CÁC BỆNH LÝ NGOẠI KHOA THƯỜNG GẶP Ở TRẺ SƠ SINH: CHẨN ĐOÁN CHUẨN BỊ TIỀN PHẪU NGUYÊN TẮC PHẪU THUẬT

CÁC BỆNH LÝ NGOẠI KHOA THƯỜNG GẶP Ở TRẺ SƠ SINH:● CHẨN ĐOÁN ● CHUẨN BỊ TIỀN PHẪU ● NGUYÊN TẮC PHẪU THUẬT... ● Cho ăn khi có nhu động ruột 24-48h● Biến chứng: TDMP: dẫn lưu khi đẩy TT hoặ

CÁC BỆNH LÝ NGOẠI KHOA THƯỜNG GẶP Ở TRẺ SƠ SINH:

● CHẨN ĐOÁN

● CHUẨN BỊ TIỀN PHẪU

● NGUYÊN TẮC PHẪU THUẬT

Tiên lượng theo Spitz (1994)

THOÁT VỊ HOÀNH BẨM SINH

● Phân loại: Sau bên (Bochdalek, trái 85%, phải 12%, 2 bên 2%, bất sản 1%), trước (Morgagni, trẻ lớn)

● Dị tật phối hợp: CNS, tim, NST

● Chẩn đoán TS, XQ tim phổi thẳng, TOGD

● Xử trí: Trước sanh: hủy thai, nút khí quản, sanh mổ chủ động ≥37ws

Sau sanh: NKQ, SNG, đường truyền, khí máu, ± Inotrope

HFOV, NO, ECMO

● Phẫu thuật: Thời điểm: Khí máu ổn với thở máy FiO2

● Cho ăn khi có nhu động ruột (24-48h)

● Biến chứng:

TDMP: dẫn lưu khi đẩy TT hoặc LS “xấu đi”

TD dưỡng trấp: dịch như sữa nếu cho ăn, dịch nhiều Lyphocytes nếu nhịn  TPN ± OctreotideRGO: chống trào ngược, fundoplication ±

Gastrostomy

Tâm phế mạn, biến dạng lồng ngực-CS, TVH tái phát (50% với mảnh ghép)

PTNS: lồng ngực

RUỘT XOAY BẤT TOÀN VÀ XOẮN RUỘT

● Dị tật kết hợp: TVH, khiếm khuyết thành bụng, teo-hẹp

TOGD *** : vị trí góc Treizt, dấu vặn nút chai

SÂ, CT: SMA bình thường bên trái SMV

● Xử trí: hút NGT, bù dịch, kháng sinh, mổ tối khẩn khi có xoắn

● Phẫu thuật: Tháo xoắn (nếu có), cắt band Ladd, mở rộng chân mạc treo, xoay ruột theo hướng mạc treo chung Cắt nối ruột nếu có hoại tử

● Cho ăn sớm (48h)

● Biến chứng: ruột ngắn, xoắn tái phát, dính ruột

TEO RUỘT NON

● Teo tá tràng: ói dịch mật (80%), CĐTS (50%), bóng đôi, TOGD

XNTP, Echo tim-thận

PT nối tá tràng-tá tràng bên-bên theo Kimura, tapering? Sonde qua miệng nối? PTNS! Xẻ màng ngăn

XRBT (10%) Cho ăn sớm: SNG<10ml/kg/24h và sau 48h BC: Xì miệng nối, Chậm hoạt động miệng nối

BC: xì miệng nối, chậm hoạt động miệng nối, S ruôt ngắn …

● Teo đại tràng: ít gặp  cắt bỏ đoạn ĐT dãn nối tận tận hoặc colostomy

TẮC RUỘT, VPM, NÚT PHÂN SU

● Tắc ruột phân su:

CĐTS: quai ruột dãn, sau sanh: ói dịch mật, bụng trướng, quai ruột nổi, trực tràng: các nút phân su X

Quang: mức nước hơi, bọt xà phòng

Xử trí: SNG, bù dịch, KS, XNTPChụp ĐT cản quang:

Phẫu thuật: rữa sạch phân su (Gastrografin – Meglumine diatrizoate – 1600mosmol/L)?

Mở hồi tràng ra da Bishop-Koop?

bơm rữa đầu dưới  tăng kích thước ĐT

6-8 tuần sau đóng

● VPM phân su: thủng ruột bào thai tạo nang do TR phân su, teo RN, xoắn …

CĐ: HC TR, X Quang: dấu tắc ruột, điểm hóa vôi, báng

Xử trí: tắc ruột và thủng  phẫu thuật cắt nối ruột hoặc stomy

● Nút phân su và HC ĐT trái nhỏ:

Mẹ tiểu đường (>50%)Chụp ĐT cản quang với Gastrografin CĐ và điều trị

Emphalocele Gastroschisis

Túi Phúc mạc, Màng ối, Wharton

jelly ± vỡ (5%) khôngCuống rốn Trên túi va là 1 phần của túi Bên trái thương tổn

Dị tật NST, tim, Cantrell 5, các HC … Teo ruột non, xoắn ruột

Không PT Chất kháng khuẩn không độc

Trẻ cực non hoặc dị tật nặng Phẫu thuật Có trì hoãn nếu không vỡ

Đóng bụng 1 thì ± ghép

2 thì: Silo (7-14 ngày)

Khẩn, nằm nghiêng P, SNG,

bù dịch * , KS, đặt tạng TV vào túi dẽo

Cho ăn Sớm Muộn

Biến chứng Chèn ép khoang bụng, nhiễm

trùng vết mổ #HC ruột ngắn, RL vận động

ruột, bệnh gan do TPN Tiên lượng 90%,  do tật phối hợp 90%,  do suy ruột - gan

DỊ DẠNG HẬU MÔN TRỰC TRÀNG

● 50-60% kèm dị tật: VACTERL, NST

● SNG, bù dịch, Echo tim-thận, X Quang 24h (nếu không rò TSM)

● Phân loại theo Krickenbeck (2005)

● Rò TSM (± tiền đình)  Tạo hình hậu môn trực tràng ngay

● Còn lại hậu môn tạm 2 đầu tận ĐT ϕ (cloaca  ĐT

Nhóm thương tổn chính Hiếm gặp

Rò trực tràng-niệu đạo (1)TLT (2)bóng Teo/hẹp trực tràng

Tồn tại ổ nhớp (1) <3cm, (2)>3cm kênh chung

VRHT SƠ SINH

● Chẩn đoán: non tháng, nhẹ cân (>90%), bỏ bú, bụng trướng

và máu trong phân, NTH

● Xử trí: Nhịn, SNG, đường truyền, NKQ (đa số), KS, chỉnh RL ĐG-KT

Huyết đồ, điện giải, khí máu, XQ mỗi 4-6h nghiêng)

(Thẳng-Phân loại theo Bell cải biên

I – Nghi ngờ Thân nhiệt không ổn

định, ngưng thở, mạch nhanh

Bú kém, ứ dịch dạ dày, nôn dịch mật, XHTH, bụng trướng vừa

Tắc ruột nhẹ

II – Chắc + toan chuyển hóa,

giảm tiểu cầu + XHTH nhiều hơn, bụng đau ± hồng ban

hay mass HCP

Hơi trong thành ruột, tắc ruột rõ, ± khí trong TM cửa,

± quai ruột dãn cố định trên XQ

III – Tiến triển + hạ HA, sốc, ngưng

thở kéo dài, toan chuyển hóa-hô hấp, giảm BC hạt, DIC

+ VPM toàn thể, bụng trướng căng và đau + hơi tự do trong ổ bụng

 Luôn ĐT nội khoa trước và kéo dài 5-7 ngày

 CĐ ngoại khoa thường 24h sau khởi bệnh

“CĐ ĐT Ngoại ở trẻ sơ sinh non tháng, nhẹ cân”

CĐ PT tương đối:

Hơi trong TMC Viêm mô TB thành bụng Quai ruột dãn, cố định

Mass ổ bụng

LS đột ngột “xấu đi”: toan kéo dài, giảm BC kéo dài, tăng mất dịch khoang 3

Tăng thông số máy thở

↓ Chọc dò màng bụng

↓ ↓ (-) (+)

PT Điều trị nội ± CD mỗi 6 giờ

Cân nhắc PT dù nhiều lần (-)

● Ưu tiên làm stomy giải áp Thận trọng khi cắt nối và khâu lỗ thủng

● Dẫn lưu ổ bụng *

● Hoại tử gần như toàn bộ ruột: đóng bụng, tư vấn người nhà, stop!

● Tiếp tục hồi sức tích cực **

● Cho ăn lại chậm, bắt đầu từ ngày 10

● Phát hiện các BC: nhiễm trùng VM, abces tồn lưu, rò đường

TH (10%) và chít hẹp ruột (30%, thường ở hạ lưu)

● Đóng stomy sau 6-8 tuần  cản quang vùng hạ lưu

Dịch ổ bụng

>0,5ml dịch tự do Vàng nâu hoặc nâu Và/hoặc VT gram (-)

< 0,5ml dịch tự do Vàng trong

Và không vi trùng gram (-)