ĐH 10: Tại một điểm trên mặt chất lỏng có một nguồn dao động với tần số 120 Hz, tạo ra sóng ổn định trên mặt chất lỏng.. Tốc độ truyền sóng là QG 17: Trên một sợi dây dài đang có sóng ng
Trang 1 24
24
24
24
Trang 4O bằ
B 18 cm. C 36 cm. D 24 cm
ng của các phần tử trên dây cùng nằm trên trục Ox Bước sóng của sóng này bằng
A 48 cm
(MH2 17): Một sóng hình sin truyền trên một sợi dây dài Ở
thời điểm t, hình dạng của một đoạn dây như hình vẽ Các vị trí cân
(MH 19):Một sóng cơ hình sin truyền theo trục Ox Phương trình dao động
của một phần tử trên Ox là u = 2cos10t mm Biên độ của sóng là
Trang 5(ĐH 10): Tại một điểm trên mặt chất lỏng có một nguồn dao động với tần số 120 Hz, tạo ra sóng ổn định trên mặt chất lỏng Xét 5 gợn lồi liên tiếp trên một phương truyền sóng, ở về một phía so với nguồn, gợn thứ nhất cách gợn thứ năm 0,5 m Tốc độ truyền sóng là
HDedu - Page 3
Trang 7(MH 15): Một thiết bị tạo ra sóng hình sin truyền trong một môi trường,
theo phương Ox từ nguồn O với tần số 20 Hz và tốc độ truyền sóng nằm trong khoảng từ 0,7 m/s đến 1 m/s Gọi A và B là hai điểm thuộc Ox, ở cùng một phía
so với O và cách nhau 10 cm Hai phần tử môi trường tại A và B luôn dao động ngược pha với nhau Tốc độ truyền sóng là
(QG 17): Trên một sợi dây dài đang có sóng ngang hình sin truyền qua
theo chiều dương của trục Ox Tại thời điểm t 0 , một đoạn của sợi dây có hình
dạng như hình bên Hai phần tử dây tại M và Q dao động lệch pha nhau
A
HDedu - Page 5
Trang 9Một sóng cơ phát ra từ nguồn O và truyền dọc theo trục Ox với biên độ sóng không đổi khi đi qua 2 điểm M và N cách nhau 0,25λ (λ là bước sóng) Vào thời điểm t, người ta thấy li độ của 2 điểm M,
N lần lượt là uM =4cmvà uN = −4cm.Biên độ của sóng có giá trị là:
A. 4 3 cm B. 3 3 cm C. 4 2cm D. 4 cm
Một sóng cơ học lan truyền dọc theo trục Ox đến điểm M rồi đến điểm N cách nó 15 cm Biết
biên độ sóng không đổi bằng 2 3cm và bước sóng bằng 45 cm Nếu tại thời điểm nào đó M có li độ
3 cm thì li độ tại N có thể là:
A − 3cm B −2 3cm C 2 3cm D 1− cm
Trạng thái dao động của các phần tử môi trường nơi có sóng truyền qua
(TK1 20): Một sóng cơ hình sin truyền trên một sợi dây đàn hồi
dọc theo trục Ox Hình bên là hình dạng của một đoạn dây tại một thời điểm
Biên độ của sóng có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
A 3,5 cm B 3,7 cm
C 3,3 cm D 3,9 cm
A Điểm M đang chuyển động đi xuống
B Điểm M đang chuyển động đi lên
C Điểm N đang chuyển động đi xuống
D Điểm N đứng yên không dao động
Một sóng ngang lan truyền trên một sợi dây rất dài theo chiều từ trái sang phải Ở thời điểm t,
hình dạng sợi dây có dạng như hình vẽ Kết luận nào sau đây là đúng?
truyền trên trục Ox theo chiều từ M đến N với bước sóng λ Biết MN = λ
12 và phương trình dao động của phần
tử tại M là u M = 5cos10πt (cm) (tính bằng s) Tốc độ của phần tử tại N ở thời điểm t = 1
3 s là
(QG 18): Hai điểm M và N nằm trên trục Ox và ở cùng một phía so với O Một sóng cơ hình sin
HDedu - Page 7
Trang 12HDedu - Page 10
Trang 13Đường trung trực là cực đại ứng với k 0=
Đối xứng với nhau qua trung trực là các quỹ tích
hypebol của các cực đại, cực tiểu xen kẽ nhau
Giữa hai cực đại liên tiếp là một cực tiểu
N
M-2 M
HDedu - Page 11
Trang 14(QG 17): Giao thoa ở mặt nước với hai nguồn sóng kết hợp đặt tại A và B dao động điều hòa cùng pha theo phương thẳng đứng Sóng truyền ở mặt nước có bước sóng Cực tiểu giao thoa nằm tại những điểm
có hiệu đường đi của hai sóng từ hai nguồn tới đó bằng
(QG 18): Trong thí nghiệm giao thoa sóng ở mặt nước, hai nguồn kết hợp đặt tại hai điểm A và B dao
động cùng pha theo phương thẳng đứng Trên đoạn thẳng AB, khoảng cách giữa hai cực tiểu giao thoa liên tiếp là 0,5 cm Sóng truyền trên mặt nước có bước sóng là
, hai điểm gần nhau nhất mà phần tử nước tại đó dao động với biên độ cực đại cách nhau
HDedu - Page 12
Trang 15Nếu điểm M; N trùng với 1 trong 2 nguồn thì bỏ dấu "=" tại điểm đó
Chú ý:Các công thức đếm số điểm dao động cực đại, cực tiểu trên đoạn MN bất kì xuất hiện ≤ nếu M; N không phải 2 nguồn
HDedu - Page 13
Trang 16Trong thí nghiệm giao thoa sóng trên mặt nước, hai nguồn kết hợp
A, B cách nhau 20 cm dao động cùng pha tạo ra hệ vân giao thoa với bước sóng bằng 3 cm Số điểm cực đại và cực tiểu trên đoạn AB là
Trong thí nghiệm giao thoa, hai nguồn kết hợp AB cách nhau 16 cm
dao động cùng pha tạo ra hệ thống vân giao thoa với bước sóng bằng 3 cm Số hypebol cực đại trong miền giao thoa là:
HDedu - Page 14
Trang 18M N
(MH 18): Ở mặt nước, tại hai điểm A và B có hai nguồn kết hợp
dao động cùng pha theo phương thẳng đứng ABCD là hình vuông nằm ngang Biết trên CD có 3 vị trí mà ở đó các phần tử dao động với biên độ cực đại Trên AB có tối đa bao nhiêu vị trí mà phần tử ở đó dao động với biên độ cực đại?
Hướng dẫn
+ Xét hình vuông ABCD có cạnh bằng a + Số cực đại trên CD thỏa điều kiện: DA DB k CA CB
Trang 22ở mặt nước thuộc đường trung trực của AB Trên đoạn AM, số điểm cực tiểu giao thoa là
Số điểm cực đại giao thoa trên đoạn thẳng S 1 S 2 là
Câu 24 (TK1 20): Trong thí nghiệm về giao thoa sóng ở mặt chất lỏng, tại hai điểm S1 và S2, có hai nguồn
dao động cùng pha theo phương thẳng đứng phát ra hai sóng kết hợp với tần số 20 Hz Ở mặt chất lỏng, tại điểm M cách S1 và S2 lần lượt là 8 cm và 15 cm có cực tiểu giao thoa Biết số cực đại giao thoa trên các đoạn thẳng MS1 và MS2, lần lượt là m và m+7 Tốc độ truyền sóng ở mặt chất lỏng là
Trang 23Lấy =1 để đơn giản bài toán:
n và m là số nguyên, cùng lẻ hoặc cùng chẵn
Nếu M là cực đại giao thoa và ngược pha với hai nguồn thì khoảng cách từ M đến 2 nguồn bằng bán nguyên lần
n và m là số nguyên, n lẻ và m chẵn hoặc ngược lại
Ta cần giải để loại trường hợp d1 + d2 = 5 và 9
Nếu M là cực đại giao thoa và cùng pha với hai nguồn thì khoảng cách từ M đến 2 nguồn bằng nguyên lần
HDedu - Page 21
Trang 25A 9,18 B 9,91 C. 9, 67 D 9, 47
+ Xét N và M là hai điểm cực đại cùng pha liên tiếp trên AC
Cộng vế với vế của (1) và (2) ta được 2MN =2=>NB=MB =>tam giác NBM cân; H là trung điểm của
NM => BH AH=>BH là đường cao trong tam giác đều ABC
trên mặt chất lỏng mà ABC là tam giác đều Trên đoạn thẳng AC có hai điểm cực đại giao thoa liên tiếp
mà phần tử chất lỏng tại đó dao động cùng pha với nhau Đoạn thẳng AB có độ dài gần nhất với giá trị
nào sau đây? (QG.2019)
Câu 5: Ở mặt chất lỏng, tại hai điểm A và B có hai nguồn dao động cùng pha theo phương thẳng đứng phát ra hai sóng kết hợp có bước sóng Trên đoạn thẳng AB có 19 điểm cực đại giao thoa C là điểm
HDedu - Page 23
Trang 262 1 0
5ϝЄKϏOEϽEЄέK 5ϝЄKϏOEϽEVKϏW
+1+ˋ1+*,$27+2$
Ů3WЃVȭEJPJϻPIЄKϏOEϽEVKϏW
JϯRVJȠPJEȡEJ[RGDQNPȩVЄϵV Ů3WЃVȭEJPJϻPIЄKϏOEϽEЄέK
JϯRVJȠPJEȡEJ[RGDQNPȩVNKύP Ů ȀϩPI VTung VTϽE NȠ ЄϩPI
ĈLӅXNLӋQÿӇFyKLӋQWѭӧQJJLDRWKRDVyQJ OjKDLVyQJ[XҩWSKiWWӯKDLQJXӗQNӃWKӧS
Trang 28$PJϻPIMJQίPIF EOF2 EOUȲPIEȲDKȪPЄϥEϽEЄέK)KϻC/XȠЄϩPIVTWPIVTϽE EϳC#$EȲFȣ[EȡEEϽEЄέKMJȡE8ιPVϝEVTW[ύPUȲPIVTȪPOσVPϧENȠ
A.EOU B EOU C.EOU D.EOU
NȠF EOXȠEȡEJPIWϟPNȠF2 EO$KϋVIKϻC/XȠЄϩPIVTWPIVTϽEEȱPEȲEϽE ЄέKPϻC:ȡEЄϗPJXιPVϝEVTW[ύPUȲPIVTȪPOσVPϧE
A EOU B.EOU C.EOU D EOU
SS2ЄKϏOFCQЄϥPIXϧKDKȪPЄϥXȠEȡEJVTWPIЄKϏO+EϳC5S2OϥVЄQέPIγPPJαVNȠ
A EO B.EO C.EO D EO
6 2 OO
ȀKϏOEȲDKȪPЄϥ#MA
$ Z
Trang 291ZEȲ12 EOXȠ13 EO$KϋVRJγPVϹPϧEVέK2MJȳPIFCQЄϥPIEȱPRJγPVϹPϧEVέK
3FCQЄϥPIXϧKDKȪPЄϥEϽEЄέK$KϋVIKϻC2XȠ3EȱPEȲOϥVEϽEЄέK6ȬODϧEUȲPI
A.EO2 B.EO C EO D EO
3
O2
O O{
9¯G̎ *CKPIWϟPMϋVJϯR#$VTȪPOσVVJQȡPIEJαVNϛPIFCQЄϥPIVJGQRJPIVTȬPJ
%QKDKȪPЄϥMJȳPIЄϡKVϝEЄϥUȲPIX EOU*CKЄKϏO//2EȶPI
PνOVTȪPOϥVGNKRPJιP#$NȠOVKȪWЄKϏOEȲ#/ $/ EOXȠ#/2$/2 EO6έKVJϩK
O
HDedu - Page 27
Trang 30%ϽE ЄέK
%ϽE VKϏW
%ϽE VKϏW
Trang 32L M L 53 M 53
HDedu - Page 30
Trang 333KņńQJSK£SJLˌL
9¯G̎PLQKK˶D
5ϹFϱPIEȡEEȳPIVJϵEXύЄϋOUϝЄKϏOEϽEЄέKEϽEVKϏWMϋVJϯREȳPIVJϵEXύЄϥNϓEJRJCEȳPI VJϵEVȭPJMJQίPIEȡEJ
Trang 349¯G̎ 6TȪPOσVPϧEEȲJCKPIWϟPMϋVJϯR#$FCQЄϥPIEȶPIDKȪPЄϥCEȶPIVγPUϝ EȶPIRJC*CKЄKϏOЄϵPI[ȪPNKȪPVKϋRVTȪPЄQέP#$EȡEJPJCWEO#$ EO)ϙK1NȠ VTWPIЄKϏO#$6TȪPЄQέP#$UϝЄKϏOFCQЄϥPIXϧKDKȪPЄϥCPIϯERJCXϧKFCQЄϥPIVέK
%NȠIKCQЄKϏOEϳCZZŦXϧKЄϩPIVTWPIVTϽEEϳC#$-JQίPIEȡEJPIλPPJαVVϷ%ЄϋPЄKϏOFCQ ЄϥPIXϧKDKȪPЄϥEϽEVKϏWPνOVTȪPZZŦEȲIKȡVTϗIγPPJαVNȠ
Trang 35̽+ņ̄QJG˔QJLˌL
:ȩVXύOϥVRJȭCЄϩPIVTWPIVTϽE
)ϙK&NȠЄKϏOFCQЄϥPIEϽEVKϏWVTȪPZZŦIγP%PJαVPȪP&VJWϥEEϽEVKϏWVJϵPJαVϵPIXϧKM -JKЄȲ&VJϛCOȣP
-JQίPIEȡEJPIλPPJαVVϷ%ЄϋPЄKϏOFCQЄϥPIXϧKDKȪPЄϥEϽEVKϏWPνOVTȪPZZŦEȲIKȡVTϗIγP PJαVNȠ%& Z EO
NȠEOUEQKDKȪPЄϥUȲPIMJȳPIЄϡKMJKUȲPIVTW[ύPЄK:ȩVЄKϏO/ϫOσVEJαVNϛPIPνO VTȪPЄϩPIVTWPIVTϽEEϳC#$OȠRJγPVϹEJαVNϛPIVέKЄȲFCQЄϥPIEȶPIRJCXϧKPIWϟP# MJQίPIEȡEJ/#PJϛPJαVNȠ
Trang 36ȀϏVέK/EȲDKȪPЄϥEϽEVKϏWXȠ/EȡEJ#$OϥVMJQίPIPJϛPJαVVJȬ/RJίKNȠIKCQЄKϏOEϳC ЄϩPIEϽEVKϏWϵPIXϧKM XȠЄϩPIXWȳPIIȲEXϧK#$VέK0
&K¼¿6ϷDȠKVQȡPVTȪPVCEȲVJϏЄCЄϋPRJPIVTȬPJVϡPISWȡVUCWȡRFϱPIEJQЄKϏOPνORJȭC UQXϧKЄϩPIVTWPIVTϽE
HDedu - Page 34
Trang 37A $
M
N
Z J
Trang 38A M
2 O
Trang 39Sóng phản xạ ở Q, khi về tới M sẽ giao
thoa với sóng tới từ P đến.
Hình 9.3
HDedu - Page 37
Trang 41(TK2 20):Một sợi dây đàn hồi căng ngang với hai đầu cố định Sóng truyền trên dây có tốc độ không đổi nhưng tần số f thay đổi được Khi f nhận giá trị 1760 Hz thì trên dây có sóng dừng với 4 bụng sóng Giá trị nhỏ nhất của f bằng bao nhiêu để trên dây vẫn có sóng dừng?
A 880 Hz B 400 Hz C 440 Hz D 800 Hz
(TK2 20): Trên một sợi dây đàn hồi có hai đầu cố định đang có sóng dừng với 3 bụng sóng Biết sóng truyền trên dây có bước sóng 60 cm Chiều dài của sợi dây là
A 20 cm B 90 cm C 180 cm D 120 cm
HDedu - Page 39
Trang 44Ví dụ 1: Sóng dừng trên một sợi dây, hai điểm O và B cách nhau 140 cm, với o là nút và B là bụng Trên
OB, ngoài điểm O còn có 3 điểm nút và biên độ dao động tại bụng sóng là 1 cm Biên độ dao động tại điểm M cách B đoạn 65 cm là
A 0,38cm B 0,5cm C 0,75cm D 0,92cm
Ví dụ 2: Một sợi dây đàn hồi OM dài 90 cm có hai đầu cố định Khi được kích thích thì trên dây xuất
hiện sóng dừng với 3 bó sóng Biên độ dao động tại bụng sóng là 3 cm Tại điểm N trên dây gần O nhất
có biên độ dao động là 1,5 cm ON cỏ giá trị bằng
A 10cm B 5cm C 5 2cm D 7,5cm
Ví dụ 3: Một sóng dừng trên sợi dây căng ngang với hai đầu cố định, bụng sóng dao động với biên độ
bằng 2a Người ta quan sát thấy những điểm có cùng biên độ ở gần nhau nhất cách đều nhau 12 cm Bước sóng và biên độ dao động của những điểm có cùng biên độ nói trên là
A 24cm và 2a B 48cm và a 2 C 24cm và a 3 D 48cm và a 3
A 4cm và 40cm B 4cm và 60cm C 8cm và 40cm D 8cm và 60cm
Ví dụ 4: M, N, P là ba điểm liên tiếp nhau trên một sợi dây mang sóng dừng có cùng biên độ 4 cm Dao
động tại điểm N cùng pha với dao động tại điểm M Biết MN = 2NP = 20 cm Tính biên độ dao động tại bụng và bước sóng?
Bài toán về biên độ dao động của các điểm
1 Phương pháp giải
Vận dụng công thức tính biên độ các điểm trong sóng dừng
Ghi nhớ trục biên độ của các điểm
Ghi nhớ rằng các điểm trong 1 bó dao động cùng pha và ngược pha với bó bên cạnh
2 Ví dụ minh họa
HDedu - Page 42
Trang 45
b
A 3 2
A b 2 2
b A
2
O
b A 2
−
b
A 2 2
−
b
A 3 2
−
b A
(QG 18): Trên một sợi dây đàn hồi dang có sóng dừng với biên độ dao động của các điểm bụng là a
M là một phần tử dây dao động với biên độ 0,5a Bỉết vị trí cân bằng của M cách điểm nút gần nó nhất một khoảng 2 cm Sóng truyền trên dây có bước sóng là:
(QG 18): Một sợi dây đàn hồi căng ngang với đầu A cố định đang có sóng dừng M và N là hai phần
tử dây dao động điều hòa có vị trí cân bằng cách đầu A những khoảng lần lượt là 16 cm và 27 cm Biết sóng truyền trên dây có bước sóng là 24 cm Tỉ số giữa biên độ dao động của M và biên độ dao động của N là
(QG 18): Một sợi dây đàn hồi dài 30 cm có hai đầu cố định Trên dây đang có sóng dừng Biết sóng
truyền trên dây với bước sóng 20 cm và biên độ dao động của điểm bụng là 2 cm Số điểm trên dây mà phần
tử tại đó dao động với biên độ 6 mm là
HDedu - Page 43
Trang 46N là hai điểm trên dây mà phần tử tại đó dao động với biên độ lần lượt là 2√2 cm và 2√3 cm Khoảng cách
lớn nhất giữa M và N có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 235: (TK 2021) Trên một sợi dây có hai đầu cố định, đang có sóng dừng với biên độ dao động của bụng
sóng là 4 cm Khoảng cách giữa hai đầu dây là 60 cm, sóng truyền trên dây có bước sóng là 30 cm Gọi M và
0ȷV
$ϱPI
C M
Trang 47Câu 1 Trên một sợi dây dài 60 cm với 2 đầu cố định có sóng dừng Người ta quan sát được 3 bụng
sóng Biết tần số của sóng truyền trên dây là 100 Hz Sóng truyền trên dây có tốc độ là:
Câu 2 Trên một sợi dây dài 2 m đang có sóng dừng với tần số 100 Hz, người ta thấy ngoài 2 đầu dây cố
định còn có 3 điểm khác luôn đứng yên Vận tốc truyền sóng trên dây là:
Câu 3 Một sợi dây dài 120 cm, đầu B cố định Đầu A gắn với một nhánh của âm thoa dao động với tần
số 40 Hz Biết vận tốc truyền sóng v = 32 m/s, đầu A nằm tại nút sóng dừng Số bụng sóng dừng trên dây là:
Câu 4 Một dây AB dài 20 cm, đầu B cố định, đầu A gắn vào một âm thoa rung với tần số f = 10 Hz Vận
tốc truyền sóng là 100 cm/s số bụng và số nút quan sát được khi có hiện tượng sóng dừng là:
A 3 bụng, 4 nút B 4 bụng, 5 nút C 5 bụng, 6 nút D 6 bụng, 7 nút
Câu 5 Một sợi dây đàn hồi với hai đầu dây cố định có vận tốc truyền sóng là 40 m/s Khi tần số sóng là
200 Hz thì trên dây hình thành sóng dừng với10 bụng sóng Hãy chỉ ra tần số nào dưới đây cũng tạo ra sóng dừng trên dây?
Câu 1 Xét sóng dừng trên dây dài 1 m có hai đầu cố định Trên dây có 5 bụng sóng có biên độ A = 2
mm Biên độ của điểm M cách đầu dây 40 cm là
Câu 2 Một sợi dây đàn hồi căng ngang, đang có sóng dừng ổn định Trên dây A là một điểm nút, B là
điểm bụng gần A nhất với AB = 18 cm, M là một điểm trên dây cách B một khoảng bằng 12 cm Biết rằng trong một chu kì sóng, khoảng thời gian mà tốc độ dao động của phần tử B nhỏ hơn tốc độ cực đại của phần tử M là 0,1 s Tốc độ truyền sóng trên dây là
Câu 3 Một sợi dây AB = 120 cm, hai đầu cố định, khi có sóng dừng ổn định xuất hiện 5 nút sóng, O là
trung điểm của dây, M và N là hai điểm trên dây nằm về hai phía của O, với OM = 5 cm, ON = 10cm, tại thời điểm t tốc độ của sóng tại M là 60cm/s thì tốc độ của sóng tại N là:
Câu 4 Một sợi dây đàn AB dài 60 cm phát ra một âm có tần số 100 Hz Quan sát dây đàn thấy có 2 bụng
sóng và biên độ dao động tại bụng sóng là 2a Tìm biên độ dao động tại hai điểm M và N lần lượt cách A một đoạn 30 cm và 45 cm?
Bài tập tự luyện các đặc trưng của hiện tượng sóng dừng
Bài tập tự luyện về biên độ dao động của các điểm
HDedu - Page 45
... quan sát thấy điểm có biên độ gần cách 12 cm Bước sóng biên độ dao động điểm có biên độ nóiA 24 cm 2a B 48cm a 2< small> C 24 cm a D 48cm a
A... mà phần tử dao động với biên độ 2? ? ?2 cm 2? ??3 cm Khoảng cách
lớn M N có giá trị gần với giá trị sau đây?
Câu 23 5: (TK 20 21) Trên sợi dây có hai đầu cố định,...
b
A 2< /small>
A b 2< /small>
b A
2
O
b A 2< /small>
−