Bài đọc về Aeon Mall tại Việt Nam

Bài đọc về Aeon Mall tại Việt Nam Thị trường bán lẻ tại Việt Nam Ở Việt Nam có khoảng 700 siêu thị và trung tâm mua sắm, trong đó các nhà bán lẻ nước ngoài chiếm 40%, trong 125 trung tâm thương mại th[.]

Bài đọc về Aeon Mall tại Việt Nam

Thị trường bán lẻ tại Việt Nam

Ở Việt Nam có khoảng 700 siêu thị và trung tâm mua sắm, trong đó các nhà bán lẻ nước ngoài chiếm 40%, trong 125 trung tâm thương mại thì khu vực FDI có 31, chiếm khoảng 25% Theo Bộ Công thương, đến năm 2020, Việt Nam có khoảng 1.200 – 1.300 siêu thị, 180 trung tâm thương mại và 157 trung tâm mua sắm.

Số liệu của Bộ Công Thương cho thấy, bán lẻ chiếm khoảng 15% GDP Việt Nam năm

2013 Tính chung cả năm 2015, Tổng cục Thống kê đánh giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa

và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tính đạt 3,2 triệu tỷ đồng, tăng 9,5% so với năm trước (loại trừ yếu tố giá tăng 8,4%, cao hơn mức tăng 8,1% của năm 2014).

Về thị trường bán lẻ Việt Nam nửa đầu năm 2016, Chuyên gia kinh tế Sebastian Eckardt của Ngân hàng Thế giới đánh giá, lĩnh vực bán lẻ của Việt Nam đang có con số tăng trưởng rất tốt, khoảng 8%, nhờ tiêu dùng nội địa mạnh với một môi trường lạm phát thấp trong khi thu nhập và lương thưởng cũng được cải thiện.

Đánh giá triển vọng của thị trường bán lẻ Việt Nam trong thời gian tới, ông Sebastian Eckardt cho rằng, lĩnh vực bán lẻ của Việt Nam hiện đang tăng tốc giữa bối cảnh nhu cầu nội địa và tiêu dùng tiếp tục đà khởi sắc từ năm ngoái Xu hướng đi lên của lĩnh vực bán lẻ được kỳ vọng sẽ tiếp tục được duy trì trong ngắn hạn và ước tính thị trường này

sẽ tăng trưởng khoảng 8-9% trong năm 2016 Về trung hạn, ông Sebastian Eckardt nhìn nhận triển vọng của ngành bán lẻ Việt Nam vẫn rất lớn vì đang trong quá trình tăng trưởng nhanh.

Theo TS Đinh Lê Hải Hà, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân, thị trường bán lẻ Việt Nam rất hấp dẫn nhà đầu tư ngoại vì quy mô thị trường hấp dẫn với hơn 90 triệu dân, trong

đó khoảng 70% dân ở độ tuổi dưới 64; tốc độ đô thị hóa nhanh (năm 2014 đã đạt 33,1% dân sống ở thành thị; thu nhập bình quân và quyền lực mua sắm tăng nhanh (chi tiêu cho mua sắm hàng hóa của hộ gia đình tăng nhanh từ 70 tỷ USD năm 2008 lên tới 154 tỷ USD năm 2015) Việt Nam đã cam kết mở cửa gần như hoàn toàn thị trường bán lẻ trong nước cho các nhà cung cấp nước ngoài Điều này mang lại nhiều cơ hội cho nền kinh tế đất nước, nhưng cũng đặt ra cho Việt Nam đặc biệt là các doanh nghiệp bán lẻ trong nước những thách thức to lớn trong việc tăng cường năng lực cạnh tranh, sử dụng các công cụ được phép để bảo vệ tốt nhất lợi ích của người tiêu dùng, bảo vệ lợi ích hợp pháp và chính đáng của các kênh phân phối hàng Việt và sự tồn tại của các khu chợ truyền thống, của hàng triệu hộ kinh doanh trong nước “Có thể nói, sức ép cạnh tranh

trong lĩnh vực bán lẻ ở Việt Nam ngày càng gia tăng khi các nhà phân phối nước ngoài ồ

ạt đầu tư vào thị trường VN để giành thị phần Sức ép này buộc các doanh nghiệp bán

lẻ trong nước phải xem lại mô hình kinh doanh, đồng thời chủ động hơn, chuyên nghiệp hơn, nâng cao năng lực để sẵn sàng cạnh tranh” TS Đinh Lê Hải Hà nhấn mạnh

Ngoài ra, nền chính trị ổn định thuận lợi cho việc kinh doanh của công ty Đồng thời chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam là một lợi thế rất lớn.

Theo Bộ Công Thương, bán lẻ hiện đại sẽ chiếm khoảng 40% tại Việt Nam vào năm

2020 Hiện tại, con số này mới chỉ là 20% Bán lẻ tại Việt Nam vẫn đang chịu sự thống trị của loại hình bán lẻ truyền thống với chợ cóc, chợ vỉa hè với 80% thị trường.

Tuy nhiên, bức tranh này được dự báo sẽ thay đổi nhanh chóng trong thời gian tới Cơ cấu dân số trẻ, sức mua ngày càng được cải thiện nhờ tầng lớp trung lưu tăng trưởng mạnh mẽ, ý thức về vệ sinh an toàn thực phẩm của người dân ngày càng được nâng cao

sẽ là những yếu tố chính thúc đẩy nhu cầu các cửa hàng bán lẻ hiện đại.

Tổng mức bán lẻ năm 2014 tăng trưởng tốt trong năm nay

Còn theo tổ chức tư vấn Mỹ A.T.Kearney, Việt Nam đứng thứ 28 thế giới trong danh sách thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất trên thế giới “Kinh tế vĩ mô dần ổn định, lạm phát giảm và nhiều điều kiện kinh doanh tốt như việc sắp sửa gỡ bỏ rào cản thương mại và giảm thuế là những yếu tố chính giúp Việt Nam thu hút các nhà bán lẻ quốc tế”, A.T.Kearney đánh giá.

Những yếu tố thuận lợi từ vĩ mô đến vi mô của Việt Nam khiến không ít các doanh nghiệp ngoại quan tâm Năm qua, người ta đã chứng kiến nhiều thương vụ M&A khủng của cả doanh nghiệp nội và ngoại, với sự tham gia của hàng loạt ông lớn tầm cỡ quốc tế Những cái tên có thể kể ra ngay lập tức đó là Aeon, Takashimaya, Lotte, E-mart, Berli Jucker, Robins,…

Sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Năm 2014 chứng kiến rất nhiều khoản đầu tư cũng như thương vụ lớn trong ngành bán

lẻ, đặc biệt là trong giai đoạn nửa cuối năm.

Đầu tháng 8/2014, thị trường bán lẻ Việt Nam chấn động với thương vụ khủng: Metro (Đức) bán lại toàn bộ bộ phận kinh doanh Việt Nam với giá 879 triệu USD Toàn bộ 19 siêu thị Metro Cash & Carry của Metro tại Việt Nam được bán cho tập đoàn Berli Jucker (Thái Lan) Thương vụ gây bất ngờ vì trong hơn 10 năm có mặt tại Việt Nam,

Metro dù thường xuyên báo lỗ nhưng vẫn được coi là đang hoạt động tốt tại Việt Nam, bằng chứng là tốc độ mở thêm trung tâm mới của Metro Việt Nam chỉ đứng sau Trung Quốc tại châu Á.

Sau khi bán lại toàn bộ mảng kinh doanh tại Việt Nam cho Berli Jucker, toàn bộ 19 trung tâm sẽ được đổi tên thành thương hiệu mới của hãng bán lẻ Thái Lan Trước đó, Berli Jucker cũng ghi dấu ấn với thương vụ mua lại toàn bộ chuỗi Family Mart liên doanh với đối tác Việt Nam và đổi tên thành B’mart.

Một số sự kiện lớn trong ngành bán lẻ Việt Nam năm 2014

Không theo đuổi chiến lược M&A như BJC, một tập đoàn của Nhật Bản là Aeon chọn chiến lược tiếp cận đa chiều hơn Gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2008, Aeon không ồ ạt mở rộng Nhà đầu tư Hàn Quốc tiến hành thăm dò với chuỗi cửa hàng tiện lợi G7-Ministop bắt tay với đối tác địa phương là Trung Nguyên.

Năm 2014, Aeon mới mở 2 đại trung tâm mua sắm tại phía Nam là Aeon Mall Thành phố Hồ Chí Minh và Aeon Mall Bình Dương với tổng diện tích mỗi trung tâm trên 70.000m2.

Aeon đã rót tổng vốn hơn 500 triệu USD cho Aeon Tân Phú (Tân Phú, TP HCM, tháng 1/2014), Aeon Bình Dương (Bình Dương, 10/2014), Aeon Long Biên (Hà Nội, 2015) và Aeon Bình Tân (TP HCM, đã được đưa vào hoạt động giữa năm 2016).

Không dừng lại ở đó, Aeon tiếp tục có cái bắt tay với 2 đối tác nội khác là Citimart và Fivimart để mở rộng hệ thống của mình Hợp tác với Citimart đã cho ra đời thương hiệu Aeon-Citimart, đồng thời đưa hàng hóa Aeon vào trong hệ thống hơn 30 siêu thị của Citimart.

Có thể thấy, chiến lược của Aeon rất đa dạng Tập đoàn này vừa cho xây dựng những trung tâm mua sắm cực lớn, có thương hiệu của riêng mình, đồng thời hợp tác với các tên tuổi trong nước, có mặt bằng nhỏ hơn để xây dựng hệ thống phân phối, cửa hàng cho mình Bằng cách này, Aeon vửa đẩy nhanh tốc độ phát triển, vừa giúp người tiêu dùng làm quen với hàng hóa và thương hiệu Aeon.

Tên tuổi thứ 3 không thể không nhắc đến trong ngành bán lẻ Việt Nam năm qua đó

là Lotte Khai trương trung tâm thương mại cao thứ 2 tại Hà Nội, Lotte Centre có vị trí đắc địa trên trục đường Đào Tấn – Kim Mã cạnh khách sạn Deawoo Với một quần thể đầy đủ khu căn hộ, trung tâm mua sắm, khách sạn, nhà hàng, khu vực vui chơi, giải trí, tập đoàn Hàn Quốc không giấu ý đố biến Lotte Centre Hà Nội thành trung tâm vui chơi, giải trí hiện đại hàng đầu ở Hà Nội.

Bên cạnh đó, Lotte cũng đẩy nhanh tốc độ mở rộng chuỗi siêu thị Lotte mart với việc khai trương 6 trung tâm thương mại trên khắp cả nước bao gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đà Nẵng,

Ngoài các cái tên nổi bật trong năm qua, vẫn còn rất nhiều những ông lớn khác cũng

đang từng bước tiến vào thị trường như chuỗi Robins của Central Group (Thái Lan), Takashimaya (Nhật Bản) hay Auchan (Pháp), Mark & Spencer (Anh),…

Cũng không thể bỏ qua những tên tuổi gạo cội trên thị trường như Big C Là một trong những tên tuổi ngoại hoạt động lâu nhất tại Việt Nam, chuỗi siêu thị của Big C luôn nằm trong top nhà bán lẻ lớn nhất Việt Nam và vẫn tiếp tục mở rộng sang các tỉnh, thành phố xa trung tâm.

Việc mở rộng ồ ạt của một số thương hiệu ngoại cho thấy sức hấp dẫn của thị trường,

nhưng đi cùng với nó cũng là mức độ cạnh tranh sẽ ngày một khốc liệt hơn Các nhà bán lẻ ngoại đang gấp rút xây dựng hệ thống của mình thông qua nhiều cách thức khác nhau, từ đầu tư trực tiếp, mua bán - sáp nhập cho đến liên doanh, liên kết.

Doanh nghiệp nội: Đối tác tránh đối đầu

Trên thực tế, dù DN ngoại có những động thái mạnh trong năm qua, nhưng tập đoàn bán lẻ lớn nhất tại Việt Nam hiện vẫn là Sài Gòn Co.op Với hệ thống trên 70 siêu thị Co.opmart trên cả nước, Sài Gòn Co.op mới là doanh nghiệp có thị phần lớn nhất Việt Nam Mặc dù vậy, đây khó có thể xem là lợi thế của nhà bán lẻ nội.

Thị trường bán lẻ hiện đại mới chỉ chiếm 20% toàn bộ thị trường bán lẻ Điều đó có nghĩa thị trường bán lẻ hiện đại vẫn còn rất nhiều đất để phát triển Các doanh nghiệp đang cạnh tranh gay gắt nhằm lôi kéo nhóm khách hàng mới, đang dần dịch chuyển từ

bán lẻ truyền thống sang hiện đại, về phía mình trong tương lai Về tiềm lực tài chính và kinh nghiệm, các nhà bán lẻ nội vẫn đang yếu thế hơn trên đường đua với các đối thủ ngoại.

Mặt khác, ngay cả khi chưa có sự tham gia của các thương hiệu ngoại, bán lẻ nội đã có những vấn đề của riêng mình.

Tại Việt Nam, yếu tố vùng miền trong ngành bán lẻ rất rõ nét Các thương hiệu thành công ở miền Bắc lại ít thành công ở miền Nam và ngược lại.

Saigon Co.op vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đổ bộ ra miền Bắc Sau nhiều lần thất bại, chuỗi siêu thị này mới chỉ mở 2 siêu thị đặt ở khá xa trung tâm Hà Nội và đang tiến hành mở rộng hơn sang các tỉnh phía Bắc lân cận như Hải Phòng, Quảng Ninh Ngược lại, các nhà bán lẻ có tiếng miền Bắc như Phú Thái, Fivimart cũng không thể

"Nam tiến" và phải ngậm ngùi đóng cửa siêu thị ở miền Nam sau một thời gian làm ăn thua lỗ.

Trong khi đó, với kinh nghiệm trên nhiều thị trường khác nhau, Big C, Metro là những doanh nghiệp làm ăn lâu năm ở Việt Nam và có hiện diện ở cả 3 miền 6 trung tâm của Lotte xuất hiện ở cả Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đà Nẵng, Aeon cũng đang xây dựng trung tâm thương mại ở Hà Nội Với kinh nghiệm hoạt động trên

nhiều quốc gia, yếu tố vùng miền dường như không phải vấn đề lớn đối với các nhà bán

lẻ quốc tế.

Để khắc phục nhược điểm cố hữu và đủ “nội lực” để đối đầu với các làn sóng doanh nghiệp ngoại, các thương hiệu nội chọn cách hợp tác thay vì đối đầu Những kinh nghiệm quốc tế của các thương hiệu ngoại là điều các doanh nghiệp nội phải học hỏi rất nhiều Saigon Co.op đã quyết định chọn nhà bán lẻ Singapore nổi tiếng là NTUC FairPrice làm đối tác Tập đoàn Phú Thái, một trong những nhà bán lẻ nổi tiếng phía Bắc lựa chọn Family mart, và sau này là tập đoàn Thái Lan BJC.

Citimart phía Nam và Fivimart phía Bắc cùng chọn liên kết với Aeon Trường hợp Citimart, cả 30 trung tâm Citimart đã đổi tên thành Aeon-Citimart Đổi lấy việc thay tên đổi họ, hàng hóa trong Citimart sẽ có thêm hàng hóa Nhật Bản và quan trọng hơn, tập đoàn này sẽ học được cách quản trị theo phong cách đa quốc gia của tập đoàn Nhật Bản, điều mà theo bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, người sáng lập ra chuỗi Citimart, là hợp tác cùng phát triển.

Một tên tuổi có thể là trường hợp ngoại lệ về tiềm lực tài chính đó là Vinmart của tập đoàn Vingroup Thuộc sở hữu của một trong những tập đoàn lớn nhất Việt Nam, Vinmart

trong năm qua tăng tốc nhanh nhờ vào các thương vụ M&A Hồi tháng 10, Vingroup đã mua lại toàn bộ chuỗi Oceanmart của tập đoàn Đại Dương và đổi tên thành Vinmart.

Tới cuối năm 2014, 79 Mart, siêu thị bán lẻ của tập đoàn Alphanam cũng đã nhượng lại địa điểm kinh doanh cho Vingroup Với việc nhượng lại địa điểm duy nhất, 79 Mart dù còn thương hiệu nhưng coi như đã rút khỏi cuộc chơi bán lẻ Ông Nguyễn Tuấn Hải, chủ tịch tập đoàn Alphanam cho biết, để có lãi, chuỗi siêu thị này cần phải mở ra khoảng 50 điểm, trong khi tập đoàn không muốn chịu lỗ đầu tư thêm nữa.

Về phía Vingroup, sau các thương vụ M&A, chuỗi siêu thị Vinmart của tập đoàn này hiện có 13 địa điểm và đang có dự định mở ra 40 địa điểm trong tương lai gần Đây sẽ là cái tên hứa hẹn trên thị trường bán lẻ Việt Nam.

Bán lẻ online

Hiện tại, hầu hết các thương hiệu lớn đều có kênh bán lẻ online Các chuyên gia đánh giá rằng xu thế của bán lẻ online trong tương lai là tất yếu Hiện tại, nhiều doanh nghiệp bán lẻ lớn của Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan cũng đang chuẩn bị vào Việt Nam Lazada vừa nhận được đầu tư và hứa hẹn sẽ đẩy mạnh phát triển tại Việt Nam Rakuten, hãng bán lẻ trực tuyến lớn nhất Nhật Bản cũng đang rục rịch tiến vào thị trường hơn 30 triệu dân dùng Internet.

Ở trong nước, Vingroup, một trong những tập đoàn lớn nhất Việt Nam đang chuẩn bị khởi động dự án Vin-Ecom vào đầu năm 2015 Một số thương vụ cũng lớn cũng diễn ra như VNG bán lại mảng TMĐT cho FPT hay 3 nhà đầu tư Nhật Bản quyết định đầu tư vào Sen Đỏ Tất cả những thông tin này cho thấy 2015 sẽ là năm dòng tiền chảy mạnh vào lĩnh vực thương mại điện tử.

Tuy nhiên, kết quả như thế nào thì rất khó dự đoán Các trang thương mại điện tử của nước ngoài, hoạt động tại Việt Nam theo kiểu “Việt hóa” website rồi chuyển giao toàn

bộ mô hình đã thành công ở quốc gia khác về như Lazada, dù thu được một số kết quả nhất định, nhưng vẫn vấp phải những yếu tố khác biệt trong văn hóa.

Với dự án Vin-Ecom, dù nhận được đầu tư và hậu thuẫn rất lớn từ phía tập đoàn Vingroup, vẫn phải hoãn kế hoạch ra mắt tới 3 lần trong năm 2014 Hiện tại, những thông tin về sản phẩm của Vin-Ecom vẫn còn rất mù mờ.

Theo chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử, dòng tiền chảy vào TMĐT Việt Nam trong năm 2015 có thể sẽ tăng mạnh, giúp thị trường sôi động hơn, nhưng TMĐT sẽ khó

có thể trở thành xu thế ngay trong năm sau.

“Sẽ cần có thời gian để người tiêu dùng thay đổi thói quen tiêu dùng, cách thức thanh toán cũng như niềm tin vào các dịch vụ online Cho tới thời điểm đó, TMĐT sẽ chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ bán hàng offline, cung cấp những công cụ online để giải quyết các vấn

đề của bán hàng offline”, vị này cho biết.

Aeon mall: Đang triển khai nhiều chiến lược.

Ngoài ra, Aeon Mall còn được sự hậu thuẫn từ những doanh nghiệp đồng hương đến

từ Nhật Bản cho các dịch vụ như đưa đón hay giao hàng Cụ thể, Tokyu - doanh nghiệp tư nhân đầu tư đường sắt của Nhật Bản, đang hợp tác với Becamex đầu tư phát triển bất động sản tại Bình Dương - cung cấp dịch vụ đưa đón miễn phí đến trung tâm mua sắm Aeon Mall Bình Dương; Sagawa Express - doanh nghiệp logistics Nhật Bản

- thực hiện giao hàng miễn phí trong phạm vi 10km cho khách hàng có hóa đơn trên 300.000 đồng.

Doanh số từ việc bán quần áo và hàng tiêu dùng thiết yếu - chìa khóa thành công của

Aeon, đang giảm nhẹ so với kỳ vọng "Người tiêu dùng Việt Nam nhạy cảm về giá hơn những gì chúng tôi dự đoán", ông Yasuo Nishitoge, lãnh đạo Aeon Việt Nam cho biết.

Những mối lương duyên mang tên "hợp tác"

Cuối năm 2011, Aeon bắt đầu thâm nhập thị trường bán lẻ Việt Nam bằng việc triển khai cửa hàng tiện ích Ministop qua hình thức nhượng quyền thương hiệu với sự kết

hợp của Tập đoàn Trung Nguyên Hiện nay, thương hiệu Ministop đã có 17 cửa hàng trên cả nước

Nhưng phải đến tháng 1/2014, Aeon mới chính thức mở trung tâm mua sắm đầu tiên tại Tân Phú, TP.HCM với số vốn đầu tư 100 triệu USD Aeon hiện đã rót 500 triệu USD vào Việt Nam cho 3 trung tâm mua sắm ở Tân Phú, TP.HCM (tháng 1/2014), Bình Dương (tháng 10/2014) và Long Biên - Hà Nội (cuối năm 2015).

Không dừng lại ở đó, Aeon còn tiếp tục đầu tư vốn và liên kết với một số hệ thống siêu thị trong nước như Fivimart và Citimart nhằm phát triển chuỗi bán lẻ trên toàn quốc.

Từ giữa tháng 11/2014, toàn bộ 26 siêu thị và cửa hàng tiện lợi của Citimart đổi tên thành Aeon - Citimart, phong cách cũng thay đổi theo cách làm của Aeon.

Ngoài những mặt hàng vốn đã được bán trước đây thì chuỗi siêu thị này sẽ là nơi bán các loại thực phẩm và hàng tiêu dùng mang thương hiệu Top Value (hàng độc quyền của Aeon) được chuyển từ hệ thống siêu thị của Aeon tại Thái Lan và Malaysia sang Sau đó, Aeon sẽ liên kết với các doanh nghiệp thực phẩm và hàng tiêu dùng Việt Nam sản xuất theo đơn đặt hàng riêng

Dù cả 3 trung tâm thương mại đã và đang xây dựng đều không đặt ở những vị trí đắc

địa thuộc trung tâm thành phố, nhưng ít nhất với 2 siêu thị phía Nam có thể cho thấy sức

hút của nhà bán lẻ Nhật Bản đối với người tiêu dùng thành thị đang là rất lớn Với đà tăng hiện tại, tập đoàn này lên kế hoạch đến năm 2020, số lượng siêu thị AEON Mall ở Việt Nam sẽ đạt đến con số 20

Bằng việc mở rộng quy mô trực tiếp (xây mới các đại siêu thị) và gián tiếp (hợp tác & liên kết với các chuỗi siêu thị nhỏ), Aeon đang chứng tỏ mình là một tay chơi có nghề trong sân chơi bán lẻ sôi động đang phần nào trở nên chật chội ở Việt Nam

Có thể thấy, chiến lược của Aeon rất đa dạng Tập đoàn này vừa cho xây dựng những trung tâm mua sắm cực lớn, có thương hiệu của riêng mình, đồng thời hợp tác với các tên tuổi trong nước, có mặt bằng nhỏ hơn để xây dựng hệ thống phân phối, cửa hàng cho mình Bằng cách này, Aeon vửa đẩy nhanh tốc độ phát triển, vừa giúp người tiêu dùng làm quen với hàng hóa và thương hiệu Aeon

Tuy nhiên, cũng có thông tin cho rằng, Aeon mall đang đối mặt với việc khách hàng phàn nàn

về thái độ phục vụ của nhân viên chưa chuyên nghiệp Bên cạnh đó, Aeon mall cũng cần phải giải quyết việc kho lưu trữ không đáp ứng kịp các mặt hàng bán chạy, khiến khách hàng dù muốn mua sản phẩm nhưng luôn nhận được câu “hết hàng” của nhân viên

Nguồn: www.cafebiz.vn

Câu hỏi

Anh/chị sử dụng thông tin trong bài đọc tình huống Aeon

Mall để phân tích 5 áp lực cạnh tranh có tác động đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệ p