CÁC NGUYÊN tắc về PHƯƠNG PHÁP GDTC

CÁC NGUYÊN TẮC VỀ PHƯƠNG PHÁP GDTC Yêu cầu chung Những nguyên tắc chung nhất xác định toàn bộ phương hướng và hoạt động GDTC của xã hội chúng ta là nguyên tắc phát triển cân đối, toàn diện con người, nguyễn tắc giáo dục phải liên hệ với thực tiễn lao động, quốc phòng, nguyên tắc giữ gìn và năng cao sức khoẻ Ngoài ra còn có các nguyên tắc về phương pháp GDTC Đó là những nguyên lý, cơ sở khoa học thực tiễn dùng để xác định những yêu cầu cơ bản về cấu tạo, nội dung, phương pháp và tổ chức quá.

CÁC NGUYÊN TẮC VỀ PHƯƠNG PHÁP GDTC.

* Yêu cầu chung:

- Những nguyên tắc chung nhất xác định toàn bộ phương hướng vàhoạt động GDTC của xã hội chúng ta là nguyên tắc phát triển cân đối,toàn diện con người, nguyễn tắc giáo dục phải liên hệ với thực tiễn laođộng, quốc phòng, nguyên tắc giữ gìn và năng cao sức khoẻ Ngoài racòn có các nguyên tắc về phương pháp GDTC Đó là những nguyên lý,

cơ sở khoa học thực tiễn dùng để xác định những yêu cầu cơ bản về cấutạo, nội dung, phương pháp và tổ chức quá trình dạy học và GDTCnhằm đạt hiệu quả mong muốn Đó là các nguyên tắc tự giác và tích cực,trực quan, thích hợp và cá biệt hoá, hệ thống và tăng dần yêu cầu

- Những nguyên lý trên đây là kết quả của sự tổng hợp kinhnghiệm GDTC nhiều năm với những thành tích nghiên cứu khoa họctrong lĩnh vực này Chúng phản ảnh quy luật kết quả tiêu biểu của quátrình GDTC nói chung, không phụ thuộc vào mong muốn của con người

và trong quá trình GDTC phải luôn tuân thủ các nguyên tắc trên

*CHÚ Ý Nếu ra câu hỏi trình bày các nguyên tắc về GDTC (5 nguyên tắc) trả lời bao gồm các câu sau: Câu 1, Câu 2, Câu 3, Câu

4 Câu 5.

Câu 1 Trình bày xu hướng thích hợp và cá biệt hoá trong GDTC và theo môn chuyên sâu (nguyên tắc thích hợp và cá biệt hoá hoặc nguyên tắc dễ tiếp thu phù hợp với đặc điểm cá nhân).

- Nguyên tắc này yêu cầu tính đến đặc điểm cá nhân người tập vàmức tác động của những nhiệm vụ học tập để ra cho họ về bản chất vàthể hiện yêu cầu cần phải tổ chức việc dạy học và giáo dục sao chotương ứng với khả năng của người tập đồng thời có tính đến đặc điểmlứa tuổi, giới tính, trình độ chuẩn bị sơ bộ và cả sự khác biệt cá nhân vềnăng lực thể chất và tinh thần

- Nguyên tắc này đặc biệt quan trọng vì ở đây gây tác động rấtmạnh mẽ đến các chức năng quan trọng trong cơ thể sống, chỉ cần LVĐvượt quá mức cơ thể chịu đựng sẽ này nảy sinh nguy cơ đối với sứckhoẻ người tập và gây nên hậu quả nghiêm trọng và như chúng ta đã biếttrong quá trình GDTC đối tượng tập luyện có thể đồng đều về lứa tuổinhưng không thể đồng đều về giói tính, trạng thái sức khoẻ và trình độchuẩn bị thể lực chung do đó có sự khác biệt mà trong quá tình giáo dục

thể chất muốn đạt được hiệu quả cao và tránh những hậu quả đáng tiếc taphải luôn tuân thủ và sử dụng phương pháp đối đãi cá biệt hay còn gọi làthích hợp và cá biệt hoá.

- Bản chất của nguyên tắc này thể hiện qua các yêu cầy cơ bản sau:

1 Xác định mức độ thích hợp:

- Tính thích hợp của bài tập thể lực phụ thuộc, trực tiếp vào cáckhả năng của người tập Các khó khăn khách quan khi thực hiện 1 bàitập nào đó với những đặc điểm tiêu biểu của nó Sự tương ứng giữa cáckhả năng và các khó khăn đó thể hiện mức độ tối ưu của thích hợpnhưng xác định được cụ thể đúng mức đó là 1 trong những yêu cầu phứctạp và quan trọng nhất của GDTC Muốn làm được cần phải hình dung

rõ nét các khả năng ấy luôn bị chi phối bởi các đặc điểm cá nhân, giớitính và tình huống phức tạp bên ngoài, xác định được số liệu chính xáctrong những yêu cầu đối với cơ thể khi sử dụng các phương tiện vàphương pháp GDTC khác nhau và biết vận dụng đúng sao cho phù hợpvới mỗi người tập cụ thể

Khi xác định mức độ thích hợp trước hết phải dựa vào các chươngtrình và các yêu cầu có tính chất tiêu chuẩn đã được xác định cho mỗihoạt động cụ thể trên cơ sở nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm cụ thể(chương trình môn học trong các nhà trường tiêu chuẩn rèn luyện thânthể)

- Dựa vào các số liệu ban đầu về khả năng của người tập thu đượcqua kiểm tra theo các tiêu chuẩn về trình độ chuẩn bị thể lực, cũng nhưkiểm tra y học và quan sát sư phạm

Tính thích hợp không có nghĩa là không có khó khăn mà có nhữngkhó khăn nhưng vừa sức có thể khắc phục được nếu có sự động viênđúng mức đối với người tập Đồng thời không phải khó khăn nào vượtqua đã là thích hợp, chẳng hạn 1 người mới tập trong một khoảng thờigian nào đó đã hàn thành khối lượng vận động như VĐV có trình độchuyên môn cao thường tập luyện thì điều đó chưa có nghĩa LVĐ đãthích hợp với người tập Tính thích hợp của LVĐ chỉ có thể đánh giáđúng trên cơ sở tính toán đến hiệu quả nâng cao sức khoẻ của nó chonên chỉ có LVĐ dẫn đến củng cố và duy trì sức khoẻ mới được coi làthích hợp

- Các giới hạn tích hợp trong quá trinh GDTC cũng thay đổi, chúngtăng lên theo sự phát triển của thể chất và tinh thần của người tập.Những gì chưa thích hợp của giai đoạn này, lại trở nên dễ thực hiện ởgiai đoạn sau Vì vậy các yêu cầu đề ra đối với người tập cũng phải đượcthay đổi tương ứng.

2 Những yêu cầu về phương pháp để đảm bảo tính thích hợp:

- Phải đảm bảo tính kế thừa của các bài tập vì chúng ta đều biết cáckhái niệm và các kỹ thuật mới sẽ xuất hiện trên các kỹ năng kỹ xảo đãđược tiếp thu từ trước kể cả các yêu lĩnh riêng lẻ của chúng

- Cần bố trí nội dung học sao cho mỗi buổi tập trước trở thành bậcthang dẫn dắt tới việc tiếp thu một nội dung của buổi tập tiếp theo nghĩa

là phải tuân theo quy tắc từ đơn giản đến phức tập từ thấp đến cao

- Khi chuyển từ nhiệm vụ này tương đối dễ sang nhiệm vụ kháckhó khăn hơn thì phải đảm bảo tính tuần tự bởi vì các khả năng chứcphận của cơ thể tăng lên từ từ do đó những yêu cầu đối với khả năng đótrong quá trình GDTC không thể tăng lên quá đột ngột

- Phải sử dụng nhiều phương tiện và phương pháp chuyên môn để hình thànhcho người tập sự sẵn sàng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, tiếp thu kỹ năng kỹ xảo vàLVĐ tiếp theo, ở đây các bài tập chuẩn bị đặc biệt là các bài tập dẫn dắt có ý nghĩađặc biệt quan trọng

- Cần đảm bảo thường xuyên kiểm tra y học sư phạm, để nắm rõ tình trạng sứckhoẻ của VĐV để áp dụng LVĐ cho hợp lý

3 Cá biệt hoá theo xu hướng chung và theo các cách thức riêng

- Ở đây đó là sự xây dựng toàn bộ quá trình GDTC và sử dụng cácphương tiện, phương pháp và hình thức tập luyện riêng của quá trình đósao cho có thể đối xử cá biệt với người tập và tạo được những điều kiện

để phát triển tốt nhất các năng lực của họ

- Các khả năng chức phận của cơ thể luôn có sự khác biệt về mộtmặt nào đó, đối với từng cá nhân Ngay trong 1 nhóm người có cùng lứatuổi giới tính và trình độ chuẩn bị sơ bộ cũng không thể cùng ra 2 người

có các khả năng hoàn toàn giống nhau Ngoài ra những khác biệt cánhân cũng được thể hiện khi tiếp thu động tác ở mức tính chất phản ứngcủa cơ thể đối vơi LVĐ và cả ở sự diễn biến các thay đổi thích nghitrong cơ thể, tất cả những điều đó buộc phải tiến hành cá biệt hoá chặt

chẽ trong GDTC Vấn đề cá biệt hoá trong GDTC được giải quyết trên

cơ sở phối hợp hữu cơ 2 xu hướng chuẩn bị chung và chuyên môn hoá

a) Chuẩn bị chung:

- Nhằm giúp cho mọi người nắm vững 1 số kỹ năng kỹ xảo quantrọng tối thiểu trong cuộc sống cùng với các kiến thức có liên quan,đồng thời sự phát triển toàn diện các tố chất thể lực đến 1 trình độ nhấtđịnh Nội dung cơ bản của chương trình tập luyện theo hướng này khôngphụ thuộc vào thiên hướng cá nhân, còn việc có biệt hoá chủ yếu đượcthực hiện qua các phương pháp học và giáo dục cùng với các phươngtiện phụ VD: Chuẩn bị thể lực chung theo chương trình GDTC ở cáctrường PT, CĐ, ĐH, Trung học chuyên nghiệp

b) Chuyên môn hoá (Đặc biệt là chuyên môn hoá sâu - chuyên môn hoá TT):

- Nhằm hoàn thiện sâu hơn 1 môn thể thao đã được lựa chọn,không chỉ các phương pháp mà nội dung tập luyện cũng phải căn cứ vàonăng khiếu và thiên hướng cá nhân, sự phù hợp giữa 2 xu hướng này sẽtạo điều kiện để hoàn thiện thể chất đồng thời chuyên môn hoá sâu Mốiliên hệ gIữa hai xu hương này sẽ được thể hiện qua các giai đoạn khácnhau của sự phát triển theo lứa tuổi và ở các khâu tổ chức khác nhau của

hệ thống GDTC Đối sử cá biệt trong quá trình dạy học và giáo dục làcần thiết để giải quyết bất kỳ 1 nhiệm vụ riêng nào Từ việc hình thành các

kỹ năng, kỹ xảo cho đến giáo dục các tố chất thể lực và phẩm chất ý trí Vấn đề nàyđược thể hiện ở sự phân tích các nhiệm vụ học tập, cách thực hiện các tiêu chuẩn vàcách thức điều chỉnh các hình thức tập luyện cùng các thủ thuật tác động sư phạmphù hợp với từng người tập và phải dựa trên cơ sở chung của quá trình GDTC, khôngđược đem việc đối đãi cá biệt đối lập với con đường chung của quá trình sư phạm.VD: Đối với chuyên sâu bơi lội

Bơi lội là môn thể thao hoạt động trong 1 môi trường đặc biệt môi trường nước, vì thế nên bơi lội là môn thể thao đòi hỏi yêu cầu cao về thể lựccũng như kỹ thuật Vì vậy vấn đề cá biệt hoá cũng được áp dụng theo 2 xu hướng.Chuẩn bị chung và chuyên môn hoá

Chuẩn bị thể lực chung chủ yếu được áp dụng cho sinh viên mới vào trường,mục đích là tạo nên thể lực chung rộng rãi và hình thành các kỹ thuật cơ bản, các kiểubơi cho sinh viên

- Chuyên môn hoá chủ yếu sử dụng cho sinh viên 2 năm sau nhằm hoàn thiệncác kỹ năng kỹ xảo vận động và phát triển thể lực chuyên môn Tuy nhiên có thể căn

cứ vào đặc điển cá nhân và trình độ chuẩn bị thể lực của mỗi người (đã qua tập luyệnhoặc có năng khiếu đặc biệt) mà ta có thể áp dụng kể cả sinh viên mới và trườngtrong quá trình GDTC, giáo viên sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sinh viên tậpluyện để đạt kết quả cao

Câu 2: Tại sao lại tổ chức quá trình GDTC thường xuyên liên tục? (Tính thường xuyên của các buổi tập và luân phiên hợp lý giữa tập luyện và nghỉ ngơi - nguyên tắc hệ thống)

- Nguyên tắc này có liên quan lên tính thường xuyên trong tậpluyện và hệ thống luân phiên LVĐ và nghỉ ngơi, cũng như tính tuần tựtrong tập luyện và mối liên hệ lẫn nhau giữa các mặt khác nhau trong nộidung tập luyện

- GDTC là một quá trình Giáo dục nhiều năm là quá trình sử dụngcác bài tập thể chất tác động vào bản thân con người làm biến đổi cácnăng lực hoạt động của con người vì vậy muốn quá trình GDTC đạt hiệuquả cao thì cần phải tập luyện thường xuyên liên tục Liên tục ở đây cónghĩa là phải tổ chức giáo dục thể chất trong quá trình liên tục nhiềunăm, trong mọi thời kỳ lứa tuổi và không có sự giãn đoạn đáng kể trongquá trình đó

1 Tính thường xuyên của các buổi tập.

- Phải tập luyện thường xuyên liên tục vì chỉ có tập luyện thườngxuyên liên tục mới có sự phát triển thể chất, củng cố sức khoẻ, tăngcường khả năng làm việc và hiệu suất lao động, có sự hình thành các kỹnăng kỹ xảo vận động có sự phát triển các tố chất vận động, do vậy mới

có thành tích thể thao Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì kết quảthu được trong quá trình tập luyện sẽ mất đi, nếu chỉ cần nghỉ tập luyệntrong thời gian ngắn thì những mối liên hệ phản xã có điều kiện vừađược hình thành đã bị dập tắt, mức độ phát triển các khả năng chức phậnvừa đạt được bị giảm sút và thậm trí cả những chỉ số về thể hình cũng bịgiảm đi ngày sau khi ngừng tập do đó cần phải tổ chức quá trình GDTCthường xuyên liên tục

2 Sự luân phiên giữa tập luyện và nghỉ ngơi:

- Giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.Tập luyện làm cho cơ thể mệt mỏi được biểu hiện ở năng lực hoạt động

bị giảm sút, vì thế cần đưa cơ thể về trạng thái nghỉ ngơi hồi tĩnh, nghỉngơi sau tập luyện thì cơ thể sẽ được hồi phục (hoạt động đầy đủ, vượtmức và chưa hồi phục hoàn toàn) Nếu au từng buổi tập mà nghỉ quá lâuthi hiệu quả tốt của tập luyện sẽ bị giảm đi và dần trở về mức ban đầu

- Điểm then chốt của nguyên tắc hệ thống trong GDTC là khôngnghỉ đến mức làm mất hiệu quả tốt vốn đã có trong tập luyện Vì vậy

buổi tập sau phải được tiến hành trên “dấu vết” của buổi tập trước Đồngthời cũng cố sâu thêm các dấu viết đó Hiệu quả của 1 số buổi tập đượccộng gộp lại làm xuất hiện hiệu quả tích luỹ của cả 1 hệ thống các buổitập, tức là làm xuất hiện những biến đổi thích nghi tương đối vững chắc

về cấu trúc và chức năng chính Các biến đổi này là cơ sở của trình độchuẩn bị thể lực huấn luyện và các kỹ xảo vận động vững chắc

- Vì vậy muốn cho cơ thể liên tục hồi phục vượt mức và hồi phụcsau mỗi lần tập luyện thì phải tiến hành hợp lý giữa tập luyện và nghỉngơi Về nguyên tắc buổi tập sau phải tiến hành khi cơ thể đã hồi phục

và hồi phục vượt mức sau lần tập trước do nghỉ ngơi đầy đủ

- Những trong quá trình GDTC phải căn cứ vào giai đoạn tậpluyện, mục đích, nhiệm vụ giáo dục các tố chất vận động, căn cứ vàotrình độ của VĐV và đối tượng tập luyện và xắp xếp cá buổi tập sau vàothời điểm hợp lý Thông thường người ta bố trí vào 1 trong 3 thời điểmsau:

* Thời điểm thứ 1:

Tiến hành buổi tập tiếp theo vào giai đoạn vượt mức, tức là quãngnghỉ đảm bảo chờ hoạt động tiếp theo rơi vào thời điểm diễn ra ta hồiphục vượt mức

* Thời điểm thứ 2:

- Tiến hành buổi tập tiếp theo khi các năng lực hoạt động của cơthể đã hồi phục về mức ban đầu (hồi phục đầy đủ) được sử dụng nhiềutrong các buổi tập có nội dung học tập và hoàn thiện kỹ xảo vận động vàcũng có thể sử dụng trong giáo dục tố chất thể lực

* Thời điểm thứ 3:

- Tiến hành buổi tập tiếp theo khi năng lực hoạt động của cơ thểchưa trở về trạng thái bình thường, kiểu này được sử dụng nhiều tronghuấn luyện thể thao để giáo dục sức bền

- Trong thực tiễn giáo dục thể chất cần chú ý một điều rằng cácbuổi tập thường luân phiên theo nội dung, xu hướng, khối lượng vàcường độ vận động Vì vậy quá trình hồi phục các cơ quan và hệ thôngcác cơ quan xảy ra không cùng 1 lúc Cho nên khi giáo dục các tố chấtvận động nếu 1 tố chất nào đó chưa trở về trạng thái bình thường mà tốchất kia đã hồi phục thì người ta cứ tiền hành các buổi phát triển các tốchất thể lực đã hồi phục

3 Sự phối hợp giữa tập luyện phối hợp với tập luyện biến dạng:

- Nếu không lặp lại bài tập nhiều lần khì không thể hình thành vàcủng cố kỹ năng, kỹ xảo vận động, cũng như không có điều kiện để cho

cơ thể biến đổi thích nghi trong quá trình GDTC phải tổ chức tập luyệnlặp lại nhiều lần không chỉ 1 bài tập riêng lẻ mà còn lặp lại các hoạtđộng phụ thuộc vào các yếu tố sau:

* Phụ thuộc vào đặc điểm kỹ thuật của động tác: Động tác khó,phức tạp, quan trọng thì lặp nhiều lần, ngược lại các động tác dễ tiếp thu,thứ yếu của kỹ thuật thì lặp lại ít

* Phụ thuộc vào xu hướng nội dung buổi tập và các giai đoạn tậpluyện nếu trong giai đoạn tập luyện kỹ thuật đơn lẻ thì lặp lại nhiều

+ Phụ thuộc vào tính chất ảnh hưởng của LVĐ đối với cơ thể vàcác điều kiện tập luyện khác nhau như thời tiết

* Phụ thộc vào đặc điểm khả năng của người tập (PT)

- Nếu lặp lại quá nhiều lần cơ thể sẽ xuất hiện các ức chế trên giớihạn lức đó các kỹ năng kỹ xảo vận động và các tố chất thể lực sẽ ngừngphát triển và chiều hướng giảm xuống Mặt khác nếu củng cố quá chắcchắn kỹ xảo vận động thì sẽ khó tiếp thu được kỹ xảo mới cao hơn Vìvậy bên cạnh việc tập luyện, cần tổ chức tập luyện lặp lại biến dạng Đó

là vấn đề các nhà chuyên môn GDTC chú ý thường xuyên khi xây dựngcác buổi tập

4 Tuần tự các buổi tập và mối liên hệ lẫn nhau giữa các mặt khác nhau trong nội dung buổi tập.

- Trình tự hợp lý của buổi tập có liên quan rất chặt chẽ với vấn đềtính thích hợp Bởi vì khi vạch ra tiến trình GDTC phải xuất phát trướchết từ các khả năng của người tập và những quy luật phát triển khả năngđó

- Trong 1 buổi tập có nhiều nội dung khác nhau, cần phải giảiquyết nhiều nhiệm vụ khác nhau cho nên phải sắp xếp các nội dung ấytheo 1 quy luật nhất định phù hợp với quy luật sinh học tự nhiên

- Người ta xắp xếp các buổi tập theo quy tắc từ đơn giản đến phứctạp, từ dễ đến khó, từ LVĐ thấp đến LVĐ cao, từ cái đã biết đến cái chưabiết và cần cân nhắc tới khả năng chuyển kỹ xảo cần phải sử dụng tối đa

sự chuyển tốt các kỹ xảo và các tố chất đồng thời bằng mọi cách loại trừ

mọi ảnh hưởng kìm hãm của sự: “chuyển xấu” các kỹ xảo và như chung

ta đã biết “chuyển kỹ xảo là ảnh hưởng của một kỹ xảo cũ đến việc hìnhthành kỹ xảo mới và cần bố trí nội dung có tính chuyển tốt, hạn chếchuyển xấu”

- Trong quá trình GDTC nhiều năm thì tiến hành huấn luyện chungrộng rãi trước, sau đó mới tiến hành chuyên môn hoá để tạo nền tảng thểlực chung Còn đối với quá trình giáo dục các tố chất vận động thì có thểtiến hành theo trật tự: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền Điều này được ápdụng trong mỗi buổi tập, chu kỳ tuần, chu kỳ tháng Trong quá trình tậpluyện nhiều năm, các tố chất vận động được ưu tiên phát triển theo sựphát triển của lứa tuổi

- Ở lứa tuổi nhỏ khéo léo, mềm dẻo - phản xạ vận động, sức nhanh,sức mạnh, sức bền, đặc biệt là chú ý phát triển sức bền chung, vì sức bềnchung là cơ sở để phát triển sức bền chuyên môn cũng như các tố chấtvận động khác

Câu 3: Sự cần thiết của việc thường xuyên đổi mới nhiệm vụ học tập

và phân tích LVĐ trong môn thể thao chuyên sâu (Nguyên tắc tăng dần yêu cầu hoặc tăng tiến).

1 Sự cần thiết phải tăng LVĐ.

- Cũng như bất kỳ 1 quá trình giáo dục nào khác, GDTC đềukhông ngừng vận động, phát triển đồng thời thay đổi từ buổi tập nàysang buổi tập khác, từ giai đoạn này sang giai đoạn khác cho nên trongquá trình GDTC phải không ngừng tăng cường những yêu cầu tập luyệnngày càng cao, ngày càng phức tạp hơn, yêu cầu về độ khó kỹ thuật vàLVĐ phải được tăng lên 1 cách từ từ Nét tiêu biểu ở đây là tăng độ phứctạp của các bài tập, tăng sức mạnh và thời gian của các bài tập đó

- Trong quá trình GDTC khi chuyển từ những hình thức hoạt độngvận động này sang những hình thức khác ngày càng phức tạp hơn, điềucần thiết trước hết đối với việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dưỡng thểchất là nếu không đổi mới các bài tập thì sẽ không tạo được “vốn” rộngrãi các kỹ năng và kỹ xảo quan trọng trong cuộc sống Đồng thời việc đócũng cần thiết như 1 điều kiện để tiếp tục hoàn thiện Một điều cũngkhông kém phần quan trọng khác là trong quá trình tiếp thu các liên hợpđộng tác khác nhau nhờ khắc phục được những khó khăn nhưng nhiệm

vụ vận động nảy sinh ngay lúc tiếp thu đó mà phát triển được ngay cảnăng lực phối hợp vận động cải tạo và hoàn thiện không ngừng hoạtđộng vận động

Cùng với việc phức tạp hoá, các hình thức hoạt động vận độngtrong GDTC cần phải tăng thêm tất cả các yếu tố hợp thành LVĐ theocác qui luật phát triển các tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sứcbền cũng như các phẩm chất tâm lý Yêu cầu đó có thể đạt được ngàycàng phức tạp hoá nhiệm vụ vận động và sử dụng hoạt động ngày cànglớn hơn

- Bên cạnh đó cũng phải tăng LVĐ và sử dụng LVĐ 1 cách hợp lýtrong những khoảng thời gian dài sẽ dẫn đến phản ứng thích nghi đối với

cơ thể LVĐ trước đây là lớn đối với cơ thể thì lúc này không còn là kíchthích mạnh đối với cơ thể nữa, mà nó dường như nhỏ hơn và khả năngcủa cơ thể đã được nâng cao Chính vì vậy phải tăng LVĐ, và đây cũngchính là một trong những qui luật đó biểu hiện ở sự thay đổi theo chiều

hướng tăng tiến các thông số khác nhau của LVĐ ( tốc độ động tác,trọng lượng, số lần lặp lại ).

Cũng như giáo dục các tố chất thể lực thì trong quá trình giáo dục các phẩmchất ý chí cũng có 1 qui luật tương tự như vậy, ở đây mức độ biểu hiện của ý chí đốivới độ lớn các khó khăn tâm lý cần khắc phục Vì vậy không thể giáo dục được ý chínếu không khắc phục được khó khăn tăng lên từ từ do các LVĐ thể lực và các nhiệm

vụ chuyên môn tạo nên

2 Các điều kiện để phức tạp hoá nhiệm vụ vận động và các hình thức nâng cao LVĐ:

- Sự tăng tiến của các yếu tố phải vừa sức đối với người tập, không vượt quacác khả năng chức phận của cơ thể và tương ứng với các đặc điểm của lứa tuổi, giớitính và các đặc điểm cá nhân

- Khi tăng tiến yêu cầu phải đảm bảo tính kế thừa và mối liên hệ lẫn nhau giữacác bài tập - Khi tăng LVĐ phải tăng từ từ để cơ thể thích nghi với 1 LVĐ nào đókhông phải ngay lập tức, trong 1 lúc cần phải có 1 thời gian nhất định để cho kịp xảy

ra các biến đổi thích nghi để từ đó cho phép nâng trình độ huấn luyện lên 1 trình độcao hơn

a) Tăng LVĐ theo đường thẳng đốc:

- Hình thức đi lên theo đường thẳng (tuyến tính)

- Khối lượng và cường độ LVĐ tăng không đều, tăng LVĐ tương ứng vớitừng tuần, tính tuần tự được đảm bảo nhờ nhịp độ tăng trưởng đối kháng cao vàquãng nghỉ giữa các buổi tập khá lớn

b) Tăng LVĐ theo hình bậc thang:

- Sự tăng LVĐ được kết hợp thuận tiện với sự ổn định tương đối của LVĐtrong thời gian 1 số buổi tập ở đây biểu hiện rõ nét hơn các hiện tượng ổn định giúpgiảm nhẹ diễn biến của các quá trình thích nghi Hình thức này cho phép áp dụngLVĐ lớn hơn

c) Tăng LVĐ theo làn sóng:

- Đặc điểm tiểu biểu của diễn biến theo hình làn sóng là sự phối hợp tăngtương đối từ từ LVĐ với việc nâng cao nhanh rồi lại giảm LVĐ Sau đó sóng này lạiđược lặp lại ở trình độ cao hơn, hình thức này vừa đưa khối lượng và cường độ vậnđộng đều nhưng trị số lớn nhất

Về ưu điểm của phương pháp này là:

* Phù hợp với nhịp sinh học của các quá trình sinh lý cũng như chế độ sóng vàhoạt động của con người

* Giải quyết được mâu thuẫn giữa tăng khối lượng và cường độ