Slide bài giảng pháp luật cộng đồng Asean 2022

CHUYÊN ĐỀ 1 Tổng quan về các quốc gia Đông nam á Asean 30052022 I Tổng quan về những điều kiện tự nhiên, lịch sử, địa lý, tôn giáo, dân số của khu vực Đông Nam Á có tác động đến sự hình thành, đặc trưng và sự đa dạng của đời sống nhà nước và pháp luật các quốc gia khu vực ASEAN 30052022 1 Tổng quan về những điều kiện tự nhiên, địa lý, dân số của khu vực Đông Nam Á địa lý Đông nam á là nơi giao thoa của các mảng địa chất có núi lửa và động đất hoạt động mạnh với khí hậu nhiệt đới biển gió mùa.

Tổng quan về các quốc gia

Đông nam á Asean

5/30/22

I Tổng quan về những điều kiện tự nhiên, lịch sử, địa lý, tôn giáo, dân số của khu vực Đông Nam Á có tác động đến sự hình thành, đặc trưng và sự đa dạng của đời sống nhà nước và pháp luật các quốc gia khu vực ASEAN

1 Tổng quan về những điều kiện tự nhiên, địa lý, dân số của khu vực Đông Nam Á

mùa tạo nên cảnh quan đa dạng

giữa Trung quốc, Nhật bản với Ấn độ, Tây Á và Địa Trung hải nên ảnh hưởng Hán hóa, Ấn hóa nhưng vẫn mang bản sắc riêng

5/30/22

- Tổng diện tích Đông nam á 4,5 triệu km2

- Tổng dân số Đông nam á 570 triệu người

1 Bruney 400 nghìn 2 CPC 15 triệu

11 VN 100 triệu

5/30/22

- Mật độ dân số cao nhất là Singapo và thấp nhất là Lào

- tổng GDP cao nhất là Indonexia và thấp nhất là Lào

- GDP bình quân đầu người cao nhất là Singapo và thấp nhất là Mianmar

- HDI cao nhất là Singapo, tiếp theo là Bruney, Malaysia, Thái Lan

2 Tổng quan về lịch sử phát triển của khu vực Đông Nam Á

5/30/22

3 Tổng quan về tôn giáo, văn hóa khu vực Đông Nam Á

các cộng đồng các nước thuộc Asean cố kết với nhau chặt chẽ.

Trang phục Bruney và Malaysia

5/30/22

Lào

Trang phục Philippin và Singapo

5/30/22

Cămpuchia

Miến điện

5/30/22

Indonesia, Thái lan, VN

Bruney, Thái lan, VN, Singapo

5/30/22

Lào, Campuchia

Malaysia, Miến điện

5/30/22

Indonesia

5/30/22

II Tổng quan về nhà nước các quốc gia Asean

- Nhà nước là tổ chức quyền lực chính trị, quyền lực công của xã hội, của nhân dân, có chủ quyền, thực hiện việc quản lý các công việc chung của toàn xã hội trên cơ sở pháp luật và lợi ích chung với bộ máy nhà nước chuyên trách, nhà nước có trách nhiệm bảo

vệ, bảo đảm các quyền, tự do của con người, vì sự phát triển bền vững của xã hội

1 Tổng quan về hình thức nhà nước các quốc gia Asean

- Hình thức nhà nước là cách thức tổ chức và cấu trúc của quyền lực nhà nước, tổng thể các phương pháp thực hiện quyền lực nhà nước, thể hiện những đặc điểm cơ bản của

sự phát triển về truyền thống, lịch sử, kinh tế, chính trị của quốc gia, trình độ phát triển

về dân chủ và văn hóa của nhân dân

5/30/22

2 Tổng quan về các yếu tố cấu thành hình thức nhà nước các quốc gia Asean

2.1 Hình thức chính thể

- Là cách thức tổ chức, trình tự thành lập các cơ quan cao nhất của quyền lực nhà nước, mối quan hệ giữa các cơ quan này với nhau và với nhân dân

Chính thể quân chủ

quân chủ tuyệt đối

quân chủ hạn chế (quân chủ lập hiến)

chính thể cộng hòa

cộng hòa quý tộc

cộng hòa dân chủ: cộng hòa dân chủ xã hội chủ nghĩa, cộng hòa tổng thống, cộng hòa đại nghị, cộng hòa lưỡng tính

2.2 Hình thức cấu trúc

- là sự tổ chức quyền lực nhà nước về mặt lãnh thổ (tổ chức lãnh thổ nhà nước – hành chính lãnh

thổ hay lãnh thổ dân tộc) và tính chất của mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành của nhà nước, mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước trung ương với các cơ quan nhà nước địa phương

• cấu trúc đơn nhất

• cấu trúc liên bang

• liên minh nhà nước

2.3 Chế độ chính trị

- Chế độ chính trị: là tổng thể các phương pháp, biện pháp, cách thức mà nhà nước, các cơ quan nhà

nước sử dụng để thực hiện quyền lực nhà nước

• chế độ chính trị dân chủ

• chế độ chính trị phản dân chủ

5/30/22

3 Bộ máy nhà nước các quốc gia Asean

- Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc chung nhất định, tạo thành một cơ chế thống nhất để thực hiện

quyền lực nhà nước, các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

- Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước là những tư tưởng, quan điểm chủ đạo đối với tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước cũng như của tất cả cơ quan nhà nước

4 Chức năng nhà nước các quốc gia Asean

và các nhiệm vụ của nhà nước, được thực hiện bằng những hình thức và phương pháp nhất định

5/30/22

III Tổng quan về pháp luật các quốc gia Asean

nhân dân, được nhà nước đảm bảo thực hiện, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội vì mục đích bảo vệ, bảo đảm các quyền, tự do của con người và sự phát triển bền vững của xã hội

1 Tổng quan về hệ thống pháp luật các quốc gia Asean

định pháp luật và các ngành luật, các loại nguồn pháp luật, các thiết chế pháp luật, xây dựng pháp luật, thực hiện, áp dụng pháp luật, văn hóa pháp luật, dịch vụ pháp luật, giáo dục và thông tin, tiếp cận pháp luật, tư tưởng pháp luật

5/30/22

2 Tổng quan về nguồn pháp luật các quốc gia Asean

- Nguồn pháp luật là những hình thức chính thức thể hiện các quy tắc bắt

buộc chung được nhà nước thừa nhận có giá trị pháp luật để áp dụng

vào việc giải quyết các vụ việc trong thực tiễn pháp luật, là những cơ sở

được sử dụng trong xây dựng, ban hành pháp luật, cơ sở hình thành nên

nội dung pháp luật

• Văn bản quy phạm pháp luật

• tập quán pháp

• tiền lệ pháp

• hợp đồng pháp luật

• các học thuyết pháp luật

• các quy phạm tôn giáo

• các nguyên tắc chung của pháp luật (công bằng, hợp lý, lẽ phải, đạo đức )

3 Tổng quan về Hiến pháp các quốc gia Asean

nhà nước theo nguyên tắc phân quyền hay phân công phân nhiệm và kiểm soát quyền lực nhà nước và quyền con người, quyền công dân như những mục tiêu mà việc tổ chức và hoạt động nhà nước cần phải bảo đảm, tôn trọng và thực hiện

5/30/22

Nhà nước và pháp luật Vương quốc Brunei Darussalam

5/30/22

I Tổng quan về đất nước Vương quốc Brunei Darussalam

Vị trí địa lý đất nước Brunei Darussalam

• Nằm ở bờ biển phía bắc của đảo Borneo tại Đông nam á, xung quanh giáp Malaysia

Chỉnh sửa kiểu văn bản của Bản cái

5/30/22

Diện tích: 5770 km2

Dân số: 444.056 (22/2/2022)

Khí hậu: nhiệt đới nóng ẩm mưa nhiều

Lịch sử đất nước Brunei Darussalam

Bản đồ Brunei thế kỷ XV-XVII

- thế kỷ VII: tiểu quốc cổ Poni (Bột Nê), 1 chư hầu của đế chế Srivijaya

- Sau khi đế chế Srivijaya bị diệt vong, tiểu quốc Poni tiếp tục là chư hầu cho các đế chế các

- Thế kỷ XIV, làn sóng Hồi giáo biến Brunei thành Hồi quốc hùng mạnh

- Năm 1578 Tây Ban Nha từ Manila đánh chiếm Brunei 72 ngày

- Năm 1846 Anh đánh chiếm nhiều vùng biên giới Brunei, nội chiến trong nước

- 1880s James Brooke được trao vùng đất Sarawak

- 1888 Brunei ký hiệp ước Anh bảo hộ

- 1929 Brunei khai thác dầu và khí đốt

- Chiến tranh thế giới II, Nhật chiếm Brunei

- Úc Mỹ đánh Nhật chiếm lại Brunei cho Anh

- 1959 Anh trao quy chế tự chủ

- 1962 một cuộc nổi loạn chống chế độ quân chủ

- 1984 Brunei độc lập

5/30/22

Tài nguyên thiên nhiên dồi dào gồm dầu thô, khí tự nhiên và gỗ

Hai nhóm sắc tộc lớn nhất sinh sống trên lãnh thổ Bruney là Mã lai 67%, Hoa kiều 15%, người bản địa

6% và các cư dân khác 12%

5/30/22

Tôn giáo lớn nhất và cũng là quốc giáo là Đạo hồi Mã lai, các tôn giáo khác như phật giáo, thiên

chúa giáo chỉ chiếm thiểu số

Văn hóa Bruney

5/30/22

II Hình thức nhà nước Vương quốc Brunei Darussalam

5/30/22

1 Hình thức chính thể: quân chủ chuyên chế hồi giáo

Mã lai

tử, 7 công chúa

- Năm 1966, ông sang Anh học tại Trường

Sĩ quan Lục quân Hoàng gia Sandhurst

2 Hình thức cấu trúc

5/30/22

Brunei được chia thành bốn huyện  và 38 phó huyện

No District (daerah) Thủ phủ Dân số 2011 Diện tích km2

2. Tutong

Pekan Tutong 43.852 T3 1.166 T3

3 Brunei-Muara Bandar Seri Begawan 279.924 571

3 Chế độ chính trị Bruney

- Năm 1962, một cuộc nổi dậy vũ trang

chống lại chế độ quân chủ bị dập tắt với sự

giúp đỡ của người Anh

Những người ủng hộ nữ quyền, quyền của giới LGBT ở các nước biểu tình phản đối hình phạt ném

đá tới chết ở Brunei, năm 2019

5/30/22

III Bộ máy nhà nước Vương quốc Brunei Darussalam

1 Nguyên thủ quốc gia

- Quốc vương

- Hai hội đồng tư vấn giúp Quốc vương ban hành và áp dụng Luật Hồi giáo:

+ Hội đồng tôn giáo

+ Hội đồng Adat Istiadat

- Ngôi báu được chuyển giao qua con đường kế trong gia đình hoàng gia và hoàn toàn tùy thuộc vào sự lựa chọn của Quốc vương

- Hội đồng cố vấn trực tiếp cho Quốc vượng thực hiện vai trò nguyên thủy quốc gia:

+ Hội đồng cơ mật

+ Hội đồng Ân xá

5/30/22

2 Cơ quan lập pháp

đơn viện được tổ chức cuộc họp hằng năm vào

tháng 3 tại tòa nhà Hội đồng lập pháp ở thủ đô

Bandar Seri Begawan Brunei

thái tử, các bộ trưởng trong Nội các, các thành

viên có chức vụ khác, các thành viên đại diện

cho các huyện và các thành viên Brunei xuất sắc

pháp đều trải qua 3 lần đọc, tuy nhiên, nó phải

được sự chấp thuận trước từ Nội các trước khi

- về lịch sử, Hội đồng được thành lập vào năm 1959 theo điều 23 của Hiến pháp Brunei năm 1959

- Năm 1984, Sultan Hassanal Bolkiah đã giải tán Hội đồng vào thâu tóm quyền lập pháp khiến Brunei rơi vào tình trạng không có cơ quan lập pháp 20

năm, cho đến năm 2004, ông tái lập lại Hội đồng nhưng 1 năm sau đó, năm 2005 lại giải tán và ngày hôm sau lại tái lập Hội đồng dựa trên bản Hiến pháp sửa đổi của Brunei

- về vai trò, từ khi thành lập, năm 1959, Hội đồng đã đóng vai trò quan trọng đối với Brunei, không chỉ xem xét và phê duyệt các dự toán ngân sách và

doanh thu mà còn tư vấn cho Sultan về sự lãnh đạo của chính phủ, xem xét các chính sách do chính phủ thực hiện và thông qua các dự luật và hành động do chính phủ và các thành viên khác của Hội đồng đưa ra

- tuy nhiên, cơ quan lập pháp Brunei chỉ là hình thức, về bản chất, nó chỉ là cơ quan tư vấn, giúp việc cho Quốc vương trong việc thực hiện quyền lập

pháp của Quốc vương, ‘phục vụ theo sự hài lòng của Quốc vương’

5/30/22

3 Cơ quan hành pháp

cao các lực lượng vũ trang hoàng gia Brunei

phòng, tài chính, ngoại giao và thương mại

Thái tử Bruney

Al Muhtadee Billah

• Quốc vương bổ nhiệm 2 bộ trưởng thứ 2 phụ trách bộ tài chính và bộ ngoại giao và thương mại

• 9 bộ trưởng phụ trách 9 bộ là Bộ giáo dục, bộ tôn giáo, bộ tài nguyên thiên nhiên và du lịch, Bộ thông tin, Bộ nội vụ, bộ Y tế, bộ phát triển, bộ văn hóa thanh niên và thể thao, bộ năng lượng và công nghiệp

• Ngoài ra Chính phủ Brunei còn có 2 cơ quan ngang bộ là Mufti (giáo sĩ, chức vụ tôn giáo, giống như tổng giám mục Thiên chúa giáo) và tổng chưởng lý do

2 bộ trưởng phụ trách

• Như vậy chính phủ Brunei có 14 bộ và cơ quan ngang bộ với 15 thành viên nội các

• Ngoài ra, Quốc vương còn bổ nhiệm 2 thứ trưởng Văn phòng thủ tướng, 6 thứ trưởng của lần lượt các bộ sau đây: bộ quốc phòng, bộ tài chính (2 thứ trưởng), bộ giáo dục, bộ tôn giáo, bộ phát triển.

5/30/22

4 Cơ quan tư pháp

- Khi có tình trạng khẩn cấp thì Quốc vương có quyền tùy nghi

ban hành lệnh và sắc lệnh thay cho luật và khi đó Quốc vương

có quyền tùy nghi chỉ định bất kỳ tòa án nào để xét xử những vi

phạm đối với những lệnh và sắc lệnh đó

đề về gia đình và tôn giáo và thông thường chỉ có thể phạt tù

không quá 3 năm, hoặc phạt tiền hoặc phạt 6 roi/gậy

Hội nghị Hội đồng chánh án các nước Asean

được tổ chức tại Brunei năm 2017

5 Các thiết chế hiến định độc lập

của Brunei

- Uỷ ban công vụ: là 1 tập thể gồm

các thành viên do Quốc vương bổ

nhiệm với số lượng do Quốc

vương quyết định, có nhiệm kỳ 3

năm.

Ông Bob Raini Rambli, Chuyên viên cao cấp, Phòng Quản lý Công vụ, Văn phòng Thủ tướng Chính phủ Brunei tại Hội nghị trực tuyến về tập huấn, phổ biến kinh nghiệm của các nước ASEAN trong lĩnh vực cải cách công vụ, nâng cao năng lực cho công chức các địa phương do Việt nam chủ trình tổ chức vào năm 2021

5/30/22

IV Chức năng nhà nước của Brunei

Quốc vương Brunei phát biểu chào mừng Đại hội liên nghị viện Asean năm

Trường học ở Brunei

V Tổng quan về hệ thống pháp luật Vương quốc Brunei

Darussalam

• Hệ thống pháp luật common law

• cấu trúc hệ thống không phân chia luật công, luật tư

• nguồn luật chủ yếu là án lệ, ngoài ra còn có bổ sung thêm nguồn lẽ phải, học thuyết pháp luật, tập quán pháp

• luật sư được coi trọng

• thẩm phán chỉ có vai trò trung gian phân xử nhưng là người sáng tạo ra pháp luật, giải thích pháp luật

và áp dụng pháp luật

5/30/22

• Luật Hồi giáo

• tính chất lỗi thời của nhiều chế định, tính vụn vặt và thiếu hệ thống hóa

• khó phân biệt giữa các quy định của pháp luật và các quy định tôn giáo

• chú trọng lĩnh vực pháp luật hôn nhân gia đình, thừa kế, hình sự, còn lĩnh vực hợp đồng, sở hữu thì ít điều chỉnh

• 5 loại hành vi: hành vi bắt buộc phải làm; hành vi nên làm; hành vi làm cũng được không làm cũng được; hành vi bị khiển trách; hành vi cấm

• 3 loại tội phạm:

• Hudud (tội phạm chống lại Allah: ngoại tình, vu cáo, uống rượu, trộm cắp, cướp, phản đạo và vi phạm kinh Koran. Hình phạt đối với tội ngoại tình, vu cáo, uống rượu là bị đánh bằng roi Hình phạt đối với tội trộm và cướp là bị đóng đinh vào thánh giá hoặc bị chặt tay chặt chân Hình phạt đối với tội phản đạo và vi phạm kinh Koran là chặt đầu.)

• Quesas: tội phạm chống lại các cá nhân, đòi hỏi sự trả thù của người bị hại hoặc gia đình người bị hại bao gồm tội giết người, gây thương tích, cưỡng dâm.

• Taazir: các tội phạm liên quan đến việc không thực hiện các nghĩa vụ tôn giáo và tội phạm liên quan đến cá nhân nhưng không bị trừng phạt nặng như ăn thịt lợn, làm chứng gian, hối lộ, làm gián điệp, nói năng tục tĩu, mặc quần áo hở hang… với hình phạt do thẩm phán tòa án Shariah quyết định, có thể là phạt tiền, phạt tù

VI Hiến pháp Bruney

- Ban hành năm 1959: ngoại giao, an ninh và quốc phòng (Anh quốc)

- Sửa đổi lần 1 năm 1971: ngoại giao, quốc phòng (Anh quốc)

- Sửa năm 1984: giải tán Hội đồng lập pháp, tập trung quyền lực vào Quốc vương

- Sửa đổi lần 3 năm 2004: tái lập Hội đồng lập pháp, khuyến khích sự tham gia của người dân nhưng lại bãi bỏ cơ chế tư pháp giám sát

- Về cấu trúc, Hiến pháp Brunei bao gồm: lời nói đầu, tính hiệu lực, thủ tục sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, chính thể và bộ máy nhà nước, không có quy định về chế độ nhà nước

cũng như quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nhưng lại có cơ cấu phụ lục đi kèm (phụ lục về phương thức truyền ngôi và thủ tục tài chính)

- Điều 84, 85: quy định Hiến pháp này chỉ có giá trị ràng buộc chính quyền Brunei và không được làm ảnh hưởng tới đặc quyền của quốc vương, quốc vương có toàn quyền làm luật và sửa đổi, bổ sung Hiến pháp nếu thấy cần thiết bất kỳ điều khoản nào bao gồm cả điều khoản này bằng 1 tuyên bố

- Dự thảo Hiến pháp được gửi Hội đồng cơ mật, Hội đồng lập pháp

5/30/22

VII: Thực hiện pháp luật, áp dụng pháp luật

- từ ngày 3/4/2019, Brunei sẽ thi hành luật Hồi giáo Sharia, trừng phạt tình dục đồng tính, ngoại tình và cưỡng hiếp bằng án tử hình, bao gồm hình phạt ném

đá tới chết Bộ luật cũng quy định các hình phạt nghiêm khắc khác như người

bị kết tội trộm cắp sẽ bị chặt tay phải nếu vi phạm lần đầu.

- - Brunei lần đầu tiên công bố các hình phạt này vào năm 2013 Tuy nhiên, chưa đưa vào thực thi do các cơ quan chức năng còn gặp khó khăn trong việc tìm ra phương thức áp dụng thực tế Năm 2015, Brunei áp dụng Luật Hồi giáo cứng rắn hơn bằng cách cấm tổ chức lễ mừng Giáng sinh với quy mô lớn vì sợ người Hồi giáo có thể bị “dẫn dắt lạc lối”.

Nhà nước và pháp luật Vương quốc Campuchia

I Tổng quan về đất nước Vương quốc Campuchia

5/30/22

Vị trí địa lý đất nước Campuchia

• Campuchia giáp với vịnh Thái Lan ở phía tây nam, Thái Lan ở phía tây bắc, Lào ở phía đông bắc và Việt Nam ở phía đông      

Click icon to add picture

Click icon to add picture

Diện tích : 181,035 km2 Dân số : 17.092.650 ( số liệu ngày 26/02/2022 ) Khí hậu : Khô, ẩm ướt, rõ rệt theo mùa

5/30/22

Lịch sử đất nước Campuchia

• Vương quốc Phù Nam gồm tập hợp các tiểu quốc nhỏ

• Vương quốc Chân Lạp

• Lục Chân Lạp và Thủy Chân Lạp

• Năm 774 Đế chế Srivijaya đánh chiếm

• Jayavarman II lập đế quốc Khmer

• Jayavarman VII đánh đuổi và chiếm Champa

• Thế kỷ XV vương quốc Ayutthaya xâm chiếm Khmer

• Cao Miên bị chúa Nguyễn lấn đất

• Thế kỷ XIX trở thành xứ bảo hộ thuộc Pháp

• Chiến tranh thế giới thứ 2 bị đế quốc Nhật chiếm đóng

• Năm 1946 được trao quyền tự chủ thuộc Pháp

• 1953-1970 vương quốc Campuchia