TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ĐĂNG KÝ, CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ĐĂNG KÝ, CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN
SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN
VỚI ĐẤT CHO HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN YÊN THÀNH, TỈNH NGHỆ AN
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Bích
Giáo viên hướng dẫn: ThS Phạm Thị Mai
Hà Nội, năm 2014
Trang 2Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
LỜI CẢM ƠN
Trong những năm học tập tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, được sự nhiệt tình giảng dạy của các thầy cô trong trường nói chung và trong Khoa Quản lý đất đai nói riêng Tôi được trang bị kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như lối sống làm hành trang vững chắc trong cuộc sống sau này Xuất phát từ lòng kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, lãnh đạo Khoa Quản lý đất đai,
Bộ môn Đăng ký thống kê và toàn thể quý thầy cô đã giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập tại trường
Đặc biệt để hoàn thành đề tài này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới giảng viên Ths Phạm Thị Mai – người đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này
Qua đây, tôi cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn tới Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, cùng toàn thể các cô, các chú, các anh chị và gia đình đã giúp đỡ tôi hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 30 tháng 5 năm 2014
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Bích
Trang 3Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
i
MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2.1 Mục đích 2
2.2 Yêu cầu 3
3 Cấu trúc đề tài 3
CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Cơ sở khoa học 4
1.1.1 Khái niệm về đất đai, vai trò của đất đai đối với sự phát triển kinh tế - xã hội 4
1.1.2 Khái niệm, vai trò và đặc điểm của công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất 6
1.2 Cơ sở pháp lý 12
1.2.1 Các văn bản pháp lý 12
1.2.2 Các quy định pháp lý liên quan đến cấp GCN 14
1.3 Cơ sở thực tiễn 22
1.3.1 Tình hình công tác đăng ký đất đai trên thế giới 22
1.3.2 Tình hình đăng ký đất đai ở Việt Nam hiện nay 23
1.3.3 Tình hình đăng ký cấp giấy chứng nhận tại tỉnh Nghệ An 25
CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP 26
2.1 Đối tượng nghiên cứu 26
2.2 Phạm vi nghiên cứu 26
2.3 Nội dung nghiên cứu 26
2.4 Phương pháp nghiên cứu 27
2.4.1 Phương pháp điều tra 27
2.4.2 Phương pháp thống kê 27
Trang 4Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
ii
2.4.3 Phương pháp so sánh 27
2.4.4 Phương pháp phân tích 27
2.4.5 Phương pháp tổng hợp 27
2.4.6 Phương pháp chuyên gia 27
CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 28
3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An 28
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 28
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 29
3.1.3 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 34
3.2 Tình hình quản lý nhà nước về đất đai và sử dụng đất trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An 36
3.2.1 Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An 36
3.2.2 Hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An năm 2013 40
3.3 Đánh giá thực trạng đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An 42
3.3.2 Kết quả công tác đăng ký đất đai, cấp GCN cho hộ gia đình cá nhân tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An 49
3.4 Đánh giá kết quả đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện Yên Thành, Nghệ An 66
3.4.1 Thuận lợi 66
3.4.2 Khó khăn 67
3.5 Tìm ra nguyên nhân tồn tại và giải pháp khắc phục nhằm đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất 68
3.5.1 Nguyên nhân tồn tại 68
Trang 5Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
iii
3.5.2 Giải pháp khắc phục nhằm đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất 69
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
1 Kết luận
2 Đề nghị TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
sản khác gắn liền với đất
với đất
Trang 7Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
v
DANH MỤC BẢNG
2
Bảng 3.2: Tổng hợp kết quả cấp GCN đối với đất sản xuất nông
nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ
An (tính đến ngày 31/12/2013)
52
3
Bảng 3.3: Số hộ chưa đủ điều kiện cấp GCN đối với đất sản xuất
nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh
Nghệ An (tính đến ngày 31/12/2013)
54
4
Bảng 3.4: Tổng hợp kết quả cấp GCN đối với đất lâm nghiệp cho
hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An (tính
đến ngày 31/12/2013)
57
5
Bảng 3.5: Số hộ chưa đủ điều kiện cấp GCN đối với đất lâm
nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ
An (tính đến ngày 31/12/2013)
59
6
Bảng 3.6: Tổng hợp kết quả cấp GCN đối với đất nuôi trồng thủy
sản cho hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An
(tính đến ngày 31/12/2013)
61
7
Bảng 3.7 Số hộ chưa đủ điều kiện cấp GCN đối với đất sản xuất
nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh
Nghệ An (tính đến ngày 31/12/2013)
62
8
Bảng 3.8: Tổng hợp kết quả cấp GCN đối với đất ở cho hộ gia
đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An (tính đến ngày
31/12/2013)
64
9
Bảng 3.9: Số hộ chưa đủ điều kiện cấp GCN đối với đất ở cho hộ
gia đình, cá nhân của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An (tính đến
ngày 31/12/2013)
66
Trang 8Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
vi
DANH MỤC CÁC HÌNH
2
Hình 3.2 Cơ cấu kinh tế huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An năm
3
Hình 3.3 Cơ cấu sử dụng đất huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An
Trang 9
Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
1
ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế được, một thành phần quan trọng của môi trường sống Đất đai tham gia vào hoạt
động của đời sống kinh tế - xã hội, nó là nguồn vốn, nguồn lực quan trọng của đất nước
Đất đai là sản phẩm mà thiên nhiên đã ưu đãi ban tặng cho con người Lao động của con người không thể tạo ra đất đai, đất đai có giới hạn về không gian và số lượng của chúng cũng có giới hạn Những năm gần đây dân số nước ta càng tăng, cùng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, tốc độ đô thị hoá diễn ra nhanh chóng, dẫn đến việc xây dựng các cơ sở hạ tầng diễn ra ồ ạt Cùng với nó là nhu cầu sử dụng đất cho các hoạt động: Nhà ở, kinh doanh, dịch vụ ngày càng phát triển dẫn đến quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm mạnh Nhu cầu về lương thực ngày càng tăng đã tạo nên áp lực lớn đối với nhà nước về quản lý đất đai, đồng thời nó làm cho giá trị về quyền sử dụng đất tăng lên nhanh chóng Vì vậy công tác quản lý đất đai ngày càng được Chính phủ chú trọng quan tâm hơn Hiện nay ở nhiều nước trên thế giới đã ghi nhận vấn đề đất đai vào hiến pháp của nhà nước nhằm bảo vệ, quản lý
và sử dụng đất đai có hiệu quả
Vấn đề cấp bách đặt ra cho công tác quản lý nhà nước về đất đai là phải có những biện pháp quản lý chặt chẽ và có hiệu quả, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cũng như xảy ra tranh chấp đất đai gây mất trật tự xã hội
Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là một trong 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai Ý nghĩa của nội dung này được thể hiện qua việc nó đã xác lập được mối quan hệ giữa nhà nước và người sử dụng đất Từ đó, chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai, quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng được bảo vệ và phát huy, đảm bảo đất đai được sử dụng đầy đủ, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả Vì thế đăng ký đất đai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trở thành vấn đề cần thiết đòi hỏi các cấp phải tiến hành nhanh chóng nhưng phải đúng luật định
Trang 10Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
2 Huyện Yên Thành là vùng đất nửa trung du miền núi, nửa đồng bằng Để đảm bảo quản lý Nhà nước về đất đai một cách hợp lý, hiệu quả đến từng thửa đất, từng đối tượng sử dụng, huyện Yên Thành xác định đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là nội dung quan trọng để nâng cao trách nhiệm quản lý và bảo vệ quyền lợi cho người sử dụng Việc đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền đất của huyện Yên Thành trong thời gian qua đã có nhiều thành tựu đáng kể Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất vẫn còn nhiều tồn tại, tiến độ chưa đúng với kế hoạch đặt
ra, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức nảy sinh cần giải quyết Để có cách giải quyết thích hợp với những khó khăn trên đòi hỏi chúng ta cần nghiên cứu, đánh giá công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất Từ đó tìm ra cách giải quyết đúng đắn và triệt để với tình hình địa phương
Nhận thức được thực tiễn và tầm quan trọng của công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, là một sinh viên đang thực tập tốt nghiệp, được sự phân công của Khoa Quản lí đất đai Trường Đại Học Tài Nguyên và Môi trường Hà Nội, được sự hướng dẫn tận tình của cô giáo Th.S Phạm Thị Mai, cùng với sự chấp nhận của Văn phòng đăng ký quyền
sử dụng đất huyện Yên Thành em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Đánh giá thực
trạng đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An”
2 Mục đích và yêu cầu
2.1 Mục đích
- Việc hoàn thành chuyên đề sẽ là cơ hội cho sinh viên củng cố kiến thức đã học trong nhà trường đồng thời giúp sinh viên vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu tiếp cận với thực tế nghề nghiệp trong tương lai
Trang 11Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
3
- Là cơ sở giúp địa phương đánh giá, phân tích những thuận lợi, khó khăn trong công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp với thực tế tại địa phương góp phần hoàn thành công tác trong thời gian tới
2.2 Yêu cầu
- Nắm được hệ thống văn bản pháp luật và các văn bản có liên quan đến đề tài
- Thu thập đầy đủ tài liệu và số liệu về việc giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liên với đất ở trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An
- Tiếp cận thực tế công việc để nắm quy trình, trình tự cấp GCN
- Phân tích đầy đủ, chính xác tiến độ, hiệu quả cấp giấy GCN của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An
- Đề xuất một số biện pháp có tính khả thi liên quan đến quản lý, sử dụng đất
và cấp GCN
3 Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài gồm 3 chương:
Chương I: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
Chương II: Đối tượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu
Chương III: Kết quả nghiên cứu
Trang 12Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
4
CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở khoa học
1.1.1 Khái niệm về đất đai, vai trò của đất đai đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
1.1.1.1 Khái niệm
Theo Đêcutraiep người Nga thì: “ Đất là vật thể tự nhiên được hình thành do tác động tổng hợp của 5 yếu tố: Sinh vật, khí hậu, đá mẹ, địa hình và thời gian, đối với trồng trọt thì có thêm yếu tố con người”
Ngoài ra còn có nhiều định nghĩa khác nữa nhưng tùy theo lĩnh vực mà người ta có thể định nghĩa đất đai theo nhiều cách khác nhau
1.1.1.2 Vai trò của đất đai
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống và là địa bàn phân
bố dân cư, xây dựng cơ sở văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng
Trải qua nhiều thế hệ, con người đã tốn bao công sức mới tạo lập và bảo vệ được vốn đất như ngày nay Đất đai có vị trí không gian cố định, là tài nguyên có hạn
về số lượng, không thay thế và di chuyển được theo ý muốn chủ quan của con người
Như C Mác nói: “Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp”
Trong tiến trình lịch sử xã hội loài người, con người và đất đai ngày càng gắn liền chặt chẽ với nhau Đất đai trở thành nguồn của cải vô tận của con người, con người dựa vào đó để tạo nên sản phẩm nuôi sống mình Đất đai luôn luôn là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống Không có đất đai thì không
có bất kỳ một ngành sản xuất nào, không một quá trình lao động nào diễn ra và cũng không thể có sự tồn tại của xã hội loài người
Đất đai là địa điểm, là cơ sở của các thành phố, làng mạc, các công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, các công trình phúc lợi khác, các cánh đồng để con người trồng trọt, chăn nuôi,…
Trang 13Trường ĐH Tài nguyên & Môi trường HN Khoa Quản lý đất đai
Đồ án tốt nghiệp Nguyễn Thị Bích – LĐH2ĐC2
5 Đất đai là nguồn của cải, là một tài sản cố định hoặc đầu tư cố định, là thước
đo sự giàu có của mỗi quốc gia Đất đai còn là sự bảo hiểm cho cuộc sống, bảo hiểm tài chính, như là sự chuyển nhượng của cải qua các thế hệ và như là một nguồn lực cho các mục đích tiêu dùng
Con người khai thác bề mặt đất đai để trồng trọt, chăn nuôi, tạo nên sản phẩm nuôi sống cả xã hội loài người Khai thác bề mặt đất đai và cải tiến chất lượng đất đai để tạo ra khối lượng sản phẩm ngày càng nhiều hơn, thỏa mãn nhu cầu lương thực, thực thẩm ngày càng tăng và đa dạng Trình độ khai thác đất đai gắn liền với sự tiến hóa xã hội, quá trình ấy làm cho con người ngày càng gắn chặt với đất đai hơn Quan hệ giữa con người và đất đai ngày càng phát triển và gắn liền chặt chẽ với nhau Mặt khác khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ vượt bậc trong mọi lĩnh vực cũng như trong khám phá và khai thác kho báu trong lòng đất phục vụ cho mục đích con người
Đất đai gắn liền với khí hậu, môi trường trên phạm vi toàn cầu cũng như từng vùng, miền lãnh thổ Trải qua lịch sử hàng triệu năm của trái đất, khí hậu cũng trải qua nhiều biến động do những nguyên nhân tự nhiên hoặc do tác động của con người Trong quá trình chinh phục và cải tạo thiên nhiên, con người ngày càng can thiệp vào quá trình biến đổi của tự nhiên Biến đổi khí hậu có tác động mạnh mẽ đến các hệ sinh thái trên đất liền, nhất là đối với cây trồng
Trong phát triển kinh tế, đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất của xã hội như là một tư liệu sản xuất đặc biệt, vừa là đối tượng lao động vừa
là công cụ lao động Đối với từng ngành cụ thể đất đai có những vị trí vai trò khác nhau nhưng cái chung ở đây là đất đai là địa bàn diễn ra các hoạt động Nhu cầu này ngày càng tăng lên khi xã hội phát triển ở các vùng tập trung sự tăng trưởng, phát triển, có khi người ta không cần quan tâm đến chất lượng đất đai mà chỉ quan tâm đến yếu tố không gian bề mặt
Trong ngành nông nghiệp, đất đai có vai trò đặc biệt quan trọng, là yếu tố hàng đầu Đất đai không chỉ là chỗ dựa, chỗ đứng để lao động mà còn là nguồn cung cấp thức ăn cho cây trồng Mọi tác động của con người vào cây trồng đều dựa