HẬU CẦN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ HẬU CẦN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ Sau khi Bộ Chính trị quyết định chọn Điện Biên phủ (ĐBP) làm điểm quyết chiến chiến lược trong cuộc kháng chiến chống thực[.]
Trang 1HẬU CẦN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ
Sau khi Bộ Chính trị quyết định chọn Điện Biên phủ (ĐBP) làm điểm quyết chiến chiến lược trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Tổng cục Cung cấp tiền phương nhanh chóng được thành lập do đồng chí Đặng Kim Giang, Phó Chủ nhiệm Tổng cục phụ trách Mỗi cục cử một đồng chí cục phó và một số cán bộ có kinh nghiệm đi chiến dịch Ban đầu, Bộ chỉ huy chiến dịch chủ trương thực hiện phương châm: “đánh nhanh, giải quyết nhanh” nên công tác hậu cần phải khẩn trương hoàn thành các bước chuẩn bị trong vòng 1 tháng (từ ngày 20/12/1953-20/01/1954) Thực hiện mệnh lệnh của Bộ chỉ huy, các mặt công tác bảo đảm hậu cần gấp rút được triển khai Nhiệm vụ chủ yếu của công tác hậu cần lúc này là vận chuyển gạo, vũ khí, đạn dược… đến khu vực chiến đấu Để giải quyết vấn đề này, ta đã huy động lực lượng ngày đêm mở rộng tuyến đường Tuần Giáo vào ĐBP dài 89 km với hơn 100 cầu cống được xây mới, bảo đảm cho đoàn xe vận tải cơ giới có thể vận chuyển liên tục
Do địa bàn chiến dịch ở xa hậu phương nên Ban chỉ huy chiến dịch quyết định xây dựng hai tuyến cung cấp: Tuyến chiến dịch dài 350 km được chia thành 4 binh trạm, mỗi binh trạm gồm đầy đủ các lực lượng vận tải, kho, quân y, vừa bảo đảm cho bộ đội hành quân, vừa tiếp chuyển vật chất lên phía trước Tuyến vận tải bộ kết hợp với đường sông từ Mường Luân vào Nà Sang bảo đảm cho các đơn vị chiến đấu ở phía nam ĐBP Để giữ bí mật cho lựu pháo 105mm xuất trận, lực lượng pháo binh và bộ binh còn mở đường kéo pháo bằng sức người vào tận trận địa
Ngày 25/01/1954, mọi công việc chuẩn bị về hậu cần cơ bản hoàn thành Tuy nhiên, sau khi xem xét lại tình hình, Bộ Chỉ huy mặt trận quyết định chuyển
kế hoạch tác chiến và phương châm từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang
“đánh chắc, tiến chắc” Đại đoàn 308 được lệnh tiến sang Thượng Lào, phối hợp với bạn tiến công Mường Khoa, quét sạch địch ở phòng tuyến sông Nậm Hu, uy hiếp Mường Sài Để đảm bảo cho Đại đoàn chiến đấu, hậu cần chiến dịch đã cử đoàn cán bộ hậu cần cùng với lực lượng dân công, vận tải bám sát đơn vị và liên
hệ với bạn Lào tổ chức thu mua lương thực, thực phẩm ngay trên đất bạn
Thời điểm này, tại mặt trận ĐBP, quân số chiến đấu của ta lên đến 43.000 người, nhu cầu vật chất tăng gấp nhiều lần so với kế hoạch ban đầu Bộ máy hậu cần chiến dịch cũng lên tới 3.200 người, cùng với dân công ở tuyến chiến dịch gồm hơn 30.000 người Hậu cần chiến dịch được bố trí thành ba tuyến chính: Tuyến Sơn La - Tuần Giáo do đồng chí Đinh Đức Thiện phụ trách Tuyến Tuần Giáo - Lai Châu do đồng chí Vũ Văn Đôn, phó Cục trưởng Cục Vận tải phụ trách Tuyến hậu cần hỏa tuyến trực tiếp bảo đảm cho các đơn vị chiến đấu ở phía trước do đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Cục trưởng Cục Quân nhu trực tiếp phụ trách Trên tuyến này, lực lượng vận tải chủ yếu là dân công và xe đạp thồ,
có nhiệm vụ vận chuyển vật chất cho các đại đoàn bộ binh, trung đoàn pháo binh và các kho trung chuyển Hai bệnh viện mặt trận cũng được thành lập trên
cơ sở hai đội điều trị 1 và 4 Ngoài ra, ta còn tổ chức hai tuyến vận tải phục vụ các đơn vị chiến đấu ở bắc và nam ĐBP
Trang 2Sau hơn một tháng chuyển hướng chiến lược, ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng tấn công cứ điểm Him Lam, mở màn chiến dịch ĐBP Toàn tuyến hậu cần bước vào trận chiến đấu mới ngày càng cam go, ác liệt hơn Khó khăn lớn nhất của hậu cần chiến dịch là tuyến vận tải rất dài lại phải qua địa hình rừng núi hiểm trở, nhiều sông suối, đường hẹp và xấu Nắm được khó khăn này của ta, địch tập trung lực lượng không quân đánh phá ác liệt các tuyến đường ra mặt trận Trước tình hình đó, Bộ Tổng Tư lệnh điều hai tiểu đoàn pháo cao xạ 37 ly
để bảo vệ tuyến đường Ngoài ra, điều động bốn tiểu đoàn công binh và hàng vạn dân công ngày đêm bám đường khắc phục hậu quả đánh phá của địch Trước sự kiên cường của ta, tướng Na -va, Tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương phải thú nhận: “Tất cả những nỗ lực của không quân để ngăn trở việc sửa đường đều vô hiệu”
Sang tháng 4, những trận mưa đầu mùa làm cho các tuyến đường sụt lở, lầy lội, gây thêm khó khăn cho các lực lượng hậu cần, nhất là lực lượng vận tải phục vụ chiến dịch Do khối lượng hàng hóa phải đưa ra mặt trận rất lớn nên ta phải huy động toàn bộ lực lượng cơ giới của quân đội (khoảng 16 đại đội với
534 xe vận tải các loại) Đồng thời, phát động các phong trào thi đua vượt cung, tăng chuyến, tiết kiệm xăng dầu, giữ gìn xe tốt tạo khí thế sôi nổi ở các đơn vị Cùng với vận tải cơ giới, nhiều tuyến vận tải bộ bằng dân công và phương tiện thô sơ đã được tổ chức từ hậu phương lên mặt trận Tuyến Ba Nậm Cúm - Lai Châu trên sông Nậm Na được khai thông, dân công đã đóng 11.600 chiếc bè mảng, tổ chức vận chuyển hàng về đến Lai Châu được hơn 1.700 tấn gạo Hơn 2 vạn xe đạp thồ của lực lượng dân công đã được huy động phục vụ chiến dịch Lúc đầu, mỗi xe thồ chỉ chở được khoảng 100kg, sau đó nhiều xe được cải tiến tay ngai, quấn thêm lốp, nâng mức thồ lên 200kg, nhiều xe đạt 300kg Xe của đồng chí Ma Văn Thắng, dân công quê Phú Thọ còn chở được 352kg, đạt kỷ lục tại chiến dịch ĐBP
Để bảo đảm tốt sức khỏe cho bộ đội và dân công trong chiến dịch lớn, dài ngày ở chiến trường miền núi, thời tiết khắc nghiệt, điều kiện nuôi dưỡng khó khăn là một nhiệm vụ đòi hỏi sự cố gắng lớn của ngành Hậu cần Trong Mệnh lệnh chiến đấu số 1, Bộ Chỉ huy chiến dịch yêu cầu: “Tăng cường phòng bệnh
và cải thiện sinh hoạt để giữ sức khỏe cho bộ đội” Thực hiện mệnh lệnh trên, nhiều sáng kiến, biện pháp đã được vận dụng như: tổ chức chế biến sẵn các loại thực phẩm từ hậu phương, chuẩn bị các loại hạt rau giống gửi ra tiền tuyến… Hậu cần các đơn vị cũng có nhiều cố gắng, vừa đẩy mạnh tăng gia sản xuất, vừa khai thác nguồn thực phẩm ở hậu phương, cải thiện đáng kể đời sống bộ đội và dân công Tuy nhiên, bước vào chiến đấu, việc bảo đảm sinh hoạt tại trận địa gặp nhiều khó khăn Do ăn uống thất thường, sinh hoạt kham khổ, chiến đấu căng thẳng, kéo dài làm cho sức khỏe bộ đội giảm sút Hậu cần chiến dịch và hậu cần các đơn vị đã tìm nhiều biện pháp khắc phục, cố gắng duy trì mức sinh hoạt của bộ đội ở trận địa, đồng thời đẩy mạnh phong trào vệ sinh phòng bệnh Nhiều đơn vị đã đào bếp Hoàng Cầm tại trận địa để nấu ăn cho bộ đội Nhiều hầm chiến đấu được xây dựng thêm nơi dự trữ gạo, thực phẩm, nước, củi khô…
Có đơn vị còn đào được giếng nước tại trận địa Công sự chiến đấu và hầm ở
Trang 3của bộ đội cũng được tu sửa, xung quanh lát ván gỗ, trần hầm có dù che, bảo đảm cho bộ đội có chỗ ngủ, nghỉ thoải mái, khô ráo Các hầm, công sự đều có nhà vệ sinh Giữa các đợt chiến đấu, bộ đội được luân phiên về phía sau tắm giặt… Nhờ đó, điều kiện sinh hoạt của bộ đội ở trận địa được cải thiện đáng kể, sức khỏe được khôi phục, bảo đảm chiến đấu lâu dài
Cuộc chiến đấu càng ác liệt, số thương binh càng nhiều (gấp 2 lần so với
dự kiến ban đầu), riêng chiến dịch ĐBP số thương binh của ta lên đến 8.458 lượt người Ngành Quân y đã phải huy động lực lượng của 7 đội điều trị (Cục Quân y) và 4 đội điều trị đại đoàn, trong đó 5 đội điều trị được xây dựng thành bệnh viện mặt trận, ba đội triển khai ở tuyến hậu cần hỏa tuyến Nhiều giáo viên và sinh viên trường Đại học Y Dược được Chính phủ điều động lên phục vụ mặt trận Các thầy thuốc nổi tiếng như Bác sĩ Vũ Đình Tụng, Bộ trưởng Bộ Y tế, Bác sĩ Tôn Thất Tùng, Thứ trưởng Bộ Y tế cũng tham gia chiến dịch, trực tiếp cứu chữa thương binh ở bệnh viện mặt trận Tổng cục Cung cấp đã thành lập Ban chỉ huy chuyển thương, giao nhiệm vụ cho lực lượng vận tải ưu tiên chuyển thương binh phải điều trị dài ngày về hậu phương Ngoài chăm sóc cho lực lượng của ta, quân y chiến dịch còn tổ chức cứu chữa cho 1.487 sĩ quan, binh lính địch bị thương, cung cấp lương thực, thực phẩm, thuốc men đầy đủ, đối xử nhân đạo, khoan hồng với họ Sau khi chiến dịch kết thúc, lực lượng hậu cần tiếp tục tổ chức bảo đảm cho bộ đội rút quân, đồng thời bàn giao toàn bộ số gạo, muối chưa sử dụng cho nhân dân địa phương, giúp họ khôi phục sản xuất, cải thiện đời sống
ĐBP là chiến dịch lớn nhất và là chiến thắng vĩ đại nhất của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Trong chiến dịch này, hậu cần đã huy động toàn bộ lực lượng đảm bảo cho hơn 87.000 người tham gia chiến dịch, trong đó lực lượng trực tiếp chiến đấu là 53.830 người, dân công phục vụ là 33.000 người Khối lượng vật chất phục vụ chiến dịch lên tới 20.000 tấn, trong
đó có 1.200 tấn đạn, 1.783 tấn xăng dầu, 14.950 tấn gạo, 268 tấn muối, 577 tấn thịt, 1.034 tấn thực phẩm và 177 tấn vật chất khác Tính chung, dân công chiến dịch đã phục vụ lên đến 12 triệu ngày công Đại tướng Võ Nguyên Giáp đánh giá: “…Trên mặt trận ĐBP, vấn đề bảo đảm cung cấp lương thực, đạn dược là một nhân tố vô cùng quan trọng, quan trọng không kém các vấn đề chiến thuật, khó khăn về cung cấp lương thực không kém khó khăn về tình hình chiến đấu Chính vì vấn đề cung cấp khó khăn như vậy cho nên quân địch không bao giờ tưởng tượng được rằng, chúng ta có thể khắc phục được khó khăn này Bọn đế quốc, bọn phản động không bao giờ đánh giá được sức mạnh của cả một dân tộc Sức mạnh đó có thể khắc phục tất cả mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ địch”…
Đoàn Thị Lợi
http://www.qdnd.vn/qdndsite/viVN/61/43/319/322/322/189925/Default.aspx