Chuyen de 6 BDTX he 2018 BD HSG sinh hoc te bao

- Hệ thống Sinh học tế bào - Vận dụng kiến thức Sinh học tế bào vào thực tiễn, ôn thi HSG … - Một số câu hỏi, bài tập CẤU TRÚC CỦA BÁO CÁO... - Những CĐTCS phải thể hiện các đặc trưng cơ

BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

MÔN SINH HỌC

Hà Tĩnh, ngày 16-17 tháng 8 năm 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH

  

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH

  

Chuyên đề 6:

ĐỊNH HƯỚNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI

PHẦN SINH HỌC TẾ BÀO

GV: Trần Thái Toàn

ĐT: 0915.416.469

Email: thaitoantran@gmail.com

Tháng 8 năm 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH

  

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH

  

- Sinh học tế bào và Tế bào học khác nhau như thế nào?

- Hệ thống Sinh học tế bào

- Vận dụng kiến thức Sinh học tế bào vào thực tiễn, ôn thi HSG …

- Một số câu hỏi, bài tập

CẤU TRÚC CỦA BÁO CÁO

1 Các cấp tổ chức hệ thống sống

- Theo Campbell, trong cuốn Sinh học (tr 4 - 5) chia 10 cấp độ từ: Sinh quyển -> Hệ sinh thái -> Quần xã -> Quần thể > Cá thể sinh vật > cơ quan và hệ cơ quan

-> Mô > Tế bào - -> Bào quan - -> Phân tử.

(Biology by Nell A Campbell & Jane B Reece,

Google.com/intl/en, 15, Jul.2008).

- Một cấp độ tổ chức sống có các đặc trưng cơ bản sau:

Một cấp độ tổ chức sống có các đặc trưng cơ bản

sau:

- Những CĐTCS phải là Hệ thống cấu trúc và chức phận tương đối độc lập

- Những CĐTCS phải là Hệ thống mở, tự điều chỉnh và tiến hoá

- Những CĐTCS phải thể hiện các đặc trưng cơ bản của sự sống trong quá trình tồn tại phát triển

và tiến hóa: Trao đổi chất và năng lượng; Sinh trưởng và phát triển; Cảm ứng và vận động; Sinh sản

Theo những tiêu chí như trên, ta có thể loại bỏ những cấp độ tổ chức trung gian, nghĩa là các cấp độ tổ chức sống khi tách chúng ra khỏi môi trường của nó, chúng sẽ không tồn tại được, và

xác định được 6 CĐTCS như sơ đồ sau:

2 VỊ TRÍ, NỘI DUNG PHẦN SINH HỌC TẾ BÀO TRONG CHƯƠNG TRÌNH SINH HỌC THPT

Lớp Nội dung

Thời lượng (Số tiết)

Chuẩn Nâng cao

10

- Giới thiệu chung về thế giới sống.

- Sinh học TB.

- Sinh học vi sinh vật.

2 19 13

4 30 18

11 - Sinh học cơ thể. - Thực vật

- Động vật, người

24 24

24 24

12

- Sinh học các hệ lớn

- Tổng kết toàn cấp

- Di truyền học.

- Tiến hóa.

- Sinh thái học.

25 12 16 2

33 17 21 2

Bảng 2.1 Cấu trúc, nội dung chương trình Sinh học bậc THPT

2 CẤU TRÚC PHẦN SINH HỌC TẾ BÀO TRONG

CHƯƠNG TRÌNH SINH HỌC 10

+) Các kiến thức Sinh học trong chương trình THPT được trình bày theo các cấp tổ chức sống, từ các hệ nhỏ đến các hệ lớn: TB → cơ thể → quần thể →

loài → quần xã → hệ sinh thái - sinh quyển, cuối cùng tổng kết những đặc

điểm chung của các cấp tổ chức sống theo quan điểm tiến hóa - sinh thái

+) TẾ BÀO là đơn vị cấu tạo nên mọi cơ thể sống

+) Phần Sinh học TB lớp 10, gồm các nội dung sau:

- Thành phần hoá học của TB : Thành phần, vai trò của các chất vô cơ và các chất hữu cơ trong TB.

- Cấu trúc của TB : Cấu trúc TB nhân sơ, TB nhân thực, cấu trúc và chức năng cuả các bộ phận, các bào quan trong TB Vận chuyển các chất qua mang sinh chất Thực hành: Quan sát TB dưới kính hiển vi, thí nghiệm co và phản co nguyên sinh.

- Chất hoá học vật chất và năng lượng ở TB : Chuyển hoá năng lượng; vai t rò enzim trong chuyển hoá vật chất; hô hấp TB, quảng tổng hợp Thực hành: Một

số thí nghiệm về enzim.

- Phần bào : Chu kì TB và các hình thức phân bào ở sinh vật nhân thực Thực hành: Quan sát các kì nguyên phân qua tiêu bản.

Thµnh phÇn

ho¸ häc

CÊu t¹o

tÕ bµo

ChuyÓn ho¸

vËt chÊt vµ n¨ng l îng

Ph©n chia

tÕ bµo

Sinh häc tÕ bµo

 Cấp độ

nguyên tử

• Các nguyên

tố đa l ợng

• Các nguyên

tố trung l ợmg

• Các nguyên

tố vi l ợng

Thành phần hoá học

• Protein

• Gluxit

• Lipit

• Axit nucleic

• Các chất vô cơ

phân tử

•Lipoprotein

•Glucoprotein

•Nucleoprotein

•Photpholipit

•Enzim

TB

Cấu tạo tế bào

Kép

khảm

động

Dịch tế bào chất

Các bào quan

Màng nhân

Nhân con

Chất nhiễm sắc

Sự chuyển hoá vật chất

và năng l ợng Ượng

và năng l ợng Ượng

Sự chuyển hoá

vật chất

Sự chuyển hoá

năng l ợng

nội bào

Trao đổi chất

qua

màng tế bào

Sù ph©n chia tÕ bµo

Gi¸n ph©n Trùc ph©n

2 CẤU TRÚC PHẦN SINH HỌC TẾ BÀO TRONG

CHƯƠNG TRÌNH SINH HỌC 10

THẢO LUẬN

? Sinh học tế bào trong chương trình Sinh học 10 thực chất là Sinh học tế

bào hay Tế bào học?

? Sinh học tế bào trong chương trình Sinh học 10 tập trung ở phần nào?

? Đề xuất viết lại phần Sinh học tế bào trong chương trình mới như thế nào?

3 CÂU HỎI VẬN DỤNG KIẾN THỨC SINH HỌC

TẾ BÀO VÀO THỰC TIỄN, ÔN THI HSG

Chuyên đề  Nội dung kiến

thức  Vấn đề thực tiễn,

câu hỏi bài tập liên quan 

Vấn đề mới (sáng tạo)

Hệ thống c âu hỏi, bài tập thực tiễn Sinh học tế bào

4 CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG ÔN THI HSG

4.1 Những vấn đề chung tề SHTB

-Lịch sử nghiên cứu TB

-Học thuyết tế bào

-Phương pháp nghiên cứu tế bào

-Câu hỏi gợi ý:

? Tại sao nói tế bào là đơn vị cấu trúc của sự sống?

? Tại sao kích thước tế bào nhân thực lại không nhỏ như TB nhân sơ mà lại lớn hơn?

? Vì sao TB binh thường không gia tăng mãi về kích thước? Điều kiện nào thì CLTN có thể làm cho sinh vật đơn bào gia tăng kích thước?

Tại sao hầu hết tế bào có kích thước nhỏ và một số khác

có hình dạng hẹp, kéo dài như TB thần kinh, TB hồng cầu? …vv

4 CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG ÔN THI HSG

4.2 Thành phần hóa học của TB

*) Các chất vô cơ

-Câu hỏi gợi ý:

? Vì sao các nguyên tố C, H, O, N chiếm tỷ lệ lớn trong TB?

? Vì sao nguyên tố C là nguyên tố SH đặc biệt quan trọng với sự sống?

? Vì sao nước là chất duy nhất có thể giúp sinh vật thủy sinh chống lại điều kiện lạnh khắc nghiệt ở vùng cực? …

4 CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG ÔN THI HSG

4.2 Thành phần hóa học của TB

*) Các chất hữu cơ

-Câu hỏi gợi ý:

? Vì sao KI tác dụng với tế bào có màu xanh tím, nhưng tác dụng với glycogen lại có màu đỏ nâu?

? Vì sao phân tử nước phân cực dễ dàng thấm qua lớp kép photpholipit trong khi các ion có kích thước nhỏ tương tự lại không có khả năng này?

? Một nhà Sinh học phát hiện ra hai loài VK mới, loài A được phân lập từ moi trường nước nóng, loài B được phân lập từ môi trường nhiệt đới ADN của hai loài này được phân lập và phân tích nhiệt độ biến tính của chúng, kết quả: loài A 80 độ C, loài B 70 độ C? Giải thích vì sao?…

4 CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG ÔN THI HSG

4.3 Cấu trúc, chức năng của TB

-Câu hỏi gợi ý:

? Tại sao vi khuẩn gây bệnh sẽ có độc lực mạnh hơn khi hình thành màng nhầy?

? Con người đã sử dụng các hóa chất nào để bảo quản thực phẩm tránh khỏ các vi sinh vật gây bệnh?

? Vì sao trong nước tiểu của người và linh trưởng có uric mà các động vật khác không có?

? Lúa mì mùa đông có cơ chế thích nghi ntn trong cấu tạo của lipid trong màng sinh chất để sống qua mùa đông có nhiệu độ thấp?…

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ

THẦY CÔ ĐÃ CHÚ Ý LẮNG

NGHE!