BG2-27

Tính chất vật lí- Photpho tồn tại ở một số dạng thù hình khác nhau nhưng quan trọng hơn cả là: Photpho trắng Photpho đỏ... Photpho đỏ- Photpho đỏ có cấu trúc polime Khó nóng chảy và ba

Bài 10:

PHOTPHO

BÀI GIẢNG HÓA HỌC 11

I.Vị trí và cấu hình electron nguyên tử

II Tính chất vật lí

III Tính chất hoá học

IV Ứng dụng

V Trạng thái tự nhiên

VI Sản xuất

I Vị trí và cấu hình electron nguyên tử

- Vị trí: Ô thứ 15 Nhóm VA Chu kì 3

- cấu hình electron:

1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3

II Tính chất vật lí

- Photpho tồn tại ở một số dạng thù hình khác nhau nhưng quan trọng hơn cả là:

Photpho trắng Photpho đỏ

1 Photpho trắng

- Trong tinh thể, những phân

tử P4 nằm ở nút mạng và các liên kết với nhau bằng lực tương tác yếu

- Do đó P mềm, dễ nóng chảy (Tnc= 44,1 0C )

- P trắng bốc cháy trong không khí ở nhiệt độ 400C

- P trắng không tan trong nứơc, tan trong 1số

dung môi hữu cơ như C6H6 , CS2

- P trắng rất độc, có thể gây bỏng nặng

khi rơi vào da

2 Photpho đỏ

- Photpho đỏ có cấu trúc polime

Khó nóng chảy và bay hơi

hơn photpho trắng

- Photpho đỏ Không tan trong dung môi thường,

Bốc cháy ở nhiệt độ trên 250 0 C

Bảng so sánh các tính chất vật lí của photpho

Trạng thái, màu

sắc Chất rắn, trong suốt, hoặc hơi vàng Trông giống sáp Chất bột màu đỏ,dễ hút ẩm và chảy rữa

cấu tạo phân tử Trong tinh thể những phân tử

P4 nằm ở nút mạng Cấu trúc polime

Độc tính Rất độc, gây bỏng nặng Ít độc hơn photpho trắng

Tính bền Mềm, dễ nóng chảy, không tan

trong nước, tan ở dung môi hữu cơ

Dễ chảy rữa, bền trong không khí, không tan trong dung môi thường.

Sự chuyển đổi giữa hai dạng thù hình:

P trắng as P đỏ

P đỏ ko có kk P hơi làm lạnh P trắng

Trạng thái số oxi hoá:

-3 0 +3 +5

II Tính chất hoá học

-3 0 +3 +5

photpho hoạt động hơn nitơ ?

ba trong phân tử nitơ vì vậy ở điều kiện thường photpho hoạt động hơn nitơ

Câu hỏi suy nghĩ

1 Tính oxi hoá

 Photpho thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng vơí một

số kim loại hoạt động ( K, Ca, Na, Mg ) tạo ra

photphua kim loại

Phản ứng: 0 -3

2P + 3Ca t0 Ca3P2

( canxi photphua)

 Trong phản ứng với kim loại mạnh ( K, Na,Ca, Mg, ) photpho thể hiện tính oxi hoá tạo thành photphua kim loại

2 Tính khử

 Photpho thể hiện tính khử khi tác dụng với các phi kim hoạt động như oxi, halogen, lưu huỳnh,… và các hợp chất có tính oxi hoá mạnh khác

a/ photpho tác dụng với oxi

0 +3

Thiếu oxi: 4P + 3O 2 t0 2P 2 O 3 (điphotphotrioxit)

0 +5

Dư oxi: 4P + 5O 2 t0 2P 2 O 5 (điphotpho pentaoxit)

b/ Photpho dễ dàng tác dụng với khí clo khi đun nóng

0 +3

 Thiếu clo: 2P + 3Cl 2 t0 2PCl 3

(photphotriclorua)

0 +5

 Dư clo: 2P + 5Cl 2 t0 2PCl 5

(photpho pentaclorua)

c/ Tác dụng với một số hợp chất có tính oxi hoá mạnh như KClO3, KNO3, K2Cr2O7,…

IV Ứng dụng

PHOTPHO

PHÂN BÓN

THUỐC TRỬ SÂU BOM

AXIT PHOTPHORIC DIÊM

V Trạng thái tự nhiên

nhiên, không gặp photpho ở trạng thái tự do.

Photpho có trong xương , bắp, tế bào não,…

Một số thực phẩm giàu photpho

V Sản xuất

 Nung hỗn hợp quặng photphorit( hoặc apatit), cát và than cốc ở 12000C trong lò điện

+5 0 0 +2

Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3SiO 2 +5C 3CaSiO 3 + 2P+ 5CO