PowerPoint Presentation ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN Bộ môn Hoá Keo HÀ NỘI 2021 Than hoạt tính và ứng dụng START Sơ lược về than hoạt tính Điều chế than hoạt tính Phân loại Cấu trúc than hoạt tính Tính chất than hoạt tính Biến tính của than hoạt tính Ứng dụng than hoạt tính Sản lượng toàn cầu và Việt Nam So sánh Mục lục 1 Sơ lược về than hoạt tính Định nghĩa Than hoạt tính là một dạng của cacbon đã được xử lý để mang lại một cấu trúc rất xốp, do đó có diện tích bề mặt.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Bộ môn: Hoá Keo
HÀ NỘI 2021
Than hoạt tính và ứng
dụngSTART
Trang 2• Sơ lược về than hoạt tính
• Điều chế than hoạt tính
Trang 31
Định nghĩa
Than hoạt tính là một dạng của cacbon đã được xử
lý để mang lại một cấu trúc rất xốp, do đó có diện
tích bề mặt rất lớn
Trang 4Sử dụng rộng rãi cho nhiều mục đích
Sử dụng trong lĩnh vực luyện kim để thu
hồi Au, Ag, kim loại khác
Là chất hấp phụ quý và linh hoạt
Đăc tính
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 53
Cacbon 85% - 95%
Nguyên tố khác
• Than hoạt tính chủ yếu là do các lỗ nhỏ có bán
kính dưới 2nm tạo ra, thể tích mao quản từ 0.2- 0.6cm3/g
• Khả năng hấp phụ được quyết định bởi cấu trúc vật lí và lỗ xốp của chúng nhưng cũng bị ảnh hưởng mạnh bởi cấu trúc hóa học
Trang 6Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 7Phủ SiO2 /Hạt sỏi lên nguyên liệu
để chiếm chỗ trống đuổi Oxi
Trang 8Mục đích của giai đoạn hoạt hóa là phát triển mạnh bề mặt riêng của than thu được sau giai đoạn than hóa.
Dựa vào phản ứng hóa học của chất hoạt hóa với bề mặt than để thay đổi cấu trúc bề mặt than.
Hoạt hóa hóa học tiến hành sau giai đoạn than hóa Xảy ra phản ứng ăn mòn bề mặt, kết quả làm tăng cấu trúc xốp của bề mặt than.
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 10Phân loại
Phân loại Carbon hoạt tính dựa trên những đặc tính vật lý của chúng
Ví dụ: Bột carbon hoạt tính (R1) (PAC), Cacbon hoạt tính dạng hạt (GAC), Carbon hoạt tính dạng sợi, Tấm ép than hoạt tính (EAC), Carbon Bead kích hoạt (BAC), Cacbon đã được ngâm tẩm
Trang 11Cấu trúc
than hoạt tính
Khả năng hấp phụ quyết định bởi cấu trúc vật lý và lỗ xốp nhưng cũng bị ảnh hưởng mạnh bởi cấu trúc hóa học
Trang 12Còn gọi là lỗ vận chuyển có bán kính hiệu dụng từ 2 đến
Trang 1310
• Các lỗ nhỏ trong cấu trúc của than hoạt tính cho phép nước đi qua giúp loại bỏ các hạt, chất thải gây ô nhiễm môi trường
• Phân tử bề mặt than hoạt tính sẽ hút hóa chất, tạp chất hòa tan trong nước và giữ chúng bên trong lõi
• Cấu trúc của than hoạt tính có thể xác định trực tiếp bằng kính hiển vi điện tử và có thể đánh giá gián tiếp qua lượng đầu mà than hoạt tính hấp phụ
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 1411
• Cấu trúc tinh thể của than có tác động đáng kể đến hoạt tính hóa học
• Than hoạt tính hầu hết được liên kết với một lượng có thể xác định oxy và hydro Các nguyên tử khác loại này được tạo ra từ nguyên liệu ban đầu và trở thành một phần cấu trúc hóa học
• Thành phần quyết định của lực hấp phụ lên bề mặt than là thành phần không tập trung của lực Van der Walls
Bảng thành phần các nguyên tố hóa học một số loại than hoạt tính
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 1512
Tính chất than hoạt tính
• 1g carbon hoạt tính có diện tích bề mặt rất lớn Sbm>500m2
• Những phần riêng biệt xoắn mạnh tạo nhiều cấu trúc lỗ
xốp hoặc nhiều vùng, gồm các bề mặt phẳng có cấu trúc
tương tự graphite song song với nhau,cách nhau chỉ một
vài nanomet
• Các hạt than sơ khai thường có cấu trúc khối cầu hoặc gần
với khối cầu Chúng nằm bên nhau trong hỗn hợp phản
ứng lại liên kết với nhau làm tăng kích thước của hạt để
giảm năng lượng tự do bề mặt và tạo thành các chuỗi.
Tính chất vật lý
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 1613
Tính chất hoá học
• Sự có mặt các nhóm phân cực trên bề mặt than hoạt tính là yếu tố quyết định
khả năng tác dụng hóa học, lý học với các nhóm phân cực, liên kết đôi có trong
mạch đại phân tử
• Khả năng hấp phụ do cấu trúc vật lý và lỗ xốp nhưng bị ảnh hưởng bởi cấu trúc
hoá học
• Do sự phức tạp của cấu trúc vi tinh thể, sự có mặt của các lớp graphit cháy hoàn
toàn gây ra sự biến đổi về sự sắp xếp các e → tạo ra các e độc thân và hoá trị
không bão hoà ảnh hưởng đến đặc điểm hấp phụ
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 1714
Carbon hoạt tính không
liên kết tốt với alcohot,
glycol,acid; base mạnh,
kim loại, các chất vô
cơ…
Carbon hoạt tính hấp phụ rất tốt iod.Khả năng hấp phụ iod (mg/g) sử dụng làm chỉ thị cho tổng diện tích bề mặt
Carbon monoxide không hấp phụ tốt bởi carbon hoạt tính
Liên quan đến màng lọc cho mặt nạ phòng độc, tủ hút; hệ thống kiểm soát khí
Tính chất hoá học
Tính chất của than hoạt tính
Carbon hoạt tính có thể được sử dụng để làm chất nền cho nhiều hóa chất khác nhau để cải thiện khả năng hấp phụ các chất vô cơ.
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 18Biến tính
của than hoạt tính
• Biến tính bề mặt than hoạt tính
• Biến tính than hoạt tính bằng cách tẩm
• Biến tính than hoạt tính bằng N2 , halogen
• Sự lưu huỳnh hoá
Trang 19• Các nhóm chức này liên kết và được giữ ở cạnh và góc của lớp vòng thơm, thành phần các cạnh và góc này chủ yếu là bề mặt hấp phụ
Biến tính than hoạt tính sẽ thay đổi đặc trưng hấp phụ và tương tác hấp phụ của các
than hoạt tính
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 20Vì vậy, việc mang các chất lên than hoạt tính như vậy cũng được sử dụng để thu được than
hoạt tính có một cấu trúc vi lỗ xác định
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 21Các ứng dụng về môi trường
Tích trữ nhiên liệu
Các ứng dụng thực tiễn trong đời sống
Ứng dụng về y tế
Ứng dụng trong hóa học phân tích
Chưng cất, tinh chế đồ uống có cồn
17
Trang 22• Dùng để sản xuất mặt nạ phòng độc và khẩu trang y tế
Cơ chế giải độc của than hoạt tính :
+ Liên kết với chất độc ngăn cản sự hấp thụ vào dạ dày
và đường tiêu hóa+Làm gián đoạn sự chuyển hóa của thuốc/chất độc trong
cơ thể
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 2420
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
• Lọc cơ học vật lý: Giúp loại bỏ các hạt, tạp chất bẩn
trong nước khi đi qua lõi lọc nhờ các lỗ nhỏ li ti trong
cấu trúc than
• Lọc hút bám: Bề mặt phân tử than sẽ thu hút các chất
hóa học, tạp chất hòa tan trong nước và giữ chúng
nằm lại bên trong lõi lọc
Trang 25Trong sản phẩm chăm sóc giấc ngủ
Trong thực phẩm
Trong y dược
Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
Trang 26• Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia của Việt Nam đã xác định mục tiêu đến năm
2021 phải hình thành và phát triển ngành công nghiệp tái chế chất thải
• Ở nước ta, hiện nay lượng Than hoạt tính cần dùng trong ngành công nghiệp rất lớn
và ngày càng tăng
22
Trang 27So sánh
23
- Có cấu trúc xốp nên diện tích
bề mặt-ở dạng rắn , màu xám
đen, có chứa tro lớn , hấp phụ
các chất hiệu quả hơn
- Vai trò chủ yếu là làm nhiên liệu
- Thành phần chính của than củi là cacbon, hàm lượng tro rất thấp.Ngoài ra còn có hydro, oxy, nitơ và một lượng nhỏ các nguyên tố khác
- Chúng có khả năng hấp thụ lớn và được sử dụng làm chất hấp thụ, chất lọc, dược phẩm, chất đốt hoặc làm phụ gia của than hoạt tính
và thuốc súng đen.
- Cấu trúc cứng, xốp và có màu xám
- Sản xuất từ than đá bitum Than được nung trong lò không có không khí ở nhiệt độ rất cao (trên 2000 độ C) để loại bỏ nước, khí và nhựa than
đá, và vào cuối quá trình luyện cốc,
nó chứa lượng nước bằng không
Trang 28Tài liệu tham khảo
• Sách “Than hoạt tính và ứng dụng” của tác giả Mai Thanh Phong
• Snoeyink, V L The Surface Chemistry of Active Carbon; a Discussion of Structure and Surface Functional
Groups Environ Sci Technol 1967, 1 (3), 228–234.
• Bo Guo; Liping Chang; Kechang Xie (2006). Adsorption of Carbon Dioxide on Activated Carbon , 15(3), 223–229.
• Baker, F S., Miller, C E., Repik, A J., & Tolles, E D (2003). Carbon, Activated Kirk-Othmer
Encyclopedia of Chemical Technology.
• Martin, R J (1980) Activated Carbon Product Selection for Water and Wastewater Treatment Industrial & Engineering Chemistry Product Research and Development, 19(3), 435–441
Trang 29Thanks for Listening