PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VŨNG LIÊM TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ O0O KINH NGHIỆM DẠY VÀ HỌC MÔN MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC KHỐI LỚP CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ ĐẠT HIỆU QUẢ GIÁO VIÊN NGUYỄN THỊ DIỄM THI THÁNG 9 /2017 KINH NGHIỆM DẠY VÀ HỌC MÔN MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC KHỐI LỚP CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ ĐẠT HIỆU QUẢ A MỞ ĐẦU I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Môn học Mĩ thuật ở trường Tiểu học là một trong những môn học đặc trưng, không nhằm đào tạo hoạ sĩ tươ[.]
Trang 1
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VŨNG LIÊM
TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ
KINH NGHIỆM DẠY VÀ HỌC
MÔN MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
Ở CÁC KHỐI LỚP CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ
ĐẠT HIỆU QUẢ
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ DIỄM THI
THÁNG 9 /2017
KINH NGHIỆM DẠY VÀ HỌC
Trang 2MÔN MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC KHỐI LỚP
CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN CƯ ĐẠT HIỆU QUẢ
A.MỞ ĐẦU I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Môn học Mĩ thuật ở trường Tiểu học là một trong những môn học đặc trưng, không
nhằm đào tạo hoạ sĩ tương lai hay tạo ra những người chuyên làm về công tác Mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của cái đẹp để các em tiếp xúc và làm quen với cái đẹp, cảm thụ, yêu quý cái đẹp, biết vận dụng sáng tạo vào trong cuộc sống hàng ngày Hỗ trợ các em ở các môn học khác giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài về Đức -trí - thể - mĩ và các kỹ năng cơ bản của cuộc sống
Những năm qua giáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, là một môn học độc lập, môn Mĩ thuật có mục tiêu chương trình sách giáo khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo, kết quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc Việc giảng dạy môn Mĩ thuật tiểu học nhằm đảm bảo cho các em có thể hiểu về cái đẹp của bộ môn mĩ thuật, ngoài
ra nó còn tạo điều kiện cho học sinh học có hiệu quả cao hơn các môn học khác
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo, để hình thành nhân cách cho trẻ phát triển toàn diện Do vậy, việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh tiểu học là một trong những yếu tố vô cùng cần thiết Thông qua môn học Mĩ thuật, sẽ trang bị cho các em một số kiến thức, kĩ năng cơ bản về hội họa, tiếp thu những tinh hoa của nền Mĩ thuật dân tộc Từ đó, phát huy
óc sáng tạo và tính thẩm mĩ góp phần phát triển năng khiếu, phát hiện tài năng và bồi dưỡng nhân tài cho thế hệ tương lai
Đối với bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên, là cơ sở ban đầu để con người có thể tiếp thu được vốn tri thức ở các cấp học tiếp theo, cũng như mọi tri thức khoa học hiện đại Cho nên trong môn học Mĩ thuật, một môn năng khiếu, đòi hỏi các em phải có tính sáng tạo, độc lập trong học tập, để từ đó các em có thể vận dụng một cách linh hoạt vào các môn học khác một cách có hiệu quả Với chương trình dạy – học hiện nay cũng có nhiều thay đổi khi áp
dụng phương pháp dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực (vận dụng phương
pháp mới của dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học do Vương quốc Đan Mạch tài trợ).
Học sinh càng có nhiều cơ hội phát huy tính sáng tạo và khả năng hoạt động tích cực Vì thế,
để các em chủ động trong học tập là điều mà những giáo viên như tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao được chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật cho học sinh ở trường Tiểu học
Lê Văn Cư, nơi mà tôi có một khoảng thời gian gắn bó và tâm huyết với nghề Chính vì những lý do trên mà ngay những lần đầu khi bắt đầu dạy- học Mĩ thuật theo định hướng phát
triển năng lực (vận dụng phương pháp mới của dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học do
Vương quốc Đan Mạch tài trợ) Tôi đã nghiên cứu và tích luỹ được : “ Kinh nghiệm dạy và học, môn Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực ở các khối lớp của trường tiểu học Lê Văn Cư đạt hiệu quả.”
II MÔ TẢ NỘI DUNG
“ Kinh nghiệm dạy và học, môn Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực ở các khối lớp của trường tiểu học Lê Văn Cư đạt hiệu quả.” Là kết quả tôi áp dụng và tích luỹ được trong quá trình giảng dạy ở các khối lớp 1, 2, 3, 4, 5 tại trường
1 Quan tâm đối tượng :
Trang 3Đối tượng trong kinh nghiệm dạy- học theo định hướng phát triển năng lực của tôi là học sinh khối 1, 2, 3, 4, 5 của trường tiểu học Lê Văn Cư
2 Số liệu cải tiến giải pháp :
Học sinh có nhiều nhận thức khác nhau về việc học nói chung và học Mỹ thuật nói riêng Có em rất thích học Mĩ thuật nhưng có một số em cũng không thích học và một số
em cảm thấy giờ học Mĩ thuật cũng bình thường như những giờ học khác… đó là kết quả khi
tôi làm một khảo sát về sự hứng thú của các em khi học Mĩ thuật bằng cách bỏ phiếu kính:
(kết quả tổng hợp này tôi khảo sát vào đầu năm học 2017 – 2018):
Khối
lớp
Tổng số học sinh
Thích học MT Không thích học MT
3 41 37 90,2% 4 9,8%
Dựa vào số liệu trên, tôi nhận thấy các em còn chưa thật sự hứng thú học Mĩ thuật Cho nên tôi đã nghiên cứu về phương pháp giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực
lực (vận dụng phương pháp mới của dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học do Vương
quốc Đan Mạch tài trợ)- xin được gọi tắt là “phương pháp Đan Mạch”, một cách cẩn thận
và học hỏi thêm vào những lần sinh hoạt chuyên môn với bạn đồng nghiệp Nhằm để tìm ra cách để học sinh thích học và học Mĩ thuật một cách tích cực, giúp các em phát huy tính sáng tạo, tư duy tưởng tượng tốt nhất
B NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi :
- Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh
- Phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi và hầu hết các em học sinh luôn hào hứng với môn học Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui,
có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác
- Có một số đồ dùng cần thiết cho việc giảng dạy Mĩ thuật cho học sinh như: bộ đồ dùng dạy học các phân môn từ lớp 1 đến lớp 5 như : sách dạy Mĩ thuật lớp 1,2,3,4,5 và sách học mĩ thuật lớp 1,2 3,4,5;, một số tranh ảnh có liên quan đến từng chủ đề; máy nghe nhạc, thép cuộn nhỏ, giấy màu, keo hai mặt,keo xốp, nam châm…
2 Khó khăn:
- Bên cạnh những thuận lợi như trên thì việc dạy và học môn Mĩ thuật theo phương
pháp Đan Mạch vẫn còn gặp phải một số khó khăn như:
+ Do quan niệm của một số bậc phụ huynh, thiếu sự quan tâm học tập cho học sinh, còn chưa thật sự chú ý đến môn học Mĩ thuật Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy – học của giáo viên và học sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin khi học Điều đó khiến cho các em không thích thú với bài học, thể hiện tác phẩm của mình qua loa, đại khái, vì thế không thấy được cái hay, cái đẹp và vận dụng vào cuộc sống hàng ngày
Trang 4+ Một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế không những em có hoàn cảnh còn khó khăn không chuẩn bị đủ đồ dùng học tập để phục vụ cho tiết học mà những
em gia đình có điều kiện cũng không chuẩn bị đủ đồ dùng học tập cho các em, ví dụ: giấy A4, giấy màu thủ công, hồ dán… Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em
+ Ngoài ra điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn như : chưa đầu tư về phòng học chức năng, vật mẫu, mô hình cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan, vì thế ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và giảng dạy của giáo viên và học sinh
Vì vậy, là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề tôi luôn tự học hỏi, tìm tòi, cố gắng
nỗ lực hết mình để làm sao mang lại hiệu quả tốt nhất cho các em khi học bộ môn Mĩ thuật
II GIẢI PHÁP
1.Vấn đề chung của giải pháp:
Qua thời gian công tác và giảng dạy trực tiếp tại trường tiểu học Lê Văn Cư Tôi luôn mong muốn lên lớp, đứng trước các em học sinh, truyền đạt tất cả những kiến thức mà mình
có cho các em Trong mỗi tiết dạy, tôi luôn cố gắng làm sao có thể truyền đạt kiến thức của mình tới các em một cách nhanh nhất, đầy đủ nhất và dễ hiểu nhất
Tôi có nhiều điều kiện để tự học hỏi, tìm tòi, tiếp thu các phương pháp hay và mới lạ
từ bạn bè đồng nghiệp, cùng sự gắn bó với các em học sinh Tuy nhiều em còn thiếu thốn về nhiều mặt nhưng các em rất say mê học tập nhất là đối với bộ môn Mĩ thuật
Do vậy, tôi luôn suy nghĩ, nghiên cứu và tích luỹ được một số kinh nghiệm dạy – học
Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch để giúp học sinh học tập tích cực sáng tạo…
- Tôi tìm hiểu nghiên cứu các văn bản, chương trình, tài liệu về phương pháp Đan Mạch (vì đây là phương pháp mới)
- Điều tra khảo sát sự yêu thích của học sinh đối với môn Mĩ thuật
- Dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn Mĩ thuật Đan Mạch ở bạn đồng nghiệp
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới
- Tìm giải pháp rút kinh nghiệm thực tế tại từng lớp và với từng đối tượng học sinh cho phù hợp
- Cho học sinh hoạt động ngoài trời, tham quan, toạ đàm… theo điều kiện của nhà trường
- Giáo viên vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, lời nói cử chỉ mềm dẻo,
hoạt động của giáo viên trên lớp ít (chủ yếu là giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động)
mà đem lại hiệu quả cao
- Học sinh biết tự khám phá những điều mới lạ trong bài học, theo cách nghĩ và cách hiểu của mình một cách độc lập tích cực, biết cảm nhận được những cái hay, cái đẹp từ những bài học cụ thể mà các em được học, được làm quen
2 Giải pháp cụ thể:
Từ thực tế giảng dạy ở giai đoạn đầu, phần đông học sinh yêu thích môn học Tuy
nhiên vẫn có một số em rất thờ ơ, thậm chí chán nản mỗi khi đến giờ học, điều này khiến cho tiết học trở nên nặng nề, không hứng thú Vì vậy việc khắc phục tâm lý cho học sinh quả
là khó khăn và hết sức cần thiết Dựa vào tâm lý của học sinh là thích khen ngợi, động viên
và hay tò mò nên trước thời gian thực hành, tôi giới thiệu cho các em một số tác phẩm vẽ ,
hoặc mô hình thực hành (vận dụng phương pháp trực quan) để các em xem và tự học tập
Trang 5theo cách vẽ, cách thể hiện, gợi ý những hướng đi, cách thể hiện cho các em tự nhận biết Phân tích cho các em thấy được cái hay, cái đẹp được thể hiện qua các tác phẩm, động viên các em ai cũng có thể vẽ đẹp, sản phẩm nào cũng có cái đẹp riêng Vì thế sự căng thẳng và chán nản trong mỗi giờ học được giảm bớt đi, các em đã có hứng thú hơn với các tiết học Sau đó trong những bài học vẽ tranh tôi khuyến khích các em vẽ nhiều và vẽ đẹp cho học sinh tự nhận xét, tự đánh giá tác phẩm của bạn có đẹp hay không đẹp và vì sao? … Như vậy tôi đã hướng dẫn cho các em biết tự nhận xét, đánh giá được sản phẩm của bạn và của mình
Môn học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch không chỉ đòi hỏi các em vẽ phải có tính sáng tạo, vẽ đẹp mà các bài tập thực hành còn đòi hỏi các em có sự cảm nhận giá trị nghệ thuật, nắm được mục tiêu giáo dục ở trong mỗi bài học Vì thế trong quá trình giảng dạy tôi đều phải lựa chọn các phương pháp sao cho phù hợp với từng đối tượng, từng lớp…
*Ví dụ: Chủ đề: Con vật quen thuộc, lớp 3
+ Kết hợp giữa bài tập nặn và vẽ, xé dán con vật tuỳ vào nội dung mà có thể chia nhóm, chọn quy trình dạy học phù hợp như: Tạo hình 2D, 3D từ tranh vẽ, đất nặn và những chiếc lá, vật dụng có sẵn trong cuộc sống, vừa tiết kiệm, vừa lạ… sẽ thu hút sự chú ý của học sinh, hoặc xây dựng cốt truyện để các nhóm cùng hoạt động tạo ra những tác phẩm hay, những sáng kiến bất ngờ, dưới sự hướng dẫn của giáo viên Với cách này thì toàn bộ học sinh cần phải để ý, tham gia số lượng rồi mới trả lời, mới vận dụng được vào làm bài tập thực hành mà bạn nhóm trưởng yêu cầu Dưới đây là kết quả đạt được của học sinh khi tôi
áp dụng hai phương pháp mới này
Trang 6
Việc muốn học sinh thực sự tập trung vào môn học thì đòi hỏi phải có sự quan tâm của giáo viên, giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ bài dạy, đồ dùng dạy học phải sát với nội dung bài học, đẹp và hấp dẫn để lôi cuốn học sinh
Muốn học sinh thể hiện được những tác phẩm theo cảm nhận của riêng mình thì người giáo viên phải gợi ý, giảng giải đặc biệt là phải tạo ra được không khí sôi nổi, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học, khích lệ, động viên học sinh tự tìm tòi, tự sáng tạo ra những cái hay, cái đẹp ở mỗi bài học, từ đó học sinh có thể lựa chọn và vận dụng linh hoạt vào các bài tập sau này của mình
* Ví dụ: Chủ đề: Sự liên kết thú vị của các hình khối, lớp 5
+ Sử dụng những đồ vật có dạng hình trụ và hình cầu các em đã tạo nên được các sản phẩm sáng tạo với tinh thần học tập vô cùng thích thú Với sự phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm và tinh thần hợp tác nhóm cao các em đã hoàn thành sản phẩm
Trang 7
Trên thực tế muốn có tiết học trở lên hấp dẫn, luôn cuốn, tìm tòi, khám phá, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo của mình thì cần sự chuẩn bị đồ dùng học tập chu đáo của
Trang 8học sinh, tinh thần làm việc nhóm của học sinh và giáo viên là người phải hiểu sâu sắc được mục tiêu giáo dục Thì tiết học mới có thể tốt hơn, ngoài ra phải áp dụng cho các em tiếp xúc thực tế với tự nhiên nhiều hơn
*Ví dụ: Chủ đề: Đây là tôi, lớp 2.
+ Đối với chủ đề này chúng ta có thể áp dụng quy trình vẽ chân dung biểu cảm Dưới đây là một số tác phẩm của học sinh lớp 2 Học sinh thực hành cá nhân vào giấy A4 Ta có thể linh hoạt cho các em vẽ chân dung bạn mình, và tự vẽ chân dung của chính mình.Các em
sẽ quan sát bạn đối diện và vẽ lại chân dung , trạng thái tình cảm của bạn đối diện thể hiện qua những đặc điểm trên khuôn mặt như: mắt, mũi miệng Học sinh tô màu theo ý thích Hoặc khi vẽ tự hoạ chính mình và giới thiệu cho các bạn biết đây là tôi
+ Từ đó các em sẽ thích thú khi mình được tạo ra bức chân dung của chính mình thật ngộ nghĩnh và dễ thương
Ví dụ *Chủ đề: Hộp màu của em, lớp 2
+ Đối với chủ đề này chúng ta có thể thực hiện quy trình vẽ theo nhạc, vẽ cùng nhau Giáo viên mở nhạc ở tiết tấu chậm, sau đó tăng dần tiết tấu nhanh hơn để tạo không khí sôi nổi, tích cực và hứng thú làm bài của học sinh Học sinh vẽ một bức tranh theo ý thích theo nhóm lớn vào giấy A3 Khi vẽ hình trong thời gian 10 phút xong , các em sẽ chuyển sang bước tô màu theo ý thích ( màu đậm, màu nhạt) trong khoảng thời gian 10 phút Sau đó giáo viên tổ chức cho các em trưng bày sản phẩm – Nhận xét- bình chọn nhóm có bài vẽ đẹp, sáng tạo Ở quy trình vẽ theo nhạc này học sinh vô cùng thích thú và hào hứng Vì vậy hầu như các nhóm đều hoàn thành sản phẩm trong thời gian quy định
Trang 10Giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp muôn màu của thế giới thực, hướng các em vào việc chọn nội dung tranh, sử dụng sắc màu, hiểu được bố cục, cách chọn hình, mảng chính, phụ và luật xa gần Sau đó các em tự thể hiện theo cảm nhận riêng của mình Những buổi học như vậy đã đem lại cho học sinh sự hứng thú và ấn tượng tốt đẹp đối với từng tiết học
Nói tóm lại, việc giảng dạy môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch trong trường Tiểu học tuy là kiến thức rất cơ bản, song để chất lượng giáo dục đạt hiệu quả lại là một vấn
đề khó khăn đòi hỏi người giáo viên làm công tác giảng dạy môn Mĩ thuật phải thực sự linh hoạt và khéo léo, phải gần gũi với học sinh, hiểu rõ đặc điểm tâm lý của các em là nhanh thích và nhanh chán Mặt khác khi giáo dục nghệ thuật cần dựa vào cảm hứng mới sáng tác được Nắm được đặc điểm này tôi đã chọn những thời điểm thích hợp để động viên khích lệ các em, luôn tôn trọng ý nghĩ của các em, không áp đặt, đòi hỏi cao đối với các em, người giáo viên phải có tính kiên trì, nhẫn lại trong giảng dạy
Ví dụ: Kế hoạch tiết dạy minh hoạ lớp 5
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Môn: Mĩ thuật
Chủ đề : SỰ LIÊN KẾT THÚ VỊ CỦA CÁC HÌNH KHỐI ( 3 tiết )
Tiết 1
I MỤC TIÊU:
- Kiến thức: Học sinh hiểu hình dáng, đặc điểm, tỉ lệ của vật mẫu có dạng khối hộp và khối cầu, hình trụ và hình cầu
- Kĩ năng: Học sinh biết cách vẽ vật mẫu có dạng khối hộp và khối cầu; hình trụ và hình cầu; vẽ được hình theo mẫu có 2 vật dạng hình khối đơn giản bằng độ đậm nhạt đen trắng và màu
- Thái độ: Học sinh phát triển khả năng tạo hình của cá nhân và năng lực hợp tác nhóm để tạo nên các bức tranh theo ý thích và cảm nhận riêng; phát triển được khả năng diễn đạt khi giao tiếp, đánh giá kết quả học tập
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC:
- Giáo viên: Phiếu nhóm, bút dạ, bút sáp, chì màu, một số tranh, ảnh về đồ vật,mô hình mẫu, kéo, …
- Học sinh: Bút chì, giấy vẽ, bút màu,hộp giấy, keo, kéo,… các bức tranh về đồ vật có dạng hình khối mà các em sưu tầm được…
