểm tra mạch phải cắt át tô mát cấp điện pha cho động điều áp tải tháo chì điều khiển Để đảm bảo điện áp có đồ thị tương đối phẳng, điện áp giao động nên chuyển nấc một, thời gian chuyển nấc thực lúc nào, sau phải đảm bảo thời gian theo quy trình Khi máy biến áp tải 5%, cho phép chuyển nấc nên chuyển xuống, hạn chế chuyển lên theo “Quy trình vận hành - sửa chữa máy biến áp" Tổng Công ty Điện lực Việt nam ban hành năm 1998 điều 50 trang 25 có quy định: Không phép chuyển nấc điều chỉnh trường hợp máy biến áp tải dòng phụ tải vượt dòng định mức điều áp tải 18 ... VIỆM VỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢIC CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢIA BỘ ĐIỀU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢI ĐIỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢIU CHỈNH ĐIỆN ÁP DƯỚI TẢINH ĐIỆM VỀ ĐIỀU ÁP DƯỚI TẢIN ÁP DƯỚI TẢII TẢII Cấp điện cho... Giới tảii thiệm chung điều chỉnh điện áp tảiu mộ điều chỉnh điện áp tảit số điều chỉnh điện áp tải điều chỉnh điện áp tải điề điều chỉnh điện áp tảiu chỉnh điện áp tảinh điệm chung điều chỉnh điện. .. a Cách bố điều chỉnh điện áp tải trí cuộ điều chỉnh điện áp tảin dây điều chỉnh điện áp tải điề điều chỉnh điện áp tảiu chỉnh điện áp tảinh điệm chung điều chỉnh điện áp tảin áp tảii tảii Sơ đồ