Untitled 1 22/09/2011 12 35 CH Nguyễ n H ữ u Trí1 CÔNG NGHỆ SINH HỌ C THỰ C PHẨ M FOOD BIOTECHNOLOGY 22/09/2011 12 35 CH Nguyễ n H ữ u Trí2 Công nghệ sinh h ọ c là gì? • Là mộ t danh t ừ chung về ứ ng[.]
Trang 122/09/2011 12:35 CH 1 Nguyễ n Hữ u Trí
CÔNG NGHỆ SINH HỌ C THỰ C PHẨ M
FOOD BIOTECHNOLOGY
22/09/2011 12:35 CH 2 Nguyễ n Hữ u Trí
Công nghệ sinh họ c là gì?
nhữ ng hệ thố ng hoặ c tiế n trình thao tác và ứ ng dụ ng trong công nghiệ p.
khoa họ c kĩ thuậ t để đạ t đư ợ c thành tự u ứ ng dụ ng
củ a vi sinh, nuôi cấ y mô và nhữ ng phầ n này trong công nghiệ p.
chép và thao tác tạ o ra nhiề u dạ ng vậ t chấ t có ích khác nhau.
• Là sử dụ ng tế bào vi sinh vậ t, độ ng vậ t, thự c vậ t, hoặ c
enzym để tổ ng hợ p, phá vỡ hoặ c vậ n chuyể n vậ t chấ t.
22/09/2011 12:35 CH 3 Nguyễ n Hữ u Trí
Hello Dolly
Độ ng vậ t đầ u tiên đư ợ c tạ o dòng tư ̀ mộ t tế
bào trư ở ng thành
http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/1741559.stm
22/09/2011 12:35 CH 5 Nguyễ n Hữ u Trí
Mèo cho nhân
Cấ y 87 phôi và duy nhấ t chỉ CC là tồ n tạ i và đư ợ c sinh ra
21/ 01/ 2003, con mèo đầ u tiên đư ợ c tạ o dòng
Rainbow & CC (Copy cat)
Nhữ ng con dê có chứ a gen mã hóa cho các protein đông máu củ a ngư ờ i trong sữ a củ a chúng
Cá hồ i 14 tháng tuổ i đư ợ c chuyể n gen mã hóa hormon tăng trư ở ng ngư ờ i GH
Trang 222/09/2011 12:35 CH 7 Nguyễ n Hữ u Trí
Dê chuyể n gene có thể tổ ng hợ p protein
trong sữ a củ a chúng – “Biorectors”
22/09/2011 12:35 CH 8 Nguyễ n Hữ u Trí
07 /08/2006
20 /08/2001
30 /08/2004
22/09/2011 12:35 CH 9 Nguyễ n Hữ u Trí
Các lĩnh vự c công nghệ sinh họ c
Di truyề n
Vi sinh Hóa sinh/ hóa họ c
thự c phẩ m
CNSH
Kĩ thuậ t hóa sinh Công nghệ thự c phẩ m
Kĩ thuậ t hóa Kĩ thuậ t y
22/09/2011 12:35 CH 10 Nguyễ n Hữ u Trí
Chăm sóc sứ c khỏ e/ dư ợ c phẩ m
Biế n đổ i lư ơ ng chế biế n Nông nghiệ p
trồ ng/ cả i tiế n
vụ mùa Nông nghiệ p
về vậ t nuôi
Công nghệ lên men
Chẩ n đoán Kiể m soát
năng lư ợ ng/
môi trư ờ ng
KĨ THUẬ T DI TRUYỀ N
KĨ THUẬ T PROTEIN HÓA MIỄ M DỊ CH NUÔI CẤ Y TẾ BÀO INVITRO CÔNG NGHỆ CÁC QUÁ TRÌNH SINH HỌ C
NỀ N TẢ NG CHÍNH
Cây công nghệ sinh họ c
Kĩ thuậ t hóa
Kĩ thuậ t di truyề n Sinh hóa
Vi sinh Miễ n dị ch
Sinh lý thự c /độ ng
vậ t và con ngư ờ i Sinh họ c phân
tử và tế bào
• Cung cấ p nguồ n thự c phẩ m phả i an toàn và dinh dư ỡ ng mà
vẫ n phả i đả m bả o cả i tiế n trong quá trình sả n xuấ t sao cho đạ t
hiệ u quả
• Cả i tiế n giố ng cây trồ ng về dinh dư ỡ ng, mùi vị , và hình dạ ng
và đa dạ ng hóa nguồ n thự c phẩ m, tăng cư ờ ng khả năng kháng
virus đặ c biệ t, tiêu diệ t côn trùng, sả n xuấ t thuố c diệ t cỏ an
toàn.
• Để sả n xuấ t thự c phẩ m an toàn, phư ơ ng pháp phát hiệ n nhanh
và nhậ n diệ n chính xác vi sinh vậ t gây bệ nh trong thự c phẩ m ví
dụ Salmonella, Listeria, chấ t độ c từ nấ m như aflatoxin.
• CNSH giả m tiêu thụ năng lư ợ ng và nguyên liệ u và giả m tớ i
mứ c tố i thiể u rác thả i và khí thả i.
• Trong tư ơ ng lai, CNSH sẽ mang lạ i nhữ ng thành tự u công
nghiệ p có giá trị và thiế t yế u Tiêu thụ nguyên liệ u ngày càng
tăng điề u này có nghĩa rằ ng cầ n phả i khẩ n cấ p giả m áp lự c môi
Vai trò củ a Công nghệ sinh họ c Sả n phẩ m sinh họ c trên thị trư ờ ng thế giớ i năm 1981
Sả n phẩ m Giá bán( triệ u đôla)
Thứ c uố ng có cồ n Pho mát Kháng sinh Penicillins Tetracylines Cephalosporins Xét nghiệ m chẩ n đoán Thử nghiệ m miễ n dị ch Kháng thể đơ n dòng
Hạ t
Nư ớ c ngọ t chứ a đư ờ ng fructose cao Amino acids
Men bánh mì Steroids
Tấ t cả vitamin Vitamin C Vitamin B12 Citric acid Enzym Vacccine Huyế t thanh ngư ờ i chứ a albumin
23000 4500 500 450 2000 400 5 1400 800 540 330 14 210 150
Trang 322/09/2011 12:35 CH 13 Nguyễ n Hữ u Trí
Khoa họ c thự c phẩ m là gì?
Khoa họ c thự c phẩ m
(Food Science) là nhữ ng
kiế n thứ c liên quan đế n
sinh họ c, vậ t lý, và kỹ
thuậ t công nghệ đư ợ c sử
dụ ng để nghiên cứ u các
đặ c tính tự nhiên củ a thự c
phẩ m, nguyên nhân làm
thự c phẩ m bị hỏ ng, và
nhữ ng nguyên tắ c cơ bả n
để chế biế n thự c phẩ m.
22/09/2011 12:35 CH 14 Nguyễ n Hữ u Trí
Công nghệ thự c phẩ m là gì?
(food technology) là ứ ng
dụ ng khoa họ c thự c phẩ m (food science) để
lự a chọ n, bả o quả n, đóng gói, phân phố i, sử
dư ỡ ng và không độ c hạ i
22/09/2011 12:35 CH 15 Nguyễ n Hữ u Trí
Chế biế n thự c phẩ m là gì?
22/09/2011 12:35 CH 16 Nguyễ n Hữ u Trí
Chế biế n thự c phẩ m là gì?
• Chế biế n thự c phẩ m (food processing) là
mộ t quá trình sử dụ ng các phư ơ ng pháp
và kỹ thuậ t để chuyể n các thành phầ n thô thành thự c phẩ m có thể sử dụ ng đư ợ c
• Ví dụ :
– Cắ t nhỏ (chopping)
– Trộ n (mixing)
– Đồ ng nhấ t (homogenizing)
– Nấ u (cooking)
– Thanh trùng Pastuer (Pastuerizing)
– Nhũ tư ơ ng hóa (emulsifying)
– Sấ y khô (spray-drying)
22/09/2011 12:35 CH 17 Nguyễ n Hữ u Trí
Trả i qua nhiề u quá trình chế biế n để sả n
xuấ t ra thự c phẩ m
22/09/2011 12:35 CH 18 Nguyễ n Hữ u Trí
Bả o quả n thự c phẩ m là gì?
• Bả o quả n thự c phẩ m (food preservation) là quá trình
xử lý và đóng gói thự c phẩ m giúp cho việ c ngăn chặ n hoặ c hạ n chế thấ p nhấ t sự hư hỏ ng và thay
đổ i phẩ m chấ t củ a thự c phẩ m đồ ng thờ i kéo dài thờ i gian sử dụ ng (shelf-life).
Trang 422/09/2011 12:35 CH 19 Nguyễ n Hữ u Trí
Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m là gì?
• Là công nghệ thự c phẩ m dự a vào sinh họ c.
– Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m cổ điể n
• Lên men bở i vi sinh vậ t
– Phô mai
– Bia
– Rư ợ u
– Bánh mì
– …
– Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m hiệ n đạ i
• Nuôi cấ y mô
• Kỹ thuậ t di truyề n
– Khác hẳ n vớ i quá trình nuôi trồ ng hiệ n tạ i
22/09/2011 12:35 CH 20 Nguyễ n Hữ u Trí
• Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m là
nghệ sinh họ c hiệ n đạ i để sả n xuấ t
(processing) thự c phẩ m
22/09/2011 12:35 CH 21 Nguyễ n Hữ u Trí
-Sả n xuấ t thự c phẩ m là ngành sả n xuấ t lớ n nhấ t trên toàn thế giớ i và có
lị ch sử lâu đờ i
-Công nghiệ p thự c phẩ m là ngành có lự c lư ợ ng lao độ ng và doanh số
cao và rấ t đa dạ ng từ nhữ ng hộ sả n xuấ t cá thể để n nhữ ng tậ p đoàn đa
quố c gia khổ ng lồ
-Sự tiêu dùng thự c phẩ m chiế m ít nhấ t 10-30% ngân sách củ a các hộ gia
đình
Công nghệ sinh họ c đóng vai trò gì trong sả n xuấ t thự c phẩ m trên thế
giớ i và thông qua đó giúp ổ n nguồ n lư ơ ng thự c củ a thế giớ i?
Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m là sự hợ p nhấ t giữ a tri thứ c và kỹ
thuậ t sinh họ c hiệ n đạ i, và hiệ n nay công nghệ sinh họ c đóng vai trò
thiế t yế u trong chế biế n và bả o quả n thự c phẩ m.
Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m là gì?
22/09/2011 12:35 CH 22 Nguyễ n Hữ u Trí
Công nghệ sinh họ c thự c phẩ m hiệ n đạ i
1 Thự c phẩ m có chứ a hoặ c có mang gene củ a sinh vậ t khác, ví dụ bắ p.
2 Thự c phẩ m đư ợ c chế biế n từ GMO hoặ c có chứ a thành phầ n dinh dư ỡ ng dẫ n xuấ t từ GMO, ví dụ Bộ t
mì, sả n phẩ m protein hoặ c đầ u từ đậ u nành GM.
3 Thự c phẩ m có chứ a mộ t thành phầ n hoặ c mộ t phụ gia (additive) đư ợ c tổ ng hợ p bở i vi sinh vậ t biế n đổ i gen (GM microorganisms-GMMs), ví dụ Màu sắ c, vitamin và các amino acid thiế t yế u.
4 Thự c phẩ m có chứ a thành phầ n đư ợ c chế biế n bằ ng các enzyme đư ợ c tổ ng hợ p nhờ GMMs, ví dụ Syrup
bắ p có nồ ng độ fructose cao thu nhậ n từ tinh bộ t
đư ợ c xử lý vớ i enzyme glucose isomerase
Kỹ thuậ t di truyề n
• Là nhữ ng quá trình liên quan
đế n việ c thao tác trên phân tử DNA
• DNA từ mộ t loài có thể đư ợ c chuyể n vào tron mộ t loài khác
– Gọ i là tái tổ hợ p DNA
• Sinh vậ t đư ợ c biế n đổ i gen gọ i là:
– Sinh vậ t bị biế n đổ i di truyề n
organisms)
Các độ ng vậ t chuyể n gene
Tăng tố c độ phát triể n; giả m mỡ Growth hormone Lợ n Nottle et al 1999 Tăng tố c độ phát triể n; giả m mỡ Insulin-like growth factor-1 Lợ n Pursel et al 1999 Tăng chấ t béo không bề n Desaturase (spinach) Lợ n Saeki et al 2004 Tăng chấ t béo không bề n Desaturase (C elegans) Lợ n Lai et al 2006 Biế n dư ỡ ng phosphate Phytase Lợ n Golovan et al 2001 Thành phầ n củ a sữ a -lactalbumin Lợ n Wheeler et al 2001 Kháng cúm Mx protein Lợ n Muller et al 1992 Tăng cư ờ ng miễ n dị ch IgA Lợ n, cừ u Lo et al 1991 Phát triể n lông Insulin-like growth factor-1 Cừ u Damak et al 1996a,b Kháng Visna virus Visna virus envelope Cừ u Clements et al 1994 Kháng BSE Prion protein Gia súc Richt et al 2007 Thành phầ n béo củ a sữ a Stearoyl desaturase Dê Reh et al 2004
Trang 522/09/2011 12:35 CH 25 Nguyễ n Hữ u Trí
Alba, thỏ EGFP (enhanced GFP) đư ợ c tạ o ra năm
2000 như là mộ t tác phẩ m nghệ thuậ t về chuyể n gen
http://www.ekac.org/gfpbunny.html#gfpbunnyanchor
22/09/2011 12:35 CH 26 Nguyễ n Hữ u Trí
224 trứ ng chư a thụ tinh củ a khỉ nâu đư ợ c cho nhiễ m GFP virus
~ Khoả ng mộ t nữ a trứ ng đư ợ c thụ tinh và phân chia
40 trứ ng đư ợ c cấ y vào 20 con khỉ mẹ khác
năm con đự c đư ợ c sinh ra, hai con bị chế t non
ANDi là con khỉ duy nhấ t còn số ng và mang gene GFP
http://www.ohsu.edu/unparchive/2001/011001andi.shtml
22/09/2011 12:35 CH 27 Nguyễ n Hữ u Trí
GloFish –là độ ng vậ t cả nh đầ u
tiên đư ợ c chuyể n gen! Thậ t
thú vị
http://www.cbsnews.com/stories/2003/12/03/eveningnews/main586693.shtml
GloFish, đư ợ c phát triể n ở Singapore Cá vằ n (zebrafish) bình thư ờ ng có màu đen và bạ c đư ợ c chuyể n thành màu xanh hoặ c đỏ bằ ng cách chèn vào các gen GFP khác nhau
Glofish đư ợ c bán rộ ng rãi
ở Mỹ ngoạ i trư ̀ California
Glofish đư ợ c bán lẻ khoả ng $5 mộ t con
22/09/2011 12:35 CH 28 Nguyễ n Hữ u Trí
“Enviropigs”
• Lợ n chuyể n gen phytase vào trong tuyế n nư ớ c bọ t củ a chúng
• Gen phytase đư ợ c đư a vào thông qua vi tiêm DNA và sư ̉ tiế t củ a tuyế n nư ớ c bọ t mang tai để kiể m soát sư ̣ biể u hiệ n ở trong tuyế n nư ớ c bọ t
• Lợ n và gia cầ m không thể tiêu thụ phytate và thư ờ ng thì mộ t
lư ợ ng lớ n phosphor bị bài tiế t
ra ngoài
• “Enviro-pigs” giả m đế n 75%
lư ợ ng phosphor bị bài tiế t ra
Enviropig TM là mộ t độ ng vậ t thân thiệ n vớ i môi
trư ờ ng vì đã sư ̉ dụ ng có hiệ u quả phospho.
22/09/2011 12:35 CH 29 Nguyễ n Hữ u Trí
Cây trồ ng GMO là gì?
• Chuyể n mộ t gen từ
vi khuẩ n trong đấ t
để tổ ng hợ p mộ t protein.
• Protein đó có tính
độ c và tiêu diệ t mộ t
lọ c.
• Ví dụ : Bắ p BT, bông BT, đậ u nành
BT, khoai tay BT.
22/09/2011 12:35 CH 30 Nguyễ n Hữ u Trí
Nhữ ng sự kiệ n quan trọ ng
• 1953: Khám phá cấ u trúc DNA 1973: Lầ n đầ u tiên tạ o dòng thành công
Trang 622/09/2011 12:35 CH 31 Nguyễ n Hữ u Trí
FDA cho phép sử dụ ng insulin tổ ng hợ p nhờ kỹ thuậ t di truyề n.
22/09/2011 12:35 CH 32 Nguyễ n Hữ u Trí
• Vào nhữ ng năm 1980, gene tổ ng hợ p growth hormone (somatotropin; BST) củ a bò đư ợ c phân tách thành công và đư ợ c chuyể n vào trong tế bào vi khuẩ n để tổ ng hợ p mộ t lư ợ ng lớ n BST.
Khi bò đư ợ c tiêm 30 mg BST làm tăng mộ t cách
có ngh ĩ a lư ợ ng sữ a đư ợ c tổ ng hợ p (10–30%) và còn làm gia tăng tiế p sả n lư ợ ng phụ thuộ c vào việ c tiêm mộ t cách đề u đặ n.
• Ở đây không có bằ ng chứ ng cho thấ y sự tăng
nồ ng độ củ a BST trong sữ a hoặ c thành phầ n cấ u
tạ o củ a sữ a khi tiế n hành nhữ ng biế n đổ i trên.
22/09/2011 12:35 CH 33 Nguyễ n Hữ u Trí
Nhữ ng sự kiệ n quan trọ ng
• 1990: Chymosin tái tổ hợ p đư ợ c chấ p nhậ n FDA (Food and Drug Administration)
– Là enzyme dùng trong sả n xuấ t phô mai
– Thư ờ ng đư ợ c thu nhậ n từ dạ dày bê
– Gen thu nhậ n từ bò đư ợ c biể u hiệ n trong vi sinh GRAS (Generally recognized as safe)
– Đư ợ c sử dụ ng để sả n xuấ t 80% phô mai ở Mỹ
– Phô mai dành cho ngư ờ i ăn chay ở Anh
22/09/2011 12:35 CH 34 Nguyễ n Hữ u Trí
Các sả n phẩ m khác từ vi sinh biế n đổ i gen
• Enzyme thự c phẩ m
• Amino acid
• Peptide
• Chấ t tạ o hư ơ ng
• Acid hữ u cơ
• Polysaccharide
• Vitamin
• 1994: FDA chấ p nhậ n
cà chua “Flavr Savr”
– Thờ i gian sử dụ ng
đư ợ c kéo dài – Phẩ m chấ t tố t
• Không bị mề m
• Không bị nhũn
• Lâu hư
Trang 722/09/2011 12:35 CH 37 Nguyễ n Hữ u Trí
Cả i thiệ n các đặ c điể m sau khi thu hoạ ch
Trong cà chua enyme polygalacturonase phá
vỡ vách tế bào dẫ n
đế n làm mề m củ a quả trong quá trình chín
22/09/2011 12:35 CH 38 Nguyễ n Hữ u Trí
Các loạ i cây trồ ng biế n đổ i gen khác
• Trong nông nghiệ p
– Bắ p BT – Đậ u nành – Kháng bệ nh
• Thự c phẩ m chấ t lư ợ ng
• Chấ t dinh dư ỡ ng
• Sả n phẩ m biế n dư ỡ ng
• Vaccine
22/09/2011 12:35 CH 39 Nguyễ n Hữ u Trí
Bắ p Bt
Bacillus thuringiensis
• Không độ c đố i vớ i con
ngư ờ i
• Côn trùng mụ c tiêu: sâu
đụ c thân bắ p.
• Lợ i ích:
– Giả m lư ợ ng thuố c trừ sâu – Giả m độ c tố nấ m
• 40% bắ p sả n xuấ t ở Mỹ là
bắ p Bt (2006)
22/09/2011 12:35 CH 40 Nguyễ n Hữ u Trí
Kháng thuố c diệ t cỏ
• Đậ u nành, bắ p, cả i dầ u
• Cho phép cây tiế p tụ c phát triể n sau khi xị t thuố c
• Gia tăng sả n lư ợ ng
• Tiệ n ích trong canh tác
• Chiế m 89% diệ n tích đậ u nành ở Mỹ (2006)
22/09/2011 12:35 CH 41 Nguyễ n Hữ u Trí
Diệ t cỏ dạ i bằ ng cách sử dụ ng các thuố c diêt
cỏ đặ c hiệ u cả i thiệ n năng suấ t >< sứ c khỏ e
con ngư ờ i và môi trư ờ ng.
Tạ o ra cây trồ ng có khả năng kháng thuố c diệ t
cỏ nhờ vào kỹ thuậ t di truyề n.
Ví dụ : thuố c diệ t cỏ dạ ng glufosinate, thuố c
này phá vỡ sự tổ ng hợ p glutamine và dẫ n tớ i
độ c do sự tích tụ amoniac Trong ngô, sự
kháng này đư ợ c thự c hiệ n bằ ng chèn mộ t
gen phosphinothricin N-acetyltransferase (pat)
Kháng thuố c diệ t cỏ
22/09/2011 12:35 CH 42 Nguyễ n Hữ u Trí
Câu chuyệ n về RoundUp Ready
• Glyphosate là mộ t loạ i thuố c diệ t cỏ phổ rộ ng
• Là thành phầ n hoạ t độ ng trong thuố c diệ t cỏ RoundUp
•Tiêu diệ t tấ t cả thự c vậ t tiế p xúc vớ i nó
• Ứ c chế enzyme chìa khóa (EPSP synthase) trong con đư ờ ng
tổ ng hợ p mộ t amino acid.
• Thự c vậ t chế t vì thiế u amino acid thiế t yế u này
• Mộ t EPSP synthase gene kháng cho phép ngũ cố c
có thể tồ n tạ i đư ợ c sau khi phun thuố c
Trang 822/09/2011 12:35 CH 43 Nguyễ n Hữ u Trí
+ Glyphosate
X
Thự c vậ t mẫ n cả m vớ i RoundUp
X X
Shikimic acid + Phosphoenol pyruvate
3-Enolpyruvyl shikimic acid-5-phosphate
(EPSP)
Plant EPSP synthase
Aromatic amino acids
Không có amino
acid, thự c vậ t chế t
X
22/09/2011 12:35 CH 44 Nguyễ n Hữ u Trí
Bacterial EPSP synthase
Shikimic acid + Phosphoenol pyruvate
3-enolpyruvyl shikimic acid-5-phosphate
(EPSP)
Aromatic amino acid
Thự c vậ t kháng RoundUp
+ Glyphosate
Có amino acid, thự c vậ t số ng
RoundUp không có tác dụ ng;
Enzyme kháng đư ợ c thuố c diệ t cỏ
22/09/2011 12:35 CH 45 Nguyễ n Hữ u Trí
Ngũ cố c RoundUp Ready
22/09/2011 12:35 CH 46 Nguyễ n Hữ u Trí
Kháng bệ nh
• Cả i dầ u
• Dư a chuộ t
• Bắ p
• Lúa
• Đu đủ
• Khoai tây
• Đậ u nành
• Bí
• Khoai tây
• Lúa mì
Đu đủ biế n đổ i gen giúp kháng virus gây bệ nh đố m trên đu đủ
Sứ c khỏ e và dinh dư ỡ ng
• Gạ o vàng
– Tăng cư ờ ng Vit A và Sắ t
• Đậ u nành, bắ p giúp tăng
cư ờ ng cân bằ ng amino acid cho
• Chuố i bổ sung vaccine
Golden Rice là mộ t sả n phẩ m GM cung cấ p nhu cầ u vitamin A
Trang 922/09/2011 12:35 CH 49 Nguyễ n Hữ u Trí
Câu chuyệ n về Golden Rice
• Thiế u vitamin A là mộ t vấ n đề trầ m trọ ng
• Nguyên nhân gây ra mù lòa
• Gây ra sở i, tiêu chả y
• >100 triệ u trẻ em bị thiế u vit A
•Bổ sung vitamin A trên diệ n rộ ng bằ ng cách sử
dụ ng lư ơ ng thự c
22/09/2011 12:35 CH 50 Nguyễ n Hữ u Trí
Con đư ờ ng tổ ng hợ p -Carotene ở thự c vậ t
IPP Geranylgeranyl diphosphate
Phytoene
Lycopene
-carotene (tiề n chấ t vitamin A)
Phytoene synthase
Phytoene desaturase
Lycopene-beta-cyclase
ξ -carotene desaturase
Vấ n đề : Lúa thiế u nhữ ng enzyme này
Thông thư ờ ng Vitamin A
22/09/2011 12:35 CH 51 Nguyễ n Hữ u Trí
Giả i pháp Golden Rice
IPP Geranylgeranyl diphosphate
Phytoene
Lycopene
-carotene (tiề n chấ t vitamin A)
Phytoene synthase
Phytoene desaturase
Lycopene-beta-cyclase
ξ -carotene desaturase
Daffodil gene
Mộ t gene vi khuẩ n
thự c hiệ n hai chứ c năng
Daffodil gene
Hoàn chỉ nh
con đư ờ ng
chuyể n hóa
Vitamin A
Golden
Rice
22/09/2011 12:35 CH 52 Nguyễ n Hữ u Trí
Nhữ ng sự kiệ n quan trọ ng
• 1999: Sả n phẩ m bắ p,
đậ u nành GM đư ợ c hiệ n 80% trong thự c phẩ m đư ợ c chế biế n ở Mỹ
– Bắ p:
• Tinh bộ t, syrup bắ p
có nồ ng độ fructose cao, dầ u
– Đậ u nành:
• Dầ u, lecithin, protein
22/09/2011 12:35 CH 53 Nguyễ n Hữ u Trí
Nhữ ng sự kiệ n quan trọ ng
• 1999: EU đòi hỏ i phả i
chặ n nhậ p khẩ u bắ p,
đậ u GM
22/09/2011 12:35 CH 54 Nguyễ n Hữ u Trí
Nhữ ng sự kiệ n quan trọ ng
• 2005: 88,8 triệ u hecta
đư ợ c trồ ng trên toàn thế giớ i
– Ngũ cố c biế n đổ i gen
• 55% ở Mỹ
– Đậ u nành – Bắ p – Bông
• Ấ n độ , Trung Quố c
– Cả i dầ u
http://www.isaaa.org/kc/bin/briefs34/es/index.htm
Trang 1022/09/2011 12:35 CH 55 Nguyễ n Hữ u Trí
Giá trị củ a các sả n phẩ m liên quan
đế n công nghệ sinh họ c (2000)
• Thự c phẩ m và đồ uố ng – 35 tỉ USD
• Công nghiệ p dư ợ c phẩ m – 24 tỉ USD
• Công nghiệ p hóa chấ t – 12 tỉ USD
22/09/2011 12:35 CH 56 Nguyễ n Hữ u Trí
Công nghệ sinh họ c thay đổ i cả thế giớ i
• Thự c phẩ m biế n đổ i gen trở thành ngành có giá trị thư ơ ng mạ i lớ n nhấ t
• Hầ u hế t ngũ cố c GM kháng thuố c diệ t cỏ
Thự c phẩ m Frankenstein Không kiể m soát đư ợ c?
• Chèn gene mộ t cách
ngẫ u nhiên
• Độ c tính
– Các gen mớ i tổ ng
hôp?
– Dị ứ ng
• Ăn DNA!
Chân thành cả m ơ n
