MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất không thể thay thế được Đất đai còn là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các ngành kinh tế, xã hội Để quản lý và sử dụng tốt nguồn tài nguyên này, chúng ta cần phải làm tốt công tác đo vẽ bản đồ địa chính Bản đồ địa chính là một trong những tài liệu quan trọng được xây dựng theo đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn, là cơ sở để giải quyết các mối quan hệ tự nhiên, kinh tế xã hội và pháp lý đến.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất không thể thay thế được.Đất đai còn là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các ngành kinh tế, xã hội Để quản lý và sử dụng tốtnguồn tài nguyên này, chúng ta cần phải làm tốt công tác đo vẽ bản
đồ địa chính
Bản đồ địa chính là một trong những tài liệu quan trọng được xây dựng theo đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn, là cơ sở để giải quyết các mối quan hệ tự nhiên, kinh tế-xã hội và pháp lý đến từng thửa đất của từng chủ sử dụng đất
Bên cạnh đó, việc áp dụng khoa học công nghệ đã và đang đem lại hiệu quả thiết thực cho công tác quản lý đất đai Hiểu được tầm quan trọng của khoa học kỹ thuật thì BTN&MT đã ban hành việc sử dụng phần mềm Microstation và Famis vào trong công tác quản lý đấtđai ở tất cả xã, huyện, thành phố trong cả nước
Xuất phát từ những vấn đề đã nêu trên em quyết định chọn đề tài :
“Xây dựng bản đồ xã Đại Sơn – tỉnh Cao Bằng bằng phần mềm Microstation và Famis”
2 Mục tiêu của đề tài:
Thành lập được BĐĐC của xã Đại Sơn đúng với hiện trạng ngoài thực tế nhờ phần mềm micro và famis
Xác định ranh giới, vị trí, kích thước, hình thể, diện tích thửa đấtcủa từng chủ sử dụng đất, hiện trạng quỹ đất, diện tích các loại đất và phạm vi ranh giới hành chính các khu đo lên bản đồ địa chính
Xây dựng cơ sở dữ liệu bản đồ, phục vụ chức năng quản lý nhà nước về đất đai, thành lập hồ sơ địa chính, lập quy hoạch sử dụng đất,xây dựng cơ sở hạ tầng
3 Phạm vi của đề tài:
Tờ bản đồ số một của xã Đại Sơn – tỉnh Cao Bằng
Trang 24 Đối tượng:
Ứng dụng phần mềm Microstation và Famis trong thành lập bản đồ
xã Đại Sơn – tỉnh Cao Bằng
6 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp thu thập số liệu
Thu thập tất cả các số liệu liên quan đến công tác đo vẽ bản đồ địa chính
Phương pháp so sánh
Ứng dụng phuong pháp này so sánh với bản đồ sau khi đã thành lập xong với bản đồ trước đó để xem sự thay đổi về hình dạng ngoài như thế nào
Trang 3NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Cơ sở lý thuyết
1.1.1 Các khái niệm:
Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ bề mặt đất lên mặt phẳng tuân theo
cơ sở toán học
Bản đồ địa chính cơ sở là tên gọi chung cho bản đồ gốc được đo
vẽ bằng phương pháp đo vẽ trực tiếp và đo vẽ bằng ảnh máy bay Bản
đồ địa chính cơ sở là bản hình thành từ kết quả chia mảnh và đánh số mảnh bản đồ Bản đồ địa chính cơ sở là tài liệu cơ bản để biên vẽ, biên tập, đo bổ sung thành lập bản đồ theo đơn vị hành chính cơ sở:
xã, huyện,…
Bản đồ địa chính là sự thể hiện các thửa đất của từng chủ sử dụng và các yếu tố địa lý khác được quy định theo hệ thống không gian và thời gian nhất định Bản đồ địa chính là loại bản đồ tỷ lệ lớn
và tỷ lệ trung bình được thành lập theo đơn vị hành chính các cấp
Bản đồ trích đo là bản vẽ trích đo từ bản vẽ địa chính có thể là một thửa hoặc nhiều thửa, có tỷ lệ lớn hơn, nhỏ hoặc bằng tỷ lệ bản
đồ địa chính
Thửa đất là phần diện tích đất được giới hạn bởi ranh giới xác định trên thực địa hoặc được mô tả trên bản đồ địa chính
1.1.2 Các yếu tố cần đo vẽ:
Để thành lập bản đồ địa chính, các yếu tố cần đo vẽ gồm
- Điểm khống chế tọa độ, độ cao các cấp
- Địa giới hành chính các cấp, mốc địa giới hành chính
- Mốc quy hoạch, ranh giới hành lang an toàn giao thông
- Ranh giới thửa đất, các loại đất và yếu tố : công trình xây dựng,
hệ thống giao thông, hệ thống thủy văn
Trang 4 Thành lập bằng phương pháp đo vẽ ảnh chụp từ máy bay kết hợp với phương pháp đo vẽ trực tiếp ngoài thực địa.
Thành lập bằng phương pháp biên tập, biên vẽ và đo vẽ bổ sung chi tiết trên nền bản đồ địa hình cùng tỷ lệ
1.1.4 Hệ thống tỷ lệ bản đồ
Bản đồ địa chính được thành lập ở tỷ lệ 1:500; 1:1000; 1:2000; 1:5000; 1:10000; 1:25000; việc chọn bản đồ địa chính căn cứ vào các yếu tố sau:
- Đảm bảo độ chính xác của việc đo vẽ các yếu tố nội dung của bản đồ, đáp ứng nhu cầu của công tác quản lý đất đai
- Loại đất và giá trị sử dụng đất
- Mật độ thửa đất trên từng khu vực
Trong mỗi đơn vị hành chính cấp xã không nhất thiết thành lập bản đồ địa chính cùng một tỷ lệ nhưng phải xác định một tỷ lệ cơ bản cho đo vẽ bản đồ ở mỗi đơn vị hành chính cấp xã
Quy định chung về chọn tỷ lệ:
- Khu vực đất nông nghiệp tỷ lệ đo vẽ cơ bản là 1:2000, 1:5000 đối với miền núi, núi cao có ruộng bậc thang hoặc đất nông nghiệp xen kẽ trong khu vực đô thị, trong khu vực đất ở có thể chọn tỷ lệ đo vẽ 1:500, 1:1000
- Khu vực đất ở: các thành phố lớn đông dân có các thửa đấtnhỏ hẹp, xây dựng chưa có quy hoạch rõ rệt chọn tỷ lệ 1:500
- Các thành phố, thị xã, thị trấn lớn xây dựng theo quy
hoạch, các khu dân cư có ý nghĩa kinh tế quan trọng chọn
tỷ lệ 1:1000
Trang 5- Khu đất lâm nghiệp đã quy hoạch, khu vực trồng cây có ý nghĩa công nghiệp chọn tỷ lệ 1:1000 hay 1:5000
- Khu đất chưa sử dụng: đối với khu vực đồi núi, khu duyên hải có diện tích lớn chọn tỷ lệ 1:10000 hay 1:25000
1.2 Cơ sở khoa học:
Trong quá trình nghiên cứu có ứng dụng một số phần mềm chuyên ngành như: microstation, famis,…
1.2.1 Giới thiệu phần mềm Microstation
- Microstation là phần mềm trợ giúp thiết kế đồ họa cho phép xâydựng quản lý các đối tượng đồ họa thể hiện các yếu tố bản đồ Được dùng làm nền cho các ứng dụng khác như: Geovec, Iasb,
… chạy trên đó
- Các công cụ của Microstation dùng để số hóa các đối tượng trênnền ảnh, sửa chữa, biên tập dữ liệu và trình bày bản đồ
- Microstation còn cung cấp các công cụ nhập xuất dữ liệu đồ họa
từ các phần mềm khác qua các file (.dxf) hoặc (.dwg)
1.1 Giới thiệu về Famis
Phần mềm tích hợp cho đo vẽ và bản đồ địa chính là một phần mềm nằm trong hệ thống phần mềm chuẩn thống nhất trong ngành địa lý phục vụ cho việc lập bản đồ và hồ sơ địa chính
Hệ thống phần mềm gồm:
- Phần mềm tích hợp cho đo vẽ và bản đồ địa chính có khả năng
xử lý số liệu đo ngoại nghiệp, xử lý và quản lý bản đồ địa chính số
- Hệ quản trị cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính là phần mềm thành lập
và quản lý các thông tin về hồ sơ địa chính Hỗ trợ công tác tra cứu, thanh tra, quản lý sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, thống kê tình hình sử dụng đất,…
- Chức năng của phần mềm Famis là chức năng làm việc với cơ
sở dữ liệu trị đo và các chức năng làm việc với cơ sở dữ liệu bảnđồ
1.3Ưu nhược điểm của phần mềm Microstation và Famis
Ưu điểm
Trang 6- Phần mềm Microstation là một phần mềm chuẩn dùng trong ngành Tài
nguyên và Môi trường, có môi trường đồ họa rất mạnh cho phép xây dựng, quản lý các đối tượng đồ họa thể hiện các yếu tố bản đồ.
- MicroStation còn được sử dụng để là nền cho các ứng dụng khác như:
Famis, Geovec, Irasb, MSFC, Mrfclean, Mrfclean và eTools, eMap chạy trên đó Các công cụ của MicroStation củng có thể được sử dụng để số hóa các đối tượng trên nền ảnh raster, sửa chữa, biên tập dữ liệu và trình bày bản đồ.
- MicroStation còn cung cấp công cụ nhập, xuất dữ liệu đồ họa từ phần
mềm khác qua các file (.dxf) hoặc (.dwg).
- Tự động save dữ liệu khi gặp sự cố như mất điện hay hết pin khi người sử
dụng chưa kịp save.
- Đặc biệt, trong lĩnh vực biên tập và trình bày bản đồ, dựa vào các tính
năng mở của MicroStation cho phép người sử dụng tự thiết kế các ký hiệu dạng điểm, dạng đường, dạng pattern và rất nhiều các phương pháp trình bày bản đồ được coi là khó sử dụng đối với một số phần mềm khác như: MapInfo, AutoCAD,… lại được giải quyết một cách dễ dàng trong MicroStation.
- Ngoài ra, các file dữ liệu của các bản đồ cùng loại được tạo dựa trên nền
một file chuẩn (seed file) được định nghĩa đầy đủ các thông số toán học bản đồ, hệ đơn vị đo được tính theo giá trị thật ngoài thực địa làm tăng giá trị chính xác và thống nhất giữa các file bản đồ.
Nhược điểm
Ngoài những ưu điểm trên, phần mềm Microstation và Famis còn có một số nhược điểm như:
- Trong khi nối điểm còn một số bất cập như:
+ Khi ta bắt điểm thì phải nhấn đôi hai chuột trong khi Mapinfo chỉ cần một thao tác tác nhỏ trước khi bắt điểm nhấn “S” là có thể bắt điểm.
Trang 7+ Famis thi các công cụ thực hiện phức tạp, tốn nhiều thời gian và đòi hỏi kỹ thuật cao.
+ Phần mềm Microstation khi thành lập bản đồ hiện trạng cần có sự nối kết với phần mềm khác.
+ Chưa tích hợp modul tô màu tự động.
- Nghị định số 21/2013/NĐ-CP ngày 04/03/2013 của chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của
Bộ Tài Nguyên và Môi Trường
- Thông tư 55/2013/TT-BTNMT quy định về thành lập bản đồ địa chính
- Thông tư 25/2014/TT-BTNMT về bản đồ địa chính
- Quy phạm thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1:200; 1:500;
1:1000: 1:2000; 1:5000; 1:10000 của Bộ tài nguyên và môi trường ban hành 11 – 2008
Trang 8CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VÙNG NGHÊN CỨU
2.2 Điều kiện tự nhiên:
Vị trí địa lý:
Đại Sơn là một xã của huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng Có tổngdiện tích là 38,25 km2 Tổng số dân năm 1999 là 3.057 người Mật độ dân cư đạt 79,9 người/km2
- Phía Bắc giáp xã Hồng Quang( Quảng Uyên), xã Cách Linh
- Phía Đông giáp Trung Quốc
- Phía Nam giáp thị trấn Hòa Thuận
- Phía Tây giáp xã Lương Thiện
28oC Vào thàng 12,1,2 nhiệt độ xuống thấp nhất
Địa hình, địa mạo
- Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông Địa hình khá phức tạp, bị chia cắt
- Do địa hình dốc, bậc thang, tầng mặt bị rửa trôi sét nên đất có nhẹ đi đôi chút, nhưng tầng sâu thành phần cơ giới thường từ trung bình đến nặng
- Trên địa bàn xã Đại Sơn có một số ngọn núi như Lủng Nọi, PhiaĐeng, Phia Luông, Bó Mẹ, Cốc Phường, Kéo Hích, Lăng Rườn, Lủng Nâu, Lũng Cân, Lũng Mây, Lũng Nưa, Lũng Ruồm, Lũng Tém, Lũng Vài Ngườm Khoen, Phia Lắc, Ro Miếng, Phia Sám
Thủy văn
Trang 9Các con suối chảy trong xã là Bán Sát, Bắc Vọng, Bó Tèng, Khuổi Lầu, Nà Niếng Đại Sơn có công trình thủy lợi là đập Thủng Quây.
Đất đai
Các loại đất ở đây đa dạng,phức tạp, được chia thành 3 nhóm đất chính: đất feralit đỏ vàng, đất phát triển trên đá vôi, đất phù
sa thuộc sông Bằng và thung lũng các con sông nhỏ khác
2.2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội
Trong thời gian qua, thông qua việc thực hiện chính sách dân tộc, KT-XH xã đã có nhiều đổi mới, đường giao thông đã thông suốt đến các xã, liên xã và thôn bản, đường làng được bê tông hoá, điện sinh hoạt đến được gần hết các hộ dân vùng sâu vùng xa, các trường học đã được kiên cố hoá và đời sống vật chất tinh thần của người dân từng bước được nâng cao rõ rệt
2.1 Vị trí khu đo
Trang 10CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MICROSTATION VÀ
FAMIS TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ
ĐỊA CHÍNH XÃ ĐẠI SƠN.
3.1 Làm việc với Microstation và Famis:
B1: Tạo file bản đồ mới:
- Khởi động chương trình microstation
- Chọn File / New để tạo bản đồ mới
- Trong hộp thoại Create Design File, tạo file và thư mục, đường dẫn và ổ đĩa lưu fie
Hình 1: Tạo file bản đồ
Trang 11- Phần Seed File, chọn Select xuất hiện hộp thoại chọn Select rồi chọn seed2d.dgn với đường dẫn Select \ win32app \ ustation \ wsmod \ default \ seed \ seed2d.dgn.
Hình 2: Giao diện Microstation
B2: Cài đặt kích thước:
- Vào Settings / Design File / Working Units
- Sửa thuộc tính như hình rồi Save settings
Hình 3: Cài đặt kích thước
Trang 12B3: Khởi động phần mềm Famis:
- Sau khi đã chạy chương trình Microstation và tạo file bản đồ mới Chọn thẻ Utilities / MDL Applications
- Trên hộp thoại MDL chọn Browse
- Trên hộp thoại Select MDL Application chon đường dẫn c:\famis\famis.ma
- Khi đó xuất hiện FAMIS và các chức năng của phần mêm
Famis
Hình 4: Gọi Famis
3.2 Làm việc với Cơ sở dữ liệu trị đo:
B1: Nhập số liệu:
- Sau khi đã có file số liệu trị đo, ta chuyển số liệu đo từ file chứa
số liệu đo chi tiết vào Famis Phần mềm famis sẽ tự động
chuyển các điểm chi tiết lên màn hình
- Thao tác: Cơ sở dữ liệu \ Nạp phẩm xử lý trị đo \ Nhập số liệu \ Import
Trang 13- Xuất hiện cửa sổ Nhập số liệu từ trị đo gốc \ chọn file toạ độ caobang1.txt \ ok
Trang 14B2: Vẽ thửa:
- Sau khi hiển thị tọa độ điểm đo chi tiết, chọn Cơ sở dữ liệu \ Vẽ đường từ trị đo
- Nối tọa độ các thửa theo bản đồ mẫu
3.3 Làm việc với Cơ sở dữ liệu bản đồ:
B1: Kết nối với cơ sở dũ liệu
- Chọn Cơ sở dữ liệu bản đồ \ Quản lý bản đồ \ Kết nối với cơ sở
dữ liệu
Trang 15B2: Tạo Topology
- Chọn Cơ sở dữ liệu bản đồ \ Tạo Topology \ Tự động tìm, sửa lỗi ( CLEAN)
- Xuất hiện hộp thoại MRF Clean v8.0.1
- Chọn Parameters \ chọn Tolerances \ xuất hiện hộp thoại và làm theo hình
- Xóa dấu (-) ở Tolerances như hình
Trang 16- Chọn Set \ tắt bỏ hộp thoại và chọn Clean \ ok
B3: Sửa lỗi
- Vào cơ sở dữ liệu bản đồ \ Tạo Topology \ Sửa lỗi ( FLAG) \ Xuất hiện hộp thoại MRF Flag Editor V8.0.1 , như hình dưới là không có lỗi:
Trang 17B4: Tạo vùng
- Vào Cơ sở dữ liệu bản đồ \ Tạo Topology \ tạo vùng
- Xuất hiện hộp thoại Tạo vùng ( Build) như hình
- Chọn Tạo topology mới
- Chọn tạo vùng
- Khi đó xuất hiện hộp thoại Information
- Chọn ok Xuất hiện tâm thửa như hình vẽ
- Sau đó ta làm như bước 1 để kết nối dữ liệu
Trang 18B5: Đánh số thứ tự thửa
- Cơ sở dữ liệu bản đồ \ bản đồ địa chính \ đánh số thửa tự động
- Chọn đánh zích zắc
- Chọn đánh số thửa
B6: Gán thông tin thuộc tính
- Khi đã hoàn thành các bước trên ta điền tên chủ sử dụng, loại đất, địa chỉ lên các thửa đất sử dụng vẽ các đối tượng dạng chữ (Main\Text)
- Khởi động chương trình tiếng việt TCVN3_Vietkey
- Dùng công cụ Place Text \ nhập các thông số cho text \ đánh nộidung cần dùng vào hộp Text Editor \ dặt vào vị trí cần dùng
- Sau khi đặt thuộc tính cho các thửa ta tiến hành gán thông tin
Trang 19- Vào Cơ sở dữ liệu bản đồ trên thanh menu của Famis \ Chọn Gán thông tin địa chính ban đầu \ Gán dữ liệu từ nhãn
- Xuất hiện hộp thoại: Gán thông tin từ nhãn \ Tích vào những trường số liệu cần dùng \ Sửa level từng trường số liệu cần chon \ Chọn Gán \ OK
- Sau khi gán xong để xem lại thông tin vừa gán Vào cơ sở dữ liệu bản đồ \ gán thông tin địa chính ban đầu \ sửa bảng nhãn Được kết quả như hình
Trang 20B7: Gán nhãn cho các thửa
- Vào Famis \ chọn cở sở dữ liệu bản đồ \ chọn xử lí bản đồ \ chọn
vẽ nhãn thửa Xuất hiện hộp thoại;
+ Chọn: trường số thửa
+ Tỷ lệ BĐ: 1/500
+ SH thửa là: Số thửa chính quy
- Vẽ nhãn
Trang 21- Từ thanh công cụ Famis \ chọn Cơ sở dữ liệu bản đồ \ chọn Bản
đồ địa chính \ Tạo khung bản đồ
- Xuất hiện hộp thoại \ Chọn các thuộc tính như sau:
- Tại Tọa độ khung chọn Fence
Trang 22- Chọn vẽ khung ta được như kết quả như sau:
Sau quá trình hoàn thành bài tập ứng dụng phần mền dã giúp em dần hoàn thiện
kỹ năng ứng dụng làm bản đồ, nhưng trong quá trình làm còn nhiều sai xót mong cô góp ý kiến thêm Em xin chân thành cảm ơn.
Trang 23KẾT LUẬN
- Bản đồ địa chính là loại bản đồ để xác định chi tiết số liệu thống kê của từng thửa đất và chủ sử dụng, là loại bản đồ gắn liền với cán bộ địa chính của từng cấp từ trung ương đến địa phương, nó vừa là công cụ để quản lý về đất đai, vừa là thiết bị chứa định thông tin chi tiết của một thửa đất Cán bộ địa chính không thể thiếu bản đồ địa chính.
- Kết quả của việc xây dựng bản đồ địa chính tờ bản đồ số 1 của xã Đại Sơn giúp địa phương nắm chắc chi tiết của thửa đất một cách chính xác với hiện trạng và dễ dàng trong việc quản lý.
- Phần mềm Microstation mang tính chuyên ngành rõ rệt, với các thành phần chức năng phù hợp và đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, có khả năng khai thác thông tin để lập một tài liệu điều tra cơ bản về tài nguyên đất Ngoài ra, phần mềm này còn có chức năng liên kết cơ sở không gian và thông tin thuộc tính tạo thành một hệ thống thông tin thống nhất; tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý, cập nhật và khai thác thông tin trên toàn quốc.