Khổ 1 : Cảm xúc của tác giả về cảnh ngoài lăng trong làn sương sớm “ Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác ” đây không chỉ là cách xưng hô quen thuộc của người dân miền Nam mà còn diễn tả đượ
Trang 1VIẾNG LĂNG BÁC ( VIỄN PHƯƠNG 1976)
Viễn Phương là nhà thơ Nam Bộ nổi tiếng , thơ ông nhỏ nhẹ , giàu tình cảm , mơ mộng ngay cả trong kháng chiến và khi đã hòa bình “ Viếng lăng Bác” được sáng tác năm 1976 , đất nước vừa thống nhất , lăng chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành , Viễn Phương và đồng bào miền Nam ra thăm miền Bắc viếng lăng Bác Bài thơ được trích trong tập “Như mây mùa xuân”
1 Khổ 1 : Cảm xúc của tác giả về cảnh ngoài lăng trong làn sương sớm
“ Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác ”
đây không chỉ là cách xưng hô quen thuộc của người dân miền Nam mà còn diễn tả được tình cảm thân thương , gần gũi của nhân dân với lãnh tụ kính yêu như tình cảm cha con thiêng liêng ruột thịt
được ra thăm lăng Bác thì người cha kính yêu đã không còn
trong lòng thi nhân cũng như tất cả người dân Việt Nam Bác chưa đi xa , Bác còn sống mãi
“ Đã thấy trong sương hang tre bát ngát
Ôi ! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hang”
buổi sớm , hàng tre bỗng trở nên dài rộng , mờ ảo và bát ngát hơn Từ láy “ Bát ngát” gợi sự mênh mông của hàng tre quang lăng Bác
việt nam yêu dấu
hòa , nhũn nhặn của đất nước , con người việt nam
tre được nhân óa đứng thẳng hàng như những con người việt nam luôn kiên trung , bất khuất , luôn kiên cường trong mọi gian khổ
bỉ , kiên cường , hiên ngang , bất khuất của con người việt nam trong gian khổ, khó khan
trước vẻ đẹp của hàng tre mang nhiều phẩm chất cao quý của con người đất nước việt nam
2 Cảm xúc trước cảnh dòng người vào viếng lăng bác
“ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”
Trang 2- Điệp ngữ “ ngày ngày” chỉ dòng luân hồi liên tục của thời gian Trong dòng tuần hoàn vô tận đó , mặt trời tự nhiên ngày ngày đi qua lăng bác tỏa ảnh sáng rực rỡ , mang lại sự sống cho vạn vật Mặt trời tự nhiên được nhân hóa biết đi , biết thấy , cảm nhận sự vĩ đại ,” rất đỏ” của mặt trời khác trong lăng
- Mặt trời trong lăng là hình ảnh ẩn dụ chỉ Bác Bác được ví như mặt trời vì người đã tìm ra con đường cứu nước , đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho dân tộc việt nam
biết ơn của nhân dân với Bác Hồ kính yêu
nhưng khi ngợi ca bác , viễn phương đã rất sáng tạo : nghệ thuật nhân hóa mặt trời của thiên nhiên thực sự ngưỡng mộ bác như là 1 mặt trời
“ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chin mùa xuân”
- Điệp ngữ “ Ngày ngày “ được điệp lại hai lần diễn tả thời gian như vô tận , vĩnh viễn như tấm long của nhân dân không nguôi nỗi nhớ bác
thương nhớ” thành kính khẳng định tấm lòng nhớ thương thành những tràng hoa
lên 79 mùa xuân của người
mùa xuân cao đẹp đầy ý nghĩa của bác , người đã dâng cho đời bao hoa thơm , trái ngọt
3 Cảm xúc khi vào trong lăng
thơ cũng như tất cả mọi người
“ Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”
- Lời thơ đã diễn tả tinh tế , chính xác sự trang nghiêm , tĩnh lặng trong lăng Bác đang nằm yên nghỉ đời đời trong lăng , bình yên , thanh thản như một giấc ngủ giữa ánh sáng dịu nhẹ , trong trẻo như ánh sáng của mặt trăng
- Sau hình ảnh ẩn dụ mặt trời kì vĩ , lớn lao thì hình ảnh ẩn dụ vầng trăng tượng trưng cho tâm hồn bình dị , sáng trong cao đẹp và những vần thơ tràn đầy ánh trăng của người
được thể hiện bằng một hình ảnh ẩn dụ sâu xa
“ Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
- Trời xanh là hình ảnh ẩn dụ chỉ bác , bác như mặt trời , trời xanh còn mãi , tồn tại vĩnh hằng , tên tuổi , vẻ đẹp, đạo đức nhân cách và lí tưởng cách mạng của người như đã hòa vào song núi , đất nước , trường tổn bất tử như trời xanh còn mãi trên đầu
Trang 3- Dù tin như thế , muốn tin như thế nhưng trước sự thật là bác đã vĩnh viễn ra đi – một sự mất mát lớn lao của cả dân tộc vẫn làm con tim nhà thơ đau nhói
đến cực độ trong sâu thẳm tâm hồn của viễn phương cũng như của cả dân tộc
4 Cảm xúc của nhà thơ khi nghĩ tới phút phải xa bác
“ Mai về miền nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này “
- Vì thế khi nghĩ tới phút phải trở về miền nam , phải xa bác , tình cảm xúc động trào dâng mãnh liệt trong tâm hồn nhà thơ “ thương trào nước mắt “
vào cảnh vật bên lăng để mãi được ở bên người
của nhà thơ Thi nhân nguyện được làm một con chim hót qauanh lăng bác tạo
âm thanh rộn rã tươi vui Viễn Phương còn nguyện làm một đóa hoa tỏa hương sắc tô điểm cho vẻ đẹp quanh nơi bác ở Và hơn hết , nhà thơ nguyện làm một cây tre trung hiếu Hình ảnh cây tre còn cho thấy nhà thơ nguyện làm một người con trung với đảng , hiếu với dân , hòa nhập vào hàng tre bát ngát quanh lăng để canh giấc ngủ cho người
với kiểu câu ẩn chủ đã diễn tả được ước nguyện được ở gần Bác mãi mãi của Viễn Phương cũng như của cả nhân dân miền nam đối với bác kính yêu
ứng Câu thơ đã bổ sung them một ý nghĩa nữa về hình ảnh hàng tre :cây tre không chỉ kiên cường , bất khuất trong gian khổ mà còn có những phẩm chất cao đẹp của con người Việt Nam trung với đảng hiếu với dân , trng thành với
lí tưởng cách mạng của người
5 ĐÁNH GIÁ
- Thể thơ 8 chữ , cách gieo vầ và nhịp thơ linh hoạt , khi tha thiết , khi thì chậm rãi
thành đau xót , hơn hết là sự tự hào , phù hợp với nội dung và cảm xúc của bài thơ