1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH ĐỀ CƯƠNG XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT (ĐỀ ĐƯỢC SỬ DỤNG TÀI LIỆU – ĐỀ VIẾT) Thi ngày 11072022 I SO SÁNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT VỚI VĂN BẢN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT? 1 1 Khái niệm Văn bản quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH
ĐỀ CƯƠNG XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT (ĐỀ ĐƯỢC SỬ DỤNG TÀI
LIỆU – ĐỀ VIẾT)
Thi ngày: 11/07/2022
I SO SÁNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT VỚI VĂN BẢN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT?
1.1 Khái niệm:
Văn bản quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và được nhà nước bảo đảm thực
hiện VD: Bộ luật hình sự, Luật hôn nhân và gia đình,… là văn bản QPPL
Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản do các chủ thể có thẩm quyền ban hành theo thủ tục và hình thức do pháp luật quy định, có nội dung là mệnh lệnh cụ thể đối với cá
nhân, tổ chức xác định, được thực hiện một lần trong thực tiễn VD: Cáo trạng của Viện
kiểm sát, Bản án của Tòa án nhân dân, Quyết định công nhận tốt do Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội cấp cho sinh viên A,… là văn bản ADPL
1.2 So sánh văn bản quy phạm pháp luật với văn bản áp dụng pháp luật
- Giống nhau:
Thứ nhất, đều được ban hành bởi chủ thể có thẩm quyền
VD: Đối với VBQPPL: Quốc hội ban hành Luật, Chính phủ ban hành Nghị quyết, Chủ
tịch nước ban hành Lệnh…
Đối với VBADPL: Chiến sĩ Công an nhân dân xử phạt hành chính dưới 500.000 đồng, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã: Cấp giấy chứng nhận kết hôn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người đi khai tử
Thứ hai, nội dung văn bản thể hiện ý chí nhà nước
VD: Bộ luật hình sự quy định những hình phạt đối với tội phạm xâm hại đến tính mạng,
nhân phẩm, thân thể, tài sản, riên tư… của người khác; Quyết định sử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường để đảm bảo tính răn đe, đảm bảo trật tự xã hội trong lĩnh vực môi trường
Trang 2Thứ ba, đều được ban hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định
VD:
Để ban hành một Nghị định của Chính phủ thì phải trải qua đúng trình tự, thủ tục do Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định:
Giai đoạn 1: Đề nghị xây dựng nghị định Lấy ý kiến đối với đề nghị xây dựng nghị định Thẩm định đề nghị xây dựng nghị định Chính phủ xem xét, thông qua đề nghị xây dựng nghị định
Giai đoạn 2: Soản thảo nghị định Lấy ý kiến đối với dự thảo Thẩm định dự thảo Chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Xin ý kiến UBTVQH Trình xem xét, thông qua dự thảo
Để ban hành một quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải trải qua đúng trình tự, thủ tục do Luật xử lý vi phạm hành chính quy định: Lập biên bản Xác minh tình tiết của vụ việc Giải trình Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Thứ tư, đều được trình bày theo hình thức do pháp luật quy định
VD:
Đối với văn bản QPPL: Tên gọi: Luật, Nghị định, Thông tư, Nghị quyết,… (Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020); Thể thức, kĩ thuật trình bày: văn bản pháp luật của Quốc hội, UBTVQH và Chủ tịch nước được quy định tại Nghị quyết số 351/2017/UBTVQH14 quy định thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Ủy ban thường vụ quốc hội, Chủ tịch nước, còn văn bản của các cơ quan, cá nhân khác có thẩm quyền ban hành VBQPPL thì quy định tại Nghị định số 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư
Đối với văn bản áp dụng pháp luật: Tên gọi: Quyết định, Cáo trạng, Bản án,… (Được quy định trong văn bản pháp luật chuyên ngành như: Luật xử lý vi phạm hành chính, Bộ luật tố tụng hình sự, Luật Hộ tịch,…); Thể thức kĩ thuật trình bày: quy định tại Nghị định
số 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư
Thứ năm, đều mang tính bắt buộc và đảm bảo thực hiện bảo nhà nước
VD: Bộ luật Hình sự ban hành ra nhằm buộc mọi người phải chấp hành để bảo đảm quyền
con người, quyền cơ bản của công dân nếu vi phạm sẽ bị cưỡng chế (phạt tù, tử hình,…); Nhà nước xây dựng nguồn lực để đảm bảo thực hiện các quy định hình sự này như: công
an, tòa án, nhà tù
Trang 3- Khác nhau:
Khái niệm
Văn bản quy phạm pháp luật là quy tắc
xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và được nhà nước bảo đảm
thực hiện VD: Bộ luật hình sự, Luật
hôn nhân và gia đình, Thông tư của Bộ trưởng Bộ Nội vụ,…
Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản do các chủ thể có thẩm quyền ban hành theo thủ tục và hình thức do pháp luật quy định, có nội dung là mệnh lệnh cụ thể đối với cá nhân, tổ chức xác định, được thực
hiện một lần trong thực tiễn VD: Cáo
trạng của Viện kiểm sát, Bản án của Tòa
án nhân dân, Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Quyết định bổ nhiệm,…
Cơ sở pháp lý
VBQPPL (VB được thông qua/ký ban hành/ Đang có hiệu lực)
VD: Luật Ban hành văn bản quy phạm
pháp luật, Nghị định số
34/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nghị định 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư…
VBQPPL đang có hiệu lực và VB chỉ đạo/điều hành (VB cá biệt)
VD: Luật xử lý vi phạm hành chính, Bộ
Luật tố tụng hình sự, Nghị quyết của của HĐND cấp tỉnh về việc bầu chủ tịch UBND cùng cấp để làm căn cứ pháp lý cho Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch UBND cấp tỉnh
Phạm vi áp
dụng
Rộng rãi, áp dụng là đối với tất cả các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định
VD: Bộ Luật lao động, Luật Thương
mại, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân,…
Chỉ đối với một hoặc một số cá nhân, tổ chức được xác định cụ thể trong văn bản
VD: Bản án của Tòa án Nhân dân tỉnh
Quản Ninh tuyên anh Lê Quang X tử hình, Hiệu trưởng Trường Đại học Nội
vụ Hà Nội ban hành quyết định kỷ luật đối với viên chức,…
Trang 4Hình thức, quy
trình xây dựng
Trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (Mỗi văn bản QPPL có quy trình xây dựng riêng nhưng nhìn chung phải trải qua các bước sau: Lập chương trình xây dựng Soạn thỏa Lấy ý kiến đóng góp Thẩm định, thẩm tra
Trình, thông qua, kí chứng thực và ban hành)
VD: Xây dựng, ban hành thông tư của
Bộ trưởng: Soạn thảo Thẩm định dự thảo Lấy ý kiến của các đơn vị thuộc
Bộ Bộ trưởng ký ban hành (Luật Ban hành vă bản quy phạm pháp luật
2015 sửa đổi, bổ sung 2020)
Trong các văn bản pháp luật chuyên nghành (Luật xử lý vi phạm hành chính quy định trình ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Luật hộ tịch quy định trình tự, thủ tục cấp giấy chúng nhận đang ký kết hôn,…) Quy trình chung: Xác định thẩm quyền giải quyết, lựa chọn VBQPPL, tìm các quy định về quy trình, thủ tục Soạn thảo VB Ký chứng thực và ban hành
VD: Trình tự thủ tục ra quyết định kỷ
luật công chức: Tổ chức họp kiểm điểm
Thành lập hội đồng kỉ luật Cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý kỷ luật (Nghị định 112/2020/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức)
Hình thức tên
gọi
Các hình thức quy định tại điều 4 Luật ban hành VBQPPL 2015 sửa đổi, bổ sung 2020 (Hiến pháp, Bộ luật, Luật, Thông tư, Lệnh,…)
Chưa được pháp luật hóa tập trung về tên gọi và hình thức thể hiện (Thường được thể hiện dưới hình thức: Quyết định, bản
án, cáo trạng,…)
Thời gian có
hiệu lực
Lâu dài, mang tính bền vững
VD: Hiến pháp 2013 và Luật Kiếu nại
2011,… có giá trị pháp lý cho đến ngày nay
Ngắn theo vụ việc cụ thể
VD: Chiến sĩ công an ra quyết định xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ với mức phạt 300.000 đồng đối với anh A nếu anh A đóng phạt xong thì hiệu lực của cua quyết định xử phạt hành chính sẽ tự hết hiệu lực
1.3 Ý nghĩa của việc so sánh
Hiểu được quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và văn bản áp dụng pháp luật từ giúp người dân tham gia vào xây dựng pháp luật để phục vụ cho quyền và lợi ích chính đáng của mình
Trang 5Giúp các cán bộ, công chức đảm nhiệm công tác xây dựng văn bản pháp luật tránh nhầm lẫn giữa 2 văn bản từ đó kết sẽ cho ra những văn đảm bảo đủ các tiêu chí đánh giá chất lượng văn bản pháp luật
1.4 Thực trạng ban hành văn bản pháp luật
Trên thực tế công tác tác xây dựng văn bản pháp luật đã có những thành tự lớn Tuy nhiên công tác xây dựng và ban hành văn bản pháp luật vẫn còn những hạn chế nhất định:
- Tình trạng nợ ban hành văn bản chi tiết do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các
bộ phải xây dựng, ban hành một số lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật Bên cạnh việc
tổ chức triển khai thi hành luật, pháp lệnh và ban hành văn bản quy định chi tiết, các bộ còn phải tập trung nguồn lực cho công tác soạn thảo, trình các dự án luật, pháp lệnh
- Nhân dân vẫn còn hời hợt trong việc góp ý vào các văn bản pháp luật
- Sự đóng góp của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác pháp chế, sự huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học vào quá trình xây dựng văn bản trong một số trường hợp vẫn còn một số hạn chế nhất định
- Việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật trong xây dựng văn bản ở một số nơi còn chưa nghiêm
- Các bộ chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của tổ chức pháp chế; ở các địa phương chưa huy động được sự tham gia tích cực của pháp chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc xây dựng, ban hành văn bản
1.5 Giải pháp để nâng cao hiệu quả xây dựng văn bản pháp luật
Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đầy đủ, đồng bộ, thống nhất Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đảm nhiệm công tác xây
dựng văn bản pháp luật
Thứ ba, tuân thủ nghiêm chỉnh quy trình xây dựng và ban thành văn bản pháp luật Thứ tư, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, xử lý văn bản pháp luật sai trái
Thứ năm, nâng cao kinh phí cho hoạt động xây dựng văn bản pháp luật
Thứ sáu, chú trọng công tác thực thi pháp luật để đưa pháp luật vào đời sống nhân
dân, qua đó đánh giá được những khuyết điểm của pháp luật từ đó sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn
1.6 Kết luận
Như vây, qua việc so sánh cho thấy vai trò quan trọng của văn bản pháp luật Các VBPL đang góp phần thể hiện ý chí Nhà nước đồng thời giữ gìn an ninh, trật tự xã hội
Trang 6Do đó các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng và ban hành VBPL là một công việc quan trọng Có như vậy các văn bản pháp luật mới pháp huy được vai trò của mình trong thực tế tạo điều kiện cho kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội phát triển một cách toàn diện, không phải chịu những bấp cập do pháp luật mang luật Từ đó, góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh như Hiến pháp đã đề ra
II QUY TRÌNH XÂY DỰNG LUẬT, QUY TRÌNH XÂY DỰNG VĂN BẢN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VÀ NỘI DUNG VĂN BẢN
2.1 Quy trình xây dựng
Quy trình xây dựng luật do Chính phủ trình:
GĐ1: Xây dựng đề nghị (đánh giá tác động – PIA) > lấy ý kiến > thẩm định> CP thông qua thẩm tra UBTVQH cho ý kiến QH đưa vaò chương trình
GĐ2: Soạn thảo lấy ý kiến Thẩm định CP trình QH
GĐ3: Thẩm tra UBTVQH cho ý kiến QH thảo luận kỳ 1 Các UB thẩm tra chỉnh lý QH thảo luận, thông qua kỳ 2 ký chứng thực CT Nước công bố Đăng công báo
Quy trình xây dựng Quyết định xử phạt vi phạm hành chính:
Lập biên bản Xác minh tình tiết của vụ việc giải trình Ra quyết định xử phạt
vi phạm hành chính
2.2 Soạn thảo nội dung văn bản
Văn bản QPPL (Trang 149 giáo trình)
Văn bản APPL (Trang 184 giáo trình)
III, Ý NGHĨA CỦA THẨM ĐỊNH, NỘI DUNG THẨM ĐỊNH, TRÁCH NHIỆM THẨM ĐỊNH DỰ ÁN, DỰ THẢO VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
3.1 Ý nghĩa của thẩm định
Thứ nhất, thẩm định dự thảo đề nghị/ dự án/ dự thảo VBQPPL có ý nghĩa rất quan
trọng trong quá trình xây dựng nó Hoạt động này được thực hiện bởi một số cơ quan có thẩm quyền nhằm đánh giá một cách toàn diện, khách quan dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về các vấn đề nội dung, hình thức, kĩ thuật pháp lí trước khi được thông qua
Thứ hai, hoạt động thẩm định nhằm đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống
nhất, đồng bộ của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật, đồng thời bảo đảm chất lượng tính khả thi về văn bản
Trang 7Thứ ba, về bản chất chính là hoạt động kiểm tra trước văn bản quy phạm pháp luật
Hoạt động này có mục đích phát hiện để xử lí kịp thời các khiếm khuyết của dự thảo văn bản quy phạm pháp luật ngay trong quá trình soạn thảo
Thứ tư, trên thực tế nếu Báo cáo thẩm định thực sự khách quan có căn cứ khoa học
hợp lý văn bản được ban hành sẽ có hiệu lực và hiệu quả cao
Thứ năm, thẩm định còn là cơ hội để trao đổi thông tin, nâng cao trình độ cho cán bộ
công chức Có thể người có kiến thức luật nhưng lại thiếu kiến thức chuyên môn về đối tượng điều chỉnh của dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và ngược lại Qua đó, có thể nâng cao chất lượng xây dựng văn bản
Ví dụ: Ví dụ về hoạt động thẩm định dự thảo sửa đổi, bổ sung Bộ luật lao động Dự
thảo BLLĐ mới sẽ gồm 17 chương với 276 điều (BLLĐ hiện hành có 198 điều), tại mỗi chương, dự thảo quy định từng vấn đề thành các mục riêng rất cụ thể, chi tiết, trong đó có riêng một điều (Điều 5) giải thích một số thuật ngữ nhằm làm rõ thêm những vấn đề trước đây đang còn nhiều cách hiểu khác nhau
Dự thảo sửa đổi, bổ sung Bộ luật lao động lao động do Bộ tư pháp tiến hành
Ngày 06 tháng 7 năm 2011, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 1165/QĐ-BTP về việc thành lập Hội đồng thẩm định dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi) Hội đồng thẩm định bao gồm 11 thành viên là đại diện của các Bộ, ngành, tổ chức có liên quan, các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các đơn vị chức năng của Bộ Tư pháp do đồng chí Đinh Trung Tụng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp làm Chủ tịch Hội đồng Ngày 08 tháng 7 năm 2011, Hội đồng đã tiến hành thẩm định dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi) Hội đồng thẩm định đã tiến hành thẩm định và tập trung vào các vấn đề sau: sự cần thiết ban hành Bộ luật; phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự án Bộ luật; sự phù hợp của dự án Bộ luật với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, tính đồng bộ và tính khả thi của dự án Bộ luật; ngôn ngữ, kỹ thuật soạn thảo; những vấn đề còn có ý kiến khác nhau và những vấn đề khác có liên quan đến
dự án Bộ luật
3.2 Nội dung thẩm định (Điều 58 Luật BHVBQPPL 2015 SĐ, BS 2020)
Để bảo đảm VBQPPL đạt đươc các tiêu chí (phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, hợp hiến, hợp pháp, hợp lý, khả thi, phù hợp với ĐUQT… thì cần thẩm định – kiểm tra trước Nôi dunng thẩm định tập trung vào: (Điều 58 Luật BHVBQPPL 2015 SĐ, BS 2020)
Trang 83.3 Trách nhiệm thẩm định dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật
3.3.1 Đối với dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà
nước ở trung ương
- Trách nhiệm của Bộ Tư pháp: Theo quy định tại các Điều 58, Điều 92 và Điều 98 của Luật ban hành VBQPPL (Luật năm 2015), Bộ Tư pháp có trách nhiệm thẩm định đối với các dự án, dự thảo VBQPPL sau đây:
+ Dự án luật, dự thảo nghị quyết của Quốc hội;
+ Dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội do
Chính phủ trình;
+ Dự thảo nghị định của Chính phủ;
+ Dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
+ Dự thảo nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban
trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Trách nhiệm của các tổ chức pháp chế bộ, cơ quan ngang bộ: Theo quy định tại Điều 102 của Luật năm 2015, tổ chức pháp chế thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm thẩm định thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ
3.3.2 Đối với dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
- Trách nhiệm của Sở Tư pháp: Theo quy định tại Điều 121 và Điều 130 của Luật BHVBQPPL, Sở Tư pháp có trách nhiệm thẩm định đối với các dự thảo VBQPPL sau đây:
+ Dự thảo nghị quyết của HĐND do UBND cấp tỉnh trình;
+ Dự thảo quyết định của UBND cấp tỉnh
- Trách nhiệm của Phòng Tư pháp: Theo quy định tại Điều 134, Điều 139 Luật BHVBQPPL của Luật năm 2015, Phòng Tư pháp có trách nhiệm thẩm định đối với các
dự thảo VBQPPL sau đây:
+ Dự thảo nghị quyết của HĐND cấp huyện;
+ Quyết định của UBND cấp huyện
IV NỘI DUNG CỦA VBQPPL,THẨM QUYỀN BAN HÀNH VB, NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH HIỆU LỰC TRONG VBQPPL, NGUYÊN TẮC ÁP DỤNG VBQPPL Nội dung của VBQPPL (từ Đ 15-30 Luật BHVBQPPL)
Thẩm quyền ban hành VBQPPL (Đ4, Đ 15- 30 Luật BHVBQPPL)
Nguyên tắc xác định hiệu lực (Đ 151, 152 Luật BHVBQPPL)
Trang 9Nguyên tắc áp dụng VBQPPL (Đ 156 Luật BHVBQPPL)
V 5 tiêu chí đánh giá chất lượng VBPL
1 Tiêu chí về chính trị
- Phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng (Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 thì Bộ luật hình sự 1999 giảm từ 36 xuống
34 và xuống 28 đến Bộ Luật hình sự 2015 giảm tử hình xuống 18)
- Phù hợp với nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhóm người trong xã hội (cấm bán hàng rong trên vỉa hè? Tăng tiền học phí? Tăng tuổi nghỉ hưu? Không lĩnh tiền bảo hiểm 1 lần? Có đưa người bán dâm đi chữa bệnh bắt buộc? Có dùng kỷ luật “bạo lưc” đối với học sinh?
- Phù hợp với ĐUQT mà VN là thành viên: Công ước về phòng, chống tham nhũng; Công ước về chống tra tấn; Công ước về quyền dân sự, chính trị (Việt Nam tham gia điều ước chống tra năm 2013 thì trước đó Bộ luật hình sự 1999 tội ép cung phải cần 3 yếu tố
để cấp thành sau nhưng đến Bộ LHS 2015 tội ép cung chỉ cần 1 yếu tố để cấu thành)
2 Tiêu chí về tính hợp hiến
- Nội dung vb phải phù hợp với HP (Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp 2013 quy định: Hạn chế quyền con người, quyền công dân phải bằng Luật vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng.)
- Chính sách cơ bản về KT, VH-XH: QH quyết định (Luật Giáo dục, Luật doanh nghiệp, Luật đầu tư, Bộ Luật LĐ, Bộ Luật HS….)
3 Tiêu chí về tính hợp pháp
- Nội dung VB phải phù hợp với văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn: Luật, các VB dưới luật phải phù hợp HP; NĐ phù hợp với Luật; QĐ của TTGCP phù hợp với NĐ…
Thứ nhất, VB được ban hành đúng thẩm quyền (thẩm quyền nội dung, thẩm quyền
hình thức)
VD: Chiến sĩ Công an: phạt đên 500.000đ; Trưởng CA xã: 2.500.000đ … Đ.39 Luật XLVPHC; CP ban hành NĐ với các nội dung…, không được ban hành vb với nội dung hạn chế quyền công dân/quyền con người (Nghị định về Hội, NĐ về hoạt động tôn giáo
Không được)
Thứ hai, VB được ban hành đúng căn cứ pháp lý (chú ý hiệu lực của VB) Ví dụ: để
ban hành Quyết định XPVPHC: phải căn cứ Luật XLVPHC, NĐ xử phạt trong lĩnh vực liên quan
Trang 10Thứ ba, nội dung vb phải phù hợp với VB có hiệu lực pháp lý cao hơn (Ví dụ: Luật
XLVPHC…
Thứ tư, VB phải tuân thủ trình tự, thủ tục về xây dựng vb Ví dụ: VBQPPL phải lấy
ý kiến, phải đăng trên mạng lý ý kiến; Quyết định XPVPHC với mức tiền trên 15 triệu đối với cá nhân: Phải có giải trình; Phiên tòa đối với trẻ em phải có luật sư hoặc cán bộ hỗ trợ pháp lý theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân)
Thứ năm, Tuân thủ thể thức, kỹ thuật trình bày (VBQPPL phải có điều, khoản Hiệu
lực phải được xác định ngay trong vb)
4 Tiêu chí về tính hợp lý
Nội dung phù hợp với thực tiễn: không kìm hãm sự phát triển; không tăng thuế quá cao để doanh nghiệp không có lãi hoặc lãi ít, và vì thế và vi thế không muốn duy trì sản xuất…
VB bảo đảm kỹ thuật trình bày: Nội dung dễ hiểu, câu chữ trong sáng Sắp xếp nội dung logik, thông dụng trước, đặc thù sau…
5 Tiêu chí về tính khả thi
Khi ban hành ra phải có khả năng thực hiện trong thực hiện (Ví dụ: Thịt phải bán trong thời gian 8 tiếng kể từ khi giất mổ thì quy định không có khả năng để thực hiện trong thực tiễn)