Mức độ cần đạt: HScần đạt: - Hiểu biết thêm về các tác giả văn học ở địa phương và các tác phẩm văn học viết về địa phương từ sau năm 1975.. * Kĩ năng sống: Học tập tư tưởng, lối sống củ
Trang 1Ngày soạn: Tuần 8 - Tiết 39 Ngày giảng:
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
( PHẦN VĂN )
1 Mức độ cần đạt: HScần đạt:
- Hiểu biết thêm về các tác giả văn học ở địa phương và các tác phẩm văn học viết về địa phương từ sau năm 1975
- Bước đầu biết thẩm bình và biết được công việc tuyển chọn tác phẩm văn học
1.1.Kiến thức :
- Sự hiểu biết về các nhà văn, nhà thơ ở địa phương
- Sự hiểu biết về tác phẩm văn thơ viết về đại phương
- Những biến chuyển của văn học địa phương sau năm 1975
1.2 Kĩ năng :
- Sưu tầm, tuyển chọn tài liệu văn thơ viết về địa phương
- Đọc, hiểu và thẩm bình thơ văn viết về địa phương
- So sánh đặc điểm văn học địa phương giữa các giai đoạn
* Kĩ năng sống: Học tập tư tưởng, lối sống của nhân dân địa phương thông qua việc
tìm hiểu nhân cách, lối sống của các tác giả địa phương và cuộc sống của người dân được phản ánh trong tác phẩm
1.3 Thái độ:
- Hình thành sự quan tâm yêu mến đối với văn học của địa phương
1.4 Phát triển năng lực:
- Rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ) năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ đẹp bài thơ ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh
kiến thức bài học
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
- GV : + Chuẩn bị bảng phụ hệ thống tác giả tác phẩm văn học địa phương.
+ Tranh , ảnh các tác giả ( Nếu có )
+ Tư liệu : Tên tuổi, quê quán, sáng tác của các tác giả với Quảng Ninh
- HS : Đọc và sưu tầm các tác giả, tác phẩm về Quảng Ninh
3 Phương pháp :
- Trao đổi, gợi tìm - > khái quát hoá = bảng hệ thống
- Cách thức tổ chức : HS tìm hiểu, sưu tầm, lập bảng hệ thống vào vở ; Trên lớp chia nhóm theo 3 tổ, HS chơi trò chơi tiếp sức lên điền thông tin về Tg-Tp v/học địa phương
4 Tiến trình tiết dạy :
4.1 Ổn định tổ chức :
4.2 Kiểm tra bài cũ (1’)
? Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
4.3 Bài mới :
Trang 2* Hoạt động 1: (4’) Các nhóm tập hợp bảng thống kê của từng cá nhân đã
chuẩn bị -> tập hợp, bổ sung vào 1 bảng thống kê tg, tp hoàn chỉnh
* Hoạt động 2 : (5’)
- Đại diện các nhóm trình bày bảng thống kê của nhóm mình
- G : dựa vào bảng thống kê của các nhóm để hình thành 1 bảng thống kê đầy đủ
- HS : bổ sung vào bảng thống kê của mình những tg, tp còn thiếu
TT Họ và tên Năm sinh
( mất ) Quê quán Tên tác phẩm
1 Nguyễn Thanh Sĩ
Tập thơ: Cõi thiêng- NXB Hội nhà văn -2000
Hưng-Quảng Ninh Tập thơ : “ Tiếng còi gốc rạ”.
- Đếm sao; Hành hương về Yên Tử; Tình yêu gửi lại con tàu
5 Nguyễn Sỹ Hộ
( Lý Biên Cương)
- Khu cảng; Tháng giêng; Khoảng không của đất
(1919-2005) Hà Tĩnh - Đoàn thuyền đánh cá
8 Vũ Nam Thới ( Văn
- Gửi Hạ Long, Dấu chân Bác
Hồ ở Tuần Châu; Hòn Dũa, Ngẫu Hứng Hạ Long, Phút đam mê
* Hoạt động 3 : Tìm hiểu Vb : Cành phong lan bể ( Chế Lan Viên)
Hoạt động của GV – HS Ghi bảng
Hoạt động 3– 20’
- Mục tiêu: Hs thấy được những giá trị nổi bật của tác
phẩm ”Cành phong lan bể”
- Phương pháp: đọc phát hiện, phát vấn, khái
quát,bình giảng, thuyết trình
- Kĩ thuật: động não, chia nhóm
- Chuyển: Vậy trong các tác phẩm đó, những người
nghệ sĩ đã ca ngợi vẻ đẹp nào của quê hương ta, các tác
II Phân tích tác phẩm
“Cành phong lan bể”
1 Tác giả
- Chế Lan Viên ( Phan Ngọc Hoan: 1920-1989)
- Quê: Cam Lộ, Quảng Trị
- Là nhà thơ tiêu biểu của p/trào thơ mới Tích cực hoạt động văn nghệ báo chí phục
Trang 3phẩm đó có gì nổi bật về nội dung và nghệ thuật chúng
ta cùng chuyển sang phần II
? Giới thiệu một số nét chính về nhà thơ Chế Lan Viên
- Hs trình bày, gv chốt
? Nêu xuất xứ bài thơ
- Gv đọc mẫu, gọi hs đọc
- Gv hướng dẫn hs trình bày cảm nhận: về nội dung, về
nghệ thuật của tác phẩm, về vẻ đẹp của thiên nhiên và
con người ở quê hương Quảng Ninh qua văn bản “Cành
phong lan bể”
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm bàn 3p để thống
nhất nội dung đã chuẩn bị ở nhà:
+ Nhóm 1: Gía trị nội dung (chủ đề, vẻ đẹp của thiên
nhiên, con người…)
+ Nhóm 2: Giá trị nghệ thuật(thể loại, ngôn từ, hình
ảnh, nhịp điệu, biện pháp tu từ)
+ Nhóm 3: Cảm nhận về một đoạn thơ mà em thích
nhất
- Các nhóm báo cáo kết quả, giáo viên chiếu, chốt nội
dung
- GV dẫn: Trong những năm đầu miền Bắc xây dựng
CNXH đã có một nhà thơ đến với vùng mỏ và cho ra
đời một bài thơ – một bức tranh sơn mài về thiên nhiên
và con người lao động đã được đưa vào chương trình
Ngữ văn 9
? Đó là văn bản nào, của ai
- Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận
- GV hôm trước cô đã giao nhiệm vụ về nhà, yêu cầu
các em cảm nhận về bài thơ và vẽ lại khung cảnh thiên
nhiên trong bài thơ bằng trí tưởng tượng của mình
- GV mời hs lên trình bày
? Qua các tác phẩm đó bồi đắp cho em tình cảm gì ?
- Tình yêu, niềm tự hào với vẻ đẹp quê hương mình
? Vậy em sẽ làm gì để thể hiện tình cảm của mình với
quê hương và để vẻ đẹp của Hạ Long, Của Đông Triều,
của Quảng Ninh được mọi người biết đến
- Bảo vệ giá trị truyền thống quê hương
- Tham gia tuyên truyền về biển đảo
- Viết bài giới thiệu về quê hương
- Gv mời các nhóm lên giới thiệu về: lịch sử quê
hương, tình yêu lao động, vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa
ẩm thực
*Gv nhận xét phần chuẩn bị của hs
vụ cách mang
- Là đại biểu quốc hội khoá IV,V,VII
2 Tác phẩm
- In trong tập “Ánh sáng và phù sa” (1960)
3 Nội dung:
- Tình cảm nhà thơ với vùng đất mỏ:
+ Ca ngợi vùng mỏ: giàu tài nguyên, giàu truyền thống lịch sử
+ Ca ngợi vẻ đẹp vùng biển
Hạ Long: Màu sắc, đường nét không gian, cảnh vật sống động, đẹp nên thơ
- Tài nguyên biển phong phú, giàu tôm cá
- Cảm xúc dạt dào, tự hào về vùng đất giàu truyền thống lịch sử, đẹp, giàu tài nguyên
4 Nghệ thuật:
- Thể thơ tự do, phóng khoáng
- Ngôn ngữ trong sáng giàu hình ảnh, gợi tả, biểu cảm
- Nhiều kiểu câu, nghệ thuật nhân hoá ,so sánh, ẩn dụ
* Hoạt động 4: (5’)
Trang 4- Mỗi nhóm chọn 1 bài viết đã chuẩn bị ( gt hoặc nêu cảm nghĩ) về 1 tp viết về địa phương hoặc sáng tác của mình
- GV : NX- sửa
* Hoạt động 5 : Gv(1’)
- Nhận xét, khuyến khích Hs tiếp tục tìm hiểu văn học địa phương
- Đọc thêm: Chào Hạ Long, Vịnh Hạ Long, Núi Bài Thơ
- Khuyến khích HS tập sáng tác
4.4 Củng cố (2’)
- Khái quát lại những tác phẩm viết trước 1945.
- Lý Biên Cương, Võ Huy Tâm, Huy Cận
- Sau 1975 : sự phát triển của VH địa phương chưa mạnh, chưa nhiều -> có những tp hay, nổi tiếng -> quan tâm , yêu mến, trân trọng 4.5 Hướng dẫn học bà i(2’) - Tiếp tục sưu tầm, sáng tác, tìm hiểu các tác giả, tác phẩm viết về Quảng Ninh - Hoàn thiện các bài viết, vẽ về quê hương - Phát động cuộc thi vẽ: Quảng Ninh trong trái tim em qua thơ văn - Chuẩn bị bài : Chương trình địa phương(phần Tiếng Việt): Tìm các từ địa phương, lập bảng thống kê - Tìm các tác phẩm có sử dụng từ địa phương Qn - Soạn “ Tổng kết về từ vựng” Xem lại từ đơn, từ phức, từ láy, từ ghép, thành ngữ, đồng nghĩa, trái nghĩa.Từ đồng âm, hiện tượng chuyển nghĩa của từ.Cấp độ khái quát nghĩa của từ.Trường từ vựng 5 Rút kinh nghiệm: ………