Kiến thức: - Học sinh biết được: Từ thế kỉ VII, nước ta bị phong kiến nhà Đường thống trị, chia lại các khu vực hành chính, sắp đặt bộ máy cai trị để siết chặt hơn chính sách đô hộ và đ
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày giảng:6A………
6C………
NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỈ VII – IX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Học sinh biết được: Từ thế kỉ VII, nước ta bị phong kiến nhà Đường thống trị, chia lại các khu vực hành chính, sắp đặt bộ máy cai trị để siết chặt hơn chính sách đô hộ và đồng hóa, tăng cường bóc lột và dễ dàng đàn áp các cuộc nổi dậy Trong suốt ba thế kỉ nhà Đường thống trị, nhân dân ta đã nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu nhất là các cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng
2 Kĩ năng:
- Biết phân tích và đánh giá công lao của nhân vật lịch sử cụ thể
Tiếp tục rèn luyện kĩ năng đọc và vẽ bản đồ lịch sử
- Kĩ năng sống: rèn kĩ năng lắng nghe, trình bày ý kiến cá nhân
3 Thái độ:
- Bồi dưỡng tinh thần chiến đấu vì nền độc lập của Tổ quốc Biết ơn tổ tiên đã chiến đấu quên mình vì dân tộc, vì đất nước
* Tích hợp giáo dục đạo đức : Nội dung tích hợp: Khởi nghĩa mai Thúc Loan, Phùng
Hưng Ý thức trách nhiệm với đât nước Ý thức độc lập, tự chủ Tinh thần đoàn kết
4 Các năng lực hình thành:
- NL tự học, NL giải quyết vấn đề, NL ghi nhớ sự kiện lịch sử, Nl hợp tác, NL tư duy
II CHUẨN BỊ
- Thầy: Máy chiếu, lược đồ nước ta thời thuộc Đường TK VII, Bản đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan và khởi nghĩa Phùng Hưng
- HS: Đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài; và
chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên
III - PHƯƠNG PHÁP
- PP: Vấn đáp, trực quan, thuyết trình, đàm thoại, dạy học nhóm, phát hiện và giải quyết vấn đề, phân tích, so sánh, nhận định
- KT: Động não, chia nhóm, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, lược đồ ( sơ đồ), hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày 1 phút
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
? Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược đã diễn ra như thế nào ?
* Định hướng
- Tháng 5 -545 nhà Lương tiến vào xâm lược nước ta
- Lí Nam Đế kéo quân đến vùng Lục Đầu đánh địch, lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch
- Thành vỡ, Lí Nam Đế đem quân giữ thành ở Gia Ninh (Việt Trì - Phú Thọ )
Trang 2- Giặc chiếm được thành Lí Nam Đế đem quân đóng ở hồ Điển Triệt
- Chọn đầm đầm Dạ Trạch làm căn cứ kháng chiến
- Dùng chiến thuật đánh du kích
- Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi vào năm 550
3 Bài mới (35’)
* Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học
- Thời gian: 1 phút
- Hình thức tổ chức: Cả lớp
- PP: thuyết trình
- Kĩ thuật: động não
Từ thế kỉ II nhà Đường thay thế nhà Tuỳ đô hộ nước ta Dưới ách đô hộ của nhà Đường đất nước ta có nhiều thay đổi Vơí tinh thần đâu tranh bất khuất của dân tộc ta, nhân dân ta đã nổi dậy đấu tranh mạnh mẽ bằng các cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan, Phùng Hưng Quá trình lịch sử hào hùng của dân tộc đó đã diễn ra như thế nào? Chúng
ta đi tìm hiểu bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Hoạt động 1
* Mục tiêu:
- HS nắm được sự thay đổi của nước ta dưới ách cai trị
của nhà Đường
* Hình thức tổ chức:
- HĐ cá nhân/ nhóm.
- Thời gian:12 phút
- PP: Vấn đáp, dạy học nhóm, phân tích, so sánh
- KT: Động não, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
GV : Yêu cầu HS đọc to mục 1 trong SGK
* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm
- Gv chia lớp làm 6 nhóm
- Thời gian 3 phút
- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo.
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức
Nhóm 1
- Các châu, huyện do người Trung Quốc cai trị, dưới
huyện là hương và xã do người Việt cai quản Đặt trụ sở ở
Tống Bình - Hà Nội
- GV chiếu.
?Vì sao nhà Đường chú ý sửa sang các con đường từ
Trung Quốc sang Tống Bình và từ Tống Bình đến các
1 Dưới ách đô hộ của nhà Đường, nước ta có gì thay đổi?
Trang 3quận, huyện ?
Nhóm 2
- Chúng xiết chặt hơn bộ máy cai trị
- Biến nước ta thành 1 phủ của nhà Đường phụ thuộc
hoàn toàn vào nhà Đường
- Người Hán trực tiếp nắm quyền cai trị từ trung ương đến
huyện, từ huyện trở xuống là người Việt quản lí dưới
quyền kiểm soát của chúng
- Chúng cho sửa đường giao thông nối liền từ Trung Quốc
đến Tống Bình
- Dễ dàng vơ vét, bóc lột
- Dễ dàng đàn áp phong trào nổi dậy của quần chúng,
Nhóm 3
- Nhà Đường thực hiện ở nước ta 3 thứ thuế là: tô dung,
điệu
+ Tô: đánh vào ruộng đất
+ Dung: hàng năm mỗi người dân phải
lao dịch bắt buộc, làm không công
phục vụ cho chính quyền đô hộ
+ Điệu: thuế đánh bằng các sản phẩm thủ công: vải, lụa
Nhóm 4
- Hàng năm nhân dân ta phải cống nạp những sản phẩm
quí hiếm đặc biệt đến mùa vải phải gánh vải sang Trung
Quốc cống nạp
- Nhà Đường rất thích vải ở nước ta, mỗi năm đến mùa
vải, ta phải gánh vải sang Trung Quốc cống nạp, đường xa,
đi lại gánh gồng vất vả, phải giữ cho quả vải tơi ngon cho
nên dân ta rất khốn khổ về nạn cống nạp vải (quả) hàng
năm
Nhóm 5
- Chúng chia lại bộ máy hành chính
- Đặt tên mới, biến nước ta thành một bộ phận của Trung
Quốc
Bóc lột bằng tô thuế và cống nạp nặng nề
GV: Những chính đó đã đẩy nhân dân ta vào chỗ khốn
cùng, họ không còn con đường nào khác là vùng lên đấu
tranh, giành quyền sống cho mình, đó là nguyên nhân
chính -> Cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta từ TK VII - IV
Nhóm 6
- Nhà Đường siết chặt ách đô hộ rất tàn bạo cai trị trực
tiếp đến cấp huyện, đồng thời củng cố thành làm đường
giao thông … để có thê nhanh chóng đàn áp các cuộc nổi
dậy của nhân dân ta
a Về chính trị
- Năm 679 nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô
hộ phủ và đặt các chức quan cai trị
- Xây thành, đắp luỹ, tăng cường quân
- Lập thêm đường xá
b.Về kinh tế:
- Đặt ra nhiều thứ thuế: Ruộng đất, muối, sắt
- Cống nạp những sản vật quý hiếm
Trang 4GV: Chính sự tàn bạo của chính quyền đô hộ đã dẫn tới
những cuộc nổi dậy của nhân dân …
Hoạt động 2
* Mục tiêu:
- HS nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa
của cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
* Hình thức tổ chức:
- HĐ cá nhân/ nhóm.
- Thời gian:12 phút
- PP: Vấn đáp, dạy học nhóm, phân tích, so sánh
- KT: Động não, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm
- Gv chia lớp làm 4 nhóm
- Thời gian 3 phút
- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo.
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức
Nhóm 1
- Mai Thúc Loan người làng Mai Phụ (làng
làm muối) huyện Thạch Hà - Hà Tĩnh
Sau, mẹ con ông sang sống ở Nam Đàn - Nghệ An
Gia đình Mai Thúc Loan rất cực khổ, thuở nhỏ ổng phải
kiếm củi chăn trâu, cày ruộng cho nhà giàu Nhưng ông
rất khôi ngô, tuấn tú, có chí lớn
Nhóm 2
- Khoảng cuối những năm 10 của thế kỉ VIII Mai Thúc
Loan và cùng một đoàn người ở Hà Tĩnh phải gánh vải
(quả) sang cống nạp cho phong kiến Trung Quốc rất cực
khổ trên đường đi ông đã kêu gọi những người dân phu
không gánh vải sang cống cho Trung Quốc
Nhóm 3
- Do chính sách thống trị tàn bạo của nhà Đường đối với
nhân dân ta nên họ sẵn sàng nổi dậy khi có thời cơ
GV: Gọi học sinh đọc bài hát trầu văn, đoạn này kể tội
bọn đô hộ nhà Đường
Nhóm 4
- Năm 722 khởi nghĩa bùng nổ Nghĩa quân nhanh chóng
chiếm Châu Hoan Ông xây dựng căn cứ ở Sa Nam, xưng
Đế ( Mai Hắc Đế ) Liên kết với nhân dân chống giặc
Nhà Đường đem 10 vạn quân sang đàn áp cuộc khởi
nghĩa
- Nghĩa quân nhanh chóng chiếm thành Hoan Châu, nhân
dân Ái Châu, Diễn Châu nổi dậy hưởng ứng Mai Thúc
2 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan ( 722 )
- Mai Thúc Loan người làng Mai Phụ, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh)
- Đầu TK VIII, khởi nghĩa bùng nổ, nghĩa quân nhanh chóng làm chủ được thành Hoan Châu
- Mai Thúc Loan xưng đế ( Mai Hắc Đế ), ông liên kết với nhân dân Giao Châu và Cham - pa tấn công thành Tống Bình
Trang 5Loan chọn vùng Sa Nam (Nam Định) làm căn cứ, xưng
đế; Liên kết với nhân dân khắp Giao Châu, Cham-pa tấn
công thành Tống Bình
- GV: Trình bày diễn biến trên bản đồ.
? Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nghĩa
quân?
- HS trả lời
- Gv dẫn dắt để HS thấy được sự quyết liệt, đoàn kết
trong chiến đấu của nghĩa quân Nhận thức được vai
trò, sức mạnh của tinh thần đoàn kết trong chiến đấu
? Nhà Đường đã làm gì để đàn áp khởi nghĩa?
- Nhà Đường điên cuồng tàn sát nghĩa quân và nhân dân
? Cuộc khởi nghĩa thất bại nhưng vẫn có ý nghĩa gì?
- Cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa lịch sử quan trọng
GV: Để tưởng nhớ ông, hiện nay ở núi Vệ và trong thung
lũng Hùng Sơn vẫn còn đền thờ ông
Hoạt động 3
* Mục tiêu:
- HS nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa
của cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng.
* Hình thức tổ chức:
- HĐ cá nhân/ nhóm.
- Thời gian: 12 phút
- PP: Vấn đáp, dạy học nhóm, phân tích, so sánh
- KT: Động não, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
* Gv giao nhiệm vụ cho các nhóm
- Gv chia lớp làm 4 nhóm
- Thời gian 3 phút
- Các nhóm nhận nhiệm vụ, thảo luận báo cáo.
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
- Giáo viên chốt chuẩn kiến thức
Nhóm 1
Phùng Hưng quê ở xã Đường Lâm (Ba Vì, Hà Tây)
-Ông xuất thân dòng dõi gia thế nối tiếp đời này qua đời
khác làm quan lang
- Năm 18 tuổi cha mẹ qua đời, ông nối nghiệp cha làm
quan lang ở Đường Lâm Ông là người có sức khoẻ phi
thường có thể vật được trâu, đánh được hổ) thông minh,
tuấn tú, giàu lòng thương người, hay giúp đỡ người nghèo
cho nên dân trong vùng rất kính phục
- Ông rất căm ghét bọn phong kiến nhà Đường tham tàn
bạo ngợc, nên ông đã kêu gọi nhân dân đứng lên đấu
tranh lật đổ ách thống trị của nhà Đường
- Năm 722 nhà Đường đem 10 vạn quân sang đàn áp, cuộc khởi nghĩa thất bại
3 Khởi nghĩa Phùng Hưng ( trong khoảng 776 – 791 )
Trang 6Nhóm 2
- Khoảng năm 776, Phùng Hưng và Phùng Hải khởi nghĩa
ở Đường Lâm
- Sau đó Phùng Hưng cho quân đánh chiếm được Tống
Bình và sắp đặt việc cai trị
- Khi Phùng Hưng mất, Phùng An nối nghiệp
- Năm 791, nhà Đường đưa quân sang đàn áp, Phùng An ra
hàng
Nhóm 3
* Gv sử dụng KT trình bày 1 phút
- Vì họ căm ghét chế độ thống trị của nhà Đường Nhân
dân vô cùng cực khổ, bị dồn ép đến bước đường cùng, họ
không còn con đường nào khác là vùng lên đấu tranh
giành lại quyền sống của mình Phùng Hưng là người rất
có uy tín với nhân dân địa phương, cho nên khi ông phất
cờ khởi nghĩa nhân dân khắp nơi hưởng ứng
? Sau khi làm chủ địa phương ( Đường Lâm ) cuộc khởi
nghĩa phát triển như thế nào?
- Kéo quân bao vây Tống Bình chiếm được thành, trị vì
được 7 năm ông mất, con là Phùng An lên
Nhóm 4
- Giành được quyền làm chủ đất nước mình
? Theo em, có được kết quả đó là nhờ đâu?
- HS trả lời, Gv dẫn dắt để HS thấy được vai trò của
người lãnh đạo, ý chí quyết tâm, tinh thần đoàn kết trong
chiến đấu Giáo dục học sinh lòng biết ơn, ý thức trách
nhiệm của mỗi cá nhân trong việc bảo vệ, xây dựng đất
nước.
GV: Mặc dù cuộc khởi nghĩa thất bại nhưng vẫn thể hiện
ý chí quyết tâm giành độc lập của dân tộc
GV: Lịch sử gọi đó là "nền tự chủ mong manh"(783
-791)
- GV giới thiệu hình 50 Đình thờ Phùng Hưng ở xã Đường
Lâm - Hà Tây
Nếu còn thời gian GV kể chuyện "Phùng Hưng giết hổ"
cho bài học sinh động
- Phùng Hưng quê làng Đường Lâm (Hà Nội)
* Diễn biến:
- Khoảng năm 776, Phùng hưng cùng em phất cờ khởi nghĩa ở Đường Lâm
- Nhân dân hưởng ứng rất đông
- Nghĩa quân giành được vùng đất của mình
* Kết quả: Năm 791 nhà
Đường sang đàn áp cuộc khởi nghĩa thất bại
4 Củng cố (2’) PP vấn đáp
* Bài tập trắc nghiệm: Đánh dấu ( X ) vào ô em cho là đúng.
Trang 71 Mai Thúc Loan xưng Đế vào năm nào?
A - Năm 776 C- Năm 791
B - Năm 772 D - Năm 700
2 Cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng nổ ra tại đâu?
A - Đường Lâm C - Phú Điền
B - Quan Châu D - Hát môn
5 Hướng dẫn về nhà (3’) PP thuyết trình
- Về nhà học bài
- Hoàn thiện các bài tập
- Chuẩn bị bài bài 24 : Nước Cham-Pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X
+ Nước Cham-pa độc lập ra đời như thế nào?
+ Em hãy nhận xét về trình độ phát triển kinh tế , văn hóa Cham-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ
X
V/ RÚT KINH NGHIỆM
X X