Luật Doanh nghiệp thống nhất 1 Các hình thức tham vấn công chúng NGUYỄN VĂN MỄ, Nguyên Chủ tịch HĐND, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thừa Thiên Huế khoá 11 2 I ĐẶT VẤN ĐỀ Tham vấn công chúng là hoạt động thư[.]
Trang 1Các hình thức tham vấn công chúng
NGUYỄN VĂN MỄ, N guyên Chủ tịch HĐND,
Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thừa Thiên - Huế khoá 11
Trang 2I- ĐẶT VẤN ĐỀ
Tham vấn công chúng là hoạt động thường xuyên của
cơ quan và ĐBDC nhằm làm tốt việc hoạch định và thực thi chính sách
Một số khái niệm liên quan: Lấy ý kiến, điều tra; đánh
giá tác động CS.
Mục đích của tham vấn là nhằm quyết định và GS có
hiệu quả; để tạo sự đồng thuận và chấp hành chính sách
Hoạt động tham vấn đòi hỏi cơ quan và ĐBDC phải có
KH, phải tuân thủ qui trình phù hợp với từng loại hình
TV và phải vận dụng nhiều kỹ năng để đạt mục đích, yêu cầu đề ra.
Trang 3Bài tập động não:
• Anh/ Chị hãy nêu một hình thức tham vấn thường được áp dụng trong
hoạt động của cơ quan và ĐBDC.
• Cách làm: Viết vào giấy bìa khoảng 4,5 chữ
• Thời gian: 5 phút.
Trang 4II- Các hình thức tham vấn công chúng
Để tham vấn công chúng trong mỗi hoạt động có thể áp dụng một hoặc kết hợp một số hình thức tham vấn khác nhau.
Các hình thức tham vấn công chúng chủ yếu là:
1- Hội nghị LYK tham vấn ( cử tri rộng rãi hoặc nhóm đối
tượng theo chuyên đề).
2- Khảo sát thực địa để thu thập tư liệu, nhân chứng.
3- Họp dân nơi cư trú về một vấn đề (gồm đại diện hộ dân) 4- Gặp gỡ, phỏng vấn cá nhân.
5- LYK công cộng: Báo chí, internet; điện thoại; thư góp ý
6- Điều tra xã hội học,
7- Hội nghị các bên liên quan.
8- Tiếp dân.
9- Một số hình thức khác.
Trang 5II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
1- Hình thức hội nghị LYK tham vấn:
• Là hình thức LYK qua hội nghị, mời người dân đến nghe
trình bày và góp ý kiến.Có thể là hình thức hẹp theo thôn, bản, tổ DP Có thể tổ chức rộng hơn theo địa bàn liên xã hoặc 1 huyện với một số đối tượng theo danh sách chọn.
• Hội nghị có hai phần: a- Đại diện HDND trình bày và giải thích những nội dung tham vấn b- Chủ tọa điều hành cuộc tham vấn theo nội dung đã được xác định
Phần đầu nên ngắn gọn, rõ ràng ; khi điều hành phần hai người chủ tọa cần đặt ra những câu hỏi gợi ý theo trọng tâm và nhận câu trả lời Khi không còn ý kiến mới thì chủ tọa chuyển sang nội dung khác Biên bản được ghi theo trình tự nội dung.
Trang 6• Hình thức này đòi hỏi phải làm tốt công tác chuẩn bị từ
việc y/c cơ quan điều hành có báo cáo giải trình; đồng thời thu thập thông tin qua chính quyền sở tại; tiến hành công tác truyền thông về nội dung, thời gian và địa điểm khảo sát; ra quyết định thành lập Đoàn khảo sát…
• Khi khảo sát cần chủ động có KH tiếp xúc với các tập thể
và cá nhân liên quan để tìm hiểu v/đ; tổ chức ghi âm, ghi hình ; lập các loại biên bản ; báo cáo kết luận và kiến nghị.
Trang 7II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
3- Tiếp nhận đơn thư góp ý của nhân dân:
• Trong hình thức này, cơ quan dân cử phải có KH
truyền thông kỹ lưỡng về nội dung tham vấn, hướng dẫn địa chỉ; địa chỉ và cách thức nhận thư góp ý;
thời gian sử lý YK nhân dân Hình thức này giúp thu thập YK từ những người không có điều kiện tham
dự các cuộc tham vấn.
• Thư góp ý của người dân sẽ được tập hợp và
chuyển giao cho bộ phận sử lý YK tham vấn để yêu cầu đối tượng tham vấn bổ sung, làm rõ thông tin và tổng hợp, phản hồi cho người góp ý một cách thích hợp.
Trang 84- Tọa đàm, trao đổi với nhóm đối tượng hẹp:
• Đây là hình thức trao đổi YK như hội thảo với một
nhóm đối tượng nhất định; thường là những
người chịu tác động của chính sách; các chuyên gia am hiểu sâu v/đ; các sở, ngành;Doanh nghiệp
• Tại cuộc tham vấn; người chủ trì nêu v/đ, làm rõ mục
đich, yêu cầu và mời những người tham dự phát biểu quan điểm của mình; tham gia trao đổi, thảo luận với những người khác Để đảm bảo thành công của cuộc tham vấn cần chọn đúng vấn đề và nên đặt y/c để
những người phát biểu có sự chuẩn bị chu đáo trước khi tham dự thảo luận chung.
• Kết quả của cuộc tọa đàm được tập hợp theo các nội
dung tham vấn và bổ sung thông tin một cách đầy đủ, toàn diện…
II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
Trang 9được tham gia từ các cuộc tham vấn bằng
cách trực tiếp phỏng vấn cá nhân có liên
quan.
• Yêu cầu của hình thức này là phải đảm bảo
bí mật cá nhân và quan điểm riêng tư của
người được phỏng vấn Vì vậy cần thu xếp thời gian và địa điểm tiếp xúc phù hợp; trong khung cảnh tin cậy, an toàn.
Trang 10II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
6- Họp dân ở nơi cư trú:
• Đây là hình thức LYK dân ở một cộng đồng nhỏ;
thường là thôn , bản, tổ dân phố.
• Về hình thức và yêu cầu tổ chức thực hiện như
hình thức hội nghị LYK tham vấn nhưng đối tượng được mời tham dự không cần chọn theo danh sách
mà mời đại diện hộ dân tại cộng đồng
Trang 117- Tham vấn qua phương tiện thông tin đại chúng:
tiện thông tin đại chúng một cách thích hợp nhằm phát
huy thế mạnh của từng lọai hình báo chí trong hoạt động tham vấn.
• Cơ quan dân cử phải lập KH, xây dựng kịch bản tổ chức
các diễn đàn trên đài truyền hình, truyền thanh hoặc trên các báo viết ở ĐP Phát hành kịp thời thông cáo báo chí nêu rõ nội dung các CS cần tham vấn; hoặc trả lời phỏng vấn của BC để làm rõ mục đích, nội dung TV và phản hồi
YK của ND qua phương tiện thông tin được chọn.Ví dụ: HDNDTPHCM tham vấn qua chương trình
• ” Nói và làm” trên đài TH Thành phố và chương trình”
Tiếng nói cử tri” trên Đài tiếng nói nhân dân TP Nhiều ĐP cho đăng tải công khai nhiều dự thảo CS để LYK nhân dân trên Báo Địa phương.
II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
Trang 12II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
8- Tham vấn qua Internet:
• Đây là hình thức tham vấn bị động do không
nắm chắc đối tượng đối tượng được LYK.
• Chính quyền ĐP( HD, UB )soạn thảo các
thông báo về nội dung tham vấn rồi cho đăng tải trên một trang Web; ghi rõ địa chỉ và cách thức tiếp thu YK phản hồi hoặc qua trang
thông tin điện tử này hoặc góp YK bằng cách gởi thư theo đường bưu điện.
Trang 139- Hội nghị tham vấn các bên liên quan:
số v/đ CS đang có nhiều YK khác nhau trong bộ máy CQ; trong cử tri sau khi thực hiện một số hình thức TV khác cần làm rõ nguyên nhân , trách nhiệm để có hướng sử lý thích hợp.
• Yêu cầu tổ chức Hội nghị các bên liên quan là phải xác định rõ nội dung tham vấn với từng đối tượng dựa trên cơ sở những thông tin đã tổng
hợp được nhằm làm rõ quan điểm của cơ quan soạn thảo CS thông qua việc giải trình& việc tiếp thu YK phản hồi của họ; của cử tri và các bên liên quan khác qua YK phát biểu tại HN.
• Cần làm tốt công tác truyền thông để từng đối tượng TV nắm rõ MD, y/c, thời gian, địa điểm TV; gởi trước những nội dung cần được giải trình, LYK.Đồng thời phải chuẩn bị tốt bộ câu hỏi; phân công cụ thể giữa
những người chủ trì buổi TV; trách nhiệm của VP trong công tác hậu cần, tiến hành các thủ tục cần thiết; lập các loại biên bản để ghi nhận các
phương án, chứng cứ, lập luận…
• Nguyên tắc chung là người được mời TV chỉ phát biểu trả lời câu hỏi do chủ tọa nêu ra, kể cả câu hỏi bổ sung; không tranh luận trực tiếp với
nhau Khi kết thúc, chủ tọa tóm tắt YK, không KL.
• Hình thức này mới làm thí điểm có kết quả ở một số ĐP như TPHCM, Cần
thơ, Hà tĩnh, Vĩnh phúc, Đồng tháp…
II- Các hình thức tham vấn công chúng (tt)
Trang 14II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt) 10- Điều tra xã hội học:
• Là hình thức LYK tham gia vào một CS đã hoặc sẽ ban hành thông
qua hình thức phát phiếu điều tra hoặc trực tiếp phỏng vấn một số đối tượng liên quan được chọn theo mẫu về một chủ đề nhất định nhằm thu thập thông tin phục vụ cho việc đánh giá và ra quyết định.
• Hình thức này đòi hỏi cơ quan tham vấn phải xác định rõ nội dung
và các đối tượng cần điều tra; xác định qui mô mẫu hợp lý và có
tính đại diện để QD danh sách những người được TV; soạn thảo
phiếu điều tra; xác định phương pháp phân tích, sử lý thông tin; tiến hành tập huấn điều tra viên để thực hiện việc phát và thu phiếu,
hướng dẫn cho đối tượng TV hiểu và biết cách trả lời các câu hỏi một cách đầy đủ, khách quan.Phiếu điều tra được niêm phong và gởi về bộ phận phân tích, tổng hợp YK tham vấn Khi triển khai cần chú ý những đặc thù của vùng đồng bào các DT.
• Trong thực tế CQDC chỉ có thể tự mình thực hiện một số cuộc điều tra giản đơn; nhưng phải nắm rõ quy trình, thủ tục, phương pháp TV
đề đặt hàng cho các đơn vị tư vấn có kinh nghiệm và theo dõi, đánh giá, sử dụng kết quả TV
Trang 15II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt) 11- Tiếp dân trực tiếp:
• Là hình thức TV thông qua việc tiếp dân định kỳ tại trụ sở
tiếp dân hoặc tiếp dân lưu động ở các địa bàn.Ngoài việc
tiếp dân nhằm tham gia giải quyết đơn thư KN,TC như cách làm lâu nay; Cơ quan và ĐBDC cần mở rộng việc tiếp dân để LYK về chính sách.
• Cơ quan và ĐBDC cần nghiên cứu trước các thông tin liên quan đến địa bàn TV; các vụ việc nỗi cộm Trên cơ sở đó
quyết định DS mời các cơ quan chức năng cùng tham dự để tiếp thu; sử lý và phản hồi các kiến nghị của tổ chức và công dân.
• Các YK của người dân phải được ghi thành biên bản để tiếp
tục phân tích, sử lý trong hoạt động GS, QD của cơ quan& ĐBDC.
Trang 16II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
12- Tham vấn bằng cách sử dụng các tổ chức
nghiên cứu độc lập:
một tổ chức nghiên cứu độc lập tiến hành thu
thập thêm thông tin bổ sung cho những thông tin
mà ĐP đã nhận được từ các hoạt động TV khác.
rõ yêu cầu nội dung và phương pháp tham vấn; cách thức sử lý ý kiến và việc sử dụng các kết
quả nghiên cứu vào việc hoạch đinh CS ở ĐP.
Trang 17II- Các hình thức tham vấn
công chúng (tt)
nhưng ĐBQH cũng sử dụng các hình thức tham vấn như trên khi hoạt động theo chức năng nhiệm vụ của mình
xuyên TV với nhiều loại công cụ.Chú ý hình thức TV các
nhóm đối tượng hẹp chịu tác động của CS như cộng đồng các doanh nghiệp; các hiệp hội; những nhóm cử tri có liên quan trực tiếp Đồng thời cũng cần tham khảo YK của các tổ chức nghiên cứu độc lập; các đơn vị tư vấn chuyên ngành và chuyên gia; các trường ĐH Việc tham khảo kết quả các cuộc điều tra XHH; dư luận công chúng phản ảnh qua BC; gặp gỡ, phỏng vấn riêng cá nhân cũng rất cần thiết.
Trang 18III-Một số việc nên làm, nên tránh
1- Những việc nên làm:
• Lựa chọn đúng v/đ và hình thức TV phù hợp là khâu có tính quyết
định V/đ được chọn nên nằm trong KH của HDND về ban hành các NQ và GS; thực sự là v/đ bức xúc trong dư luận XH; gây ách tắc cho việc thực thi PL và có tính khả thi về thời gian, nguồn lực Chọn một hoặc một số hình thức TV có thể bổ sung cho nhau
theo cách phủ từng lớp phù sa ( như ở Đồng tháp); hoặc đi sâu vào một địa bàn trọng điểm ( như ở Hà tĩnh).Ví dụ: Để đánh gia CS
đã ban hành thì nên dùng hình thức TXCT; gởi phiếu hỏi, phỏng vấn…Để đánh giá tác động KT-XH của một chủ trương có thể
dùng hình thức Hội nghị LYK trên diện rộng; Hội nghị thảo luận nhóm trọng tâm; họp các bên liên quan, diễn đàn BC
• Đối tượng TV cũng cần xác định rõ bao gồm: người chịu tác động
trực tiếp, gián tiếp; những người hưởng lợi, chịu hại; người có quyền& lợi ích liên quan; người quản lý; người cung cấp dịch vụ; người am hiểu
Trang 19III-Một số việc nên làm, nên tránh
(tiếp theo)
• Phải lập KH tham vấn với kịch bản rõ ràng, phân công cụ thể.
• Người chủ tọa, những đơn vị phối hợp và bộ máy phục vụ
cần nắm vủng nội dung, mục đích, yêu cầu; tính chất của
từng hình thức tham vấn; trình tự thủ tục tiến hành Những khâu công việc phức tạp như gởi phiếu LYK; điều tra
XHH cần tập huấn kỹ lưỡng cho người thực hiện và nếu cần
có thể làm điểm trước khi nhân rộng.
• Cơ quan và ĐBDC cũng như bộ máy giúp việc phải không
ngừng nâng cao KT, rèn luyện KN và thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong suốt quá trình chuẩn bị, thực hiện TV; tiếp thu YK, phản hồi và sử dụng kết quả TV trong hoạch định CS Chú ý các KN: xác định v/đ; thuyết trình; nghe và hỏi; phân tích, sử lý thông tin; lập các loại biên bản…
• Cần thường xuyên sơ tổng kêt, rút kinh nghiêm trong suốt
quá trình TV để bổ khuyết kịp thời.
Trang 20III-Một số việc nên làm, nên tránh
(tiếp theo)
2- Một số việc nên tránh:
• Lựa chọn không đúng v/đ tham vấn như chọn chủ đề quá
rộng;chưa thực sự cấp bách so với những v/đ bức xúc khác
• Chọn hình thức TV không phù hợp vơi chủ đề TV; thiếu tính khả
thi về thời gian và nguồn lực.Ví dụ: Chọn hình thức TV các bên liên quan khi chưa sử dụng các công cụ khác để làm rõ v/đ cần được giải trình, LYK hoặc chọn hình thức điều tra XHH với qui mô quá rộng trong lúc năng lực bộ máy và kinh phí không đảm bảo.
• Giản đơn trong công tác chuẩn bị để xảy ra tình trạng “ cháy giáo án” dẫn đến bị động , lúng túng; không đạt kết quả mong muốn.
• Thực hiện không đúng qui trình, thủ tục trong hoạt động TV; thiếu
quan tâm công tác truyền thông để tạo sự đồng thuận trong HTCT
và sự hợp tác tích cực của các đối tượng TV Điều hành cuộc TV không theo kịch bản; vi phạm các nguyên tắc khi TV Ví dụ để xảy
ra tranh luận tại HN tham vấn các bên liên quan.
Trang 21IV- Kết luận
• Đa dạng hóa các hình thức TVCC là hết sức cần thiết để
huy động trí tuệ và sức mạnh tổng hợp của HTCT và toàn
XH trong việc hoạch định và thực thi CS Điều cốt lõi là chọn đúng v/đ;đối tượng TV; chọn hình thức TV phù hợp
để đạt mục đích, yêu cầu đề ra.
• Mỗi hình thức TVCC đều có đặc điểm và yêu cầu cụ thể về công tác tổ chức; về qui trình, thủ tục đòi hỏi phải tuân thủ Các hình thức mới phải được chỉ đạo thí điểm trước khi áp dụng trên diện rộng.
• Cơ quan và ĐBDC phải lập KH và kịch bản chi tiết ; không
ngừng bồi dưỡng KT&KN và chăm lo xây dựng đội ngũ tham mưu, phục vụ để thực hiện tốt các hoạt động tham vấn.
Trang 22XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!